Анализи
Дали светот е на работ на нова нафтена криза?
Геополитичките тензии меѓу Иран и Израел повторно ја раздвижуваат глобалната економија и предизвикуваат загриженост на светските енергетски пазари. Долготрајната непријателска реторика и конфликтите со посредници во регионот, како Хезболах и Хамас, добиваат нова димензија, при што аналитичарите предупредуваат на потенцијална директна конфронтација меѓу двете држави. Но најголемата закана за глобалната економска стабилност би била евентуалното затворање на клучните поморски теснеци – Хормуз и Баб ал-Мандеб.
Зошто се важни Хормуз и Баб ал-Мандеб?
Теснецот Хормуз лоциран меѓу Персискиот Залив и Оманскиот Залив, е најважниот транспортен коридор за нафта во светот. Според податоците на Меѓународната агенција за енергија (IEA), секој ден низ овој теснец се пренесуваат околу 17–20 милиони барели нафта, што претставува над 20% од глобалната дневна потрошувачка.
На другата страна на Арапскиот Полуостров се наоѓа теснецот Баб ал-Мандеб, кој ги поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и е клучна врска за нафтениот и трговскиот сообраќај помеѓу Европа, Азија и Источна Африка. Во услови на затворање на овие теснеци, алтернативните поморски рути се значително подолги и поскапи, што веднаш ќе влијае врз цените на транспортот и енергенсите.
Какво би било влијанието врз цената на нафтата?
Затворањето на Хормуз и Баб ал-Мандеб би предизвикало шок на нафтените пазари. Понудата на нафта би се намалила преку ноќ, додека побарувачката останува стабилна или дури зголемена поради неизвесноста. Ова ќе предизвика нагло зголемување на цената на нафтата, со прогнози кои одат над 100 или дури 150 долари по барел, во зависност од должината и сериозноста на блокадата.
Таквиот пораст ќе има директно влијание врз цените на горивата, но и индиректни ефекти врз синџирите на снабдување, транспортот и производствените трошоци во речиси сите индустрии.
Последици за глобалната економија
Инфлациски притисоци: Скапата нафта ќе ги поттикне цените на основните производи, што дополнително ќе ја зголеми инфлацијата, особено во чувствителни економии со слаб монетарен капацитет.
Монетарна политика: Централните банки ќе бидат приморани да задржат повисоки каматни стапки подолго време или дополнително да ги зголемат со цел да ја намалат инфлацијата, а тоа ќе придонесе да се забави кредитната активност и инвестициите и значително ќе се намали економскиот раст.
Развиените и економиите во развој: Развиените економии ќе забават, додека економиите кои зависат од увоз на енергенси и храна ќе се соочат со сериозни структурни предизвици.
Финансиски пазари: Волатилноста ќе се зголеми. Инвеститорите ќе бараат засолниште во “безбедни” средства како злато, американски долар и државни обврзници, додека на удар ќе бидат поризичните инвестиции како акциите, инвестициските фондови, криптовалутите и слично.
Дали светот може да реагира?
Иако големите нафтени резерви во САД, Кина, Русија и земјите на ОПЕК можат краткорочно да го ублажат шокот, затворање на овие теснеци би имало структурни последици ако трае подолго. Воена интервенција за ослободување на теснеците би претставувала уште поголем ризик, со потенцијал за регионален конфликт со глобални импликации.
Според ова може да се заклучи дека ситуацијата помеѓу Иран и Израел повеќе не е само регионален безбедносен предизвик, туку сериозна закана за глобалната економска стабилност. Светот е на работ на нова нафтена криза и прашање е само дали дипломатијата ќе успее да ја спречи следната фаза на ескалација, а со тоа да се спречи и крајно непосакувана Трета светска војна.
Анализи
Цената на суровата нафта се движи во тесен опсег, отпорот останува на 79 долари
Цената на суровата нафта забележа благо зголемување во последното тргување, но и натаму се движи во тесен страничен опсег, додека пазарот се обидува да обезбеди нов импулс за раст.
Клучното ниво на отпор останува на 79 долари за барел, кое засега ги ограничува обидите за посилен пробив нагоре.
И покрај краткорочните осцилации, техничките показатели и натаму упатуваат на позитивно движење. Корективниот растечки тренд продолжува, а цената се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој претставува важна динамична поддршка.
Според анализата, тоа ги зголемува шансите цената на суровата нафта да продолжи да расте, доколку успее да го надмине отпорот од 79 долари.
Анализи
Глобалната економија покажува отпорност, но ризикот од банкроти останува висок
Светската економија продолжува да расте и покрај геополитичките тензии, повисоките цени на енергенсите и трговските конфликти, но компаниите и натаму се соочуваат со сериозни предизвици, покажува најновиот извештај „Глобални економски изгледи“ (Global Economic Outlook), подготвен од Acredia Group во соработка со Allianz Trade.
Според прогнозите, глобалната економија годинава ќе порасне за 2,5 проценти, а во 2027 година растот би требало да забрза на 2,9 проценти.
Главен двигател на економскиот раст се инвестициите во вештачката интелигенција, кои во моментов ги ублажуваат негативните последици од енергетската криза и трговските судири. Сепак, високите трошоци за финансирање, поскапувањето на суровините и зголемената геополитичка неизвесност продолжуваат да вршат притисок врз профитабилноста и инвестициските планови на компаниите.
„Вештачката интелигенција станува еден од најважните двигатели на глобалниот економски раст, но истовремено создава нови зависности од ограничен број технологии, синџири на снабдување и пазари. Компаниите треба да ја гледаат не само како можност за развој, туку и како значаен стратешки ризик“, изјави извршниот директор на Acredia Group, Михаел Колб.
Извештајот покажува дека американската економија оваа година ќе порасне за 2,1 процент, благодарение на силните инвестиции во вештачката интелигенција, стабилната лична потрошувачка и експанзивната фискална политика. Од друга страна, економијата на еврозоната ќе забележи значително послаб раст од 0,9 проценти, со благо забрзување на 1,2 проценти во 2027 година.
Кина останува меѓу главните двигатели на светската економија, со очекуван раст од 4,7 проценти, поттикнат од високотехнолошките индустрии и извозно ориентираните компании.
И покрај новите царини и трговски ограничувања, меѓународната трговија останува отпорна. Според Allianz Research, обемот на светската трговија со стоки годинава ќе порасне за 2,9 проценти, а инвестициите во производството на полупроводници, дата-центри и дигитална инфраструктура придонесуваат за стабилност на глобалната економија.
Во исто време, инфлацијата постепено се намалува и се очекува во 2027 година повторно да се доближи до целните нивоа на централните банки. Сепак, условите за работење остануваат сложени, особено за енергетски интензивните индустрии и автомобилскиот сектор.
Поради тоа, Acredia прогнозира дека бројот на несолвентни компании на глобално ниво ќе продолжи да расте. Во 2026 година се очекува зголемување на банкротите за четири проценти, додека во 2027 година овој тренд би требало постепено да се стабилизира.
Анализи
Еврото ослабна поради зголемените тензии меѓу САД и Иран
Еврото денеска забележа пад во однос на американскиот долар, продолжувајќи со слабеењето втор ден по ред, бидејќи инвеститорите се свртеа кон доларот како побезбедно засолниште поради растечките стравувања од нова ескалација на конфликтот меѓу САД и Иран.
Еврото се намали за околу 0,1 проценти и се тргуваше по цена од 1,1435 долари, откако претходниот ден исто така забележа пад од 0,15 проценти по достигнувањето на највисокото ниво во последните четири недели.
Во исто време, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 проценти, што укажува на зголемена побарувачка за американската валута како сигурно засолниште во услови на геополитичка неизвесност.
Пазарите внимателно ги следат случувањата на Блискиот Исток, каде што продолжуваат воените судири меѓу САД и Иран. Загриженоста дополнително се зголеми поради намалениот бродски сообраќај низ Ормутскиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта, што ги поддржа и цените на суровата нафта.
Повисоките цени на енергенсите повторно ги засилија стравувањата од инфлација во еврозоната, поради што финансиските пазари сè повеќе очекуваат Европската централна банка да продолжи со заострување на монетарната политика. Веројатноста за зголемување на каматните стапки за 25 базични поени на состанокот во септември се проценува на повеќе од 95 проценти, додека очекувањата за ваков чекор уште во јули се искачија над 35 проценти.
Инвеститорите во наредниот период ќе ги следат новите податоци за инфлацијата, невработеноста и растот на платите во еврозоната, кои би можеле дополнително да влијаат врз очекувањата за идните одлуки на Европската централна банка.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток



