Анализи
Пари во џебот, не само на екран: Швајцарците се против укинувањето на готовината!
Во последните години, дигиталните пари бележат експоненцијален раст на глобално ниво, процес кој беше дополнително забрзан за време на пандемијата на коронавирусот. Швајцарија, како високо дигитализирана економија, не е исклучок од овој тренд.
Мобилната апликација за плаќање „Twint“, развиена од швајцарските финансиски институции, стана клучен двигател на промената во навиките на потрошувачите. Во 2023 година, преку „Twint“ се реализирале над 773 милиони трансакции, што претставува раст од 31% во споредба со претходната година. За илустрација, во 2017 година, кога апликацијата штотуку беше лансирана, биле регистрирани само 4 милиони трансакции, податок кој говори за нејзиниот импресивен раст и прифаќање.

Сепак, и покрај овој дигитален напредок, истражувањата покажуваат дека Швајцарците сè уште покажуваат силна наклонетост кон готовината. Студија спроведена од Универзитетот за применети науки во Цирих (ZHAW) и Универзитетот во Сент Гален открива дека и во 2023 година, физичките пари биле позастапени во споредба со дигиталните за одредени типови на трансакции, тренд кој се променил дури неодамна.
Швајцарската јавност стравува од сценарио слично на она во нордиските земји, особено Шведска, каде што готовината практично исчезна од секојдневната употреба. Во тој контекст, движењето „Швајцарска слобода“, кое се појави како реакција на мерките во време на пандемијата, официјално поднесе иницијатива до властите со барање за уставна гаранција за опстанокот на готовината. Целта е да се обезбеди дека швајцарскиот франк ќе остане достапен во физичка форма, без оглед на технолошкиот напредок.
Овие грижи не се неосновани. Анкета спроведена од Швајцарската национална банка (SNB) открива дека дури 95% од жителите на Швајцарија сакаат готовината да остане достапна. Причината? Флексибилноста и слободата што ја нуди готовината, нешто што многу граѓани не се подготвени да го жртвуваат во корист на дигиталната удобност.
Во споредба со другите европски земји, Швајцарија има значително пофлексибилен режим за користење и транспорт на готовина. Во земји како Франција и Италија, постои лимит од 1.000 евра за готовински плаќања, а во Грција тој лимит изнесува 500 евра. Иако Австрија, Кипар и Луксембург сè уште немаат такви ограничувања, Европската Унија планира да воведе лимит од 10.000 евра за готовински трансакции почнувајќи од 2027 година, како дел од засилената борба против перење пари и финансирање на тероризам.
Швајцарија, иако не е членка на ЕУ, го задржува својот суверенитет во однос на ова прашање. Единствениот услов е обврска за идентификација при готовински плаќања над 100.000 швајцарски франци, додека за носење готовина преку граница потребна е документација само ако тоа го побара царинската служба, и тоа за износи над 10.000 франци.
Заклучок:
Иако Швајцарија технолошки напредува и го прифаќа дигиталното плаќање, нејзините граѓани и институции и понатаму ја вреднуваат слободата и сигурноста што ја нуди готовината. Дискусијата за иднината на физичките пари останува жива – а во Швајцарија, барем засега, франкот во хартиена форма е тука да остане.
Анализи
ДОГОВОРОТ МЕЃУ САД И ИРАН ГИ СМИРИ ПАЗАРИТЕ: Нафтата падна за над 4%, инвеститорите повторно го враќаат фокусот кон акциите и берзите
Намалувањето на тензиите на Блискиот Исток веднаш се одрази врз глобалните финансиски пазари. Инвеститорите позитивно ја примија најавата за мировен договор меѓу САД и Иран, што доведе до значителен пад на цените на нафтата, слабеење на американскиот долар и раст на берзанските индекси ширум светот.
Фјучерсите на суровата нафта Брент се намалија за повеќе од 4% и се тргуваа по цена од 83,82 долари за барел, додека доларот ослабе поради намалувањето на геополитичките ризици и ублажените инфлаторни очекувања.
Пазарните аналитичари оценуваат дека инвеститорите очекуваат стабилизирање на снабдувањето со енергенси и намалување на ризиците од нарушување на клучните транспортни рути, особено во регионот на Ормутскиот теснец.
„Ќе треба време за да се види колку брзо теснецот навистина ќе се отвори повторно и колку време ќе биде потребно протокот на нафта да се врати во нормала. Секако ќе бидат потребни месеци, а не недели“, изјави Ник Твидејл, главен пазарен стратег во ATFX Global.
И покрај позитивните реакции на пазарите, аналитичарите предупредуваат дека инвеститорите и натаму внимателно ќе го следат развојот на настаните, бидејќи долгорочната стабилност ќе зависи од конкретната имплементација на договорот и нормализирањето на глобалните енергетски текови.
Анализи
НБРСМ: Речиси сите ПОС-терминали во земјава поддржуваат бесконтактни плаќања
Платежната инфраструктура во Северна Македонија продолжува да се развива, покажуваат најновите податоци на Народната банка на Република Северна Македонија за 2025 година.
Според објавените информации, низ земјата се поставени околу 36 илјади ПОС-терминали, од кои дури 97,4 проценти овозможуваат бесконтактни плаќања. Истовремено, на располагање на граѓаните се 1.132 банкомати.
Од вкупниот број банкомати, 541 овозможуваат и иницирање платни налози, што претставува дополнително олеснување за корисниците на банкарските услуги.
Од Народната банка посочуваат дека современите начини на плаќање стануваат сè подостапни и за граѓаните и за компаниите, што придонесува за понатамошна дигитализација на финансиските услуги и поефикасно извршување на платежните трансакции.
Анализи
Мировниот договор меѓу САД и Иран ги смири пазарите: Еврото и јенот во пораст, нафтата паѓа
Еврото и јапонскиот јен зајакнаа на меѓународните пазари во понеделникот, додека американскиот долар ослабе поради оптимизмот што го предизвика најавениот мировен договор меѓу САД и Иран, со кој се очекува да заврши конфликтот на Блискиот Исток.
Еврото се искачи за 0,4 проценти во однос на доларот и достигна 1,1617 долари, што е негово највисоко ниво во последните две недели. Во исто време, индексот на американскиот долар се намали за 0,4 проценти и падна на најниско ниво во изминатите две недели.
Позитивното расположение на финансиските пазари следува по објавата дека Вашингтон и Техеран постигнале рамковен договор за прекин на конфликтот, а официјалното потпишување се очекува на 19 јуни во Швајцарија. Според најавите, договорот предвидува укинување на американската поморска блокада врз иранските пристаништа, повторно отворање на Ормускиот Теснец и траен прекин на огнот.
Во меѓувреме, цените на нафтата паднаа за повеќе од четири проценти и се спуштија на најниско ниво во последните три месеци, бидејќи инвеститорите ги намалија стравувањата од нарушувања во снабдувањето со енергенси од Блискиот Исток.
Поддршка за еврото доби и од одлуката на Европската централна банка минатата недела да ги зголеми каматните стапки за 25 базични поени на 2,40 проценти. Тоа е прво зголемување на каматите од септември 2023 година, донесено како одговор на инфлаторните притисоци поврзани со енергетската криза и геополитичките тензии.
Од друга страна, јапонскиот јен зајакна за околу 0,3 проценти во однос на доларот и достигна курс од 159,73 јени за долар. Пазарите истовремено се подготвуваат за состанокот на Банката на Јапонија, од кој се очекува ново зголемување на каматните стапки за 25 базични поени, на 1 процент, што би било највисоко ниво од 1995 година.
Инвеститорите внимателно ги следат и идните економски податоци од еврозоната и Јапонија, кои ќе дадат дополнителни насоки за понатамошната монетарна политика на водечките светски централни банки.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


