Анализи
Дали заврши времето на евтини потрошувачки кредити? Каматите се движат кон нивото од 2015 година!
Полека, но сигурно се губи атрактивноста на потрошувачките кредити на банките како „куповна моќ“ на граѓаните за задоволување на некакви желби и потреби од секојдневието. Дефинитивно веќе не е време на примамливи каматни стапки, кои ги правеа потрошувачките кредити „евтино“ решение за обезбедување финансиски средства за некое патување, опремување на домот, школување… Дали времето на „евтините“ потрошувачки кредити дефинитивно заврши или пак ова е само привремен тренд наметнат од инфлаторните притисоци на пазарите?
Тешко е да се прогнозира бидејќи проекциите и изјавите од највисоките монетарни кругови постојано се менуваат. Иако се очекуваше есенва да запре растот на инфлацијата и на референтните каматни стапки, се чини повторно се појавија песимистички сценарија.
Каматните стапки на денарските кредити во Македонија се во постојан раст од декември 2021 година, а на потрошувачките кредити од декември минатата година, иако може да се забележи дека нагорниот тренд практично започнал уште во декември 2020 година. Со мали осцилации, каматите на денарските потрошувачки кредити без валутна клаузула, на пример, од крајот на 2020 година се во зона на раст.
Банкарство.мк ги анализираше каматните стапки на потрошувачките кредити од 2015 година досега, а анализата покажа неколку интересни факти.
Нашата анализа на движењето на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула, врз основа на податоците од Народната банка достапни до 2015 година, покажа дека актуелните каматни стапки се движат кон нивото од 2015 година, кое за овој период од осум години било највисоко. Во септември 2015 година, оваа каматна стапка имаше свој максимум и изнесуваше 6,87%. Оттогаш почнува да паѓа и најниско ниво достигнува во декември 2020 година (5,16%), потоа уште едно во декември 2021 година (5,05%) и повторно во декември 2022 година (5,05%). За шест месеци оваа година бележи најголем раст во споредба со останатите години. Во 2021 година за шест месеци пораснала од 5,16% на 5,22%. Во 2022 година за шест месеци пораснала од 5,05% на 5,22%. А, во 2023 година за шест месеци порасна од 5,05% на 6,01%.

Моментално ниво од 6,01% е веќе во зоната на каматни стапки во периодот 2015-2018 година, кога не се спуштаа под 6%.
Според податоците од Народната банка, во јуни годинава, просечната каматна стапка на вкупните кредити забележа месечен раст од 0,03 п.п. и изнесува 5,12%. На годишна основа, оваа каматна стапка е зголемена за 0,85 п.п. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити во јуни е намалена за 0,06 п.п. на месечна основа и изнесува 5,26%, додека на годишна основа бележи раст за 1,27 п.п. „Во јуни, каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата оствари минимален месечен раст од 0,01 п.п. и изнесува 5,35%. Промената во целост се должи на растот на каматните стапки на денарските кредити без валутна клаузула (за 0,03 п.п.), во услови кога каматните стапки на кредитите во странска валута се непроменети, а каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула бележат минимален пад за 0,01 п.п.. Анализирано на годишно ниво, оваа каматна стапка оствари раст за 0,31 п.п.. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата овој месец изнесува 5,27% и е повисока за 0,02 п.п. на месечно ниво. Промената произлегува од повисоките каматни стапки на кредитите во странска валута и денарските кредити без валутна клаузула (за 0,36 п.п. и 0,11 п.п., соодветно), додека каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула се намалени (за 0,07 п.п.). Споредено на годишно ниво, оваа каматна е зголемена за 0,76 п.п.“, утврди Народната банка.
- 6,87% е највиското ниво на каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула во последните осум години, достигнато во септември 2015 година.
- од 5,05% на 6,01% пораснаа каматните стапки на денарските потрошувачки кредити за физички лица без валутна клаузула за шест месеци оваа година, што е најголем шестмесечен раст од 2015 година досега.
- 1.000 денари најмногу е зголемена месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци споредено со 2000 година.
- 18.800 денари изнесува отприлика месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка), а за останатиот период е околу 19.400 денари.
Дали потрошувачките кредити се навистина луксуз за граѓаните?
Направивме уште една дополнителна анализа за да видиме колкав издаток од месечниот буџет се потрошувачките кредити за граѓаните? Споредивме и со 2020 година и бројките покажаа дека месечната рата за потрошувачки кредит од 618.000 денари (10.000 евра) со рок на отплата од 36 месеци пораснала за најмногу за 1.000 денари.
Висината на месечната рата за овој кредит во 2020 година се движела околу 18.500 денари во периодот со фиксна каматна стапка, кој најчесто е за првите две години од отплатата на кредитот. По истекот на овој период, банките пресметувале променлива каматна стапка и месечната рата се движела околу 19.000 денари. Во 2023 година, месечната рата во првите две години (период на фиксна каматна стапка) се движи околу 18.800 денари, а во останатиот период со променлива каматна стапка околу 19.400 денари.
| Банка | Кредит | Каматна стапка во 2020 | Каматна стапка во 2023 | Месечна рата (2020) | Месечна рата (2023) |
| Комерцијална банка | Потрошувачки кредит до 2.000.000 МКД | нема податок | 5,7% фиксна 2 години/6,13% променлива | нема податок | 18.736 МКД /18.779 МКД |
| Стопанска банка Скопје | Потрошувачки кредит до 1.500.000 денари | нема податок | 5,80% фиксна 2 години/10,70% променлива | нема податок | 18.744 МКД /20.145 МКД |
| НЛБ банка | НЛБ потрошувачки кредит | 5,20% фиксна | 8,52% | 18.577 МКД | 19.515 МКД |
| Халк банка | Потрошувачки кредит со животно осигурување | 5,00% фиксна 2 години/7,75% променлива | 6% фиксна 2 години/10,50% променлива | 18.522 МКД /19.295 МКД | 18.800 МКД /20.086 МКД |
| Шпаркасе банка | S Plus потрошувачки кредит | 5,25% фиксна 2 години/7,55% променлива | 5,2% фиксна 2 години/6,5% променлива | 18.591 МКД /19.238 МКД | 18.578 МКД /18.707 МКД |
| УНИ банка | Потрошувачки кредит | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 4,75% фиксна 2 години/6,75% променлива | 18.453 МКД /19.011 МКД | 18.458 МКД /18.660 МКД |
| Стопанска банка Битола | Потрошувачки кредит за вработени во приватни фирми | 5,50% фиксна 1 година/7,24% променлива | 7,30% фиксна 1 година/10,50% променлива | 18.661 МКД /19.150 МКД | 19.166 МКД /20.086 МКД |
| ТТК банка | СМАРТ потрошувачки кредит | 4,85% фиксна 2 години/7,23% променлива | 5,20% фиксна 2 години/6,76% променлива | 18.480 МКД /19.147 МКД | 18.577 МКД /18.731 МКД |
| Силк Роуд Банка | Потрошувачки кредит | 5,20% фиксна 2 години/7,50% променлива | 5,40% фиксна 2 години/7,25% променлива | 18.577 МКД /19.223 МКД | 18.633 МКД /18.768 МКД |
| Централна кооперативна банка | Стандарден потрошувачки кредит | 4,70% фиксна за 2 години/ 5,80% променлива | 5,90% фиксна 1 година/6,90% променлива | 18.439 МКД /18.745 МКД | 18.772 МКД /19.054 МКД |
*Податоците се ориентациони и не служат за точни пресметки, кои може да се добијат само од банка.
Анализи
Нафтата поевтини поради намалени тензии на Блискиот Исток
Цените на нафтата паднаа во четвртокот, откако инвеститорите ги земаа предвид сигналите за напредок во индиректните преговори меѓу Вашингтон и Техеран, што ги намали стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето со сурова нафта од Блискиот Исток.
Американската лесна сурова нафта WTI поевтини за 1,33 проценти, на 67,67 долари за барел, додека глобалниот репер Brent падна за 1,12 проценти, на 70,77 долари за барел.
Brent во текот на кварталот изгуби речиси 40 проценти од вредноста, што претставува негов најлош квартален резултат од 2020 година, според податоците на LSEG.
Падот на цените дојде и откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави пред новинарите дека преговорите со Иран во Катар „одат добро“.
„Денуклеаризацијата на Иран напредува добро. Имаа многу добри средби и ќе видиме“, изјави Трамп.
Индиректните преговори меѓу САД и Иран почнаа во вторникот во Доха. Американскиот специјален пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер разговараат преку катарски посредници, наместо директно да се сретнат со ирански претставници.
Обновениот дипломатски обид следува по новото зголемување на тензиите во текот на викендот, што го доведе во прашање 60-дневното примирје меѓу двете земји. Иран нападна два комерцијални брода, по што САД извршија возвратни напади врз цели во Иран.
Инвеститорите сè повеќе ја пресметуваат можноста тензиите да се намалат доколку преговорите продолжат да напредуваат, што би ги ублажило стравувањата од прекини во снабдувањето со нафта од Блискиот Исток.
Од ING оценуваат дека пазарот останува оптимистичен дека снабдувањето со нафта од Персискиот Залив ќе се нормализира, и покрај неодамнешните воени инциденти. Тоа, според банката, помага да се објасни зошто Brent го забележа најлошиот квартал од почетокот на 2020 година.
Постепено закрепнување се забележува и во поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта. ING проценува дека во вторникот низ теснецот поминале околу 11 танкери, што е помалку од минатонеделниот максимум од 24, но влезниот сообраќај почнал да се зголемува, што укажува дека бродските компании повторно стекнуваат доверба за враќање на пловилата во Персискиот Залив.
Извор: CNBC
Анализи
Волстрит сè пооптимистичен за доларот: Aмериканската валута подготвена за нов раст
Американскиот долар покажува знаци дека би можел дополнително да зајакне, а дел од аналитичарите на Волстрит стануваат сè пооптимистични за неговото движење во наредниот период.
Според пазарните анализи, поддршка за доларот доаѓа од очекувањата дека Федералните резерви би можеле да задржат построг пристап кон каматните стапки, како и од релативно солидните економски податоци од САД. Повисоките приноси на американските државни обврзници дополнително ја зголемуваат привлечноста на доларот за инвеститорите.
Индексот на доларот, кој ја мери вредноста на американската валута во однос на кошница од други големи валути, во последниот период се движи околу ниво од 101 поени, откако претходно зајакна во однос на мајските нивоа. Доларот во последните недели доби поддршка од очекувањата за повисоки каматни стапки, силната американска економија и растот на приносите на обврзниците.
Инвеститорите внимателно ги следат и новите податоци за американскиот пазар на труд, кои би можеле да бидат следниот важен сигнал за насоката на монетарната политика. Посилни од очекуваните податоци би можеле дополнително да го зајакнат доларот, додека послаби бројки би можеле да го ограничат неговиот раст.
Иако дел од валутните стратези и натаму очекуваат слабеење на доларот на подолг рок, расте бројот на оние кои сметаат дека американската валута има простор за нов пробив нагоре. Како клучни фактори се посочуваат разликите во каматните стапки меѓу САД и другите големи економии, побарувачката за американски средства и претпазливоста на инвеститорите во услови на пазарна неизвесност.
Движењето на доларот останува важно и за глобалните пазари, бидејќи посилен долар може да влијае врз цените на суровините, задолжувањето на земјите во развој и вредноста на другите валути, вклучително и еврото, јенот и фунтата.
Анализи
Илон Маск стана првиот трилионер, технолошките милијардери изгубија милијарди во јуни
Само двајца од десетте најбогати луѓе во светот го зголемиле своето богатство во изминатиот месец, во период во кој широка распродажба на технолошките акции погоди најголем дел од милијардерите, покажуваат податоците на „Форбс“ за јули 2026 година.
Илон Маск стана првиот трилионер во историјата, откако компанијата SpaceX во јуни излезе на берза. Тоа, според проценките, го зголемило неговото богатство за 218 милијарди долари во последните 30 дена, на вкупно 1,053 трилиони долари заклучно со 1 јули.
Останатите деветмина од листата на десетте најбогати луѓе во светот немале ист тренд. Нивното заедничко богатство се намалило за вкупно 181 милијарда долари, поради падот на технолошките акции. Индексот Nasdaq во тој период изгубил речиси три проценти, што е значително повеќе од падот на S&P 500 од околу еден процент.
Маск сега е повеќе од три и пол пати побогат од вториот најбогат човек во светот, коосновачот на Google, Лери Пејџ. Неговото богатство се намалило за околу 18 милијарди долари, на 291 милијарда долари, откако акциите на Alphabet, матичната компанија на Google, паднале за шест проценти.
Пад забележал и Сергеј Брин, чието богатство се намалило за 16 милијарди долари, на 269 милијарди долари. И покрај загубите, Пејџ и Брин ги задржале второто и третото место на листата.
Четврти останува Џеф Безос, иако неговото богатство се намалило за 28 милијарди долари, на 249 милијарди долари, по падот на акциите на Amazon од 12 проценти.
Најголем месечен губитник бил Лери Елисон, основачот на Oracle. Неговото богатство во јуни се намалило за околу 84 милијарди долари, на 192 милијарди долари, откако акциите на компанијата паднале за 35 проценти. Со тоа Елисон, кој на почетокот на јуни накратко беше втор најбогат човек во светот, паднал на седмото место.
Падот на неговото богатство им овозможил на Мајкл Дел и Марк Закерберг да напредуваат за по едно место, иако и нивното богатство се намалило. Закерберг изгубил околу 24 милијарди долари, а неговото богатство сега се проценува на 194 милијарди долари, по падот на акциите на Meta од 11 проценти. Богатството на Дел се намалило за девет милијарди долари, на 235 милијарди долари.
Бернар Арно, сопственикот на луксузниот конгломерат LVMH, останал на деветтото место, со богатство проценето на 147,9 милијарди долари. Од првите десет, покрај Маск, единствен со раст на богатството бил Ворен Бафет, кој се вратил меѓу десетте најбогати. Неговото богатство се зголемило за осум милијарди долари, на 147,8 милијарди долари, благодарение на растот на акциите на Berkshire Hathaway.
Поранешниот извршен директор на Microsoft, Стив Балмер, испаднал од првите десет, откако неговото богатство се намалило за 20 милијарди долари, на 121 милијарда долари.
Според „Форбс“, десетте најбогати луѓе во светот на 1 јули 2026 година заедно располагаат со богатство од 2,95 трилиони долари, што е 37 милијарди долари повеќе во споредба со претходниот месец.
Најбогата жена во светот останува Елис Волтон, ќерка на основачот на Walmart, Сем Волтон. Нејзиното богатство се проценува на 121 милијарда долари, со што се наоѓа на 16. место на глобалната листа на најбогати луѓе.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда
