Connect with us
no baners

Анализи

Дали заврши времето на евтини потрошувачки кредити? Каматите се движат кон нивото од 2015 година!

Објавено

на

no baners

Полека, но сигурно се губи атрактивноста на потрошувачките кредити на банките како „куповна моќ“ на граѓаните за задоволување на некакви желби и потреби од секојдневието. Дефинитивно веќе не е време на примамливи каматни стапки, кои ги правеа потрошувачките кредити „евтино“ решение за обезбедување финансиски средства за некое патување, опремување на домот, школување… Дали времето на „евтините“ потрошувачки кредити дефинитивно заврши или пак ова е само привремен тренд наметнат од инфлаторните притисоци на пазарите?

Тешко е да се прогнозира бидејќи проекциите и изјавите од највисоките монетарни кругови постојано се менуваат. Иако се очекуваше есенва да запре растот на инфлацијата и на референтните каматни стапки, се чини повторно се појавија песимистички сценарија. 

Каматните стапки на денарските кредити во Македонија се во постојан раст од декември 2021 година, а на потрошувачките кредити од декември минатата година, иако може да се забележи дека нагорниот тренд практично започнал уште во декември 2020 година. Со мали осцилации, каматите на денарските потрошувачки кредити без валутна клаузула, на пример, од крајот на 2020 година се во зона на раст.

Банкарство.мк ги анализираше каматните стапки на потрошувачките кредити од 2015 година досега, а анализата покажа неколку интересни факти.

Нашата анализа на движењето на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула, врз основа на податоците од Народната банка достапни до 2015 година, покажа дека актуелните каматни стапки се движат кон нивото од 2015 година, кое за овој период од осум години било највисоко. Во септември 2015 година, оваа каматна стапка имаше свој максимум и изнесуваше 6,87%. Оттогаш почнува да паѓа и најниско ниво достигнува во декември 2020 година (5,16%), потоа уште едно во декември 2021 година (5,05%) и повторно во декември 2022 година (5,05%). За шест месеци оваа година бележи најголем раст во споредба со останатите години. Во 2021 година за шест месеци пораснала од 5,16% на 5,22%. Во 2022 година за шест месеци пораснала од 5,05% на 5,22%. А, во 2023 година за шест месеци порасна од 5,05% на 6,01%. 

Моментално ниво од 6,01% е веќе во зоната на каматни стапки во периодот 2015-2018 година, кога не се спуштаа под 6%. 

Според податоците од Народната банка, во јуни годинава, просечната каматна стапка на вкупните кредити забележа месечен раст од 0,03 п.п. и изнесува 5,12%. На годишна основа, оваа каматна стапка е зголемена за 0,85 п.п. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити во јуни е намалена за 0,06 п.п. на месечна основа и изнесува 5,26%, додека на годишна основа бележи раст за 1,27 п.п. „Во јуни, каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата оствари минимален месечен раст од 0,01 п.п. и изнесува 5,35%. Промената во целост се должи на растот на каматните стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,03 п.п.), во услови кога каматните стапки на кредитите во странска валута се непроменети, а каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула бележат минимален пад за 0,01 п.п.. Анализирано на годишно ниво, оваа каматна стапка оствари раст за 0,31 п.п.. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата овој месец изнесува 5,27% и е повисока за 0,02 п.п. на месечно ниво. Промената произлегува од повисоките каматни стапки на кредитите во странска валута и денарските кредити без валутна клаузула (за 0,36 п.п. и 0,11 п.п., соодветно), додека каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула се намалени (за 0,07 п.п.). Споредено на годишно ниво, оваа каматна е зголемена за 0,76 п.п.“, утврди Народната банка.

  • 6,87% е највиското ниво на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула во последните осум години, достигнато во септември 2015 година.
  • од 5,05% на 6,01% пораснаа каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула за шест месеци оваа година, што е најголем шестмесечен раст од 2015 година досега.
  • 1.000 денари најмногу е зголемена месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци споредено со 2000 година.
  • 18.800 денари изнесува отприлика месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка), а за останатиот период е околу 19.400 денари.

Дали потрошувачките кредити се навистина луксуз за граѓаните?

Направивме уште една дополнителна анализа за да видиме колкав издаток од месечниот буџет се потрошувачките кредити за граѓаните? Споредивме и со 2020 година и бројките покажаа дека месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци пораснала за најмногу за 1.000 денари. 

Висината на месечната рата за овој кредит во 2020 година се движела околу 18.500 денари во периодот со фиксна каматна стапка, кој најчесто е за првите две години од отплатата на кредитот. По истекот на овој период, банките пресметувале променлива каматна стапка и месечната рата се движела околу 19.000 денари. Во 2023 година, месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка) се движи околу 18.800 денари, а во останатиот период со променлива каматна стапка околу 19.400 денари.

Банка Кредит Каматна стапка во 2020 Каматна стапка во 2023 Месечна рата (2020)  Месечна рата (2023)
Комерцијална банка Потрошувачки кредит до 2.000.000 МКД нема податок 5,7% фиксна 2 години/6,13% променлива нема податок 18.736 МКД /18.779 МКД
Стопанска банка Скопје Потрошувачки кредит до 1.500.000 денари нема податок 5,80% фиксна 2 години/10,70% променлива нема податок 18.744 МКД /20.145 МКД
НЛБ банка НЛБ потрошувачки кредит 5,20% фиксна  8,52% 18.577 МКД 19.515 МКД
Халк банка Потрошувачки кредит со животно осигурување  5,00% фиксна 2 години/7,75% променлива 6% фиксна 2 години/10,50% променлива 18.522 МКД /19.295 МКД 18.800 МКД /20.086 МКД
Шпаркасе банка S Plus потрошувачки кредит 5,25% фиксна 2 години/7,55% променлива 5,2% фиксна 2 години/6,5% променлива  18.591 МКД /19.238 МКД 18.578 МКД /18.707 МКД
УНИ банка Потрошувачки кредит 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива  18.453 МКД /19.011 МКД 18.458 МКД /18.660 МКД
Стопанска банка Битола Потрошувачки кредит за вработени во приватни фирми 5,50% фиксна 1 година/7,24% променлива 7,30% фиксна 1 година/10,50% променлива 18.661 МКД /19.150 МКД 19.166 МКД /20.086 МКД
ТТК банка СМАРТ потрошувачки кредит 4,85% фиксна 2 години/7,23% променлива 5,20% фиксна 2 години/6,76% променлива 18.480 МКД /19.147 МКД 18.577 МКД /18.731 МКД
Силк Роуд Банка Потрошувачки кредит 5,20% фиксна 2 години/7,50% променлива 5,40% фиксна 2 години/7,25% променлива 18.577 МКД /19.223 МКД 18.633 МКД /18.768 МКД
Централна кооперативна банка Стандарден потрошувачки кредит 4,70% фиксна за 2 години/ 5,80% променлива 5,90% фиксна 1 година/6,90% променлива 18.439 МКД /18.745 МКД 18.772 МКД /19.054 МКД

*Податоците се ориентациони и не служат за точни пресметки, кои може да се добијат само од банка.

no baners

Анализи

Еврото остана во позитивна зона по завршувањето на американските воени операции против Иран

Објавено

на

Еврото порасна во европското тргување во четвртокот во однос на повеќе водечки валути, задржувајќи се во позитивна зона втор ден по ред во однос на американскиот долар. Поддршка за европската валута дојде од намалената побарувачка за доларот како безбедно засолниште, особено по објавата на американската Централна команда дека завршила актуелната рунда воени операции против Иран.

Еврото зајакна за повеќе од 0,1 отсто во однос на доларот, достигнувајќи 1,1430 долари, во споредба со почетното ниво од 1,1416 долари. Во текот на денот најниското ниво изнесуваше 1,1414 долари.

Во средата еврото ја заврши сесијата со раст помал од 0,1 отсто во однос на доларот, што беше негов четврти дневен раст во последните пет трговски сесии. Поддршка доби и од очекувањата дека Европската централна банка би можела да испорача уште едно зголемување на каматните стапки до крајот на годината.

Индексот на доларот во четвртокот падна за 0,1 отсто, продолжувајќи ги загубите втор ден по ред. Намалувањето ја одразува пошироката слабост на американската валута во однос на кошница главни валути, откако се намали побарувачката за доларот како сигурно засолниште.

Истовремено, цените на нафтата се намалија за околу 0,5 отсто, повлекувајќи се од двонеделните највисоки нивоа. Пазарите реагираа на земање профит и корективно тргување, додека извештаите укажуваат дека поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец продолжил без прекин.

Според објавените информации, американската Централна команда соопштила дека е завршена актуелната рунда воздушни напади врз воени цели во Иран. Нападите биле насочени кон крајбрежни градови и објекти долж Ормускиот Теснец, вклучувајќи инфраструктура во стратешкото пристаниште Чабахар.

Американската војска соопшти дека уништила повеќе од 60 нападни чамци на морнарицата на Иранската револуционерна гарда, како и системи за противвоздушна одбрана и крајбрежни радарски инсталации. Иранската револуционерна гарда возвратила со балистички ракети и дронови насочени кон американски воени локации во Бахреин и Кувајт.

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, порача дека Техеран нема да попушти, нагласувајќи дека Ормускиот Теснец ќе биде повторно отворен само според „ирански правила и процедури“, а не под американски закани.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нападите биле извршени како одговор на иранските напади врз комерцијални бродови што минувале низ Ормускиот Теснец.

На пазарите на пари во моментов се пресметува околу 10 отсто веројатност дека Европската централна банка ќе ги зголеми каматните стапки за 25 базични поени на јулскиот состанок. Веројатноста за такво зголемување во декември, пак, се искачи над 90 отсто.

Инвеститорите сега очекуваат нови податоци од еврозоната за инфлацијата, невработеноста и растот на платите, кои би можеле дополнително да ги променат очекувањата за идната политика на ЕЦБ.

Продолжи со читање

Анализи

Цената на златото се обидува да ги ублажи условите на препродаденост

Објавено

на

Златото забележа благ раст за време на волатилното интрадневно тргување, обидувајќи се да надомести дел од неодамнешните загуби и да ги ублажи условите на препродаденост. Ова се случува во момент кога индикаторите за релативна сила почнуваат да испраќаат позитивни сигнали, што дава ограничена поддршка на најновото движење на цената.

И покрај ова подобрување, техничката перспектива останува негативна, бидејќи цената сè уште се тргува под EMA50, кој продолжува да дејствува како динамичен отпор и да го зајакнува краткорочниот надолен тренд. Златото, исто така, се движи по помала надолна тренд-линија, што ги ограничува шансите за закрепнување, освен доколку не ги пробие клучните нивоа на отпор.

Продолжи со читање

Анализи

ЕЦБ бара од банките планови за заштита од кибернапади со вештачка интелигенција

Објавено

на

Европската централна банка им даде рок на најголемите европски банки до крајот на октомври да достават планови за зајакнување на кибербезбедноста, поради сè посериозните ризици од напади потпомогнати од вештачка интелигенција.

Од банките се бара да подготват конкретни акциски планови со кои ќе покажат како планираат да ја зголемат отпорноста на своите системи на новите закани.

Причина за загриженост се најновите модели на вештачка интелигенција, кои стануваат сè поефикасни во откривање слабости во компјутерските системи. Според ЕЦБ, ваквиот развој не претставува само привремена појава, туку долгорочна промена во природата на киберзаканите.

Надзорниот одбор на ЕЦБ испратил допис до 110 банки што се под директен надзор на институцијата. Меѓу нив се и големи финансиски групации како Deutsche Bank, BNP Paribas, UniCredit и Santander.

„Иако најновиот развој не носи целосно нови ризици, значително се зголемуваат брзината и обемот со кои тие ризици може да се материјализираат“, изјави претседателката на Надзорниот одбор на ЕЦБ, Клаудија Бух.

Банките до 31 октомври треба да достават планови со краткорочни и долгорочни мерки. Тие треба да вклучуваат побрзо отстранување на софтверските ранливости, посилни системи за откривање закани, подобар надзор врз надворешните технолошки добавувачи и посериозно управување со ризиците во синџирите на снабдување.

За да им остави доволно време на банките, ЕЦБ одлучи да ја одложи годишната анкета за ИТ-ризици од септември оваа година за февруари следната година. Надзорните активности ќе се приспособуваат според потребите на секоја банка поединечно.

По истекот на рокот, ЕЦБ ќе ги анализира плановите на секоја банка и ќе разговара со нив одделно. Дополнително ќе биде направена и поширока анализа за да се утврдат заедничките слабости и најдобрите практики во европскиот банкарски сектор.

Во дописот до банките ЕЦБ ги споменува и другите технологии во развој, како квантното компјутерство, за кое наведува дека исто така ќе има значително влијание врз кибербезбедноста. За ризиците поврзани со квантното компјутерство банките ќе добијат посебен допис во наредниот период.

Предупредување за ризиците издаде и Европскиот одбор за системски ризик. Минатиот месец тој ја зголеми проценката за системските киберризици од „зголемени“ на „сериозни“, наведувајќи дека новите модели на вештачка интелигенција претставуваат системски ризик за финансискиот систем на Европската Унија.

Според оценките, вештачката интелигенција може драстично да го скрати времето што им стои на располагање на банките за да ги откријат и поправат слабостите во софтверот, со што се зголемува опасноста од истовремени киберинциденти во финансискиот сектор.

Иако не се предвидени санкции за банките што евентуално би го надминале рокот, ЕЦБ ќе може да ги користи доставените планови за споредба на пристапите меѓу банките и за утврдување на идните надзорни чекори.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange