Анализи
Инфлацијата се забрза во јуни – дали конечно дојде „тарифниот шок“ и што значи тоа за политиката на ФЕД?
Инфлацијата во САД бележи забрзување, што повторно ги става во фокус увозните тарифи на претседателот Доналд Трамп и потенцијалното менување на монетарната политика на Федералните резерви (ФЕД). Според најновите податоци на Министерството за труд, инфлацијата порасна за 2,7% во 12-те месеци заклучно со јуни, што претставува највисока стапка на инфлација од февруари годинава.
Ова зголемување доаѓа по неколку месеци на релативна стабилност, годишната инфлација во април беше на четиригодишно најниско ниво од 2,3%, за потоа во мај да се искачи на 2,4%. Сега, јуни донесе уште понагласено зголемување, што многумина го гледаат како првиот јасен сигнал за ефектот на тарифите врз цените.
Ценовен притисок и растечки трошоци
Цените растат особено кај категориите кои се најпогодени од тарифите на Трамп, а тоа се:
- Облека: +0,4%
- Мебел: +1%
- Видео и аудио производи: +1,1%
- Играчки: +1,8%
Дополнително, зголемувањето на цените на домувањето, храната и бензинот исто така придонесе за повисоката инфлација.
Според економистите, ова е само почеток. Даниел Хорнунг од МИТ изјави дека ова е „првиот извештај за инфлација каде што царините почнуваат материјално да се појавуваат во клучните категории“. Бизнисите засега користат постоечки залихи, но кога ќе започнат да набавуваат по новите тарифи, притисокот врз цените ќе стане уште поизразен.
Како ќе реагира ФЕД?
Иако американската централна банка ФЕД целосно ја следи стапката на “основна инфлација” – која ги исклучува цените на енергија и храна, која исто така, е во пораст, достигнувајќи 2,9% во јуни. Ова е далеку над целта на ФЕД од 2% и сигнал за потенцијална промена на досегашниот пристап.
Досега, Федералните резерви ја држеа референтната каматна стапка во опсег од 4,25% до 4,5%, но во своите проекции најавија две намалувања на стапката до крајот на годината. Сепак, појаснија дека секоја одлука ќе биде условена од новите економски индикатори, а инфлацијата е клучниот од нив.
Бил Адамс, главен економист во „Comerica Bank“, изјави дека е малку веројатно дека ФЕД ќе ја намали каматната стапка на крајот на јули, но најверојатно сценарио е намалување на референтната стапка во септември, особено доколку до тогаш постои стабилен тренд во инфлациските податоци.
Политички притисок и неизвесност
Претседателот Доналд Трамп, кој веќе ја критикуваше ФЕД за преголемото калкулирање и одолговлекување со намалувањето на каматните стапки, врши сè поголем притисок врз гувернерот Џером Пауел. Иако централната банка функционира независно, политичкиот наратив и очекувањата за „поевтини“ пари остануваат дел од пошироката економска слика.
Но, ФЕД е во деликатна позиција:
- Премногу брзо намалување на каматните стапки може дополнително да го поттикне растот на инфлацијата;
- Премногу бавно дејствување може да ја успори економската активност во услови на високи трошоци за финансирање и зголемена неизвесност.
Што следува?
Трговската политика на САД повторно станува клучен двигател на внатрешните економски движења. Најавените нови царини што треба да стапат на сила на 1 август, како 30% за целиот увоз од Мексико и ЕУ дополнително би можеле да го ескалираат притисокот врз цените и да ја поттикнат инфлацијата.
Доколку инфлацијата продолжи со нагорен тренд, ФЕД ќе се најде во сложена позиција да балансира меѓу:
- Целта за стабилни цени
- Поддршка на економскиот раст
- Одржување на довербата на пазарот
Заклучок
Извештајот за инфлацијата во јуни е потенцијално пресвртна точка за монетарната политика на САД. Иако ФЕД засега се воздржува од итна реакција, сè повеќе економски и политички сигнали укажуваат дека намалување на каматните стапки е можност, но не и извесност особено ако тарифниот шок продолжи да го потхранува растот на цените.
Во наредните месеци, клучно ќе биде дали зголемената инфлација ќе биде краткотраен ефект од новите царини или почеток на подолг инфлациски циклус.
Анализи
ДОГОВОРОТ МЕЃУ САД И ИРАН ГИ СМИРИ ПАЗАРИТЕ: Нафтата падна за над 4%, инвеститорите повторно го враќаат фокусот кон акциите и берзите
Намалувањето на тензиите на Блискиот Исток веднаш се одрази врз глобалните финансиски пазари. Инвеститорите позитивно ја примија најавата за мировен договор меѓу САД и Иран, што доведе до значителен пад на цените на нафтата, слабеење на американскиот долар и раст на берзанските индекси ширум светот.
Фјучерсите на суровата нафта Брент се намалија за повеќе од 4% и се тргуваа по цена од 83,82 долари за барел, додека доларот ослабе поради намалувањето на геополитичките ризици и ублажените инфлаторни очекувања.
Пазарните аналитичари оценуваат дека инвеститорите очекуваат стабилизирање на снабдувањето со енергенси и намалување на ризиците од нарушување на клучните транспортни рути, особено во регионот на Ормутскиот теснец.
„Ќе треба време за да се види колку брзо теснецот навистина ќе се отвори повторно и колку време ќе биде потребно протокот на нафта да се врати во нормала. Секако ќе бидат потребни месеци, а не недели“, изјави Ник Твидејл, главен пазарен стратег во ATFX Global.
И покрај позитивните реакции на пазарите, аналитичарите предупредуваат дека инвеститорите и натаму внимателно ќе го следат развојот на настаните, бидејќи долгорочната стабилност ќе зависи од конкретната имплементација на договорот и нормализирањето на глобалните енергетски текови.
Анализи
НБРСМ: Речиси сите ПОС-терминали во земјава поддржуваат бесконтактни плаќања
Платежната инфраструктура во Северна Македонија продолжува да се развива, покажуваат најновите податоци на Народната банка на Република Северна Македонија за 2025 година.
Според објавените информации, низ земјата се поставени околу 36 илјади ПОС-терминали, од кои дури 97,4 проценти овозможуваат бесконтактни плаќања. Истовремено, на располагање на граѓаните се 1.132 банкомати.
Од вкупниот број банкомати, 541 овозможуваат и иницирање платни налози, што претставува дополнително олеснување за корисниците на банкарските услуги.
Од Народната банка посочуваат дека современите начини на плаќање стануваат сè подостапни и за граѓаните и за компаниите, што придонесува за понатамошна дигитализација на финансиските услуги и поефикасно извршување на платежните трансакции.
Анализи
Мировниот договор меѓу САД и Иран ги смири пазарите: Еврото и јенот во пораст, нафтата паѓа
Еврото и јапонскиот јен зајакнаа на меѓународните пазари во понеделникот, додека американскиот долар ослабе поради оптимизмот што го предизвика најавениот мировен договор меѓу САД и Иран, со кој се очекува да заврши конфликтот на Блискиот Исток.
Еврото се искачи за 0,4 проценти во однос на доларот и достигна 1,1617 долари, што е негово највисоко ниво во последните две недели. Во исто време, индексот на американскиот долар се намали за 0,4 проценти и падна на најниско ниво во изминатите две недели.
Позитивното расположение на финансиските пазари следува по објавата дека Вашингтон и Техеран постигнале рамковен договор за прекин на конфликтот, а официјалното потпишување се очекува на 19 јуни во Швајцарија. Според најавите, договорот предвидува укинување на американската поморска блокада врз иранските пристаништа, повторно отворање на Ормускиот Теснец и траен прекин на огнот.
Во меѓувреме, цените на нафтата паднаа за повеќе од четири проценти и се спуштија на најниско ниво во последните три месеци, бидејќи инвеститорите ги намалија стравувањата од нарушувања во снабдувањето со енергенси од Блискиот Исток.
Поддршка за еврото доби и од одлуката на Европската централна банка минатата недела да ги зголеми каматните стапки за 25 базични поени на 2,40 проценти. Тоа е прво зголемување на каматите од септември 2023 година, донесено како одговор на инфлаторните притисоци поврзани со енергетската криза и геополитичките тензии.
Од друга страна, јапонскиот јен зајакна за околу 0,3 проценти во однос на доларот и достигна курс од 159,73 јени за долар. Пазарите истовремено се подготвуваат за состанокот на Банката на Јапонија, од кој се очекува ново зголемување на каматните стапки за 25 базични поени, на 1 процент, што би било највисоко ниво од 1995 година.
Инвеститорите внимателно ги следат и идните економски податоци од еврозоната и Јапонија, кои ќе дадат дополнителни насоки за понатамошната монетарна политика на водечките светски централни банки.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


