Connect with us
no baners

Анализи

Конфликтот на Блискиот Исток може повторно да ја поттикне инфлацијата во Европа

Објавено

на

Ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток повторно предизвика силни потреси на глобалните енергетски пазари и може значително да влијае врз инфлацијата во Европа. По координираните напади на Израел и Соединетите Американски Држави врз Иран на 28 февруари 2026 година, цените на нафтата и природниот гас нагло се зголемија поради стравувањата од можни прекини во снабдувањето.

Цената на нафтата „Брент“ се искачи над 84 долари за барел, од околу 70 долари претходно, додека цените на природниот гас во Европа и Обединетото Кралство пораснаа уште поостро. Европа е особено ранлива бидејќи во голема мера зависи од увоз на енергија и од стратешки транспортни тесни грла како Ормутскиот теснец и Суецкиот канал.

Фјучерсите за природен гас, како што се холандскиот TTF и британскиот NBP, речиси се удвоија по првите напади врз Иран. Овие показатели служат како рано предупредување за пазарот, сигнализирајќи можен недостиг на гас поради нарушувања во синџирите на снабдување и зголемени транспортни трошоци.

Иако многу европски земји имаат механизми за ограничување на цените на енергијата со цел да ги заштитат домаќинствата од краткорочни шокови, сегашните движења на пазарот сепак можат да влијаат врз идните нивоа на тие ограничувања и со тоа врз инфлацијата во наредниот период.

Економските последици не се ограничени само на енергетските пазари. Конфликтот предизвика значителни нарушувања и во транспортот. Податоците на Eurocontrol покажуваат нагло намалување на бројот на летови на авиокомпаниите од Блискиот Исток, поради затворањето на делови од воздушниот простор. Во исто време, во Индија и Кина се забележани падови на меѓународните пристигнувања и масовни откажувања на летови.

Проблеми се појавуваат и во поморскиот транспорт. Пристаништата во Бахреин, Кувајт, Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати бележат значително намалување на движењето на танкери, особено за нафта и течен природен гас. Истовремено, трошоците за превоз и осигурување на бродовите растат поради повисокиот ризик и можните доцнења во испораките.

Најранливи на енергетски шок се економиите кои зависат од увоз на енергија. Меѓу нив се големи индустриски економии како Германија, Италија, Јапонија, Јужна Кореја и Турција. Наспроти тоа, земјите богати со енергетски ресурси, како Австралија, Канада и Саудиска Арабија, можат дури и да профитираат од повисоките цени.

Ризикот е особено голем за државите кои покрај зависноста од увоз имаат и слаби надворешни финансиски позиции. Турција и Обединетото Кралство се издвојуваат како примери на економии каде повисоките цени на енергијата можат да го влошат трговскиот биланс и да создадат дополнителен притисок врз валутите и финансирањето од странство.

Во Европа дополнителен проблем претставуваат и ниските резерви на природен гас. Нивото на складирање во Европската Унија моментално е нешто под 10 проценти од годишната потрошувачка, што е пониско отколку во истиот период во последните три години. Франција, Германија и Обединетото Кралство се меѓу земјите каде резервите се приближуваат до нивото од почетокот на енергетската криза по руската инвазија врз Украина во 2022 година.

Економските модели покажуваат дека трајно зголемување на цените на нафтата и гасот од околу 10 долари може да ја зголеми годишната инфлација во развиените економии за околу 0,5 до 0,7 процентни поени. Ако на тоа се додадат и повисоките трошоци за транспорт и осигурување, вкупното влијание во Западна Европа би можело да достигне околу еден процентен поен.

Овој развој значително ја комплицира и монетарната политика. Европската централна банка веќе го заврши циклусот на намалување на каматните стапки во 2025 година, но новиот раст на цените на енергијата може да го одложи евентуалното понатамошно олеснување на политиката. Слична ситуација се очекува и во Обединетото Кралство, каде пазарите претходно очекуваа намалување на каматните стапки, но новите инфлациски ризици можат да ги променат тие очекувања.

И покрај тоа, економистите предупредуваат дека централните банки имаат ограничени алатки за справување со вакви шокови од страната на понудата. Зголемувањето на каматните стапки би можело дополнително да ја забави економијата без директно да го реши проблемот со високите цени на енергијата. Затоа, многу институции најверојатно внимателно ќе го следат развојот на настаните, особено дали поскапувањето на енергијата ќе почне да се прелева во платите и пошироките цени во економијата.

Анализи

Прометот на Македонска берза надмина 91 милион денари, Комерцијална банка повторно најтргувана

Објавено

на

Во првата работна недела од јуни на Македонска берза е остварен промет од 91,6 милиони денари преку 409 трансакции, покажуваат официјалните податоци за периодот од 1 до 5 јуни.

Иако вкупниот промет е за 4,52 проценти понизок во споредба со првата недела од мај, активноста на инвеститорите остана концентрирана кај неколку од најликвидните домашни компании.

Најголем промет е реализиран со акциите на Комерцијална банка, каде што се истргувани хартии од вредност во вредност од 25,5 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 19,4 милиони денари и Македонски Телеком со 15,1 милиони денари. Во првите пет најтргувани компании се најдоа и Стопанска банка Скопје со 11,9 милиони денари и НЛБ Банка со 11,3 милиони денари промет.

Во текот на неделата биле истргувани вкупно 49.527 акции и обврзници.

Од компаниите чии акции се следат, само две забележале раст на вредноста. Најголем добитник е Аутомакедонија Скопје со пораст од 3 проценти, додека акцијата на Стопанска банка Скопје поскапела за 0,39 проценти.

На спротивната страна од листата се најде Универзална Инвестициона Банка, чии акции изгубија 3,77 проценти од вредноста. Пад забележаа и акциите на Алкалоид, кои се намалија за 2,02 проценти, како и Реплек со намалување од 0,93 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком со 30.368 акции, пред Стопанска банка Скопје со 5.805 акции и Гранит со 1.617 акции.

Во текот на неделата беа реализирани и две блок-трансакции. Со акциите на Реплек беше остварен промет од 2,95 милиони денари преку продажба на 185 акции, додека со 250 акции на Витаминка беше реализирана трансакција вредна 3,12 милиони денари.

Податоците покажуваат дека и покрај благото намалување на вкупниот промет, интересот на инвеститорите останува насочен кон најголемите и најликвидни компании на домашниот пазар на капитал.

Продолжи со читање

Анализи

Нафтата скокна, еврото ослабе: Тензиите меѓу Иран и Израел ги вознемирија инвеститорите

Објавено

на

Еврото падна на најниско ниво во последните два месеци, а јапонскиот јен достигна шестнеделно дно во однос на американскиот долар, откако обновените воени тензии меѓу Иран и Израел ги поттикнаа инвеститорите да се повлечат од поризичните средства и да побараат засолниште во американската валута.

На девизните пазари, еврото во понеделникот ослабе за околу 0,15 проценти и се тргуваше по цена од 1,1506 долари, што е негово најниско ниво од почетокот на април. Минатата недела заедничката европска валута загуби 1,2 проценти во однос на доларот, под притисок на растечките приноси на американските државни обврзници и зголемената геополитичка неизвесност на Блискиот Исток.

Истовремено, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и достигна двомесечен максимум од 100,17 поени. Дополнителна поддршка за доларот пристигна по подобрите од очекуваните податоци за вработеноста во САД, кои ги зајакнаа очекувањата дека американските Федерални резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки подоцна во текот на годината.

Под притисок се најде и јапонскиот јен, кој ослабе на 160,39 јени за долар, најниско ниво во последните шест недели. Со пробивањето на психолошката граница од 160 јени за долар, растат шпекулациите дека јапонските власти би можеле повторно да интервенираат на девизниот пазар за да го запрат натамошното слабеење на националната валута.

Во исто време, цените на нафтата скокнаа за повеќе од три проценти поради стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток. Пазарите се загрижени дека новата ескалација на конфликтот меѓу Иран и Израел може дополнително да ја зголеми инфлацијата на глобално ниво.

Воените тензии се засилија откако Иран и Израел разменија нови напади, што предизвика сомнежи околу одржливоста на кревкиот прекин на огнот во регионот. Според извештаите, иранските сили лансирале балистички ракети кон израелски цели, додека израелската армија одговорила со воздушни напади врз воени објекти во Техеран.

Поради растот на цените на енергенсите, финансиските пазари сè повеќе очекуваат дека централните банки ќе бидат принудени да задржат построга монетарна политика. Веројатноста за ново зголемување на каматните стапки од страна на Европската централна банка во јуни се искачи на 98 проценти, според проценките на пазарите.

Инвеститорите внимателно ги следат натамошните случувања на Блискиот Исток, бидејќи секое ново влошување на безбедносната состојба може дополнително да ги потресе финансиските пазари, валутите и цените на енергенсите.

Продолжи со читање

Анализи

Европските берзи со нерамномерен старт по распродажбата на технолошките акции

Објавено

на

Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.

Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.

Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.

На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.

Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.

Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange