Банкарскиот сектор традиционално се смета за еден од најрегулираните и најпрофесионализирани сегменти на економијата. Во последните години, темата за родова застапеност во врвниот менаџмент станува сè поважна – не само од аспект на еднаквост, туку и како фактор кој придонесува за подобро корпоративно управување, диверзитет на идеи и поодржливи деловни одлуки.

Во Македонија, жените се силно присутни во банкарството како професионалци, но нивното присуство во управните одбори на банките сè уште варира од институција до институција. Анализата на составот на управните одбори покажува дека некои банки имаат значајно учество на жени во највисокото раководство, додека кај други тие целосно отсуствуваат.

Подолу следи преглед на застапеноста на жените во управните одбори на банките во Македонија.

НЛБ Банка Скопје

Во Управниот одбор на НЛБ Банка е Катерина Јанковиќ, финансиски експерт со повеќе од две децении искуство во банкарскиот сектор.

Јанковиќ има богато професионално искуство во рамките на две големи европски банкарски групации – Société Générale и Steiermärkische Sparkasse. Во својата кариера има изградено силна експертиза во корпоративното банкарство и банкарството за население, со особен фокус на продажна стратегија, развој на продукти и управување со деловни трансформации.

Јанковиќ е дипломиран економист на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и магистер по бизнис администрација (MBA) во финансии од Универзитетот во Шефилд.

Комерцијална банка

Комерцијална банка е една од институциите во кои жените имаат значајна улога во врвниот менаџмент. Во Управниот одбор се две искусни банкарски професионалки:

Маја Стевкова Штериева

Стевкова Штериева е доктор на економски науки и долгогодишен член на менаџментот на Комерцијална банка. Својата кариера ја започнува во Банката во 1993 година и постепено напредува низ повеќе позиции.

Од 2008 година ја извршува функцијата главен финансиски директор и член на Управниот одбор, а има и значајна улога во развојот на системите за управување со ризици и финансиско планирање. Таа е и претседател на Македонската банкарска асоцијација.

Билјана Максимовска Поповиќ

Максимовска Поповиќ има повеќе од две децении искуство во кредитирањето на корпоративниот сектор. Во Комерцијална банка се вработува во 1997 година и во текот на кариерата извршува повеќе раководни функции.

Од 2022 година е главен директор за корпоративно банкарство и член на Управниот одбор, со директна одговорност за еден од најзначајните сегменти во банкарското работење.

Стопанска банка Скопје

Стопанска банка има една од најсилните женски застапености во управниот менаџмент во македонскиот банкарски сектор. Во Управниот одбор се дури четири жени.

Хрисула Кутуди

Кутуди е генерален извршен директор и претседател на Управниот одбор. Таа има повеќедецениско искуство во Националната банка на Грција, каде работи повеќе од 30 години на различни позиции во корпоративно банкарство, проектно финансирање и управување со проблематични кредити.

Емилија Стојанова Ивановска

Како генерален директор за управување со ризици и член на Управниот одбор, Стојанова Ивановска има повеќе од 15 години искуство во областа на ризиците. Таа е доктор на економски науки и активен предавач и експерт во својата област.

Евангелија Калуптси

Калуптси е генерален директор за стратегија и трансформација и член на Управниот одбор. Има повеќе од 24 години искуство во финансискиот сектор и работела во рамките на NBG групацијата на повеќе меѓународни позиции.

Мирјана Трајановска

Трајановска е генерален директор за финансии и член на Управниот одбор. Својата кариера во Стопанска банка ја започнува во 1990 година и постепено се искачува до врвот на менаџментот.

Со ваков состав, Стопанска банка е пример за висока родова застапеност во врвниот менаџмент во македонскиот банкарски сектор.

Шпаркасе Банка Македонија

Во Управниот одбор на Шпаркасе Банка се две жени:

Нина Неданоска

Искусен банкар со долгогодишно искуство во управување со банкарски операции и развој на бизнис сегменти.

Златица Цивкароски

Цивкароски има повеќе од 20 години искуство во банкарството и во 2024 година е назначена за член на Управниот одбор. Таа е надлежна за управување со кредитен ризик, наплата, усогласеност со прописи и правни работи.

Нејзината кариера започнува во Тетекс кредитна банка, а подоцна продолжува во ТТК банка и Шпаркасе банка каде извршува повеќе раководни функции.

ПроКредит Банка

Во Управниот одбор на ПроКредит банка се застапени две жени:

Емилија Спировска

Маја Михајлова

Двете се дел од менаџментот на банката и учествуваат во стратешкото управување со институцијата.

ТТК Банка

Во Управниот одбор на ТТК банка е Наталија Алексова, која ја извршува функцијата генерален директор за управување со ризици.

Алта Банка

Алта банка е една од институциите каде жената е на чело на управниот менаџмент.

Александра Радевска

Радевска е претседател и член на Управниот одбор. Таа има богато професионално искуство во ревизијата и финансискиот сектор, работeјќи во компании како КПМГ и Грант Торнтон.

Подоцна ја гради својата кариера во Орка Холдинг, а од 2023 година е дел од менаџментот на банката.

Банки без жени во управните одбори

И покрај позитивните примери, во неколку банки нема ниту една жена во Управниот одбор:

Халкбанк

Силк Роуд Банка

Централна кооперативна банка

Капитал Банка

Ова укажува дека родовата застапеност во врвниот менаџмент сè уште не е рамномерна низ целиот сектор.

Женско лидерство и во институциите на финансискиот систем

Жените имаат значајна улога и во други институции во финансискиот систем.

Во Народната банка две вицегувернерски позиции ги извршуваат жени:

Емилија Нацевска – вицегувернер

Ана Митреска – вицегувернер

Во Развојната банка на Северна Македонија, пак, на чело на институцијата е д-р Ефимија Димовска, главен извршен директор со повеќе од две децении искуство во финансискиот сектор и јавните политики.

Заклучок

Анализата покажува дека жените во македонскиот банкарски сектор имаат значајна професионална улога и сè почесто се дел од врвниот менаџмент. Некои банки, покажуваат високо ниво на родова застапеност во управните одбори.

Сепак, постојат и институции каде жените воопшто не се дел од највисоките управни структури, што укажува дека процесот на постигнување поголем баланс сè уште трае.

Трендот на последните години покажува постепено зголемување на женското лидерство во банкарството, процес кој може дополнително да придонесе за поинклузивно и поодржливо корпоративно управување во финансискиот сектор.

Цените на суровата нафта забележаа благ пад во најновото интрадневно тргување, откако го достигнаа нивото на отпор од 80,00 долари. Ова се должи на прибирање профит по неодамнешните добивки, како и на обидите да се намалат јасно изразените услови на прекупеност според индикаторите за релативна сила, особено со појавата на негативни сигнали.

Во исто време, цената се обидува да го обнови својот нагорен моментум, подготвувајќи се за пробивање на ова ниво на отпор. Ова е поддржано од продолжувањето на динамичката поддршка што произлегува од тргувањето над EMA50, што ја зајакнува стабилноста и доминацијата на главниот нагорен тренд на краток рок.

Затоа, се очекува пораст на цените на суровата нафта во претстојното интрадневно тргување, под услов да се пробие нивото на отпор од 80,00 долари, со следна цел на отпор од 85,00 долари.

Очекуваниот опсег на тргување за денес е помеѓу поддршката на 74,00 долари и отпорот на 84,00 долари.

Геополитичките тензии и големата ескалација на Блискиот Исток повторно ја отворија дебатата меѓу инвеститорите за тоа кои средства нудат најдобра заштита во време на пазарна неизвесност – доларот, државните обврзници или златото.

Во услови на зголемен ризик и нестабилност, традиционалните „безбедни засолништа“ не се однесуваат секогаш предвидливо. Додека цената на златото бележи изразена волатилност, американскиот долар повторно добива на сила по периодот на релативна слабост во изминатата година.

Доларот со силен настап

Американската валута оваа недела се покажа како едно од најсилните засолништа. Индексот на доларот, кој ја мери неговата вредност во однос на кошница од шест водечки валути, порасна за околу 1,5 проценти. Доларот зајакна и во однос на традиционалните „сигурни“ валути како швајцарскиот франк и јапонскиот јен.

Аналитичарите посочуваат дека побарувачката најмногу се насочува кон краткорочна готовина во долари, наместо кон други средства поврзани со американскиот долар. Дополнителна поддршка за американската валута доаѓа и од фактот што САД се нето-извозник на енергија, па растот на цената на нафтата над 80 долари за барел може да има позитивен ефект врз доларот.

Обврзниците без силен ефект

За разлика од доларот, државните обврзници овојпат не успеаја да привлечат значителни текови на капитал во потрага по безбедност. Инвеститорите повеќе се фокусираат на инфлациските очекувања и на фискалните политики на владите.

Приносот на десетгодишните германски државни обврзници – репер за обврзниците во Еврозоната, се зголеми за околу 14 базични поени во текот на неделата. Пазарите се внимателни поради растечките нивоа на јавен долг и фискалните политики во Европа.

Златото и натаму останува клучно и најбезбедно засолниште

И покрај краткорочните ценовни осцилации, златото го задржува статусот на едно од најважните средства за заштита од ризик. Од почетокот на деценијата неговата цена порасна за околу 240 проценти, поттикната од инфлациските притисоци, геополитичките ризици и високото глобално задолжување.

Според аналитичарите на „State Street Global Advisors“, златото сè уште е релативно недоволно застапено во инвестициските портфолија, бидејќи фондовите поврзани со злато претставуваат помалку од 1 процент од глобалните средства.

Во вакви услови, дел од стратегиите предвидуваат можност цената на златото да достигне и околу 6.000 долари за една унца во текот на годината, што дополнително ја потврдува неговата улога како долгорочно безбедно засолниште за инвеститорите.

Во време на геополитички тензии и пазарна неизвесност, доларот покажува краткорочна сила како сигурно засолниште, додека државните обврзници го губат својот традиционален „безбедносен“ ефект. Златото, пак, и понатаму останува стабилен избор за долгорочно чување и заштита од ризик, потврдувајќи ја својата улога како стратешко средство во инвестициските портфолија.