Анализи
Дали заврши времето на евтини потрошувачки кредити? Каматите се движат кон нивото од 2015 година!
Полека, но сигурно се губи атрактивноста на потрошувачките кредити на банките како „куповна моќ“ на граѓаните за задоволување на некакви желби и потреби од секојдневието. Дефинитивно веќе не е време на примамливи каматни стапки, кои ги правеа потрошувачките кредити „евтино“ решение за обезбедување финансиски средства за некое патување, опремување на домот, школување… Дали времето на „евтините“ потрошувачки кредити дефинитивно заврши или пак ова е само привремен тренд наметнат од инфлаторните притисоци на пазарите?
Тешко е да се прогнозира бидејќи проекциите и изјавите од највисоките монетарни кругови постојано се менуваат. Иако се очекуваше есенва да запре растот на инфлацијата и на референтните каматни стапки, се чини повторно се појавија песимистички сценарија.
Каматните стапки на денарските кредити во Македонија се во постојан раст од декември 2021 година, а на потрошувачките кредити од декември минатата година, иако може да се забележи дека нагорниот тренд практично започнал уште во декември 2020 година. Со мали осцилации, каматите на денарските потрошувачки кредити без валутна клаузула, на пример, од крајот на 2020 година се во зона на раст.
Банкарство.мк ги анализираше каматните стапки на потрошувачките кредити од 2015 година досега, а анализата покажа неколку интересни факти.
Нашата анализа на движењето на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула, врз основа на податоците од Народната банка достапни до 2015 година, покажа дека актуелните каматни стапки се движат кон нивото од 2015 година, кое за овој период од осум години било највисоко. Во септември 2015 година, оваа каматна стапка имаше свој максимум и изнесуваше 6,87%. Оттогаш почнува да паѓа и најниско ниво достигнува во декември 2020 година (5,16%), потоа уште едно во декември 2021 година (5,05%) и повторно во декември 2022 година (5,05%). За шест месеци оваа година бележи најголем раст во споредба со останатите години. Во 2021 година за шест месеци пораснала од 5,16% на 5,22%. Во 2022 година за шест месеци пораснала од 5,05% на 5,22%. А, во 2023 година за шест месеци порасна од 5,05% на 6,01%.

Моментално ниво од 6,01% е веќе во зоната на каматни стапки во периодот 2015-2018 година, кога не се спуштаа под 6%.
Според податоците од Народната банка, во јуни годинава, просечната каматна стапка на вкупните кредити забележа месечен раст од 0,03 п.п. и изнесува 5,12%. На годишна основа, оваа каматна стапка е зголемена за 0,85 п.п. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити во јуни е намалена за 0,06 п.п. на месечна основа и изнесува 5,26%, додека на годишна основа бележи раст за 1,27 п.п. „Во јуни, каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата оствари минимален месечен раст од 0,01 п.п. и изнесува 5,35%. Промената во целост се должи на растот на каматните стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,03 п.п.), во услови кога каматните стапки на кредитите во странска валута се непроменети, а каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула бележат минимален пад за 0,01 п.п.. Анализирано на годишно ниво, оваа каматна стапка оствари раст за 0,31 п.п.. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата овој месец изнесува 5,27% и е повисока за 0,02 п.п. на месечно ниво. Промената произлегува од повисоките каматни стапки на кредитите во странска валута и денарските кредити без валутна клаузула (за 0,36 п.п. и 0,11 п.п., соодветно), додека каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула се намалени (за 0,07 п.п.). Споредено на годишно ниво, оваа каматна е зголемена за 0,76 п.п.“, утврди Народната банка.
- 6,87% е највиското ниво на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула во последните осум години, достигнато во септември 2015 година.
- од 5,05% на 6,01% пораснаа каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула за шест месеци оваа година, што е најголем шестмесечен раст од 2015 година досега.
- 1.000 денари најмногу е зголемена месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци споредено со 2000 година.
- 18.800 денари изнесува отприлика месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка), а за останатиот период е околу 19.400 денари.
Дали потрошувачките кредити се навистина луксуз за граѓаните?
Направивме уште една дополнителна анализа за да видиме колкав издаток од месечниот буџет се потрошувачките кредити за граѓаните? Споредивме и со 2020 година и бројките покажаа дека месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци пораснала за најмногу за 1.000 денари.
Висината на месечната рата за овој кредит во 2020 година се движела околу 18.500 денари во периодот со фиксна каматна стапка, кој најчесто е за првите две години од отплатата на кредитот. По истекот на овој период, банките пресметувале променлива каматна стапка и месечната рата се движела околу 19.000 денари. Во 2023 година, месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка) се движи околу 18.800 денари, а во останатиот период со променлива каматна стапка околу 19.400 денари.
| Банка | Кредит | Каматна стапка во 2020 | Каматна стапка во 2023 | Месечна рата (2020) | Месечна рата (2023) |
| Комерцијална банка | Потрошувачки кредит до 2.000.000 МКД | нема податок | 5,7% фиксна 2 години/6,13% променлива | нема податок | 18.736 МКД /18.779 МКД |
| Стопанска банка Скопје | Потрошувачки кредит до 1.500.000 денари | нема податок | 5,80% фиксна 2 години/10,70% променлива | нема податок | 18.744 МКД /20.145 МКД |
| НЛБ банка | НЛБ потрошувачки кредит | 5,20% фиксна | 8,52% | 18.577 МКД | 19.515 МКД |
| Халк банка | Потрошувачки кредит со животно осигурување | 5,00% фиксна 2 години/7,75% променлива | 6% фиксна 2 години/10,50% променлива | 18.522 МКД /19.295 МКД | 18.800 МКД /20.086 МКД |
| Шпаркасе банка | S Plus потрошувачки кредит | 5,25% фиксна 2 години/7,55% променлива | 5,2% фиксна 2 години/6,5% променлива | 18.591 МКД /19.238 МКД | 18.578 МКД /18.707 МКД |
| УНИ банка | Потрошувачки кредит | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 18.453 МКД /19.011 МКД | 18.458 МКД /18.660 МКД |
| Стопанска банка Битола | Потрошувачки кредит за вработени во приватни фирми | 5,50% фиксна 1 година/7,24% променлива | 7,30% фиксна 1 година/10,50% променлива | 18.661 МКД /19.150 МКД | 19.166 МКД /20.086 МКД |
| ТТК банка | СМАРТ потрошувачки кредит | 4,85% фиксна 2 години/7,23% променлива | 5,20% фиксна 2 години/6,76% променлива | 18.480 МКД /19.147 МКД | 18.577 МКД /18.731 МКД |
| Силк Роуд Банка | Потрошувачки кредит | 5,20% фиксна 2 години/7,50% променлива | 5,40% фиксна 2 години/7,25% променлива | 18.577 МКД /19.223 МКД | 18.633 МКД /18.768 МКД |
| Централна кооперативна банка | Стандарден потрошувачки кредит | 4,70% фиксна за 2 години/ 5,80% променлива | 5,90% фиксна 1 година/6,90% променлива | 18.439 МКД /18.745 МКД | 18.772 МКД /19.054 МКД |
*Податоците се ориентациони и не служат за точни пресметки, кои може да се добијат само од банка.
Анализи
Нафтата скокна над 109 долари, берзите во пад поради стравувањата околу Ормутскиот теснец
Американските и светските берзи денеска се соочуваат со пад, додека цените на нафтата нагло пораснаа поради новите изјави на американскиот претседател Доналд Трамп поврзани со ситуацијата околу Ормутскиот теснец и конфликтот со Иран.
Цената на нафтата „брент“ порасна за повеќе од 3 проценти и надмина 109 долари за барел, откако Трамп во интервју за „Фокс њуз“ изјави дека САД немаат потреба Ормутскиот теснец да остане отворен, иако глобалните енергетски резерви брзо се намалуваат. Подоцна, по разговорите со кинескиот лидер Си Џинпинг во Пекинг, Трамп изјави дека и двете страни сакаат конфликтот со Иран да заврши.
Поради растот на цените на нафтата, американските берзански фјучерси забележаа пад, при што технолошкиот индекс Насдак-100 се намали за повеќе од 1 процент. Меѓу најпогодените беа акциите на компаниите од секторот за чипови, кои претходните денови бележеа силен раст.
Во меѓувреме, приносот на 10-годишните американски државни обврзници се искачи над 4,5 проценти, што повторно ги засили стравувањата од инфлација поради повисоките цени на енергенсите.
Падови беа регистрирани и на азиските пазари. Јужнокорејскиот индекс Коспи загуби повеќе од 6 проценти, додека јапонскиот Никеи 225 исто така ослабе поради растот на производствените цени во април, предизвикан од поскапувањето на нафтата и нафтените деривати.
Инвеститорите внимателно ги следат и случувањата во Велика Британија, каде што расте притисокот врз британскиот премиер Кир Стармер. Приносите на британските државни обврзници пораснаа, а британската фунта ослабе во однос на доларот.
Анализи
Цената на златото под зголемен продажен притисок
Цената на златото забележа пад во текот на последното дневно тргување, потврдувајќи пробивање под помалата нагорна тренд-линија на краток рок, покажува најновата анализа на Economies.com.
Според аналитичарите, овој технички сигнал укажува на зголемен продажен притисок и слабеење на позитивниот моментум кој претходно го поддржуваше движењето на цената.
Падот доаѓа и по пробивањето под 50-периодниот едноставен подвижен просек, што дополнително го засилува негативниот притисок врз златото и ги зголемува шансите за натамошни загуби на краток рок.
Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила продолжуваат да испраќаат негативни сигнали, и покрај тоа што пазарот веќе навлегува во зона на силна препродаденост.
Аналитичарите оценуваат дека тоа укажува на продолжена доминација на продавачите врз движењето на цената на златото.
Анализи
Ова се 50-те најголеми банки во САД според вкупната актива
Две американски банки забележаа двоцифрен раст на активата во четвртиот квартал од 2025 година, што доведе до значајни промени на листата на најголеми банки во Соединетите Американски Држави според вкупната актива.
Шпанската банкарска група „Банко Сантандер“ на 3 февруари објави дека постигнала договор вреден 12,23 милијарди долари за преземање на „Вебстер Фајненшл Корпорејшн“. Станува збор за трета најголема банкарска аквизиција во САД од 2010 година наваму и прво преземање на малопродажна банка во Америка од страна на „Сантандер“ по речиси 17 години.
Според анализата на „Ес енд Пи Глобал Маркет Интелиџенс“, активата на „Сантандер Холдингс УСА“ е зголемена за 84,07 милијарди долари за да се вклучи планираното преземање, што резултирало со квартален раст од 47,9 проценти. Со тоа, банката се искачила на 19. место меѓу најголемите американски банки според актива, од 30. место во претходниот квартал.
Финансиско-технолошката компанија „СоуФај Технолоџис“ исто така забележала силен раст. Нејзината вкупна актива пораснала за 11,8 проценти во четвртиот квартал, што претставува втор најголем раст меѓу 50-те најголеми американски банки и ѝ овозможило за првпат да влезе на листата.
Растот бил поттикнат од зголемување на кредитното портфолио за 3,1 милијарда долари, како и дополнителни околу 1,7 милијарди долари во готовина, готовински еквиваленти и инвестициски хартии од вредност, изјавил финансискиот директор на компанијата, Кристофер Лапоинт.
Според податоците на „Маркет Интелиџенс“, 50-те најголеми американски банки на 31 декември 2025 година имале вкупна актива од 25,580 билиони долари.
Во последниот квартал, овие банки пријавиле раст на активата од 186,20 милијарди долари, при што 38 институции забележале зголемување. За споредба, во четвртиот квартал од 2024 година, тогашните 50 најголеми банки забележале пад на активата од 436,75 милијарди долари.
Најголем дел од тој пад се однесувал на трите најголеми банки — „Џеј Пи Морган Чејс“, „Бенк оф Америка“ и „Ситигруп“.
Во четвртиот квартал од 2025 година, вкупната актива на четирите најголеми американски банки се намалила за 26,85 милијарди долари, односно за 0,2 проценти на квартално ниво.
„Џеј Пи Морган Чејс“, која останува најголема банка во САД со актива од 4,425 билиони долари, пријавила пад на активата од 135,31 милијарда долари или 3 проценти во споредба со претходниот квартал.
Од друга страна, „Велс Фарго“ забележала најголем раст меѓу четирите најголеми банки, со зголемување на активата од 85,70 милијарди долари, односно 4,2 проценти.
„Ситигруп“ остварила раст на активата од 14,73 милијарди долари или 0,6 проценти, додека „Бенк оф Америка“ ја зголемила активата за 8,02 милијарди долари, што претставува раст од 0,2 проценти.
Акциите на четирите најголеми банки паднале по објавувањето на резултатите за четвртиот квартал од 2025 година. Аналитичарите како главни причини ги наведуваат притисокот по повикот на американскиот претседател Доналд Трамп за ограничување на каматните стапки на кредитните картички, како и промените во позиционирањето на инвеститорите.
Аналитичарите на инвестициската компанија „Џефрис“ очекуваат продолжување на консолидацијата во банкарскиот сектор, поттикната од поволна регулаторна средина, банки кои сакаат да го зголемат обемот на работењето и растечки трошоци со кои се соочуваат помалите институции.
Според нив, доколку не дојде до значителни макроекономски промени, поволниот период за банкарски спојувања и преземања би можел да продолжи до конгресните избори во 2026 година, а да заврши по претседателските избори во 2028 година.
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка објави оглас за вработување на банкарски советник



