Анализи
Поевтинува услугата плаќање со картичка во продавница – ќе плаќаат ли трговците пониски провизии кон банките?
Ќе се намалат провизиите што ги плаќаат трговците кон банките кога граѓаните во продажната мрежа плаќаат со картичка!? Новиот Закон за платежни услуги и платни системи им наложи на банките и на другите платежни институции од 01 јануари 2023 година да ги сведат заменските надоместоци што се пресметуваат и наплатуваат меѓу давателите на платежни услуги на максимум 0,2% од вредноста на извршената трансакција со дебитна картичка и на максимум 0,3% од вредноста на трансакцијата со кредитна картичка.
Ова практично значи драстично пониско ниво на надоместоци од тие што досега ги наплаќаа банките како interbanking fee, односно како надоместок за извршување и процесирање на плаќањето со платежни картички, а кои во просек достигнуваа и до 1,68%.
Според последните статистички податоци на Народната банка на Република Северна Македонија од областа на платежната статистика, висината на надоместоците кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплаќаат од трговците на продажни места во земјава во 2021 година за картични трансакции се движеле од 0,75% до 1,68% во зависност од видот на дејноста на трговецот. Просекот за сите видови трговски дејности во 2021 година изнесува 1,19%. Споредено со годините претходно, веќе постои надолен тренд – просечното ниво на надоместокот во 2020 година изнесува 1,21%, а во 2019 година бил на ниво од 1,20%.
Највисока провизија, од дури 3,04%, банките им наплаќаат на трговците што вршат електронска трговија и чиј годишен промет е од 1 милион до 10 милиони денари. Тие со промет до 1 милион денари имаат провизија од 2,81%. Најниска е провизијата што ја наплаќаат банките од бензинските станици со годишен промет над 50 милиони денари – во просек изнесува 0,64%. Гледано по дејности, бензинските станици генерално плаќаат најниски вкупни провизии кон банките за картични трансакции – во 2021 година изнесуваат 0,75%. Највисоки вкупни надоместоци, пак, банките им пресметуваат на државните институции и на компаниите што нудат игри на среќа, 1,67%, односно 1,66%.
Кои трговци плаќале највисоки провизии кон банките во 2021 година за наплата со платежни картички од граѓаните?
Државни институции – 1,67%
Игри на среќа – 1,66%
Јавни и комунални дејности – 1,48%
Угостителство и туризам – 1,52%
Изнајмување превозни средства – 1,39%
Кога ќе се споредат овие надоместоци со максимално пропишаните во новиот Закон, излегува дека банките ќе треба драстично да ги скратат овие провизии, што секако ќе влијае и на висината на нивните приходи по овој основ. Дали тоа ќе ја намали цената на производите или пак само ќе ги растоварат трговците од дел од актуелните давачки, останува да се види по 1 јануари следната година.
Кои провизии се ограничуваат?
Законодавецот предвидел дека во категоријата заменски надоместоци спаѓаат секакви „договорени надоместоци, вклучително и нето компензации, кои имаат идентичен предмет или ефект како и заменскиот надоместок и кои давателот на платежните услуги што издава платен инструмент заснован на картичка ги прима од картичната платежна шема, од давателот на платежни услуги што врши прифаќање платежни трансакции засновани на картички или од кој било посредник при извршување платежни трансакции засновани на картички или активности поврзани со трансакциите“.
Одредбите од овој член не се применуваат на платежни трансакции со деловни платежни картички, повлекување готовина преку банкомат или непосредно на шалтерите на давателот на платежните услуги и на платежни трансакции засновани на картички издадени од тристрана картична платежна шема.
Надоместоци кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплатуваат од трговците во зависност од дејноста и висината на годишниот промет остварен со платежни картички (во %)
Анализи
Силен пад на трговскиот суфицит на еврозоната во првиот квартал
Еврозоната забележа значителен пад на трговскиот суфицит во размената со остатокот од светот во првиот квартал од годинава, покажуваат првичните податоци на Евростат.
Во март еврозоната остварила трговски суфицит од 7,8 милијарди евра, што е драстично помалку во споредба со истиот месец минатата година, кога суфицитот изнесувал 34,1 милијарда евра.
На годишно ниво, извозот од еврозоната во март е намален за 5,5 проценти и изнесувал 265,2 милијарди евра, додека увозот пораснал за 4,4 проценти, достигнувајќи 257,4 милијарди евра.
Во февруари трговскиот суфицит на еврозоната изнесувал 11,1 милијарди евра.
Падот на суфицитот најмногу се должи на намалувањето на вишокот во хемиската индустрија, како и во производството на машини и возила. Во хемискиот сектор суфицитот речиси е преполовен – од 41,8 милијарди на 18,9 милијарди евра.
Во текот на целиот прв квартал еврозоната остварила позитивно трговско салдо од 16,6 милијарди евра, што е значително помалку од 55,4 милијарди евра во истиот период лани.
Вкупниот извоз во првите три месеци е намален за 6,5 проценти, на 713,1 милијарда евра. Истовремено, увозот е намален за 1,5 проценти и изнесувал 696,5 милијарди евра.
Трговијата внатре во еврозоната во првиот квартал достигнала вредност од 685,5 милијарди евра, што е за 1,9 проценти повеќе во однос на истиот период минатата година.
Податоците за целата ЕУ покажуваат дека трговскиот суфицит во март изнесувал 5,9 милијарди евра, во споредба со 34 милијарди евра една година претходно.
Извозот на ЕУ е намален за 8,7 проценти, додека увозот е зголемен за 2,7 проценти.
Резултатот е послаб и во споредба со февруари, кога трговскиот суфицит изнесувал 9,1 милијарда евра. Главна причина за падот е продлабочувањето на дефицитот во енергетскиот сектор, кој се зголемил за речиси седум милијарди евра.
Во првиот квартал ЕУ остварила трговски суфицит од 8,4 милијарди евра, додека во истиот период минатата година суфицитот изнесувал 50,7 милијарди евра.
Во тој период извозот е намален за 8,9 проценти, а увозот за три проценти.
Внатрешната трговија во ЕУ пораснала за 2,7 проценти и достигнала 1,07 трилиони евра.
Најголеми трговски партнери на ЕУ остануваат САД, Кина, Обединетото Кралство, Швајцарија и Турција.
Во март ЕУ остварила трговски суфицит со САД од 13,5 милијарди евра, но и тоа е значително помалку во споредба со 40,4 милијарди евра една година претходно.
Со Кина, пак, ЕУ забележала трговски дефицит од 32,6 милијарди евра.
Меѓу десетте најголеми трговски партнери, ЕУ имала суфицит со САД, Обединетото Кралство, Швајцарија и Турција, додека дефицит е регистриран во трговијата со Кина, Норвешка, Јапонија, Индија, Јужна Кореја и Бразил.
Анализи
Златото под силен притисок од продажба, еврото и биткоинот исто така во пад
Цената на златото продолжува да бележи загуби и да се движи под клучното ниво на поддршка од 4.500 долари, што дополнително го потврдува засилениот продажен притисок и доминацијата на негативниот тренд на краток рок.
Аналитичарите наведуваат дека златото се тргува и под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што дополнително ја зајакнува негативната динамика на пазарот. Мечешките сигнали се засилија и по пробивањето на важната краткорочна растечка тренд-линија, што укажува на премин кон контрола на продавачите.
Дополнителен сигнал за можни нови падови даваат и индикаторите за релативна сила, кои продолжуваат да покажуваат негативни сигнали и слабеење на пазарниот импулс.
Покрај златото, под притисок останува и валутниот пар евро-долар. Еврото продолжи да слабее во однос на американскиот долар и се приближува кон пробивање на нивото на поддршка од 1,1590, кое претходно беше означено како клучна цел во анализите на пазарот.
Краткорочниот корективен негативен тренд и натаму доминира, при што движењето се одвива долж стрмна надолна тренд-линија, а дополнителен притисок создава и фактот што парот се тргува под EMA50.
Сепак, аналитичарите посочуваат дека индикаторите за релативна сила покажуваат позитивен пресек, што може да сигнализира формирање позитивна дивергенција и можен краткорочен обид за закрепнување, доколку сегашното ниво на поддршка остане стабилно.
Пад бележи и биткоин, кој продолжува да се движи во рамки на краткорочен корективен негативен тренд. Негативниот притисок дополнително се засилува поради тргувањето под EMA50, што ја зголемува веројатноста за нови надолни движења во наредниот период.
Техничките индикатори за биткоинот исто така покажуваат негативни сигнали, особено по излегувањето од зоната на препродаденост, што според аналитичарите остава простор за продолжување на слабеењето на криптовалутата.
Анализи
ЕУ постигна привремен договор за укинување на царините за американска стока
Европската Унија постигна привремен договор за укинување на увозните царини за американска стока, со цел да го спроведе трговскиот договор со САД и да избегне нови царини што ги најави американскиот претседател Доналд Трамп.
Според договорот, ЕУ ќе ги укине царините за американски индустриски производи и ќе овозможи повластен пристап за дел од американските земјоделски производи, додека САД ќе ги задржат царините од 15 проценти за поголемиот дел од стоката што доаѓа од ЕУ.
Трамп претходно се закани со дополнителни царини, вклучително и за автомобилската индустрија, доколку ЕУ до 4 јули не ги исполни преземените обврски.
Со овој чекор дополнително се унапредува рамковниот договор меѓу ЕУ и САД од 2025 година, постигнат во голф-ресортот Тарнбери во Шкотска, каде што преговараа претседателката на ЕК, Урсула фон дер Лајен, и Трамп.
Фон дер Лајен го поздрави напредокот и порача дека е потребно брзо финално одобрување на договорот за да се исполнат обврските преземени минатата година.
Според договорот од Тарнбери, САД применуваат царинска стапка од 15 проценти за најголемиот дел од извозот од ЕУ, меѓу кои автомобили, фармацевтски производи и полупроводници.
За возврат, ЕУ ќе ги укине царините за американска индустриска стока, вклучувајќи машини, хемикалии, опрема и суровини, а ќе одобри и повластени царински квоти за одредени американски земјоделски производи и морска храна.
Договорот беше постигнат по повеќемесечни тензии, при што Трамп инсистираше на реципроцитет поради долгорочниот трговски дефицит на САД со ЕУ. Поддржувачите од двете страни на Атлантикот го оценија како прагматичен чекор што носи стабилност во економските односи вредни 1,3 трилиони долари.
Сепак, договорот предизвика критики, особено во Европа. Противниците тврдат дека договорот е неурамнотежен бидејќи ЕУ прифаќа нулта царина за многу американски производи, додека САД задржуваат царински праг од 15 проценти.
Дел од европратениците и националните лидери, особено од Франција, оценија дека договорот претставува отстапка што може да им наштети на европските извозници, особено во автомобилската индустрија и производството, како и да ја ослабне стратешката автономија на блокот.
Преговорите во Eвропскиот Парламент траеја со месеци, додека пратениците бараа дополнителни заштитни механизми, меѓу кои и можност ЕУ да ги суспендира концесиите доколку САД не ги почитуваат договорените обврски.
На 7 мај, Трамп постави краен рок до 4 јули за ЕУ целосно да го спроведе својот дел од договорот, предупредувајќи дека во спротивно ќе воведе „многу повисоки“ царини за европскиот извоз, вклучително и за автомобилите.
Привремениот договор сега оди кон финално формално одобрување, а конечната одлука во Европскиот парламент се очекува во средината на јуни.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија


