Анализи
Граѓаните земале 25,5 милиони евра кредити од банките за еден месец, компаниите во ноември „апстинирале“ од кредити
Банките во земјава во ноември лани одобриле вкупни кредити во износ од околу 1,3 милијарди денари (20,8 милиони евра), при што најголем дел завршиле кај домаќинствата, односно компаниите останале без поголема кредитна поддршка. Дури има и намалување на вкупната изложеност на банките кај корпоративниот сектор за 252 милиони денари (околу 4 милиони евра) поради намалениот обем на кредити во странска валута.
Ова го покажуваат последните статистички податоци објавени од Народната банка во сегментот на монетарните движења во ноември 2023 година. Според Централната банка, вкупните кредити во ноември споредено со октомври се зголемени за 0,3%, во целост како резултат на поголемото кредитирање на секторот „домаќинства“. На годишна основа, вкупните кредити бележат раст од 5,2%, којшто се должи на зголеменото кредитирање на двата сектора, но повторно со поголем придонес на „домаќинствата“.
Кредитите на домаќинствата, во ноември, се зголемени за 0,7% на месечна основа, при што кредитирањето во денари е поизразено. За еден месец банките им одобриле на граѓаните нови 1,6 милијарди денари (25,5 милиони евра) како кредити. На годишна основа, овие кредити забележаа раст од 6,5%, во поголем дел поради зголеменото кредитирање во странска валута, при раст и на кредитите во денари.
Народната банка пресмета дека месечниот пад во кредитирањето на корпоративниот сектор изнесува 0,1%, којшто произлегува од намаленото кредитирање во странска валута, во услови на раст на кредитите во денари. На годишна основа е остварен раст од 3,8%, исто така, како резултат на зголеменото кредитирање во денари.
Гледано на вкупна основа, кредитирањето на компаниите е намалено за 252 милиони денари (4,1 милион евра) како резултат на падот кај кредитите во странска валута. Додека кај денарските кредити има месечен раст од 813 милиони денари (13,2 милиони евра).
Граѓаните најмногу се задолжиле кај банките со потрошувачте и станбени кредити, кои бележат месечно зголемување од 0,7% и 1,0%, соодветно, и годишен раст од 6,1% и 10,3%, соодветно. Кај автомобилските кредити е остварен месечен раст од 1,7% и годишен од 8,3%. Но, паѓа изложеноста на банките кон граѓаните по основ на кредитни картички, каде е забележан месечен пад од 0,3% и годишен пад од дури 3,8%. Негативните салда на тековните сметки, односно дозволениот минус на плата на месечна основа се намалени за 0,7%, а на годишна основа бележат раст од 4,8%. Кредитите одобрени по други основи во номеври лани се намалени за 2,3% месечно и за 17,8% годишно.
Ако се гледа структурата на кредитните пласмани на банките на генерално ниво, ќе се забележи дека вкупната изложеност на банките кон домаќинствата е поголема отколку кон компаниите. Заклучно со ноември 2023 година, кредитната изложеност на домашните банки кон домаќинствата изнесува 228,17 милијарди денари (3,7 милијарди евра), а кон корпоративниот сектор 208,2 милијарди евра (3,4 милијарди евра).
Граѓаните во ноември лани биле расположени не само за задолжување, туку и за штедење во банките. Според Народната банка, за еден месец граѓаните депонирале во банките нови 1,2 милијарди денари (околу 20,2 милиони евра) и тоа сите во депозити во денари и на долг рок со цел да добијат највисоки можни каматни стапки. И компаниите имале вишок ликвидни средства, од кои 3,2 милијарди денари (51,3 милиони евра) завршиле како депозити кај банките. И компаниите се одлучиле за штедење во денари, но на краток рок.
Анализи
Финска со највисока стапка на невработеност меѓу земјите на ОЕЦД
Финска во мај 2026 година имала највисока стапка на невработеност меѓу земјите членки на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), покажуваат податоците на организацијата.
Просечната стапка на невработеност во земјите на ОЕЦД во мај изнесувала 4,9 отсто, но разликите меѓу државите остануваат значителни.
Во Финска невработеноста достигнала 10,8 отсто, со што земјата се најде пред Шпанија, каде што стапката изнесувала 10,3 отсто. Следуваат Чиле со 9,2 отсто, Шведска со 8,8 отсто, Франција и Турција со по 8,2 отсто, Грција со 8,1 и Колумбија со 8 отсто.
Меѓу земјите со повисока невработеност се и Литванија со 7 отсто, Данска и Луксембург со по 6,9 отсто, Канада и Костарика со по 6,6 отсто, Латвија со 6,5 и Естонија со 6,4 отсто.
Состојбата на финскиот пазар на труд е особено тешка за младите. Стапката на невработеност кај лицата помлади од 25 години во Финска достигнала 23 отсто.
Европските земји доминираат во горниот дел од листата, при што повеќе економии бележат стапки над просекот на ОЕЦД. Шпанија со децении има една од највисоките стапки на невработеност меѓу земјите членки, додека Франција и Шведска се соочуваат со послаба побарувачка за работна сила во услови на забавување на економскиот раст.
На спротивниот крај од листата е Јапонија со најниска стапка на невработеност од 2,5 отсто. Следуваат Мексико со 2,7 отсто, Јужна Кореја и Израел со по 2,8 отсто и Чешка со 2,9 отсто.
Во Соединетите Американски Држави невработеноста изнесувала 4,2 отсто и останала под просекот на ОЕЦД, додека во Канада била 6,6 отсто.
Просечната стапка од 4,9 отсто покажува дека пазарите на труд во земјите на ОЕЦД во целина остануваат релативно стабилни, и покрај забавувањето на глобалниот економски раст и продолжената економска неизвесност.
Извор: Bankar.me
Анализи
Просечната нето-плата во мај достигна 49.544 денари, за 8,2 отсто повеќе од лани
Просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во мај 2026 година изнесувала 49.544 денари, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.
Во споредба со мај 2025 година, просечната нето-плата е зголемена за 8,2 отсто, додека во однос на април годинава бележи раст од 1,6 отсто.
Најголем придонес во годишното зголемување има растот на платите во секторот снабдување со вода, отстранување отпадни води, управување со отпад и санација на околината, каде што просечната нето-плата е повисока за 11,9 отсто.
Следуваат секторите уметност, забава и рекреација со раст од 11,3 отсто и транспорт и складирање со зголемување од 10,9 отсто.
Во споредба со претходниот месец, најголемо зголемување на просечната нето-плата е регистрирано во трговијата на големо и мало и поправката на моторни возила и мотоцикли, за 6,3 отсто.
Во рударството и вадењето камен платите пораснале за 5,8 отсто, а во секторот транспорт и складирање за 5,7 отсто.
Просечната нето-плата во периодот од јануари до мај 2026 година изнесувала 47.905 денари и била за 7,8 отсто повисока во споредба со истиот период минатата година.
Реалната нето-плата, со вклучено влијание на инфлацијата, во мај била за 3,2 отсто повисока на годишно ниво.
Анализи
Горивата во ЕУ и натаму поскапи од лани, најголем раст во Бугарија
Цените на горивата за личен превоз во Европската Унија во јуни 2026 година биле за 13,7 отсто повисоки во споредба со истиот месец минатата година, покажуваат податоците на Евростат.
Иако цените продолжиле да растат на годишно ниво, поскапувањето било значително побавно отколку во претходните месеци. Во април годишниот раст изнесувал 20,8 отсто, а во мај 20,7 отсто.
Најголемо годишно зголемување на цените на горивата во јуни било регистрирано во Бугарија, каде што тие поскапеле за 26 отсто. Следуваат Литванија со 23,5 отсто, Романија со 23,1 отсто, Финска со 22 отсто и Луксембург со 20,7 отсто.
Најмал раст е забележан во Унгарија, од 2,3 отсто, и во Полска, од 5,8 отсто. Во останатите земји членки поскапувањето се движело од 7,9 отсто во Шпанија до 18,6 отсто во Кипар.
Сепак, на месечно ниво е забележано намалување на цените. Во јуни дизелот во ЕУ поевтинил во просек за 6,4 отсто во споредба со мај, додека цената на бензинот се намалила за 4,2 отсто.
Цените на дизелот паднале во сите земји членки. Најголемо намалување било регистрирано во Чешка, од 11,3 отсто, потоа во Полска од 9,7 отсто и во Бугарија од 9,4 отсто.
Најмало намалување на дизелот имало во Унгарија, од 0,6 отсто, Италија од 1,4 отсто и Словенија од 1,6 отсто.
Кај бензинот, Кипар и Италија биле единствените земји во кои цените се зголемиле меѓу мај и јуни, за 0,7, односно 0,5 отсто. Во сите други земји бил забележан пад, а најголем во Шведска од 7,8 отсто, Белгија од седум отсто и Полска од 6,6 отсто.
Месечното поевтинување на бензинот и дизелот во најголем дел од земјите членки укажува на постепено стабилизирање на пазарот по периодот на силен раст на цените. Натамошните движења, сепак, ќе зависат од глобалните енергетски и геополитички околности.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?



