Анализи
Умерен економски раст на ЕУ и Еврозоната во вториот квартал од 2025 година
Економијата на Европската Унија забележа умерен раст од 0,2% во вториот квартал од 2025 година, додека Еврозоната регистрираше пораст од само 0,1%, покажуваат прелиминарните податоци објавени од Евростат, европската статистичка агенција, за економските резултати на блокот во второто тримесечје од 2025 година.
Во текот на периодот јануари-март 2025 година, кварталниот пораст на БДП на ЕУ беше 0,5 проценти, а за Еврозоната – 0,6 проценти. Годишниот раст на БДП во вториот квартал изнесува 1,5% за ЕУ и 1,4% за Еврозоната, што е во рамките на очекувањата, но со забележителни разлики меѓу земјите-членки.
Меѓу земјите членки на ЕУ за кои постојат достапни податоци, Шпанија имаше најголем раст на БДП во споредба со претходното тромесечје, со 0,7 отсто, пред Португалија со 0,6 и Естонија со 0,5 проценти. Спротивно на тоа, Ирска забележа најзначаен квартален пад на БДП од 1 процент, по што следуваат Германија и Италија со намалување од 0,1 отсто.
Новиот трговски договор со САД и економските ризици
Ова објавување на податоците доаѓа само неколку дена по постигнувањето на новиот трговски договор меѓу ЕУ и САД во неделата, кој воведува општа царина од 15% на најголемиот дел од европскиот извоз на американскиот пазар. Досегашната општа царина од извозот на ЕУ во САД беше 10 проценти, но новодоговорената царинска стапка е двојно помала од онаа што претходно ја најави Американската администрација од 30%, но сепак значи зголемување на трошоците за европските извозници, особено во секторите како што се челик, алуминиум, алкохол и фармацевтски производи.
Повеќето економисти и аналитичари предвидуваат дека трговскиот договор со САД ќе резултира со намалување на производството во ЕУ оваа година за околу 0,5 отсто, што би бил поголем пад од претходно проектираниот. Тие проценуваат дека договорот ќе резултира со намалување на овогодишниот економски раст на ЕУ за помеѓу 0,1 и 0,2 процентни поени во однос на претходните предвидувања.

ММФ со ревидирани прогнози за Еврозоната
Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во вторникот ги ревидираше своите прогнози за изгледите за економскиот раст на Еврозоната за 2025 година од претходните 0,8 на 1%, со напомена дека во овие пресметки не е вклучено влијанието на трговскиот договор меѓу ЕУ и САД. Во прогнозата на ММФ се наведува дека ваквата корекција е поттикната од “историски големиот раст” на извозот на фармацевтски производи од Ирска во САД во првите три месеци од годината. Без ова зголемување, според ММФ, годишната стапка на раст во Еврозоната би била 0,9 проценти.
Неизвесност и понатамошни корекции на прогнозите
Сепак, аналитичарите наведуваат дека ваквите прогнози би можеле да бидат коригирани откако ќе бидат допрецизирани некои од засега недоволно јасните одредби од трговскиот договор меѓу ЕУ и САД, пред се оние поврзани со европскиот извоз на челик, алуминиум, алкохолни пијалаци и фармацевтски производи.
Иако ЕУ и Еврозоната избегнаа стагнација, умерениот раст, комбиниран со неизвесноста од трговскиот договор со САД, поставува предизвици за втората половина од 2025 година. Монетарните и фискалните политики, заедно со способноста на економиите да се адаптираат на новите глобални услови, ќе бидат клучни за стабилноста и отпорноста на европската економија.
Анализи
Смртоносни бури во Чиле ја зголемија цената на бакарот
Цената на бакарот продолжува да расте поради нарушувањата во рударското производство во Чиле, предизвикани од обилни снежни врнежи, поплави и силни ветрови.
Екстремното време во изминатата недела однесе 13 животи и го отежна работењето на неколку големи рударски компании, меѓу кои „Англо Американ“, „Антофагаста“, „Лундин мајнинг“ и државната компанија „Коделко“.
„Антофагаста“ привремено ги запре ископувањето и преработката во рудникот Лос Пеламбрес, додека компанијата „Барик“ евакуираше дел од вработените. Во рудникот Касеронес, кој го управува „Лундин мајнинг“, повторното започнување на производството би можело да трае две до три недели поради оштетени далноводи.
Чиле произведува повеќе од една петтина од бакарот во светот, поради што секое подолготрајно нарушување може дополнително да ја намали понудата и да ги зголеми цените.
Бакарот минатиот месец достигна рекордни 6,70 долари за фунта, односно 13.643 долари за метрички тон. Аналитичарите предупредуваат дека глобалниот пазар веќе се соочува со ограничена понуда, неизвесност околу американските царини и намалена достапност на отпаден бакар во Кина.
Побарувачката, пак, расте поради употребата на бакарот во електричните мрежи, паметните телефони, електричните возила, апаратите за домаќинство и центрите за податоци за вештачка интелигенција.
Според експертите, последиците од бурите засега се ограничени и привремени, но нови прекини во производството би можеле да предизвикаат дополнителен раст на цените. Околу 64 отсто од видливите светски залихи на бакар во моментов се наоѓаат во САД.
Анализи
Третина од граѓаните на Хрватска не можат да си дозволат една недела одмор
Речиси една третина од граѓаните на Хрватска не можат финансиски да си дозволат една недела годишен одмор надвор од својот дом, покажуваат најновите податоци на Евростат.
Во 2025 година, 32,6 отсто од населението во Хрватска немало можност да плати седумдневен одмор, што е над просекот на Европската Унија од 27,5 отсто. Во споредба со 2024 година, уделот на граѓаните на ЕУ кои не можат да си дозволат одмор е зголемен за 0,5 процентни поени, но е за 7,7 процентни поени понизок отколку пред десет години.
Најтешка е состојбата во Романија, каде што 61,4 отсто од граѓаните не можат да си дозволат една недела одмор. Следуваат Грција со 46,6 отсто, како и Бугарија и Унгарија со по 39,1 отсто.
На спротивниот крај се Луксембург со 10,6 отсто, Шведска со 12,4 отсто и Холандија со 12,8 отсто. Во Словенија, уделот на граѓани кои не можат да си дозволат одмор изнесува 15,2 отсто.
Податоците покажуваат и дека во 2024 година околу 65 отсто од населението во ЕУ на возраст над 15 години остварило најмалку едно туристичко патување со ноќевање. Во Хрватска тој процент изнесувал речиси 54 отсто.
Околу 71 отсто од сите патувања биле во рамките на матичните држави, додека 29 отсто биле во странство. Вкупниот број патувања во 2024 година се зголемил за четири отсто во однос на претходната година и бил за пет отсто повисок од нивото во 2019 година, пред пандемијата.
Можноста за заминување на одмор сè повеќе се смета за показател на животниот стандард, особено во услови на високи трошоци за домување, храна и услуги, кои ја намалуваат куповната моќ на домаќинствата.
Извор: Bankar.me
Анализи
Златото повторно добива нагорен импулс, клучен отпор на 4.100 долари
Цената на златото повторно бележи позитивно движење, додека инвеститорите го следат обидот за пробивање на силното ниво на отпор од 4.100 долари.
Според техничката анализа на Economies.com, златото во последното дневно тргување се движело променливо, но продолжило да се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој во моментов служи како поддршка за цената.
Ова ја зголемува веројатноста за продолжување на корективниот нагорен тренд, особено доколку цената успее стабилно да го надмине отпорот од 4.100 долари.
Сепак, техничките индикатори покажуваат дека златото се наоѓа во зона на прекумерна купеност, при што се појавуваат сигнали за можно краткорочно намалување, поголема нестабилност или повлекување на дел од инвеститорите поради наплата на добивката.
И покрај тоа, изгледите остануваат позитивни сè додека цената се одржува над подвижниот просек и продолжува да врши притисок врз клучното ниво на отпор.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути

