Бизнис
Родовa еднаквост, пристап до финансии и идни вештини во фокусот на EqualXChange 2025
Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA, по четврти пат ја организираше годишната конференција EqualXChange, под мотото “Empowering Ideas, Inspiring Journeys”. Конференцијата, која традиционално се одржува секоја година, има за цел да го поддржи растот на домашните компании, да поттикне инклузивно лидерство и унапредување на родово еднакви политики и практики на работното место, како и да отвори дискусија за вештините на иднината во дигиталната економија во Македонија.
Конференцијата започна со поздравни обраќања од Нина Ангеловска Станков, претседателка на GEA и Емил Крстановски, национален координатор на Меѓународната организација на трудот (ILO), воедно партнери на конференцијата.

“Истражувањата покажуваат дека кога жените имаат пристап до финансии, поддршка и еднакви можности, напредува целото општество. На конференцијата имаше 27 говорници и преку 120 гости – не само како учесници, туку како чинители на промената, подготвени за конкретни чекори што ќе ја направат еднаквоста системска, видлива и остварлива. Голема благодарност до Меѓународната организација на трудот за поддршката на оваа конференција, како и до CoWork 21 и Property One и до сите пријатели на конференцијата кои несебично се вклучија и ја поддржаа нашата мисија.” – изјави Нина Ангеловска Станков, претседателка на GEA.
Оваа конференција зе организираше во соработка со Меѓународната организација на трудот (ILO) која е специјализирана агенција на Обединетите нации со главна мисија да промовира праведни услови за работа ширум светот.

“Меѓународната организација на трудот од секогаш ги предводела напорите за остварувањето на целосна еднаквост помеѓу жените и мажите. Уште во 1951 година ја носи Конвенцијата за еднакво плаќање за работа од еднаква вредност, а неколку години подоцна и Конвенцијата против дискриминација при вработување и работа. Потоа следуваат првите меѓународни стандарди на трудот за работниците со семејни обврски, заштита на мајчинството и работни места слободни од вознемирување и насилство. Напредокот кон целосна родова еднаквост и целосно спроведување на овие стандари е спор. Затоа се потребни партнери, како Алијансата за родова еднаквост на работното место, кои ја споделуваат нашата заложба за социјална правда и достоинство на трудот.” – изјави Емил Крстановски, Национален координатор во Меѓународната организација на трудот.
Конференцијата продолжи со презентација на најновата публикација издадена од Државниот завод за статистика на Република Северна Македонија и UN Women – „Жените и мажите во Северна Македонија во 2025 година“ од страна на Директорот на ДЗС, Д-р Дејан Станков. Во своето излагање, д-р Станков претстави значајни податоци за родовите разлики во различни сфери од општеството, кои ќе претставуваат основа за креирање на идни политики и интервенции насочени кон постигнување поголема родова еднаквост.

“Конфренцијата има големо значење за Државниот завод за статистика, бидејќи овозможи да се презентираат важни статистички индикатори произведени од Статистика, кои се основа за јавна дебата и донесување на одлуки засновани на докази со цел унапредување на еднаквите можности во нашето општество. Конференцијата претставува важен чекор кон унапредување на процесите на донесување на информираниодлуки, што е од суштинско значење за постигнување на одржлив развој и подобрување на квалитетот на животот на граѓаните.” – изјави д-р Станков.
Оваа година, во рамки на официјалната програма на конференцијата, 27 домашни експерти и професионалциод приватниот и јавниот сектор, преку панел дискусии и студии на случај зборуваа на теми поврзани со пристап до финансии и финансиска едукација како основа за економско зајакнување; домашни успешни приказни од компании кои говореа за предизвиците на растот, проширувањето на странски пазари и подготовка за берзанско котирање; родово еднакви податоци и политики на работното место; и идни вештини и потребата од адаптација во дигиталната економија.

Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA, иницирана од Асоцијацијата за е-трговија на С.Македонија (АЕТСМ), работи кон создавање на инклузивна култура во која секој е еднакво вреднуван за својот придонес. Алијансата е препознаена и како commitment maker за родова еднаквост при UN Women, и активно придонесува кон исполнување на целта за одржлив развој #SDG5 – Родова еднаквост.

Работата на GEA ја поддржуваат Eurolink, Casys и Halkbank како главни партнери, како и Филип Морис Тутунски Комбинат Прилеп, Пивара Скопје, А1 Македонија, Сава Пензиско, и CosLoveMetics како партнери. Поддржувачи на Алијансата се и Сава Осигурување, Евроинс Осигурување, Publicis Groupe, Property One Group, Aristocrat, и Avenga Academy.
Повеќе информации за активностите и можностите за приклучување кон Алијансата се достапни на: https://genderequalityalliance.org.
Бизнис
Бензините и дизелот со нови повисоки цени од полноќ
Од полноќ ќе важат нови цени на горивата, согласно последната одлука на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ). Иако просечната промена на цените е минимална, најголем дел од возачите ќе се соочат со поскапување на бензините и дизелот.
Според одлуката, цената на ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе изнесува 87,50 денари за литар, што е зголемување од 1,50 денари. ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе се продава по 90 денари за литар, односно за два денари поскапо од досега.
Поскапува и дизелот, чија нова цена ќе биде 87,50 денари за литар, што претставува раст од 50 денари по литар.
Наспроти тоа, екстра лесното масло за домаќинство ќе поевтини за 2,50 денари и ќе се продава по 86,50 денари за литар. Намалување има и кај мазутот, чија цена е утврдена на 46,223 денари за килограм.
Од РКЕ информираат дека при пресметката се земени предвид референтните износи на акцизите за бензините и дизелот, по престанокот на важноста на претходната одлука за измена на начинот на нивна пресметка.
Новите цени ќе стапат во сила на 16 јуни во 00:01 часот.
Бизнис
„Мој ДДВ“ со технички проблеми: Граѓаните повеќе од три дена не можат да скенираат фискални сметки
Граѓаните веќе неколку дена се соочуваат со потешкотии при користењето на апликацијата „Мој ДДВ“, поради што дел од корисниците не можат да се најават и да скенираат фискални сметки.
Според бројни пријави, при внесување на ПИН-кодот се појавува пораката „Нема конекција од УЈП“, што го оневозможува пристапот до системот. Корисниците посочуваат дека проблемот трае повеќе од 72 часа, предизвикувајќи незадоволство кај граѓаните кои редовно ја користат апликацијата за остварување поврат на ДДВ.
Од Управата за јавни приходи информираа дека апликацијата моментално работи со повремени забавувања и дека стручните тимови активно работат на утврдување на причините и отстранување на техничките проблеми, со цел услугата што поскоро да биде целосно функционална.
Засега, од УЈП не е соопштен конкретен рок кога апликацијата „Мој ДДВ“ повторно ќе функционира без прекини и ограничувања.
Бизнис
Инвеститорите со нетрпение ги очекуваат берзанските дебитанти SpaceX, OpenAI и Anthropic
По повеќе од две децении во кои бројот на акции на американскиот пазар на капитал се намалуваше, главно поради програмите за откуп на сопствени акции, се отвора ново поглавје за Волстрит. На берзата наскоро би можеле да се појават некои од најпознатите и најбрзорастечки технолошки компании во светот, меѓу кои SpaceX, OpenAI и Anthropic.
Според проценките, најголемото јавно понудување се очекува од деловната империја на Илон Маск, која ги вклучува SpaceX, сателитската мрежа Starlink, платформата за вештачка интелигенција xAI и социјалната мрежа X. Вкупната вредност на овие компании се проценува на околу 1,75 билиони долари.
Во октомври се очекуваат и берзанските дебитанти на Anthropic и OpenAI, чии заеднички вредности би можеле да бидат споредливи со онаа на SpaceX. Само овие нови компании би можеле да ја зголемат пазарната капитализација на американскиот пазар за околу 3,5 билиони долари, што претставува речиси пет проценти од сегашната вредност на индексот S&P 500.
SpaceX преку јавната понуда планира да обезбеди околу 86 милијарди долари свеж капитал, наменет првенствено за финансирање на развојни проекти и изградба на центри за податоци. Интересот кај инвеститорите е исклучително голем, а меѓу заинтересираните се наоѓаат големи инвестициски фондови како BlackRock и Fidelity, арапски државни фондови, како и инвеститори од Кина кои бараат алтернативни начини за вложување.
Во почетната фаза на берзата ќе бидат достапни околу пет проценти од акциите на овие компании. Сепак, по истекот на ограничувањата за дел од сегашните инвеститори следната година, се очекува значително зголемување на бројот на акции достапни за тргување.
Аналитичарите предупредуваат дека вреднувањата се исклучително високи. SpaceX моментално генерира околу 18 милијарди долари приходи, но бележи и речиси пет милијарди долари загуба. Односот меѓу пазарната вредност и приходите достигнува ниво од околу 100, што укажува на високи очекувања за идниот раст.
Според проценките, околу половина од вредноста на компанијата се должи на Starlink, една третина на xAI, додека остатокот се поврзува со ракетната програма и долгорочните планови за истражување и колонизација на Марс.
Инвестициската банка Goldman Sachs, која ја води јавната понуда, проценува дека SpaceX за пет години би можел да генерира слободен паричен тек од околу 72 милијарди долари. Но, поради високите очекувања, аналитичарите предупредуваат дека акциите би можеле да бидат изложени на значителни ценовни осцилации.
Покрај новите компании, вниманието на инвеститорите ќе биде насочено и кон технолошките гиганти од групата „Маг 7“. Во деновите пред најавените котации, овие компании заедно изгубија околу илјада милијарди долари пазарна вредност, делумно поради пренасочување на капиталот кон новите технолошки ѕвезди.
Аналитичарите оценуваат дека 2026 година би можела да остане запаметена како година во која новата генерација технолошки компании направи силен пробив на светските пазари на капитал. Доколку изминатата деценија беше обележана од компании како Apple, Microsoft, Nvidia и Amazon, следните години би можеле да донесат подем на нови имиња предводени од вештачката интелигенција и напредните технологии.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


