Анализи
Поевтинува услугата плаќање со картичка во продавница – ќе плаќаат ли трговците пониски провизии кон банките?
Ќе се намалат провизиите што ги плаќаат трговците кон банките кога граѓаните во продажната мрежа плаќаат со картичка!? Новиот Закон за платежни услуги и платни системи им наложи на банките и на другите платежни институции од 01 јануари 2023 година да ги сведат заменските надоместоци што се пресметуваат и наплатуваат меѓу давателите на платежни услуги на максимум 0,2% од вредноста на извршената трансакција со дебитна картичка и на максимум 0,3% од вредноста на трансакцијата со кредитна картичка.
Ова практично значи драстично пониско ниво на надоместоци од тие што досега ги наплаќаа банките како interbanking fee, односно како надоместок за извршување и процесирање на плаќањето со платежни картички, а кои во просек достигнуваа и до 1,68%.
Според последните статистички податоци на Народната банка на Република Северна Македонија од областа на платежната статистика, висината на надоместоците кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплаќаат од трговците на продажни места во земјава во 2021 година за картични трансакции се движеле од 0,75% до 1,68% во зависност од видот на дејноста на трговецот. Просекот за сите видови трговски дејности во 2021 година изнесува 1,19%. Споредено со годините претходно, веќе постои надолен тренд – просечното ниво на надоместокот во 2020 година изнесува 1,21%, а во 2019 година бил на ниво од 1,20%.
Највисока провизија, од дури 3,04%, банките им наплаќаат на трговците што вршат електронска трговија и чиј годишен промет е од 1 милион до 10 милиони денари. Тие со промет до 1 милион денари имаат провизија од 2,81%. Најниска е провизијата што ја наплаќаат банките од бензинските станици со годишен промет над 50 милиони денари – во просек изнесува 0,64%. Гледано по дејности, бензинските станици генерално плаќаат најниски вкупни провизии кон банките за картични трансакции – во 2021 година изнесуваат 0,75%. Највисоки вкупни надоместоци, пак, банките им пресметуваат на државните институции и на компаниите што нудат игри на среќа, 1,67%, односно 1,66%.
Кои трговци плаќале највисоки провизии кон банките во 2021 година за наплата со платежни картички од граѓаните?
Државни институции – 1,67%
Игри на среќа – 1,66%
Јавни и комунални дејности – 1,48%
Угостителство и туризам – 1,52%
Изнајмување превозни средства – 1,39%
Кога ќе се споредат овие надоместоци со максимално пропишаните во новиот Закон, излегува дека банките ќе треба драстично да ги скратат овие провизии, што секако ќе влијае и на висината на нивните приходи по овој основ. Дали тоа ќе ја намали цената на производите или пак само ќе ги растоварат трговците од дел од актуелните давачки, останува да се види по 1 јануари следната година.
Кои провизии се ограничуваат?
Законодавецот предвидел дека во категоријата заменски надоместоци спаѓаат секакви „договорени надоместоци, вклучително и нето компензации, кои имаат идентичен предмет или ефект како и заменскиот надоместок и кои давателот на платежните услуги што издава платен инструмент заснован на картичка ги прима од картичната платежна шема, од давателот на платежни услуги што врши прифаќање платежни трансакции засновани на картички или од кој било посредник при извршување платежни трансакции засновани на картички или активности поврзани со трансакциите“.
Одредбите од овој член не се применуваат на платежни трансакции со деловни платежни картички, повлекување готовина преку банкомат или непосредно на шалтерите на давателот на платежните услуги и на платежни трансакции засновани на картички издадени од тристрана картична платежна шема.
Надоместоци кои банките и другите обезбедувачи на платежни услуги ги наплатуваат од трговците во зависност од дејноста и висината на годишниот промет остварен со платежни картички (во %)
Анализи
Трошоците за живот повторно растат: минималната кошничка повисока за 2.326 денари од почетокот на годината
Минималните трошоци за живот за едно четиричлено семејство во март повторно се зголемија, покажуваат најновите пресметки на Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ). Во однос на февруари, вредноста на синдикалната минимална потрошувачка кошничка е повисока за 436 денари.
Вредноста на синдикалната минимална кошничка за март изнесува 67.818 денари, додека со изнајмен стан од 60 м² трошоците достигнуваат 83.193 денари.
Во првите три месеци од годината, односно за периодот јануари–март 2026 година, трошоците се зголемени за вкупно 2.326 денари.
Порастот на цените на горивата, кој трае веќе две недели по ред и е поврзан со случувањата на Блискиот Исток, почнува да се прелева и врз цените на основните прехранбени производи. Веќе се регистрирани поскапувања кај зејтинот и јајцата, а експертите предупредуваат дека трендот може да се прошири и во други сектори.
ССМ поставува прашање дали животниот стандард на македонските работници ќе се подобри без редовни пресметки на минималната кошница, во услови на растечки трошоци, додека владата засега само ја следи ситуацијата.
За разлика од нашата Влада, дел од земјите во регионот и Европа веќе презедоа мерки со намалување на акцизите и даноците на горивата.
Анализи
Победа на неолиберализмот? Светската економија без правила и контрола
Во време на зголемени геополитички тензии и економски неизвесности, сè почесто се поставува прашањето дали светот влегува во нова фаза на економски односи, фаза во која регулаторите ја губат својата улога, а моќта се концентрира кај најсилните држави и корпорации, пренесе Bankar.me.
Анализите укажуваат дека актуелните политики на САД, особено во вториот мандат на претседателот Доналд Трамп, ја редефинираат глобалната економска сцена. Наместо традиционалниот систем на меѓународни правила и институции, сè повеќе доминира пристап кој се темели на директна економска и политичка моќ.
Во таков контекст, американската економија сè повеќе функционира како централизирана структура, каде големите корпорации се вклопуваат во поширока стратегија диктирана од политичкото раководство. Истовремено, институции кои некогаш имаа клучна улога во регулирањето на глобалниот пазар како Светската трговска организација, Обединетите нации и Меѓународниот монетарен фонд се соочуваат со намалено влијание и ограничена способност за делување.
Особено индикативен е внимателниот јазик што го користат овие институции во однос на актуелните конфликти, што според аналитичарите укажува на зголемен притисок и политичка чувствителност.
Овој развој, според дел од економистите, парадоксално може да се толкува како „победа“ на неолибералната економска логика – но не во класичната форма на слободен пазар, туку како глобален простор со минимални ограничувања, каде правилата се диктирани од најмоќните актери.
Во отсуство на ефикасни меѓународни механизми, се отвора прашањето дали светската економија се движи кон состојба на „див запад“, каде секоја држава дејствува според сопствените интереси и капацитети.
Паралелно, некои аналитичари предупредуваат на историски паралели со периодот од 17 до 19 век, кога економската експанзија била тесно поврзана со политичка и воена моќ, а трговските компании функционирале како продолжена рака на државите.
Иако современиот свет е далеку поразвиен и технолошки напреден, дилемата останува иста дали отсуството на правила ќе донесе поголема ефикасност и раст, или ќе доведе до нови кризи и нестабилност на глобално ниво.
Анализи
Цената на златото во остар пад: Пробиено нивото од 4.900 долари
Цената на златото забележа значителен пад во текот на денешната трговска сесија, достигнувајќи го и вториот проектиран ценовен таргет, покажува најновата анализа на Economies.com од 19 март 2026 година.
По пробивањето на поддршката на ниво од 4.900 долари, што претходно беше означено како прв таргет, падот продолжи и кон тестирање на следната клучна зона од 4.800 долари. Аналитичарите оценуваат дека движењето се одвива под влијание на краткорочен негативен тренд, при што цената се движи долж надолен тренд-канал.
Дополнителен притисок врз златото создава тргувањето под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што дополнително ја зацврстува доминацијата на мечешкиот тренд. Сепак, индикаторите за релативна сила сигнализираат можен краткорочен технички одскок, откако претходно влегоа во зона на препродаденост, што може привремено да го забави падот.
Според анализата, доколку цената остане под нивото од 4.900 долари, се очекува продолжување на надолниот тренд со следна цел околу 4.700 долари.
Очекуваниот опсег на тргување за денес се движи помеѓу поддршката на 4.700 долари и отпорот на 5.000 долари, додека генералната прогноза останува негативна.
-
Продуктипред 2 месециШтедењето како резолуција за 2026 – Промо депозитот на Халкбанк како прв чекор
-
Бизниспред 1 месецУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 1 месецОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 1 месец„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециИзвлечени добитниците од Наградната игра „Биди во акција со секоја трансакција” на Комерцијална банка



