Анализи
АНАЛИЗА: Google Pay пристигна, Apple Pay недостижен – каде застанавме со дигиталните плаќања?
Иако паметните апликации за плаќање преку мобилни телефони и други уреди стануваат сè поприсутни во Македонија, се поставува прашањето – дали граѓаните навистина ги користат? Од минатата година, корисниците добија пристап до Google Pay и Garmin Pay, додека повеќе домашни банки веќе нудат можност за мобилни плаќања преку свои апликации, овозможувајќи побрзи и поедноставни трансакции без физичка картичка.
Пазарна анализа: мобилни и дигитални паричници
Во моментот, повеќе банки во земјава нудат дигитални решенија за плаќање:
Стопанска банка: Google Pay, Garmin Pay
ПроКредит банка: Google Pay
Халкбанк: Halk Pay, Garmin Pay, Fidesmo Pay
НЛБ банка: NLB Pay, Google Pay, Garmin Pay
Комерцијална банка: Google Pay, Garmin Pay
Овие решенија се базирани на дигитализирање на дебитна или кредитна картичка во мобилен паричник, по што корисникот може да плаќа со својот телефон или паметен часовник – лесно, брзо и безбедно. Придобивките се јасни: мобилниот уред секогаш е при рака, ризикот од губење или кражба на картичката е намален, а плаќањето во странство е значително поедноставено.
Сепак, ваквите технологии и понатаму наидуваат на воздржаност кај македонските граѓани. Според податоците од Народната банка, кешот и понатаму е прв избор за плаќање, следен од дебитните картички. Кредитните картички се користат значително помалку, а дигиталните паричници – најмалку. Причините лежат во силно вкоренетите навики, ниска финансиска писменост и ограничена информираност за придобивките од новите технологии.
На пример, според последниот извештај на Народната банка (декември 2024), во земјава биле активни 1.935.109 картички со функција за подигнување и уплата на готовина, од кои 1.927.670 имале платежна функција. Од нив:
1.651.629 се дебитни картички
276.041 се кредитни картички
2.603 се картички со одложено задолжување
Но, само 131.749 картички биле дигитализирани за плаќање преку мобилен уред – што претставува едвај 6,8% од вкупниот број издадени картички. Иако оваа бројка е речиси двојно поголема од онаа на почетокот на 2024 година (под 70.000), сепак јасно е дека дигитализацијата напредува со ограничено темпо.
Еден од клучните фактори за ова е недостапноста на Apple Pay во Македонија. Бројни корисници на iPhone и Apple Watch се соочени со невозможност да ги дигитализираат своите картички, што директно го намалува бројот на потенцијални корисници на мобилни плаќања. Оваа празнина на пазарот претставува сериозен предизвик за понатамошната дигитална трансформација.
Дополнително, дел од трговците сè уште преферираат плаќање во кеш, што не оди во прилог на дигиталните услуги. За разлика од трговците во развиените западни земји, каде готовина речиси и не се користи, кај нас таа и понатаму има доминантна улога во секојдневната економија.
Заклучокот е јасен: иако техничките можности постојат, свесноста и подготвеноста за користење на дигитални паричници во Македонија остануваат на ниско ниво. За вистински продор на овие технологии ќе биде потребна поширока едукација, присуство на сите глобални платформи за плаќање – особено Apple Pay, како и променета перцепција кај граѓаните и бизнисите кон современите, безбедни и бесконтактни плаќања.
Анализи
Цената на суровата нафта благо порасна, се отвора простор за продолжување на закрепнувањето
Цената на суровата нафта забележа благ раст во последното тргување, поддржана од позитивни технички сигнали кои укажуваат на можност за продолжување на закрепнувањето.
Индикаторите за релативна сила покажуваат нагорно вкрстување, откако претходно достигнаа длабоко ниво на прекумерна продажба. Според анализата, ваквото движење може да укажува на формирање позитивна дивергенција и на подобрување на изгледите за натамошен раст.
Дополнителна поддршка за цената обезбедува тргувањето над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој го зајакнува нагорниот моментум во рамки на краткорочниот корективен тренд.
Техничките показатели ја зголемуваат веројатноста за нови добивки и движење кон повисоки нивоа на отпор, под услов цената да остане над сегашните нивоа на поддршка.
Анализи
УЈП: Над 2.400 учесници опфатени со обуки и професионален развој за две години
Управата за јавни приходи соопшти дека во периодот од јули 2024 до јуни 2026 година посебен фокус бил ставен на развојот на човечкиот капитал, унапредувањето на работната средина и градењето организациска култура заснована на квалитет, интегритет и одговорност.
Според УЈП, во изминатите две години 430 учесници биле вклучени во обуки, работилници, конференции и форуми организирани од меѓународни организации, додека 555 учествувале на едукативни настани организирани од домашни институции. Дополнително, 1.498 учесници биле опфатени со интерни едукативни настани организирани од Даночната академија.
Во делот на меѓународната соработка, УЈП посочува дека добива континуирана техничка помош од Меѓународниот монетарен фонд преку Програмата за развој на капацитети, како и поддршка од Министерството за финансии на САД.
Остварена е и соработка со УНДП во областите на трансферните цени и глобалниот минимален данок, а започнат е и нов тригодишен проект за институционална соработка со Даночната администрација на Шведска, поддржан од Шведската агенција за меѓународна развојна соработка – СИДА.
Во насока на подобрување на условите за работа, биле реновирани простории во седум организациски единици, а во тек е реновирање на еден кат во Генералната дирекција. Од УЈП наведуваат дека бројот на реновирани единици во овие две години е еднаков на бројот реновирани во периодот од 2018 до првата половина на 2024 година.
Управата го истакнува и стекнувањето на сертификатот ISO 9001:2015, добиен за првпат, како потврда за исполнување меѓународни стандарди за квалитет, транспарентност и ефикасност.
Била потпишана и Декларација за даночна етика, додека 165 вработени поминале работилници за етика и интегритет, со цел зајакнување на професионалните стандарди и личната одговорност.
Од УЈП велат дека вложувањето во знаењето, професионалноста и интегритетот на вработените е основа за долгорочни и одржливи институционални промени.
Анализи
Цената на златото благо се повлече по силниот раст, но позитивниот тренд останува
Цената на златото забележа благо намалување во последното тргување, што аналитичарите го оценуваат како природно прибирање на профитот по претходниот раст.
Според техничката анализа, со ова движење златото се обидува да создаде нов позитивен импулс, кој би можел да придонесе за продолжување на растот во блиска иднина.
Истовремено, показателите за релативна сила покажуваат дека златото се наоѓа во зона на прекумерна купеност, а започнува да се појавува и негативно вкрстување што може привремено да го ограничи нагорниот моментум.
Сепак, техничката слика и натаму останува позитивна. Цената се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој претставува важна динамична поддршка и ја потврдува доминацијата на краткорочниот корективен нагорен тренд.
Доколку цената на златото остане над ова ниво на поддршка, аналитичарите сметаат дека ќе остане отворена можноста за нов раст во претстојниот период.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Колумнипред 2 месеци
Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување

