Анализи
Visa и Mastercard во 2025: Битка за обем или битка за вредност по трансакција?
Годишните резултати за 2025 година на двата глобални платежни гиганти покажуваат дека индустријата влегува во нова фаза која е се помалку зависна од чист обем на трансакции, а сè повеќе од монетизација преку услуги, податоци и безбедност.
Иако и двете компании бележат стабилен раст, нивните стратегии и двигатели зад бројките се сè поразлични.
Во 2025 година, Mastercard расте побрзо (+16%) во споредба со Visa (+11%).
Клучната разлика е во структурата на приходите:
Кај Visa, растот е главно резултат на зголемен обем на трансакции. Кај Mastercard, забрзувањето доаѓа од услуги со повисока маржа – податоци, безбедносни решенија и дигитален идентитет.
Ова укажува дека Mastercard постепено ја проширува својата улога надвор од класичната картична мрежа.
Структура на приходи: Скала наспроти диверзификација
Visa и понатаму останува скалабилна машина за процесирање трансакции, со силна ефикасност и контрола на трошоци.
Mastercard, пак, ја менува мешавината на приходи и сè поголем дел доаѓа од data & security сегментот, што ѝ овозможува подобра заштита на профитабилноста кога потрошувачката забавува.

Cross-border трансакции: Патувањата како мотор на маржа
И двете компании имаат силен раст во прекуграничните плаќања, што претставува најпрофитабилниот сегмент во индустријата.
Mastercard: +15% Visa: +13%
Mastercard успева подобро да ја капитализира глобалната туристичка и трговска рехабилитација, што позитивно влијае врз маржите.
Профитабилност и географија
Visa ја одржува маржата преку ефикасност и контрола на трошоци. Mastercard ја зголемува маржата преку услуги со повисока додадена вредност.
Географски: Visa е посилно потпрена на американската потрошувачка. Mastercard има поголема изложеност кон меѓународните текови и глобалната трговија.
Индустриски трендови: Плаќањата влегуваат во зрела фаза
Од резултатите за 2025 може да се издвојат неколку клучни трендови:
Потрошувачката останува стабилна и покрај повисоки каматни стапки. Растот сè повеќе доаѓа од технологија, податоци и услуги, не само од волумен. Cross-border сегментот останува главен извор на висока маржа. Готовината продолжува да опаѓа. Маржите по трансакција се под притисок – услугите стануваат компензациски механизам. Скалабилноста и натаму е најголема конкурентска предност – поголем волумен не значи пропорционално поголеми трошоци. Диверзификацијата надвор од класичниот transaction revenue станува новата стратегија за одржлив раст. Следната фаза ќе ја дефинираат AI аналитика, stablecoins и автономна трговија. Приходите растат побрзо од основниот волумен – знак на структурно подобрена монетизација. Токенизацијата станува суштински оперативен слој за безбедност и „network stickiness“. Конкуренцијата сè повеќе се води преку партнерства со издавачи, финтек дистрибуција и економија на стимуланси, наместо само преку цената.
Клучен заклучок
Конкуренцијата се поместува од „кој има поголем обем“ кон „кој создава поголема вредност по трансакција“.
Visa ја оптимизира инфраструктурата (rails optimization).
Mastercard ја монетизира инфраструктурата (rails monetization).
Големото прашање
Дали на долг рок ќе победи моделот на Visa – доминација преку скала и ефикасност или моделот на Mastercard – агресивна експанзија во услуги, податоци и безбедност?
Во 2025 година, бројките покажуваат дека индустријата веќе не е само „платежна мрежа“. Таа станува технолошка платформа со повеќеслојна монетизација.
А вистинската “битка” допрва почнува.
Целосната анализа можете да ја погледнете тука.
Анализи
Златото паѓа втора недела по ред, пазарите ги следат преговорите меѓу САД и Иран
Цената на златото продолжи да паѓа и во петокот на европските пазари, при што благородниот метал се движи кон втора последователна неделна загуба. Главен притисок врз цената создава зајакнувањето на американскиот долар, додека инвеститорите внимателно ги следат преговорите меѓу Соединети Американски Држави и Иран.
Цената на златото денеска се намали за 0,75 проценти и достигна 4.507 долари за унца, откако претходниот ден забележа минимален пад и се задржа блиску до двомесечното дно.
Во текот на неделата, златото е во минус од околу 0,75 проценти, што претставува втор последователен неделен пад.
Во исто време, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и останува блиску до највисокото ниво во последните шест недели. Посилниот долар традиционално врши притисок врз златото, бидејќи го прави поскапо за инвеститорите кои користат други валути.
Дополнителна поддршка за доларот доаѓа од растот на приносите на американските државни обврзници и очекувањата дека Федерални резерви на САД би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки до крајот на годината.
Записникот од последната седница на Федералните резерви покажал дека дел од креаторите на политиката се подготвени за дополнително заострување на монетарната политика доколку инфлацијата остане над целта од два проценти.
Според алатката FedWatch на CME Group, пазарите моментално проценуваат 40 проценти шанса за зголемување на каматите во декември, што е значителен раст во споредба со почетокот на мај.
Во меѓувреме, вниманието на инвеститорите е насочено и кон можен мировен договор меѓу Вашингтон и Техеран. Ирански медиуми објавија дека конечната верзија на договорот е усогласена со посредство на Пакистан, а американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека постојат „добри знаци“ за постигнување договор.
Американскиот претседател Доналд Трамп, исто така, изјави дека разговорите со Иран се во завршна фаза, иако прашањата за иранските резерви на ураниум и контролата врз Ормускиот Теснец остануваат главни точки на несогласување.
Аналитичарот Едвард Меир од Marex оцени дека падот на златото е директно поврзан со јакнењето на доларот и зголемените очекувања за раст на каматните стапки ширум светот.
Во меѓувреме, фондот SPDR Gold Trust соопшти дека неговите резерви со злато во четвртокот се зголемиле за 0,85 метрички тони.
Анализи
ЕУ ја намали прогнозата за раст за 2026 година, инфлацијата расте поради кризата на Блискиот Исток
Европската унија ја намали прогнозата за економски раст за 2026 година, додека инфлацијата се очекува да порасне поради конфликтот на Блискиот Исток и енергетската нестабилност.
Европскиот комесар за економија Валдис Домбровскис соопшти дека Европската комисија ја намалила прогнозата за економски раст на ЕУ за 2026 година на 1,1 отсто, додека инфлацијата се очекува да достигне 3,1 отсто во текот на годината поради војната во Иран.
„Конфликтот на Блискиот Исток предизвика голем енергетски шок, дополнително оптоварувајќи ја Европа во момент кога веќе се соочува со нестабилна геополитичка и трговска средина“, изјави Домбровскис.
Цените на фосилните горива пораснаа ширум светот како последица на војната во Иран и блокадата на Ормутскиот Теснец што ја воведе Техеран.
Новата проценка за инфлацијата е повисока за еден процентен поен во однос на ноемвриската прогноза, пренесува агенцијата DPA.
Се очекува растот на цените дополнително да го забави растот на бруто-домашниот производ. Европската комисија ја намали прогнозата за раст за 2026 година за 0,3 процентни поени за целата ЕУ — на 1,1 отсто, додека за еврозоната се прогнозира раст од 0,9 отсто.
На почетокот на месецов, Европската комисија предупреди на можност од голема енергетска криза во ЕУ и наведе дека земјите членки од почетокот на војната во Иран кон крајот на февруари веќе потрошиле дополнителни 30 милијарди евра за увоз на фосилни горива.
Анализи
ФАО предупредува: Светот има уште шест месеци за да избегне нова прехранбена криза
Светот има уште шест месеци за да избегне нова прехранбена криза, предупредува Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации – ФАО, поради растечките тензии на Блискиот Исток и можните последици од затворањето на Ормускиот Теснец.
Според ФАО, евентуален прекин или сериозно нарушување на сообраќајот низ Ормускиот Теснец во следните шест до 12 месеци може да предизвика глобален раст на цените на храната, преку нарушување на синџирите за снабдување со енергенси и ѓубрива.
Главниот економист на ФАО, Максимо Тореро, предупредил дека државите мора итно да работат на зголемување на отпорноста на своите економии за да се намалат последиците од евентуален нов глобален шок.
Ормускиот Теснец е една од најважните светски трговски рути преку која поминува голем дел од глобалната трговија со енергенси и суровини. Секое поголемо нарушување на транспортот веднаш ги зголемува цените на енергијата, а со тоа и трошоците за земјоделско производство.
ФАО предупредува дека кризата би можела да се развива во неколку фази – прво раст на цените на енергијата, потоа поскапување на ѓубривата и семињата, намалени приноси, раст на цените на земјоделските суровини и на крај силна инфлација на храната.
Првите сигнали веќе се видливи. Индексот на цените на храната на ФАО во април пораснал трет месец по ред, најмногу поради повисоките трошоци за енергија и нарушувањата поврзани со конфликтите на Блискиот Исток.
Најголем ризик, според организацијата, им се заканува на посиромашните држави во Азија, Африка и Латинска Америка, кои зависат од увоз на азотни ѓубрива од Блискиот Исток, додека значителен дел од населението и сега најголем дел од приходите ги троши на храна.
Предупредувањето на ФАО доаѓа во момент кога Европска комисија подготвува нова стратегија за ѓубрива и безбедност на снабдувањето со храна. Брисел засега се фокусира на долгорочни мерки, како рециклирање на земјоделски отпад и природни ѓубрива, но избегнува побрзи чекори што веднаш би ги намалиле трошоците за европските земјоделци.
ФАО затоа ги повикува владите итно да обезбедат алтернативни трговски рути, да избегнат забрани за извоз на храна и да ги заштитат хуманитарните синџири на снабдување за да се спречи нова глобална прехранбена криза.
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија
-
Интервјуапред 2 месециОд плата до капитал: Како најдобро да ги оплодите вашите средства | Владимир Деспотовски | WVP фондови
-
Продуктипред 4 неделиУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Исплатата на пензиите за март започнува на 1 април


