Анализи
АНАЛИЗА: Без готовина, без чекање – Влегува ли Македонија во нова финтек фаза?
Електронските пари стануваат реалност за македонските граѓани, а преку нив тие ќе ја доживеат актуелната дигитална револуција што го зафати светот на најдиректен начин. Но, дали се подготвени ментално и со знаење целосно да влезат во светот на виртуелните пари, кој би требало да им донесе побрзи и поевтини плаќања како физички лица и како фирми.
Народната банка на Македонија и новиот гувернер Трајко Славески се дефинитивно подготвени и горди на нивната иницијатива да ја воведат најсофистицираната финтек индустрија на македонскиот пазар на платежни услуги. Гувернерот Славески на мрежата Х веќе напиша “Не е лошо за почеток – модернизација преку дигитализација на системите за извршување на плаќања и зголемена конкуренција во платниот промет”.
Со ова сака да истакне дека пазарот на платежни услуги во земјата влегува во нова фаза на модетнизација со влезот на дигиталните платформи, како што се Paysera, IutePay и Apple Pay.
На финтек компаниите им беа потребни околу две години од донесувањето на измените на Законот за платежни услуги за да го истераат целиот процес до старт на работењето.
Paysera Македонија, локалната подружница на една од најстарите и најуспешни институции во Европа, е првата лиценцирана институција за издавање електронски пари во земјава, која ја доби лиценцата од НБРМ. Paysera е основана во 2004 година во Литванија, а денес има над еден милион клиенти и располага со просечна актива од 500 милиони евра.
„Ова се одлични вести за граѓаните на Северна Македонија. Нудиме широк спектар на дигитални решенија за плаќање и беспрекорна интеграција со глобални платформи. Главни корисници ќе бидат фриленсерите, корисниците на Airbnb и компаниите за увоз-извоз, кои сега ќе уживаат во побрзи и попристапни трансфери на пари до и од ЕУ и другите пазари каде што работи Paysera“, изјави Башким Зеќири, основачот на Paysera Macedonia. Тој најави лансирање на услугите до крајот на годината.
Уште една финансиска институција доби лиценца од НБРМ за издавање електронски пари и за давање платежни услуги. IutePay Македонија, дел од естонската групација Iute, ќе им овозможи на своите клиенти да отворат платежни сметки, да дополнуваат средства на својот дигитален паричник, да пристапуваат до своите средства преку бескаетични банкомати, да вршат безготовински трансфери во реално време и брзи плаќања кон трговци со користење QR код.
„Лиценцирањето на институцијата за електронски пари е значаен чекор, кој не претставува само регулаторно одобрување, туку почеток на револуција во начинот на кој се нудат и користат финансиските услуги во С. Македонија. Нашата мисија е јасна: да понудиме брзи, беспрекорни и кориснички ориентирани решенија, со највисоки стандарди на сигурност и иновации“, изјави Александар Петковски, Извршен директор на Iute Pay Македонија.
За издавање електронски пари се подготвува и компанијата МКПЕЈ, од каде уште во минатата година најавија дека ќе го воведат првиот македонски електронски паричник за онлајн плаќања и трансфер на електронски пари, преку кој платежните трансакции ќе се извршуваат моментално, без физички ограничувања во однос на денот и времето.
Како значајна иновација на пазарот го најавува QR кодот, кој овозможува корисниците само со едно скенирање да ги завршат платежните трансакции веднаш.
Влезот, пак, на Apple Pay во Македонија, кој ексклузивно го најави Банкарство.мк, значи брзи, безбедни и бесконтактни плаќања преку iPhone, Apple Watch и останатите прифатени уреди, за што е потребно платежната картичка издадена од банка да се додаде во Apple Wallet.
Влегувањето на Apple Pay ќе претставува нов импулс за развојот на мобилните плаќања во Македонија и ќе поттикне натамошна конкуренција меѓу банките и финтек компаниите. Тука треба да се додадат веќе присутните глобални платформи Google Pay, Garmin Pay и Visa Direct.
Институциите што нудат електронски пари го исклучуваат посредништвото на традиционалните банки, се фокусираат на последната технологија и им овозможуваат на корисниците контрола на своите лични финансии преку мобилни и онлајн платформи. Патот за нивен влез го овозможи НБРМ на почетокот на 2023 година, кога почна да важи новиот Закон за платежни услуги и платни системи и треба да донесе либерализација на пазарот на платежни услуги.
„Освен банките, во улога на даватели на платежни услуги може да се јават и штедилниците, платежните и институциите за електронски пари, како и т.н. фин-тек секторот. Овие играчи освен плаќања со платни налози (кредитни трансфери) и со платежни картички, кои и досега им беа овозможени на граѓаните и на компаниите од страна на банките, може да им понудат и екектронски пари, парични дознаки во земјата, како и купување производи и услуги преку интернет без употреба на платежна картичка“, објаснија тогаш од Народната банка.
За извршување на платежните трансакции, граѓаните и фирмите ќе може да отворат сметки кај платежни институции и институции за електронски пари. Паричните средства на овие сметки нема да претставуваат депозити и на нив нема да се пресметува и исплатува камата. Паричните средства кај платежните и институциите за електронски пари ќе бидат заштитени со тоа што ќе се чуваат на посебни сметки во Народната банка, во деловните банки или во штедилниците, а нема да влегуваат во стечајната или ликвидационата маса во случај на престанок со работа на банката или штедилницата каде што се чуваат.
Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е строго забрането без претходно писмено одобрение и е предмет на условите наведени на следниот линк.
Анализи
Цената на суровата нафта се движи во тесен опсег, отпорот останува на 79 долари
Цената на суровата нафта забележа благо зголемување во последното тргување, но и натаму се движи во тесен страничен опсег, додека пазарот се обидува да обезбеди нов импулс за раст.
Клучното ниво на отпор останува на 79 долари за барел, кое засега ги ограничува обидите за посилен пробив нагоре.
И покрај краткорочните осцилации, техничките показатели и натаму упатуваат на позитивно движење. Корективниот растечки тренд продолжува, а цената се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој претставува важна динамична поддршка.
Според анализата, тоа ги зголемува шансите цената на суровата нафта да продолжи да расте, доколку успее да го надмине отпорот од 79 долари.
Анализи
Глобалната економија покажува отпорност, но ризикот од банкроти останува висок
Светската економија продолжува да расте и покрај геополитичките тензии, повисоките цени на енергенсите и трговските конфликти, но компаниите и натаму се соочуваат со сериозни предизвици, покажува најновиот извештај „Глобални економски изгледи“ (Global Economic Outlook), подготвен од Acredia Group во соработка со Allianz Trade.
Според прогнозите, глобалната економија годинава ќе порасне за 2,5 проценти, а во 2027 година растот би требало да забрза на 2,9 проценти.
Главен двигател на економскиот раст се инвестициите во вештачката интелигенција, кои во моментов ги ублажуваат негативните последици од енергетската криза и трговските судири. Сепак, високите трошоци за финансирање, поскапувањето на суровините и зголемената геополитичка неизвесност продолжуваат да вршат притисок врз профитабилноста и инвестициските планови на компаниите.
„Вештачката интелигенција станува еден од најважните двигатели на глобалниот економски раст, но истовремено создава нови зависности од ограничен број технологии, синџири на снабдување и пазари. Компаниите треба да ја гледаат не само како можност за развој, туку и како значаен стратешки ризик“, изјави извршниот директор на Acredia Group, Михаел Колб.
Извештајот покажува дека американската економија оваа година ќе порасне за 2,1 процент, благодарение на силните инвестиции во вештачката интелигенција, стабилната лична потрошувачка и експанзивната фискална политика. Од друга страна, економијата на еврозоната ќе забележи значително послаб раст од 0,9 проценти, со благо забрзување на 1,2 проценти во 2027 година.
Кина останува меѓу главните двигатели на светската економија, со очекуван раст од 4,7 проценти, поттикнат од високотехнолошките индустрии и извозно ориентираните компании.
И покрај новите царини и трговски ограничувања, меѓународната трговија останува отпорна. Според Allianz Research, обемот на светската трговија со стоки годинава ќе порасне за 2,9 проценти, а инвестициите во производството на полупроводници, дата-центри и дигитална инфраструктура придонесуваат за стабилност на глобалната економија.
Во исто време, инфлацијата постепено се намалува и се очекува во 2027 година повторно да се доближи до целните нивоа на централните банки. Сепак, условите за работење остануваат сложени, особено за енергетски интензивните индустрии и автомобилскиот сектор.
Поради тоа, Acredia прогнозира дека бројот на несолвентни компании на глобално ниво ќе продолжи да расте. Во 2026 година се очекува зголемување на банкротите за четири проценти, додека во 2027 година овој тренд би требало постепено да се стабилизира.
Анализи
Еврото ослабна поради зголемените тензии меѓу САД и Иран
Еврото денеска забележа пад во однос на американскиот долар, продолжувајќи со слабеењето втор ден по ред, бидејќи инвеститорите се свртеа кон доларот како побезбедно засолниште поради растечките стравувања од нова ескалација на конфликтот меѓу САД и Иран.
Еврото се намали за околу 0,1 проценти и се тргуваше по цена од 1,1435 долари, откако претходниот ден исто така забележа пад од 0,15 проценти по достигнувањето на највисокото ниво во последните четири недели.
Во исто време, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 проценти, што укажува на зголемена побарувачка за американската валута како сигурно засолниште во услови на геополитичка неизвесност.
Пазарите внимателно ги следат случувањата на Блискиот Исток, каде што продолжуваат воените судири меѓу САД и Иран. Загриженоста дополнително се зголеми поради намалениот бродски сообраќај низ Ормутскиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта, што ги поддржа и цените на суровата нафта.
Повисоките цени на енергенсите повторно ги засилија стравувањата од инфлација во еврозоната, поради што финансиските пазари сè повеќе очекуваат Европската централна банка да продолжи со заострување на монетарната политика. Веројатноста за зголемување на каматните стапки за 25 базични поени на состанокот во септември се проценува на повеќе од 95 проценти, додека очекувањата за ваков чекор уште во јули се искачија над 35 проценти.
Инвеститорите во наредниот период ќе ги следат новите податоци за инфлацијата, невработеноста и растот на платите во еврозоната, кои би можеле дополнително да влијаат врз очекувањата за идните одлуки на Европската централна банка.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 1 месец„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток



