Бизнис
АЕТМ: Кон домашните е-трговци во 2023 година се слеале 453.6 милиони евра- годишен раст од 15%
Анализа на бројот и вредноста на онлајн трансакциите
Согласно најновите објавени податоци за безготовински платежни трансакции на виртуелните места на продажба во 2023 година на Народната Банка на Република Северна Македонија, вредноста на вкупните трансакции направени кон интернет продавниците од Македонци дома и во странство, како и од иматели на странски картички изнесува 39,929.2 милиони денари или 649.3 милиони евра, односно бележи пораст од 18% во однос на 2022 година. Притоа, вредноста на направените вкупни е трансакции од физички лица изнесува 455.6 милиони евра и има пораст од 18.7%, додека правните лица оствариле пораст од 16.3% во однос на 2022 година. Доминира учеството на физичките лица во направените вкупни трансакции со 70.2%. Се зголемува и бројот на вкупните онлајн трансакции, но со помал интензитет на пораст односно 15.2% во однос на 2022 година. Кај правните лица бројот на реализираните вкупни е трансакции се зголемува за 8.7%, додека кај физичките лица за 17.1% во однос на минатата година. Просечната вредност на направените онлајн трансакции во 2023 година изнесува 33.7 евра и е за 2.3% поголема од 2022 година. При тоа растот на просечната вредност е поголем кај правните лица каде што просечната трансакција се зголемува за 6.8% и изнесува 45.6 евра, додека кај физичките има минимален пораст (1.05%) и изнесува 30.3 евра.
Во структурата на вкупната вредност на направените онлајн трансaкции во 2023 година се забележува намалување на учеството кон домашни е-трговци од 72% во 2022 година на 70% во 2023 година, на сметка на зголемениот раст на вредноста на направените е- трансакции кон странски е-трговци. Имено, во 2023 година вкупната вредност на направени е-трансакции кон домашни е-трговци направени и од домашни и од странски купувачи изнесува 453.6 милиони евра што преставува пораст од 15.2% во однос на претходната година. Македонците во странство со платежни картички на виртуелни продажни места оствариле трансакции во вредност од 195.6 милиони евра што преставува раст од 25.3% во однос на 2022 година.

Што се однесува до структурата на бројот на направените е-трансакции според потеклото на картичката и местото на направената трансакција кон домашните е-трговци Македонци и странци со своите картички оствариле 76% од трансакциите, додека во странство Македонците оствариле 24% од трансакциите. Тоа ни укажува на поголема просечна вредност која е направена кон странски е-трговци односно 42.9 евра. При тоа физичките лица оствариле просечна вредност по трансакција од 32.6 евра додека правните од 129 евра.

Понуда во е-трговија – Е-продажни места
Во 2023 година, согласно подaтоците на Народната банка има вкупно 1703 виртуелни места на продажба, што претставува зголемување од 105 нови е-продажни места или 6.5% пораст. Што се однесува до активни е-продажни места, од вкупните 75% биле активни, односно 1293 имале барем една трансакција во текот на 2023 година. Асоцијацијата за е-трговија неодамна направи унпаредување на регистарот на е-трговци, кој претставува единствен регистар на онлајн продажни места кој се обновува во соработка со 5те банки кои нудат процесирање на е-трансакции. Регистарот содржи и категоризација, односно може да се прегледаат сите активни е-трговци и може да се пребаруваат е-трговците.
“Вредноста на онлајн трансакциите бележи годишен раст од 18% во 2023 година. Вредноста реализирана кон домашни е-трговци (со домашни и странски картички) бележи раст од 15% и изнесува 453.6 милиони евра. Асоцијацијата за е-трговија минатата година придонесе за зајакнување на домашната понуда во е-трговија и тоа преку две иницијативи беа помогнати 65 микро, мали и средни компании да започнат да продаваат онлајн и да ги зајаканат своите дигитални вештини. И оваа година продолжуваме со бројни активности кои ќе придонесат за проширување и зајакнување на понудата во е-трговија, унапредување на дигиталните вештини, намалување на сивата економија и зајакнување на довербата во онлајн купувањето. Преку активности како што е регистарот на е-трговци, беџот за верификувани е-трговци и информативно-едукативните кампањи за јавноста влијаеме на поголема информираност, свесност и само-заштита на граѓаните со што придонесување и за унапредување на страната на побарувачката” – вели Претседателката на АЕТМ, д-р. Нина Ангеловска.
Бизнис
Акцијата на SpaceX падна под цената од берзанското деби
Акцијата на SpaceX во средата затвори на 148 долари, со што втор ден по ред се најде под првата пазарна цена на компанијата од 150 долари по акција.
Компанијата на Илон Маск, која обезбедува воздухопловни и одбранбени услуги, беше вклучена во индексот Nasdaq 100 во вторникот, помалку од еден месец по своето берзанско деби на 12 јуни. Брзото вклучување во индексот делумно се должи на изменетите правила на берзата, кои им овозможуваат на новите јавни компании побрзо да станат дел од овој широко следен индекс.
Вклучувањето на SpaceX во Nasdaq 100 значеше и дека индексните фондови и фондовите со кои се тргува на берза, а го следат овој индекс, мораа да купат акции од компанијата за да ги усогласат своите портфолија со новиот состав.
Рекордната иницијална јавна понуда на SpaceX донесе вкупно 85,7 милијарди долари, откако покровителите на емисијата ја искористија таканаречената „greenshoe“ опција за дополнителна распределба на акции. Компанијата првично понуди 555,6 милиони акции по фиксна цена од 135 долари за акција.
Акцијата растеше во деновите по берзанското деби и на 16 јуни ја достигна највисоката заклучна цена од 201,80 долари.
По вклучувањето во Nasdaq 100 следуваа главно оптимистички оценки од аналитичарите. Morgan Stanley започна покривање на SpaceX со препорака „прекумерно пондерирање“ и целна цена од 300 долари. Bernstein даде препорака „надминува пазар“, со целна цена од 239 долари, додека RBC ја оцени акцијата со истата препорака и целна цена од 225 долари. UBS, пак, започна покривање со препорака „купи“ и 12-месечна целна цена од 210 долари по акција.
Оптимистичките проценки се темелат на водечката позиција на SpaceX во технологијата на ракети за повеќекратна употреба и услугите за лансирање, како и на големиот сателитски интернет-сервис Starlink. Аналитичарите посочуваат и на можноста за подобрување на маржите во овие деловни сегменти.
Како можни извори на раст се наведуваат развојот на производи и услуги поврзани со вештачката интелигенција, вклучувајќи алатки за автоматизирано кодирање, конкуренција на решенија како Claude на Anthropic и Codex на OpenAI, како и развој на орбитални дата-центри.
Сепак, дел од аналитичарите имаат повнимателен став. MoffettNathanson започна покривање на SpaceX со неутрална оценка, додека CFRA препорача продажба на акциите.
Бизнис
iute Македонија со понуда за нови клиенти
iute Македонија информира дека новите клиенти можат да аплицираат за заем во износ од 60.000 денари, со отплата на 18 месечни рати.
Според објавените информации, месечната рата за оваа понуда изнесува 4.139 денари, а вкупната заштеда за целиот период на отплата е 9.414 денари.
Од компанијата ги повикуваат заинтересираните граѓани да се јават на бројот 13333 и да аплицираат.

Понудата е наменета за нови iute клиенти и предвидува однапред наведени услови за износот, рокот и месечната рата.
Бизнис
Државата префрли нови 2,4 милиони евра за поддршка на инвестиции во компаниите
Министерството за финансии префрли нови 148,6 милиони денари, односно околу 2,4 милиони евра, кон Развојната банка за поддршка на инвестициите на домашните компании.
Со оваа уплата, вкупниот износ на средства пласирани во економијата преку оваа мерка достигна 14,5 милијарди денари, или околу 235,8 милиони евра.
Средствата се дел од државната програма за поддршка на домашниот бизнис-сектор, чиј вкупен буџет изнесува 250 милиони евра. Според проценките, преку програмата треба да се поттикне инвестициски циклус од околу 300 милиони евра.
Финансиската поддршка е наменета за компании што планираат нови инвестиции, проширување на производството и забрзување на развојот.
Кредитите до крајните корисници ќе се пласираат преку деловните банки, под поволни услови. Предвидена е фиксна каматна стапка од 1,95 проценти годишно, рок на отплата до 15 години и грејс период до три години.
Од Министерството за финансии посочуваат дека целта на мерката е да се стимулира приватната иницијатива, да се создадат нови можности за компаниите и да се даде дополнителен поттик на економскиот раст.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Колумнипред 2 месеци
Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување

