Connect with us

НБРМ

Продолжува растот на каматните стапки на кредитите, но и на депозитите

Објавено

на

Просечната каматна стапка на вкупните кредити, во февруари 2023 година, бележи месечно и годишно зголемување од 0,02 п.п. и 0,67 п.п., соодветно и изнесува 5,00%. Просечната каматна стапка на вкупните депозити изнесува 1,00%, што претставува месечен и годишен раст од 0,07 п.п. и 0,29 п.п, соодветно.

Во февруари 2023 година, просечната каматна стапка на новоодобрените кредити изнесува 5,20% и оствари месечен и годишен раст од 0,15 п.п. и 1,26 п.п., соодветно. Просечната каматна стапка на новопримените депозити е повисока на месечно и годишно ниво за 0,20 п.п. и 1,15 п.п., соодветно и изнесува 1,71%.

Просечната каматна стапка на вкупните кредити на корпоративниот сектор, во февруари, изнесува 4,63% и е повисока за 0,03 п.п. споредено со претходниот месец. Нагорната промена во целост произлегува од зголемените каматни стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,05 п.п.), во услови на остварен пад на каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула (за 0,01 п.п.), при непроменети каматни стапки на кредитите во странска валута. Анализирано на годишна основа, каматната стапка на вкупните кредити на корпоративниот сектор е зголемена за 1,18 п.п.

Овој месец, каматната стапка на новоодобрените кредити на корпоративниот сектор, забележа месечно зголемување од 0,03 п.п. и изнесува 5,22%. Притоа, зголемувањето се должи на повисоките каматни стапки на денарските кредити со валутна клаузула и кредитите во странска валута (за 0,45 п.п. и 0,18 п.п., соодветно), во услови на пад на каматните стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,13 п.п.). Споредено со февруари минатата година, оваа каматна стапка бележи годишен раст од 1,74 п.п.

Просечната каматна стапка на вкупните депозити на корпоративниот сектор, во февруари, се зголеми за 0,40 п.п. во споредба со претходниот месец и изнесува 1,75%. Од аспект на валутната структура, месечното зголемување е резултат на растот кај сите компоненти: каматните стапки на депозитите во странска валута (за 1,01 п.п.) и каматните стапки на денарските депозити со и без валутна клаузула (за 0,10 п.п. и 0,09 п.п., соодветно). На годишно ниво, каматната стапка на вкупните депозити на корпоративниот сектор е повисока за 0,85 п.п.

Во февруари, каматната стапка на новопримените депозити на корпоративниот сектор изнесува 1,40%, што претставува месечен раст од 0,40 п.п. Притоа, растот е резултат на повисоките каматни стапки на денарските депозити со валутна клаузула (за 0,93 п.п), потоа следуваат каматните стапки на депозитите во странска валута (за 0,53 п.п), при раст и на каматните стапки на денарските депозити без валутна клаузула (за 0,28 п.п). Каматната стапка на новопримените депозити на корпоративниот сектор забележа годишно зголемување од 1,11 п.п.

Kаматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата, во февруари, е непроменета во однос на претходниот месец и изнесува 5,34%. Анализирано на годишно ниво, оваа каматна стапка е повисока за 0,20 п.п.

Во февруари, просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата изнесува 5,18% и бележи месечно зголемување од 0,37 п.п. Притоа, зголемувањето се објаснува со повисоките каматни стапки на денарските кредити без и со валутна клаузула (за 0,39 п.п. и 0,32 п.п., соодветно), во услови на забележан пад на каматните стапки на кредитите во странска валута (за 0,31 п.п). Каматната стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата оствари раст од 0,64 п.п., на годишна основа.

Каматната стапка на вкупните депозити на домаќинствата, во февруари, оствари месечен раст од 0,04 п.п. и изнесува 0,92%. Позитивната промена се должи на зголемувањето на каматните стапки на денарските депозити без валутна клаузула и депозитите во странска валута (за 0,04 п.п. и 0,03 п.п., соодветно), во услови на забележан пад на каматните стапки на денарските депозити со валутна клаузула (за 0,01 п.п.). На годишно ниво, оваа каматна стапка е повисока за 0,23 п.п.

Во февруари, каматната стапка на новопримените депозити на домаќинствата, изнесува 1,86% и во однос на претходниот месец е зголемена за 0,15 п.п. Растот во целост се должи на повисоките каматни стапки на денарските депозити без валутна клаузула (за 0,25 п.п.), во услови на остварен пад на каматните стапки на депозитите во странска валута (за 0,06 п.п.). Овој месец, кај банките и штедилниците не се евидентирани новопримени денарски депозити со валутна клаузула. Каматната стапка на новопримените депозити на домаќинствата е зголемена за 1,21 п.п. споредено со февруари минатата година.

НБРМ

Годишен раст на зелените кредити за 29% во 2023 година

Објавено

на

Народната банка ги објави податоците за „зелените кредити“ за четвртиот квартал од 2023 година, каде што се забележува раст на квартално ниво од 5%, додека на годишна основа од 29,1%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога почнале да се прибираат податоците, „зелените кредити“ се зголемени за 2,8 пати. Станува збор за заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што е развивање нова еколошка технологија.

Според податоците на Народната банка, на крајот од 2023 година, банкарските побарувања врз основа на зелени кредити изнесуваат 19.863 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Растот на зеленото кредитирање се должи најмногу на кредитите земени од фирмите, додека најмногу зелени кредити давале големите банки.

Расте и уделот на зелените во вкупните кредити, иако сѐ уште е на ниско ниво. Oд крајот на 2019 година, заклучно со 2023 година, учеството на зелените во вкупните кредити е зголемено од 2,2% на 4,5%.

Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки. Народната банка изработи Среднорочен план на активностите во доменот на управување со ризиците поврзани со климатските промени за периодот 2023 − 2025 година, а неодамна заради подобрување на расположливоста на податоците за климатските промени објави и Преглед на зелените показатели коишто ќе помогнат во анализите за понатамошно носење политики. Се гради и зелено портфолио на хартиите од вредност во девизните резерви. За оцена на отпорноста на банкарскиот систем на климатските промени се планираат стрес-тестови.

Продолжи со читање

НБРМ

Народната банка објави Преглед на „зелените“ показатели

Објавено

на

Народната банка продолжува со активностите за промовирање на зелените финансии, во рамките на своите надлежности. Така, на својата веб-страница, за првпат објави Преглед на „зелените“ показатели, во согласност со предвидените активности во рамките на Среднорочниот план на активности на Народната банка во доменот на управувањето со климатските ризици. Целта е да се подобри расположливоста на податоците за климатските промени, којашто е суштинска при изработката на анализи и носењето политики.

Прегледот содржи податоци и показатели коишто се групирани во три целини, и тоа: показатели за животната средина и енергетика, показатели за климатските ризици и показатели за зелените финансии. Изворот на податоците се различни институции и со овој преглед се прави обид да се соберат релевантните податоци од различни извори на едно место. Податоците и показателите од Прегледот имаат за цел да послужат како основа за подготовка на анализите поврзани со климатските промени, да придонесат за полесно следење на одржливоста на финансискиот систем и економијата и да помогнат во следењето на трендовите на „зелените“ пазари на капитал. Заедно со Прегледот, е објавен и Методолошки водич со појаснувања и дефиниции на показателите заради полесно разбирање и нивна правилна употреба.

Достапноста на податоците ќе овозможи поблиско следење на климатските ризици и проширување на познавањата за нив. Во изработката на Прегледот особено беа корисни контактите на Народната банка со Министерството за животна средина и просторно планирање и Истражувачкиот центар за енергетика и одржлив развој при МАНУ со своите искуства на оваа тема.

Прегледот на „зелените“ показатели и Методолошкиот водич се достапни преку следнава врска.

Продолжи со читање

НБРМ

Одржана седница на Советот на Народната банка: Во вториот квартал од 2025 година стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот ќе остане 1,5%

Објавено

на

Советот на Народната банка, на својата редовна седница, одржана на 28 март 2024 година, врз основа на редовната квартална оцена на системските ризици, донесе одлука за задржување на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот за изложеностите на банките во Република Северна Македонија во висина од 1,5%, којашто ќе се применува и во вториот квартал од 2025 година. 

Одлуката се заснова врз оцените за постепено стабилизирање на нагорните циклични системски ризици и постојана стабилност на банкарскиот систем. Исто така, ги зема предвид условите од окружувањето коешто и натаму е неизвесно и придружено со ризици, што е причина за претпазливо спроведување на макропрудентните мерки заради натамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор. Со одржувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот се придонесува за спречување и за намалување на можните ризици.

Народната банка ќе продолжи со внимателно следење на системските ризици и ќе ја преоценува висината на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот на редовна квартална основа. Притоа, имајќи ја предвид природата на противцикличниот заштитен слој на капиталот и насоките на релевантните европски институции, Народната банка може да ја оцени потребата за зголемување на стапката, при раст на ризиците и неизвесностите од окружувањето, во услови на поволни остварувања на банките. Во случај, пак, на значително остварување на ризиците во билансите на банките,може да се оцени и потребата од делумно или целосно ослободување на овој заштитен слој на капиталот,како поддршка во работењето на банките при евентуални неповолни сценарија.

Советот на Народната банка на седницата разгледа и други материјали поврзани со работата на централната банка.

Продолжи со читање

Популарно