Банки
Поголема транспарентност и поширок опфат на податоци од банките, како поддршка на финансиската стабилност
Советот на Народната банка, на својата редовна седница, ја донесе Одлуката за објавување извештаи и податоци од страна на банките, со која се вршат позначителни промени за зголемување на опфатот на податоците коишто ги објавуваат банките и на фреквенцијата на објавите. Промените се однесуваат на зголемување на транспарентноста на банките, како кон супервизорските органи, така и кон јавноста. Со ова се врши натамошно усогласување со европските регулативи, но и со подзаконската банкарска регулатива донесена од страна на Народната банка во изминатиот период за зголемување на претпазливоста.
Со Одлуката се воведуваат нови барања за објавување на квалитативните и квантитативните показатели за работењето на банките и особено за управувањето со ризиците и корпоративното управување. Согласно заложбите на Народната банка за придонес во справувањето со ризиците од климатските промени, во рамките на Одлуката се пропишуваат нови барања коишто се однесуваат на објавувањето податоци и информации за ризиците поврзани со климатските промени и еколошките, социјалните и управувачките ризици.
Банките се обврзани да ги објавуваат најзначајните показатели со полугодишна динамика, додека останатите податоци на годишна основа. Исклучок од правилото се системски значајните банки коишто ќе имаат обврска за почесто известување и објавување. Заради споредливост и подобро информирање на јавноста, извештаите ќе се објавуваат во пропишаната форма, додека поради потребата од значителни промени во системите на банките, примената на најголемиот дел од извештаите ќе започне од 1 јануари 2025 година.
На седницата, Советот на Народната банка го усвои и Кварталниот извештај, којшто се однесува на последниот квартал од 2022 година. И во текот на последното тримесечје на 2022 година, Народната банка ја приспособува монетарната политика, со што започна уште од крајот на минатата година. Притоа, основната каматна стапка беше дополнително зголемена во три наврати, за вкупно 1,75 п.п., достигнувајќи го нивото од 4,75% на крајот на 2022 година. Затегнувањето на монетарната политика има за цел да ги стабилизира инфлациските очекувања и да ги намали ценовните притисоци, предизвикани од надворешни шокови, коишто се присутни подолг период. Сепак, од ноември па наваму се забележува постепено намалување на годишната стапка на инфлација. Домашната економска активност во првите три квартали на 2022 година е во согласност со проектираната патека, а тековните изгледи се во склад со очекувањата за натамошно забавување на растот под влијание на енергетската криза, отежнатото снабдување и кризата на трошоци на животот којашто наметна затегнување на финансиските услови во глобални рамки. Банките и натаму обезбедуваат кредитна поддршка за домашната економија, но поумерено и во склад со очекувањата, додека благодарение на надворешната позиција на економијата, девизните резерви и натаму се во сигурната зона. Сепак, неизвесноста и ризиците за светската и домашната економија на краток и на среден рок и понатаму се нагласени, а војната во Украина сѐ уште е главниот извор на ризик, особено на пазарите на енергија и прехранбени производи. Народната банка продолжува со внимателно следење на клучните економски параметри и на потенцијалните ризици од домашното и надворешното окружување, заради соодветно приспособување на монетарната политика и одржување на ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Anthropic лансира Claude AI агенти за банки, финансиски услуги и осигурување
Компанијата Anthropic претстави нов сет на алатки базирани на вештачка интелигенција, наменети за банкарскиот и финансискиот сектор, како и за индустријата за осигурување. Станува збор за 10 подготвени шаблони за Claude AI агенти, кои можат веднаш да се применат во секојдневните деловни процеси.
Овие агенти се дизајнирани да поддржат широк спектар задачи, меѓу кои изработка на инвестициски презентации (pitchbooks), кредитни анализи, KYC проверки, финансиско моделирање, проценки на вредност и активности поврзани со месечно затворање на финансиските книги.
Според компанијата, шаблоните можат да функционираат во рамки на платформите Claude Cowork, Claude Code и Claude Managed Agents, што овозможува флексибилна интеграција во постојните системи на организациите.
Дополнително, Anthropic најави и додатоци (add-ins) за Microsoft Excel, PowerPoint и Word, со цел подобра поврзаност и пренос на контекст меѓу различни апликации, што треба да ја зголеми продуктивноста и ефикасноста на корисниците.
Со овој чекор, компанијата дополнително ја зацврстува својата позиција на пазарот на деловни AI решенија, насочени кон автоматизација и оптимизација на комплексни финансиски процеси.
Банки
Каматната стапка останува 4%: Народна банка предупредува на ризик од поскапувања и можно затегнување на политиката
Народна банка одлучи да ја задржи основната каматна стапка на нивото од 4 проценти, по редовната седница на Извршниот одбор посветена на монетарната политика.
Одлуката е донесена во услови на зголемена глобална неизвесност и потреба од дополнителни податоци за ефектите врз домашната економија. Во исто време, централната банка посочува дека постојните мерки, како задолжителната резерва и макропрудентните инструменти, остануваат насочени кон зачувување на стабилноста на девизниот курс и контролата на инфлацијата. Сличен пристап задржа и Европската централна банка, која исто така не ги промени каматните стапки.
Глобалните ризици, особено поврзани со продолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток, влијаат врз цените на енергенсите, кои и понатаму се на високо ниво. Ова, според Народна банка, создава дополнителен притисок врз инфлацијата и ја зголемува неизвесноста во наредниот период.
Во првиот квартал од 2026 година, инфлацијата забави на 3,7 проценти, но сепак останува нешто над очекувањата. Зголемените увозни цени и новите проекции за раст на цените на енергијата и храната упатуваат на ризик од понатамошно зголемување на инфлацијата. Доколку ваквите притисоци продолжат, централната банка најавува можност за идно зголемување на каматната стапка.
Девизните резерви на крајот на март изнесуваат над 5,2 милијарди евра и бележат раст во однос на крајот на минатата година, делумно поради задолжувањето на државата на меѓународниот пазар. Народна банка продолжува да интервенира на девизниот пазар за да обезбеди доволна ликвидност.
Домашната економија го задржа растот од 3,8 проценти во последниот квартал од 2025 година, додека податоците за почетокот на 2026 укажуваат на умерено забавување. Ризиците за економскиот раст се главно поврзани со надворешното окружување, додека реализацијата на инфраструктурните проекти останува клучен фактор за идната економска динамика.
Во банкарскиот сектор продолжува растот на депозитите и кредитите, со динамика над очекувањата за почетокот на годината.
Од Народна банка нагласуваат дека ќе продолжат внимателно да ги следат сите економски движења и се подготвени да реагираат со соодветни мерки со цел зачувување на стабилноста на денарот и ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Халкбанк со нова кампања за финансиска писменост кај децата
Халкбанк ја промовира новата кампања „Прва финансиска лекција за деца“, насочена кон развој на финансиска писменост уште од најрана возраст. Преку брендот „Халки“, банката има за цел да ги поттикне децата да стекнат основни навики за штедење, планирање и одговорно управување со пари.
Кампањата се базира на пристап според кој првите финансиски знаења се клучни за формирање на идните навики. Од банката посочуваат дека учењето за пари не треба да започне со првите приходи, туку многу порано, преку практични примери и секојдневни ситуации.
„Нашата цел е да придонесеме за создавање генерации кои знаат да носат одговорни финансиски одлуки. Преку ‘Халки’ сакаме да им овозможиме на децата да направат први чекори кон финансиска самостојност, но и да ја разберат одговорноста што таа ја носи“, информираат од Халкбанк.
Платформата „Халки“ вклучува повеќе услуги наменети за деца и родители. Во нејзин состав е и платежна картичка за деца на возраст од 9 до 15 години, преку која тие можат да управуваат со свои средства, додека родителите имаат увид и контрола преку мобилното банкарство.
Покрај оваа иницијатива, Халкбанк реализира и други активности поврзани со финансиска едукација, меѓу кои и издавање на буквар за финансиска писменост, како и организација на едукативни работилници за деца.
Со новата кампања, банката ја продолжува својата практика на вложување во образованието и развојот на младите, со фокус на долгорочно градење на одговорни финансиски навики.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 1 месецАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар




