Бизнис
АЕТМ: Кон домашните е-трговци во 2023 година се слеале 453.6 милиони евра- годишен раст од 15%
Анализа на бројот и вредноста на онлајн трансакциите
Согласно најновите објавени податоци за безготовински платежни трансакции на виртуелните места на продажба во 2023 година на Народната Банка на Република Северна Македонија, вредноста на вкупните трансакции направени кон интернет продавниците од Македонци дома и во странство, како и од иматели на странски картички изнесува 39,929.2 милиони денари или 649.3 милиони евра, односно бележи пораст од 18% во однос на 2022 година. Притоа, вредноста на направените вкупни е трансакции од физички лица изнесува 455.6 милиони евра и има пораст од 18.7%, додека правните лица оствариле пораст од 16.3% во однос на 2022 година. Доминира учеството на физичките лица во направените вкупни трансакции со 70.2%. Се зголемува и бројот на вкупните онлајн трансакции, но со помал интензитет на пораст односно 15.2% во однос на 2022 година. Кај правните лица бројот на реализираните вкупни е трансакции се зголемува за 8.7%, додека кај физичките лица за 17.1% во однос на минатата година. Просечната вредност на направените онлајн трансакции во 2023 година изнесува 33.7 евра и е за 2.3% поголема од 2022 година. При тоа растот на просечната вредност е поголем кај правните лица каде што просечната трансакција се зголемува за 6.8% и изнесува 45.6 евра, додека кај физичките има минимален пораст (1.05%) и изнесува 30.3 евра.
Во структурата на вкупната вредност на направените онлајн трансaкции во 2023 година се забележува намалување на учеството кон домашни е-трговци од 72% во 2022 година на 70% во 2023 година, на сметка на зголемениот раст на вредноста на направените е- трансакции кон странски е-трговци. Имено, во 2023 година вкупната вредност на направени е-трансакции кон домашни е-трговци направени и од домашни и од странски купувачи изнесува 453.6 милиони евра што преставува пораст од 15.2% во однос на претходната година. Македонците во странство со платежни картички на виртуелни продажни места оствариле трансакции во вредност од 195.6 милиони евра што преставува раст од 25.3% во однос на 2022 година.

Што се однесува до структурата на бројот на направените е-трансакции според потеклото на картичката и местото на направената трансакција кон домашните е-трговци Македонци и странци со своите картички оствариле 76% од трансакциите, додека во странство Македонците оствариле 24% од трансакциите. Тоа ни укажува на поголема просечна вредност која е направена кон странски е-трговци односно 42.9 евра. При тоа физичките лица оствариле просечна вредност по трансакција од 32.6 евра додека правните од 129 евра.

Понуда во е-трговија – Е-продажни места
Во 2023 година, согласно подaтоците на Народната банка има вкупно 1703 виртуелни места на продажба, што претставува зголемување од 105 нови е-продажни места или 6.5% пораст. Што се однесува до активни е-продажни места, од вкупните 75% биле активни, односно 1293 имале барем една трансакција во текот на 2023 година. Асоцијацијата за е-трговија неодамна направи унпаредување на регистарот на е-трговци, кој претставува единствен регистар на онлајн продажни места кој се обновува во соработка со 5те банки кои нудат процесирање на е-трансакции. Регистарот содржи и категоризација, односно може да се прегледаат сите активни е-трговци и може да се пребаруваат е-трговците.
“Вредноста на онлајн трансакциите бележи годишен раст од 18% во 2023 година. Вредноста реализирана кон домашни е-трговци (со домашни и странски картички) бележи раст од 15% и изнесува 453.6 милиони евра. Асоцијацијата за е-трговија минатата година придонесе за зајакнување на домашната понуда во е-трговија и тоа преку две иницијативи беа помогнати 65 микро, мали и средни компании да започнат да продаваат онлајн и да ги зајаканат своите дигитални вештини. И оваа година продолжуваме со бројни активности кои ќе придонесат за проширување и зајакнување на понудата во е-трговија, унапредување на дигиталните вештини, намалување на сивата економија и зајакнување на довербата во онлајн купувањето. Преку активности како што е регистарот на е-трговци, беџот за верификувани е-трговци и информативно-едукативните кампањи за јавноста влијаеме на поголема информираност, свесност и само-заштита на граѓаните со што придонесување и за унапредување на страната на побарувачката” – вели Претседателката на АЕТМ, д-р. Нина Ангеловска.
Бизнис
Бран на аквизиции ја менува светската економија во 2026 година
Во изминатите десетина дена, глобалниот пазар на спојувања и преземања (M&A) испрати јасна порака, капиталот се враќа, но не случајно, туку стратешки насочено. Според извештаите на TechCrunch и Reuters, новиот бран трансакции опфаќа сектори како вештачка интелигенција, сајбер безбедност, енергетика и потрошувачки брендови, при што компаниите сè повеќе инвестираат во знаење, инфраструктура и пазарни позиции, наместо само во раст.
Анализите покажуваат дека најновите аквизиции ја откриваат новата мапа на глобалната економија во 2026 година.
Технологијата станува стратешки ресурс
Најголемите зделки доаѓаат од технолошкиот сектор, каде што фокусот се префрла кон контрола на клучната инфраструктура. Google го финализираше преземањето на израелската компанија Wiz во вредност од околу 32 милијарди долари, најголема аквизиција во историјата на компанијата.
Во меѓувреме, Accenture го купи лондонскиот AI стартап Faculty, со што ги зајакна своите капацитети во анализа на податоци и вештачка интелигенција.
Сличен чекор направи и италијанскиот Leonardo, кој ја презеде британската Becrypt за да ја засили својата позиција во сајбер безбедноста.
Овие потези потврдуваат дека вештачката интелигенција веќе не е експеримент, туку клучна инфраструктура.
Консолидација во традиционалните индустрии
Покрај технологијата, и традиционалните сектори бележат засилена активност. CCL Industries ја купува Sleever International за околу 151 милион долари, проширувајќи го своето присуство во индустријата за амбалажа.
Австрискиот STRABAG ја заврши аквизицијата на WTE Wassertechnik, зајакнувајќи се во управувањето со водни ресурси.
Во енергетиката, британскиот Earnz ја презеде Zero Carbon Group, насочувајќи се кон зелена енергија и одржлив развој.
Овие трендови покажуваат дека физичката инфраструктура останува клучен двигател на економскиот раст.
Капиталот се насочува кон стабилни сектори
Зголемена активност има и во финансискиот и фармацевтскиот сектор. Ant Group го финализира преземањето на Bright Smart Securities во вредност од околу 359 милиони долари.
Во фармацијата, францускиот Servier ја купува американската Day One Biopharmaceuticals за приближно 2,5 милијарди долари, проширувајќи го својот портфолио со иновативни терапии.
Ова укажува дека инвеститорите сè повеќе се ориентираат кон сектори со долгорочна стабилност, како здравството и финансиските услуги.
Глобални брендови и прецизни аквизиции
На пазарот на потрошувачки производи, германскиот Henkel го презеде американскиот бренд Not Your Mother’s, зајакнувајќи ја својата позиција во сегментот за нега на коса.
Француската Synergie ја купи канадската Agilus, со што го проширува своето присуство во Северна Америка.
Три клучни трендови
Анализата на овие зделки издвојува три главни трендови: Вештачката интелигенција станува основна економска инфраструктура, повторен фокус на реалната економија – енергија, вода и индустрија, како и стратегиски, прецизни аквизиции наместо масовни преземања.
Според Reuters, вкупната вредност на M&A трансакциите во 2026 година веќе бележи раст од над 20%, што сигнализира почеток на нов инвестициски циклус.
Нови правила на игра
Компаниите денес не купуваат само конкуренти – тие купуваат технологии, податоци, инфраструктура и пристап до пазари. Во таква средина, клучната предност повеќе не е брзината на раст, туку способноста за носење точни стратешки одлуки.
Годината 2026 јасно покажува дека правилата на глобалната економија се променети и дека новата фаза веќе е во тек.
Бизнис
Продолжен попустот за горивата, дизелот со дополнително намалување
Цените на горивата остануваат стабилни, а попустот за дизел се зголемува и ќе важи до 6 април, информираа од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини.
Според соопштението, мерките на Владата во комбинација со активности на компаниите придонеле за ублажување на ценовниот притисок и стабилизирање на пазарот.
Компанијата ОКТА ја продолжува мерката за попусти и по крајот на март, при што попустот за дизел се зголемува од 2 на 3 денари по литар.
Од Министерството посочуваат дека ова е резултат на координацијата меѓу институциите и економските оператори, со цел дел од олеснувањата да се пренесат директно кон граѓаните и стопанството.
Како дополнителна мерка се наведува и намалувањето на ДДВ за горивата од 18 на 10 проценти, што, според надлежните, довело до намалување на цените за 6 до 7 денари по литар.
Министерката Сања Божиновска изјави дека со овие чекори е избегнат поголем ценовен раст и е обезбедена стабилност на пазарот.
Од ресорното министерство информираат дека снабдувањето со горива се одвива без прекини, резервите се стабилни, а институциите вршат засилени контроли.
Надлежните најавуваат дека ќе продолжат со следење на состојбите и, доколку има потреба, ќе преземат дополнителни мерки за стабилен пазар и заштита на економијата.
Бизнис
Можно поскапување на авионските билети од април поради раст на цените на горивото
Глобалната енергетска криза, предизвикана од конфликтот на Блискиот Исток, доведе до драстичен раст на цените на авионското гориво, што може да резултира со поскапување на авионските билети веќе од април, објави Банкар.ме
Директорот на „Air Montenegro“, Вук Стојановиќ, во изјава за медиумите посочи дека компанијата засега ќе ги задржи актуелните цени на билетите до крајот на март, но предупреди дека доколку високите цени на горивото продолжат или дополнително се зголемат, ќе биде неизбежна корекција на ценовната политика.
Според него, цените на авио-горивото кај одредени добавувачи речиси се удвоени. Во споредба со 20 февруари, цената кај главниот снабдувач на црногорските аеродроми пораснала за околу 654 евра по метричка тона, што претставува зголемување од приближно 90 проценти.
Овој раст значително ги зголемува оперативните трошоци на компанијата. Со оглед на тоа што авионите од флотата на „Air Montenegro“ трошат просечно околу две метрички тони гориво на час лет, трошокот по час летање е зголемен за околу 1.300 евра.
Доколку ваквото ниво на цени се задржи до крајот на годината, дополнителните непланирани трошоци за компанијата би можеле да достигнат околу седум милиони евра.
Иако засега цените на билетите остануваат непроменети, од компанијата јасно сигнализираат дека понатамошниот развој на пазарот на горива ќе биде клучен фактор за евентуални поскапувања во наредниот период.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециИзвлечени добитниците од Наградната игра „Биди во акција со секоја трансакција” на Комерцијална банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците



