Connect with us
no baners

Анализи

АНАЛИЗА: Google Pay пристигна, Apple Pay недостижен – каде застанавме со дигиталните плаќања?

Објавено

на

Иако паметните апликации за плаќање преку мобилни телефони и други уреди стануваат сè поприсутни во Македонија, се поставува прашањето – дали граѓаните навистина ги користат? Од минатата година, корисниците добија пристап до Google Pay и Garmin Pay, додека повеќе домашни банки веќе нудат можност за мобилни плаќања преку свои апликации, овозможувајќи побрзи и поедноставни трансакции без физичка картичка.

Пазарна анализа: мобилни и дигитални паричници

Во моментот, повеќе банки во земјава нудат дигитални решенија за плаќање:

Стопанска банка: Google Pay, Garmin Pay

ПроКредит банка: Google Pay

Халкбанк: Halk Pay, Garmin Pay, Fidesmo Pay

НЛБ банка: NLB Pay, Google Pay, Garmin Pay

Комерцијална банка: Google Pay, Garmin Pay

Овие решенија се базирани на дигитализирање на дебитна или кредитна картичка во мобилен паричник, по што корисникот може да плаќа со својот телефон или паметен часовник – лесно, брзо и безбедно. Придобивките се јасни: мобилниот уред секогаш е при рака, ризикот од губење или кражба на картичката е намален, а плаќањето во странство е значително поедноставено.

Сепак, ваквите технологии и понатаму наидуваат на воздржаност кај македонските граѓани. Според податоците од Народната банка, кешот и понатаму е прв избор за плаќање, следен од дебитните картички. Кредитните картички се користат значително помалку, а дигиталните паричници – најмалку. Причините лежат во силно вкоренетите навики, ниска финансиска писменост и ограничена информираност за придобивките од новите технологии.

На пример, според последниот извештај на Народната банка (декември 2024), во земјава биле активни 1.935.109 картички со функција за подигнување и уплата на готовина, од кои 1.927.670 имале платежна функција. Од нив:

1.651.629 се дебитни картички

276.041 се кредитни картички

2.603 се картички со одложено задолжување

Но, само 131.749 картички биле дигитализирани за плаќање преку мобилен уред – што претставува едвај 6,8% од вкупниот број издадени картички. Иако оваа бројка е речиси двојно поголема од онаа на почетокот на 2024 година (под 70.000), сепак јасно е дека дигитализацијата напредува со ограничено темпо.

Еден од клучните фактори за ова е недостапноста на Apple Pay во Македонија. Бројни корисници на iPhone и Apple Watch се соочени со невозможност да ги дигитализираат своите картички, што директно го намалува бројот на потенцијални корисници на мобилни плаќања. Оваа празнина на пазарот претставува сериозен предизвик за понатамошната дигитална трансформација.

Дополнително, дел од трговците сè уште преферираат плаќање во кеш, што не оди во прилог на дигиталните услуги. За разлика од трговците во развиените западни земји, каде готовина речиси и не се користи, кај нас таа и понатаму има доминантна улога во секојдневната економија.

Заклучокот е јасен: иако техничките можности постојат, свесноста и подготвеноста за користење на дигитални паричници во Македонија остануваат на ниско ниво. За вистински продор на овие технологии ќе биде потребна поширока едукација, присуство на сите глобални платформи за плаќање – особено Apple Pay, како и променета перцепција кај граѓаните и бизнисите кон современите, безбедни и бесконтактни плаќања.

Анализи

Цените на нафтата остро паднаа поради надежите за договор меѓу САД и Иран

Објавено

на

Цените на нафтата паднаа за околу четири проценти во средата наутро, бидејќи надежите за можен договор меѓу САД и Иран ги засенија стравувањата поради брзото намалување на залихите и затворањето на Ормутскиот Теснец.

Американската сурова нафта WTI во утринското тргување во Европа падна за 4,32 проценти и се тргуваше по цена од 89,83 долари за барел. Во исто време, цената на северноморската нафта Брент се намали за 3,66 проценти, на 95,94 долари за барел, останувајќи под границата од 100 долари трет ден по ред.

Трговците и шпекулантите очигледно повторно се надеваат дека САД и Иран се блиску до рамковен договор кој би го продолжил прекинот на огнот за дополнителни 60 дена и би овозможил нови преговори за повторно отворање на Ормутскиот Теснец и за иранската нуклеарна програма.

„Цените на нафтата се под притисок поради променетите очекувања околу можен договор меѓу САД и Иран, иако ризиците остануваат високи поради тензиите во близина на Ормутскиот Теснец“, наведуваат стратезите за суровини на ING, Ворен Патерсон и Ева Мантеј.

Според нив, подобреното расположение околу можен договор врши притисок врз цените, и покрај тоа што непријателствата продолжуваат и теснецот фактички останува затворен. Во регионот и натаму има воени активности, вклучително и американски напади и, како што се наведува, ангажман на ирански сили.

Во вторникот, Иран ги обвини САД за „сериозно кршење“ на прекинот на огнот, по новите американски напади врз ракетни позиции и пловни објекти во јужен Иран, кои американската Централна команда ги опиша како „самоодбрана“.

Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој претходно оваа недела ја намали можноста за брз договор, изјави дека договор сè уште е можен, но дека претседателот Доналд Трамп сака или „добар договор“ или воопшто да нема договор.

Во последните недели, очекувањата за потенцијален договор постојано имаат поголемо влијание врз пазарот отколку реалните фундаментални показатели, бидејќи трговците се обидуваат да профитираат од надежите за договор, додека глобалната енергетска криза останува во втор план.

Пазарите сега внимателно ги очекуваат податоците за залихите на нафта од Американскиот институт за нафта (API), како и неделниот извештај на американската Администрација за енергетски информации (EIA), кои би можеле дополнително да влијаат врз движењето на цените во наредните часови.

Продолжи со читање

Анализи

Евростат: Северна Македонија за три години изгубила 14.500 жители, Европа забрзано старее

Објавено

на

Населението во Северна Македонија продолжува да се намалува, покажуваат најновите податоци на Евростат, според кои земјава за три години изгубила околу 14.500 жители.

Според статистиката, бројот на жители во државата во 2022 година изнесувал 1.837.114, во 2023 година се намалил на 1.829.954, во 2024 година на 1.826.247, а во 2025 година достигнал 1.822.612 жители.

Во меѓувреме, населението на ЕУ во 2025 година достигнало 451 милион жители, што претставува раст од еден милион во споредба со 2024 година.

Податоците покажуваат и дека европското население старее. Дури шест проценти од жителите на ЕУ се постари од 80 години, а медијалната возраст пораснала од 39,6 години во 2005 на 44,9 години во 2025 година.

Според проекциите на Евростат, населението на ЕУ до 2100 година би можело да се намали за 11,7 проценти, односно за околу 53 милиони жители. Се очекува бројот на жители да расте до 2029 година, кога Унијата би достигнала 453,3 милиони жители, по што ќе следува постепен пад.

Во последните две децении, уделот на лица постари од 65 години во ЕУ се зголемил од 17 на 22 проценти.

Најголем дел од населението на Унијата е концентриран во пет држави – Германија со 84 милиони жители, Франција со 69 милиони, Италија со 59 милиони, Шпанија со 49 милиони и Полска со 36 милиони жители.

Најмалку жители имаат Малта со 574 илјади жители, Луксембург со 682 илјади и Кипар со 983 илјади жители.

Во периодот од 2005 до 2025 година, 19 земји од ЕУ бележат раст на населението, додека осум држави имаат пад. Најголем релативен раст има Луксембург со 48 проценти, пред Малта со 43 и Ирска со 32 проценти.

Од друга страна, најголем пад е регистриран во Латвија со 17 проценти, Бугарија со 16 проценти, Литванија со 14 проценти, Романија со 11 проценти и Хрватска со 10 проценти.

Евростат прогнозира дека до крајот на векот дополнително ќе се намалува уделот на младото и работоспособното население, додека бројот на постари лица значително ќе расте. Според проекциите, лицата постари од 80 години до 2100 година ќе сочинуваат 16 проценти од вкупното население на ЕУ.

Продолжи со читање

Анализи

Златото, еврото и биткоинот со спротивни сигнали: Инвеститорите внимателно го следат пазарот

Објавено

на

Цената на златото во последните тргувања покажува мешани сигнали, додека инвеститорите внимателно ги следат техничките показатели и глобалните економски движења.

Според анализата на „Economies.com“, златото забележало раст во текот на последните внатредневни тргувања, поттикнато од формирање позитивна дивергенција кај индикаторите за релативна сила, откако цената претходно падна на нивоа што се сметаат за препродадени. Ова придонело за подобрување на моментумот и создавање позитивни сигнали кои ја поддржуваат тековната фаза на закрепнување.

Сепак, и покрај растот, златото се соочува со силен отпор кај 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што засега го ограничува понатамошниот пораст. Во исто време, цената продолжува да се движи во рамки на краткорочен надолен тренд, што ја прави техничката слика неизвесна.

Аналитичарите оценуваат дека ќе бидат потребни посилни сигнали за да се потврди следниот правец на движење на златото, особено во услови на нестабилни глобални пазари и внимателно следење на монетарните политики на централните банки.

Во меѓувреме, позитивни сигнали се забележуваат и на девизниот пазар. Валутниот пар евро/долар (EUR/USD) доби поддршка од EMA50 и продолжи со краткорочниот раст. Техничките показатели покажуваат подобрување на позитивниот моментум, а аналитичарите сметаат дека следната важна цел за еврото е нивото од 1,1660 долари.

Паралелно со тоа, и биткоинот бележи зголемена нестабилност. Најголемата криптовалута се движи околу клучното ниво на отпор од 77.500 долари, при што пазарот се обидува да собере доволно позитивен моментум за пробивање на оваа граница.

Според техничката анализа, биткоинот дополнително добива поддршка од EMA50 и од пробивањето на краткорочната корективна надолна тренд линија. Индикаторите за релативна сила исто така покажуваат можност за формирање позитивна дивергенција, што кај дел од инвеститорите ги зголемува очекувањата за продолжување на растот.

Аналитичарите предупредуваат дека пазарите и натаму остануваат чувствителни на економските податоци, каматните стапки и глобалните геополитички ризици, што може брзо да го промени расположението кај инвеститорите.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange