Connect with us

НБРМ

Величковски: Поголема заштита на граѓаните со новата регулатива во платежната сфера

Објавено

на

Доколку граѓанинот ја загуби или му е украдена платежната картичка, при што со неа се извршени трансакции коишто не ги авторизирал тој, законски се ограничува износот до кој граѓанинот може да ги покрие загубите и тој изнесува најмногу 1.200 денари. Ова го предвидува новиот Закон за платежни услуги и платни системи, во кој заштитата на потрошувачите е многу важно прашање, посочува директорот на Дирекцијата за платни системи во Народната банка, Игор Величковски, во гостување за „Блумберг Адрија“.

„Граѓанинот треба да ги преземе сите разумни мерки за да го заштити пинот на картичката. На пример, ако пинот и платежната картичка ги чувате на исто место во паричникот и тој ви е украден, тогаш настанатата штета или загуба од сите овие неавторизирани трансакции, целосно ја покрива граѓанинот. Исто така, треба да го извести давателот веднаш штом добие сознание дека му е изгубена или украдена платежната картичка“, вели Величковски, нагласувајќи ја потребата за одговорно однесување на граѓаните при ракување со платните инструменти.

Со новата правна рамка во платежната сфера, заради заштита на потрошувачите,  детално се уредуваат и обврските на давателите на платежни услуги, поточно кои информации треба да им ги дадат на граѓаните пред склучување рамковен договор за користење платежни услуги и во тој контекст во рамковниот договор се опфаќаат и релевантните информации и услови за издавање и користење платежни картички.

„До крајот на септември оваа година, Народната банка на својата интернет-страница ќе овозможи споредување на надоместоците на најрепрезентативните услуги, односно за услугите коишто граѓаните најчесто ги користат преку платежните сметки, при што граѓаните на едно место ќе може да ги споредат надоместоците коишто ги наплаќа секој давател и да одлучат кој од нив им нуди најповолни услови за извршување на плаќањата“, вели Величковски.

Исто така, интересите на потрошувачите се штитат и со отворање на пазарот и раст на конкуренцијата. Имено, во моментов граѓаните и компаниите користат платежни услуги само од банките, а во иднина ќе може да вршат плаќања преку постојните штедилници, но и преку нови правни лица коишто ќе нудат платежни услуги, коишто би се појавиле на пазарот наредниот период.

„Новите даватели на платежни услуги ќе работат како платежни институции или како институции за електронски пари, за што ќе треба да добијат дозвола од Народната банка. Условите коишто треба да ги исполнат за да добијат дозвола веќе се уредени со новиот закон, а подетално се опишани со подзаконските акти коишто Народната банка ги донесе во текот на 2022 година и таа нова рамка е во примена од почетокот на оваа година. Новите даватели би им понудиле можност на граѓаните и компаниите да отвораат платежни сметки преку коишто ќе вршат плаќања за различни потреби, но потпирајќи се пред сѐ на дигиталните канали за полесно иницирање на плаќањата, како што се решенијата за мобилни плаќања, но и нивно побрзо извршување. Тоа би ја зајакнало конкуренцијата на пазарот на платежни услуги и ќе придонесе за зголемување на иновациите и решенијата за извршување плаќања и од страна на постојните играчи, како што се банките и штедилниците, но и простор за намалување на надоместоците, односно за поевтино извршување на плаќањата“, вели директорот на Дирекцијата за платни системи.

НБРМ

Годишен раст на зелените кредити за 29% во 2023 година

Објавено

на

Народната банка ги објави податоците за „зелените кредити“ за четвртиот квартал од 2023 година, каде што се забележува раст на квартално ниво од 5%, додека на годишна основа од 29,1%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога почнале да се прибираат податоците, „зелените кредити“ се зголемени за 2,8 пати. Станува збор за заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што е развивање нова еколошка технологија.

Според податоците на Народната банка, на крајот од 2023 година, банкарските побарувања врз основа на зелени кредити изнесуваат 19.863 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Растот на зеленото кредитирање се должи најмногу на кредитите земени од фирмите, додека најмногу зелени кредити давале големите банки.

Расте и уделот на зелените во вкупните кредити, иако сѐ уште е на ниско ниво. Oд крајот на 2019 година, заклучно со 2023 година, учеството на зелените во вкупните кредити е зголемено од 2,2% на 4,5%.

Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки. Народната банка изработи Среднорочен план на активностите во доменот на управување со ризиците поврзани со климатските промени за периодот 2023 − 2025 година, а неодамна заради подобрување на расположливоста на податоците за климатските промени објави и Преглед на зелените показатели коишто ќе помогнат во анализите за понатамошно носење политики. Се гради и зелено портфолио на хартиите од вредност во девизните резерви. За оцена на отпорноста на банкарскиот систем на климатските промени се планираат стрес-тестови.

Продолжи со читање

НБРМ

Народната банка објави Преглед на „зелените“ показатели

Објавено

на

Народната банка продолжува со активностите за промовирање на зелените финансии, во рамките на своите надлежности. Така, на својата веб-страница, за првпат објави Преглед на „зелените“ показатели, во согласност со предвидените активности во рамките на Среднорочниот план на активности на Народната банка во доменот на управувањето со климатските ризици. Целта е да се подобри расположливоста на податоците за климатските промени, којашто е суштинска при изработката на анализи и носењето политики.

Прегледот содржи податоци и показатели коишто се групирани во три целини, и тоа: показатели за животната средина и енергетика, показатели за климатските ризици и показатели за зелените финансии. Изворот на податоците се различни институции и со овој преглед се прави обид да се соберат релевантните податоци од различни извори на едно место. Податоците и показателите од Прегледот имаат за цел да послужат како основа за подготовка на анализите поврзани со климатските промени, да придонесат за полесно следење на одржливоста на финансискиот систем и економијата и да помогнат во следењето на трендовите на „зелените“ пазари на капитал. Заедно со Прегледот, е објавен и Методолошки водич со појаснувања и дефиниции на показателите заради полесно разбирање и нивна правилна употреба.

Достапноста на податоците ќе овозможи поблиско следење на климатските ризици и проширување на познавањата за нив. Во изработката на Прегледот особено беа корисни контактите на Народната банка со Министерството за животна средина и просторно планирање и Истражувачкиот центар за енергетика и одржлив развој при МАНУ со своите искуства на оваа тема.

Прегледот на „зелените“ показатели и Методолошкиот водич се достапни преку следнава врска.

Продолжи со читање

НБРМ

Одржана седница на Советот на Народната банка: Во вториот квартал од 2025 година стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот ќе остане 1,5%

Објавено

на

Советот на Народната банка, на својата редовна седница, одржана на 28 март 2024 година, врз основа на редовната квартална оцена на системските ризици, донесе одлука за задржување на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот за изложеностите на банките во Република Северна Македонија во висина од 1,5%, којашто ќе се применува и во вториот квартал од 2025 година. 

Одлуката се заснова врз оцените за постепено стабилизирање на нагорните циклични системски ризици и постојана стабилност на банкарскиот систем. Исто така, ги зема предвид условите од окружувањето коешто и натаму е неизвесно и придружено со ризици, што е причина за претпазливо спроведување на макропрудентните мерки заради натамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор. Со одржувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот се придонесува за спречување и за намалување на можните ризици.

Народната банка ќе продолжи со внимателно следење на системските ризици и ќе ја преоценува висината на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот на редовна квартална основа. Притоа, имајќи ја предвид природата на противцикличниот заштитен слој на капиталот и насоките на релевантните европски институции, Народната банка може да ја оцени потребата за зголемување на стапката, при раст на ризиците и неизвесностите од окружувањето, во услови на поволни остварувања на банките. Во случај, пак, на значително остварување на ризиците во билансите на банките,може да се оцени и потребата од делумно или целосно ослободување на овој заштитен слој на капиталот,како поддршка во работењето на банките при евентуални неповолни сценарија.

Советот на Народната банка на седницата разгледа и други материјали поврзани со работата на централната банка.

Продолжи со читање

Популарно