Анализи
Дали заврши времето на евтини потрошувачки кредити? Каматите се движат кон нивото од 2015 година!
Полека, но сигурно се губи атрактивноста на потрошувачките кредити на банките како „куповна моќ“ на граѓаните за задоволување на некакви желби и потреби од секојдневието. Дефинитивно веќе не е време на примамливи каматни стапки, кои ги правеа потрошувачките кредити „евтино“ решение за обезбедување финансиски средства за некое патување, опремување на домот, школување… Дали времето на „евтините“ потрошувачки кредити дефинитивно заврши или пак ова е само привремен тренд наметнат од инфлаторните притисоци на пазарите?
Тешко е да се прогнозира бидејќи проекциите и изјавите од највисоките монетарни кругови постојано се менуваат. Иако се очекуваше есенва да запре растот на инфлацијата и на референтните каматни стапки, се чини повторно се појавија песимистички сценарија.
Каматните стапки на денарските кредити во Македонија се во постојан раст од декември 2021 година, а на потрошувачките кредити од декември минатата година, иако може да се забележи дека нагорниот тренд практично започнал уште во декември 2020 година. Со мали осцилации, каматите на денарските потрошувачки кредити без валутна клаузула, на пример, од крајот на 2020 година се во зона на раст.
Банкарство.мк ги анализираше каматните стапки на потрошувачките кредити од 2015 година досега, а анализата покажа неколку интересни факти.
Нашата анализа на движењето на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула, врз основа на податоците од Народната банка достапни до 2015 година, покажа дека актуелните каматни стапки се движат кон нивото од 2015 година, кое за овој период од осум години било највисоко. Во септември 2015 година, оваа каматна стапка имаше свој максимум и изнесуваше 6,87%. Оттогаш почнува да паѓа и најниско ниво достигнува во декември 2020 година (5,16%), потоа уште едно во декември 2021 година (5,05%) и повторно во декември 2022 година (5,05%). За шест месеци оваа година бележи најголем раст во споредба со останатите години. Во 2021 година за шест месеци пораснала од 5,16% на 5,22%. Во 2022 година за шест месеци пораснала од 5,05% на 5,22%. А, во 2023 година за шест месеци порасна од 5,05% на 6,01%.

Моментално ниво од 6,01% е веќе во зоната на каматни стапки во периодот 2015-2018 година, кога не се спуштаа под 6%.
Според податоците од Народната банка, во јуни годинава, просечната каматна стапка на вкупните кредити забележа месечен раст од 0,03 п.п. и изнесува 5,12%. На годишна основа, оваа каматна стапка е зголемена за 0,85 п.п. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити во јуни е намалена за 0,06 п.п. на месечна основа и изнесува 5,26%, додека на годишна основа бележи раст за 1,27 п.п. „Во јуни, каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата оствари минимален месечен раст од 0,01 п.п. и изнесува 5,35%. Промената во целост се должи на растот на каматните стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,03 п.п.), во услови кога каматните стапки на кредитите во странска валута се непроменети, а каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула бележат минимален пад за 0,01 п.п.. Анализирано на годишно ниво, оваа каматна стапка оствари раст за 0,31 п.п.. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата овој месец изнесува 5,27% и е повисока за 0,02 п.п. на месечно ниво. Промената произлегува од повисоките каматни стапки на кредитите во странска валута и денарските кредити без валутна клаузула (за 0,36 п.п. и 0,11 п.п., соодветно), додека каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула се намалени (за 0,07 п.п.). Споредено на годишно ниво, оваа каматна е зголемена за 0,76 п.п.“, утврди Народната банка.
- 6,87% е највиското ниво на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула во последните осум години, достигнато во септември 2015 година.
- од 5,05% на 6,01% пораснаа каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула за шест месеци оваа година, што е најголем шестмесечен раст од 2015 година досега.
- 1.000 денари најмногу е зголемена месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци споредено со 2000 година.
- 18.800 денари изнесува отприлика месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка), а за останатиот период е околу 19.400 денари.
Дали потрошувачките кредити се навистина луксуз за граѓаните?
Направивме уште една дополнителна анализа за да видиме колкав издаток од месечниот буџет се потрошувачките кредити за граѓаните? Споредивме и со 2020 година и бројките покажаа дека месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци пораснала за најмногу за 1.000 денари.
Висината на месечната рата за овој кредит во 2020 година се движела околу 18.500 денари во периодот со фиксна каматна стапка, кој најчесто е за првите две години од отплатата на кредитот. По истекот на овој период, банките пресметувале променлива каматна стапка и месечната рата се движела околу 19.000 денари. Во 2023 година, месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка) се движи околу 18.800 денари, а во останатиот период со променлива каматна стапка околу 19.400 денари.
| Банка | Кредит | Каматна стапка во 2020 | Каматна стапка во 2023 | Месечна рата (2020) | Месечна рата (2023) |
| Комерцијална банка | Потрошувачки кредит до 2.000.000 МКД | нема податок | 5,7% фиксна 2 години/6,13% променлива | нема податок | 18.736 МКД /18.779 МКД |
| Стопанска банка Скопје | Потрошувачки кредит до 1.500.000 денари | нема податок | 5,80% фиксна 2 години/10,70% променлива | нема податок | 18.744 МКД /20.145 МКД |
| НЛБ банка | НЛБ потрошувачки кредит | 5,20% фиксна | 8,52% | 18.577 МКД | 19.515 МКД |
| Халк банка | Потрошувачки кредит со животно осигурување | 5,00% фиксна 2 години/7,75% променлива | 6% фиксна 2 години/10,50% променлива | 18.522 МКД /19.295 МКД | 18.800 МКД /20.086 МКД |
| Шпаркасе банка | S Plus потрошувачки кредит | 5,25% фиксна 2 години/7,55% променлива | 5,2% фиксна 2 години/6,5% променлива | 18.591 МКД /19.238 МКД | 18.578 МКД /18.707 МКД |
| УНИ банка | Потрошувачки кредит | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 18.453 МКД /19.011 МКД | 18.458 МКД /18.660 МКД |
| Стопанска банка Битола | Потрошувачки кредит за вработени во приватни фирми | 5,50% фиксна 1 година/7,24% променлива | 7,30% фиксна 1 година/10,50% променлива | 18.661 МКД /19.150 МКД | 19.166 МКД /20.086 МКД |
| ТТК банка | СМАРТ потрошувачки кредит | 4,85% фиксна 2 години/7,23% променлива | 5,20% фиксна 2 години/6,76% променлива | 18.480 МКД /19.147 МКД | 18.577 МКД /18.731 МКД |
| Силк Роуд Банка | Потрошувачки кредит | 5,20% фиксна 2 години/7,50% променлива | 5,40% фиксна 2 години/7,25% променлива | 18.577 МКД /19.223 МКД | 18.633 МКД /18.768 МКД |
| Централна кооперативна банка | Стандарден потрошувачки кредит | 4,70% фиксна за 2 години/ 5,80% променлива | 5,90% фиксна 1 година/6,90% променлива | 18.439 МКД /18.745 МКД | 18.772 МКД /19.054 МКД |
*Податоците се ориентациони и не служат за точни пресметки, кои може да се добијат само од банка.
Анализи
Прометот на Македонска берза надмина 91 милион денари, Комерцијална банка повторно најтргувана
Во првата работна недела од јуни на Македонска берза е остварен промет од 91,6 милиони денари преку 409 трансакции, покажуваат официјалните податоци за периодот од 1 до 5 јуни.
Иако вкупниот промет е за 4,52 проценти понизок во споредба со првата недела од мај, активноста на инвеститорите остана концентрирана кај неколку од најликвидните домашни компании.
Најголем промет е реализиран со акциите на Комерцијална банка, каде што се истргувани хартии од вредност во вредност од 25,5 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 19,4 милиони денари и Македонски Телеком со 15,1 милиони денари. Во првите пет најтргувани компании се најдоа и Стопанска банка Скопје со 11,9 милиони денари и НЛБ Банка со 11,3 милиони денари промет.
Во текот на неделата биле истргувани вкупно 49.527 акции и обврзници.
Од компаниите чии акции се следат, само две забележале раст на вредноста. Најголем добитник е Аутомакедонија Скопје со пораст од 3 проценти, додека акцијата на Стопанска банка Скопје поскапела за 0,39 проценти.
На спротивната страна од листата се најде Универзална Инвестициона Банка, чии акции изгубија 3,77 проценти од вредноста. Пад забележаа и акциите на Алкалоид, кои се намалија за 2,02 проценти, како и Реплек со намалување од 0,93 проценти.
Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком со 30.368 акции, пред Стопанска банка Скопје со 5.805 акции и Гранит со 1.617 акции.
Во текот на неделата беа реализирани и две блок-трансакции. Со акциите на Реплек беше остварен промет од 2,95 милиони денари преку продажба на 185 акции, додека со 250 акции на Витаминка беше реализирана трансакција вредна 3,12 милиони денари.
Податоците покажуваат дека и покрај благото намалување на вкупниот промет, интересот на инвеститорите останува насочен кон најголемите и најликвидни компании на домашниот пазар на капитал.
Анализи
Нафтата скокна, еврото ослабе: Тензиите меѓу Иран и Израел ги вознемирија инвеститорите
Еврото падна на најниско ниво во последните два месеци, а јапонскиот јен достигна шестнеделно дно во однос на американскиот долар, откако обновените воени тензии меѓу Иран и Израел ги поттикнаа инвеститорите да се повлечат од поризичните средства и да побараат засолниште во американската валута.
На девизните пазари, еврото во понеделникот ослабе за околу 0,15 проценти и се тргуваше по цена од 1,1506 долари, што е негово најниско ниво од почетокот на април. Минатата недела заедничката европска валута загуби 1,2 проценти во однос на доларот, под притисок на растечките приноси на американските државни обврзници и зголемената геополитичка неизвесност на Блискиот Исток.
Истовремено, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и достигна двомесечен максимум од 100,17 поени. Дополнителна поддршка за доларот пристигна по подобрите од очекуваните податоци за вработеноста во САД, кои ги зајакнаа очекувањата дека американските Федерални резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки подоцна во текот на годината.
Под притисок се најде и јапонскиот јен, кој ослабе на 160,39 јени за долар, најниско ниво во последните шест недели. Со пробивањето на психолошката граница од 160 јени за долар, растат шпекулациите дека јапонските власти би можеле повторно да интервенираат на девизниот пазар за да го запрат натамошното слабеење на националната валута.
Во исто време, цените на нафтата скокнаа за повеќе од три проценти поради стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток. Пазарите се загрижени дека новата ескалација на конфликтот меѓу Иран и Израел може дополнително да ја зголеми инфлацијата на глобално ниво.
Воените тензии се засилија откако Иран и Израел разменија нови напади, што предизвика сомнежи околу одржливоста на кревкиот прекин на огнот во регионот. Според извештаите, иранските сили лансирале балистички ракети кон израелски цели, додека израелската армија одговорила со воздушни напади врз воени објекти во Техеран.
Поради растот на цените на енергенсите, финансиските пазари сè повеќе очекуваат дека централните банки ќе бидат принудени да задржат построга монетарна политика. Веројатноста за ново зголемување на каматните стапки од страна на Европската централна банка во јуни се искачи на 98 проценти, според проценките на пазарите.
Инвеститорите внимателно ги следат натамошните случувања на Блискиот Исток, бидејќи секое ново влошување на безбедносната состојба може дополнително да ги потресе финансиските пазари, валутите и цените на енергенсите.
Анализи
Европските берзи со нерамномерен старт по распродажбата на технолошките акции
Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.
Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.
Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.
На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.
Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.
Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 4 неделиОд полноќ нови цени на горивата


