Анализи
Поевтинува услугата плаќање со картичка во продавница – ќе плаќаат ли трговците пониски провизии кон банките?
Ќе се намалат провизиите што ги плаќаат трговците кон банките кога граѓаните во продажната мрежа плаќаат со картичка!? Новиот Закон за платежни услуги и платни системи им наложи на банките и на другите платежни институции од 01 јануари 2023 година да ги сведат заменските надоместоци што се пресметуваат и наплатуваат меѓу давателите на платежни услуги на максимум 0,2% од вредноста на извршената трансакција со дебитна картичка и на максимум 0,3% од вредноста на трансакцијата со кредитна картичка.
Ова практично значи драстично пониско ниво на надоместоци од тие што досега ги наплаќаа банките како interbanking fee, односно како надоместок за извршување и процесирање на плаќањето со платежни картички, а кои во просек достигнуваа и до 1,68%.
Според последните статистички податоци на Народната банка на Република Северна Македонија од областа на платежната статистика, висината на надоместоците кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплаќаат од трговците на продажни места во земјава во 2021 година за картични трансакции се движеле од 0,75% до 1,68% во зависност од видот на дејноста на трговецот. Просекот за сите видови трговски дејности во 2021 година изнесува 1,19%. Споредено со годините претходно, веќе постои надолен тренд – просечното ниво на надоместокот во 2020 година изнесува 1,21%, а во 2019 година бил на ниво од 1,20%.
Највисока провизија, од дури 3,04%, банките им наплаќаат на трговците што вршат електронска трговија и чиј годишен промет е од 1 милион до 10 милиони денари. Тие со промет до 1 милион денари имаат провизија од 2,81%. Најниска е провизијата што ја наплаќаат банките од бензинските станици со годишен промет над 50 милиони денари – во просек изнесува 0,64%. Гледано по дејности, бензинските станици генерално плаќаат најниски вкупни провизии кон банките за картични трансакции – во 2021 година изнесуваат 0,75%. Највисоки вкупни надоместоци, пак, банките им пресметуваат на државните институции и на компаниите што нудат игри на среќа, 1,67%, односно 1,66%.
Кои трговци плаќале највисоки провизии кон банките во 2021 година за наплата со платежни картички од граѓаните?
Државни институции – 1,67%
Игри на среќа – 1,66%
Јавни и комунални дејности – 1,48%
Угостителство и туризам – 1,52%
Изнајмување превозни средства – 1,39%
Кога ќе се споредат овие надоместоци со максимално пропишаните во новиот Закон, излегува дека банките ќе треба драстично да ги скратат овие провизии, што секако ќе влијае и на висината на нивните приходи по овој основ. Дали тоа ќе ја намали цената на производите или пак само ќе ги растоварат трговците од дел од актуелните давачки, останува да се види по 1 јануари следната година.
Кои провизии се ограничуваат?
Законодавецот предвидел дека во категоријата заменски надоместоци спаѓаат секакви „договорени надоместоци, вклучително и нето компензации, кои имаат идентичен предмет или ефект како и заменскиот надоместок и кои давателот на платежните услуги што издава платен инструмент заснован на картичка ги прима од картичната платежна шема, од давателот на платежни услуги што врши прифаќање платежни трансакции засновани на картички или од кој било посредник при извршување платежни трансакции засновани на картички или активности поврзани со трансакциите“.
Одредбите од овој член не се применуваат на платежни трансакции со деловни платежни картички, повлекување готовина преку банкомат или непосредно на шалтерите на давателот на платежните услуги и на платежни трансакции засновани на картички издадени од тристрана картична платежна шема.
Надоместоци кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплатуваат од трговците во зависност од дејноста и висината на годишниот промет остварен со платежни картички (во %)
Анализи
Народна банка на Република Северна Македонија: Дефицит од 294,9 милиони евра во првиот квартал
Во првиот квартал од 2026 година, во тековните трансакции со нерезиденти е остварен дефицит од 294,9 милиони евра, соопшти Народна банка на Република Северна Македонија.
Според податоците, дефицитот е резултат на негативното салдо во стоковната размена и кај примарниот доход.
Од друга страна, кај финансиските трансакции со нерезиденти биле остварени нето-приливи од 261,5 милиони евра.
Најголем прилив е забележан кај портфолио-инвестициите, во износ од 609,7 милиони евра, додека директните инвестиции достигнале 152,5 милиони евра. Нето-приливи имало и кај трговските кредити, во висина од 3,6 милиони евра.
Истовремено, нето-одливи биле регистрирани кај валутите и депозитите, во износ од 185,3 милиони евра, како и кај заемите, каде што одливот достигнал 40,8 милиони евра.
Народната банка информира дека девизните резерви во првиот квартал се зголемиле за 279,3 милиони евра.
Подетални статистички податоци се достапни преку системот „НБСтат“.
Анализи
Златото под негативен притисок, валутниот пар евро/долар ослабуваат
Цената на златото забележа пад во текот на последното дневно тргување, откако го проби клучното ниво на поддршка од 4.500 долари, покажува најновата анализа на Economies.com.
Продажниот притисок продолжил и дополнително ја турнал цената кон нивото на поддршка од 4.400 долари, по што следувал ограничен отскок, поттикнат од подобрување на моментумот и обиди за намалување на препродадените услови според индикаторите за релативна сила.
Сепак, и покрај привременото закрепнување, негативниот притисок повторно се засилил, бидејќи краткорочниот надолен тренд останува активен. Аналитичарите посочуваат дека златото и понатаму се тргува под индикаторот EMA50, што ги ограничува шансите за посилно закрепнување во блиска иднина.
Во меѓувреме, валутниот пар EUR/USD исто така бележи слабеење, откако не успеа да го пробие клучниот отпор на 1,1660.
Според анализата на Economies.com, неуспешниот пробив довел до нов бран на пад, особено по пробивањето под поддршката на EMA50, што дополнително го зголемило негативниот притисок на краток рок.
Дополнителен сигнал за слабост даваат и индикаторите за релативна сила, кои укажуваат на продолжување на негативниот моментум и доминација на корективниот надолен тренд. Аналитичарите оценуваат дека продажниот притисок би можел да продолжи сè додека парот не успее повторно да ги врати важните нивоа на отпор.
Анализи
Инсајдерско тргување го тресе Волстрит: Сомнителни облози на војна, нафта и одлуки на американската влада
Серија сомнителни тргувања со нафта за време на американско-израелскиот конфликт со Иран повторно ја отвори дебатата за инсајдерското тргување и злоупотребата на доверливи информации на финансиските пазари во САД. Според анализите и извештаите на американските медиуми, сè почесто се појавуваат „пророчки“ облози и трансакции што предизвикуваат сомнежи дека одредени инвеститори однапред располагаат со чувствителни информации од владата.
Како што пренесува Блумберг Адриа, Белата куќа дури испратила предупредување до вработените за тргување врз основа на доверливи информации, откако низа сомнителни облози на пазарот на нафта се совпаднале со важни геополитички случувања и дипломатски информации поврзани со Иран.
Особено внимание привлекуваат платформите за предвидување како Polymarket, каде што корисници се обложуваат на конкретни политички и воени настани. Според извештаи на американските медиуми, неколку поврзани профили заработиле милиони долари преку облози за американски воени акции. Компанијата соопштила дека нема толеранција за инсајдерско тргување и дека случаите поврзани со класифицирани информации ги проследува до Министерството за правда.
Аналитичарите предупредуваат дека ваквите случувања потсетуваат на нерегулираните финансиски пазари од 1920-тите години, кога недостигот од надзор им овозможувал на информираните елити да профитираат на сметка на обичните инвеститори. По Големата депресија, токму поради ваквите злоупотреби била формирана американската Комисија за хартии од вредност (SEC).
Во текстот се наведува дека денес е тешко да се измери вистинскиот обем на инсајдерско тргување, но растечката перцепција за злоупотреби може сериозно да ја наруши довербата во пазарите. Особено загрижува фактот што сè повеќе мали инвеститори директно вложуваат во акции, а дневниот промет на индивидуални трговци во САД достигнал околу 750 милиони долари дневно во 2025 година.
Американските власти веќе покренале неколку истраги. Еден припадник на американската армија е обвинет дека користел класифицирани информации поврзани со апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро за да заработи повеќе од 400.000 долари преку облози на Polymarket. Во меѓувреме, откриени се и случаи на наводни синџири на инсајдерско тргување во кои биле вмешани адвокати од големи компании за спојувања и преземања.
Критики се упатуваат и кон регулаторите. Според податоците во текстот, SEC и Комисијата за тргување со стоковни фјучерси (CFTC) бележат пад на извршните активности и помал број истраги во споредба со претходните години. Истовремено, дел од случаите против крипто-компании биле паузирани или отфрлени.
Експертите предупредуваат дека доколку продолжи слабата регулација и недостатокот на контрола, најголема штета може да претрпат малите инвеститори и домаќинствата кои штедат за пензија или образование. Според нив, американската администрација и Конгресот мораат да воведат построги правила и јасно да забранат тргување врз основа на владини информации на сите пазари.
Извор: Bankar.me
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 2 месециИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 1 месецУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Исплатата на пензиите за март започнува на 1 април
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка предвремено ги исплати пензиите за месец март
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Марјан Ристески: Акцизата на горивата под лупа, можно ново замрзнување на цените
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка вработува Помлад соработник за администрирање на кредити и гаранции (Back Office)


