Банки
ПроКредит ја обнови платформата “Школа за новинари” – првиот настан со фокус на ESG концептот
Во пријатна и работна атмосфера помина новото издание на Школата за новинари, која се одржа на 22 јуни во просториите на Академијата на ПроКредит Банка во Велес, во организација на ПроКредит банка. Во согласност со својата посветеност за одговорно банкарство и одржлив развој, темата на овој настан беше „Одговорност во пракса: Разбирање на ESG концептот.”
ESG практиките и известувањата според ESG брзо се наметнаа како актуелни прашања од глобален интерес, кои го опфаќаат односот на компаниите кон животната средина, кон општественото окружување во коешто делуваат и кон корпоративното управување на компанијата.

За предавачи и говорници на Школата внимателно беа избрани докажани експерти од областите на економијата, претприемаштвото, економското новинарство и комуникациите. Во своите излагања говорниците се осврнаа на значењето на ESG
(Environmental, Social and Governance) стандардот и неговата поширока примена при новинарското известување и корпоративното работење, како поттик за одговорни практики и поставување на позитивен пример во општеството. Се акцентираа долгорочните придобивки од навременото имплементирање на ESG стандардите за одговорно управување, мерење и намалување на штетното влијание предизвикано од активностите на компанијата, како и правилно искористување на човековиот капитал.

„ESG е влезено во ДНК на функционирање на системот и веќе не е прашање дали да се имплементираат овие стандарди. За да бидат прифатливи за пазарот на ЕУ, неопходно е домашните компании да ги вклучат во своето работење. Ова е трка на долги патеки. Потребно е компаниите преку својот личен пример да бидат поттик за останатите да ги следат”, изјави Зоран Мартиновски, истакнат професионалец во доменот на развојните финансии со над 30-годишно меѓународно деловно искуство, осврнувајќи се на значењето на ESG како нов концепт во работата и функционирањето на компаниите на глобално ниво.
Недостатокот на квалитетен кадар, но и на работна сила воопшто, е горлив проблем со кој се соочува не само светскиот, туку и домашниот бизнис сектор. Промена на односот кон вработените во компаниите, вистинско вреднување на трудот, континуирано вложување во вработените и респективно менаџирање со човечкиот потенцијал, се клучни за зачувување на квалитетниот кадар во државата.
Токму медиумите како седма сила, ја имаат моќта да бараат одговорност од компаниите за поголема транспарентност, редовно да ги потсетуваат за влијанието што го имаат во општеството и животната средина, но пред сѐ кон вработените, како круцијална движечка сила. Како јадро на критичка мисла и поттикнувачи на промените, потребна е соодветна едукација на новинарите како да се движат низ нефинансиските извештаи, како да itGroup откријат greenwashing (однесување или активност што ги тера луѓето да веруваат дека компанијата прави повеќе за да ја заштити животната средина отколку што навистина прави), како и кои прашања да ги постават за да стигнат до вистината за одговорното однесување на компаниите.

Милан Дамчевски, член на Управниот одбор на ПроКредит банка го истакна позитивниот пример на банката во имплементација на одговорни практики на работа веќе 20 години.
„Концептот на управување според ESG стандарди е длабоко интегриран во работењето на ПроКредит банка веќе долги години, и споделувајќи го својот успешен пример, нашата цел е да поттикнеме позитивни промени во општеството и во бизнис заедницата. Неслучајно и ја одбравме оваа тема како прва во низата настани кои следат под платформата „Школа за новинари”, со цел да ја потенцираме улогата и одговорноста на сите страни во градење одржлива иднина. Горди сме што сме лидери во банкарскиот сектор во примена на ESG практики, со силна посветеност кон нашите клиенти и заедницата во кoja работиме. Соочени со предизвиците на денешницата, сметаме дека овој принцип на работа станува сè поважен во периодот кој следи, а тоа дополнително нè мотивира уште повеќе да се посветиме и активно да инвестираме во долгорочен развој на економијата, општеството и екологијата”, додаде тој.
Промовирајќи позитивна и одговорна култура на работење, ПроКредит транспарентно ги објавува своите резултати во ESG извештаи, кои се достапни на нивната веб-страница.
„Извештајот за одржливост е документ кој ПроКредит го објавува јавно на својата веб странца секоја година, како нефинансиски извештај за влијанието кое сме го оставиле позади нас изминатата година, вклучувајќи транспарентни и мерливи податоци за нашите еколошки практики, намалување на ЦО2 емисии, поддршката на МСП секторот, начинот на управување, третманот на вработените. Целта на овој извештај е да ги следиме трагите кои ги оставаме позади нас, и да инвестираме во подобрување на перформансите. Само на ваков, транспарентен начин на известување, можеме да зборуваме за систематизиран пристап кон одговорни практики”, истакна меѓу другото Добринка Стефанова, координатор на секторот за управување со животна средина во ПроКредит банка.

На панел дискусијата „ESG во пракса на локалниот пазар”, на која земаа учество и Зоран Радоњанин, ко-сопственик на Фејдом, Владимир Златковски, директор на продажба и маркетинг во Винербергер, Ирена Јакимовска сопственичка и управителка на Комфи Ангел, се отвори прашањето како да се мотивираат домашните компании да го применат овој концепт, при тоа не стравувајќи за својот опстанок. Искуствата на овие компании се позитивни и претставуваат светол пример за навремено фаќање ритам со светските новини во бизнисот.
Панелистите се согласија дека профитот не треба да биде единствено мерило за успехот на компанијата. Напротив, модерните компании кои тежнеат само кон профит, се заглавени во минатиот век, и како што истакна Мартиновски „се најсиромашните itGroup компании”, затоа што „најголемата вредност на една компанија се среќните и задоволни лица на вработените”, дополни Ирена Јакимовска. Клучна улога во менување на јавната свест играат медиумите, банките и компаниите.

Последниот, едукативен дел на тема „ESG во новинарството (CSR vs ESG)” , и припадна на Билјана Трендафилова, долгогодишна уредничка, економска новинарка и креатор на повеќе приватни медиуми во Македонија, чиј фокус е ориентиран кон комуникациите, односите со јавноста и интерниот маркетинг. Таа упати апел до новинарите да се борат позитивните и успешни корпоративни приказни да се позастапени во нивните медиуми, како би поттикнале други компании да го следат нивниот пример, од што секој од нас би имал корист. На тој начин би се изградила подобра иднина за следните генерации.
Темата поттикна плодна дискусија меѓу присутните новинари и претставниците од приватниот и банкарскиот сектор. Се разменија корисни мислења и искуства за ESG, но и генерално за транспарентноста на компаниите и нивното влијание во општеството.

Школата за новинари на ПроКредит Банка побуди голем интерес кај нашите новинари кои обработуваат теми од економска, финансиска, банкарска сфера, како и од доменот на заштитата на животната средина и одржлив развој и нивните долгорочни придобивки за градење на подобро општество за сите. По повод својот јубилеј, ПроКредит ја возобнови оваа школа која била активна и пред 10-тина години и најавија дека истата ќе стане платформа на која редовно ќе комуницираат со новинарите, и преку која ќе инвестираат во едукација на теми кои се важни за целото општество.
Банки
Нов играч на европскиот банкарски пазар: Freedom24 планира дигитални банкарски услуги и експанзија во Романија
Европската инвестициска платформа Freedom24 најавува проширување на своето присуство во Романија и развој на нови финансиски услуги, со амбиција да прерасне во интегрирана платформа што ќе ги обединува инвестирањето, банкарството и плаќањата. Плановите се дел од поширока инвестициска програма вредна 500 милиони евра, насочена кон проширување на работењето и развој на дигиталната инфраструктура во Европа.
Според информациите објавени во романските финансиски медиуми на 7 и 8 октомври 2026 година, Freedom24 планира отворање канцеларија во Букурешт, со што ќе го зајакне своето присуство на романскиот пазар и ќе обезбеди дополнителна поддршка за локалните инвеститори.
Компанијата е европскиот брокерски сегмент на меѓународната финансиска групација Freedom Holding Corp., чии акции котираат на американската берза Nasdaq.
Инвестиции од 500 милиони евра за нови финансиски услуги
Плановите за експанзија се дел од инвестициска програма на ниво на групацијата, во вредност од 500 милиони евра, која треба да го поддржи развојот на технолошката инфраструктура, новите финансиски производи и проширувањето на деловната мрежа.
Иако брокерските услуги и пристапот до меѓународните пазари на капитал остануваат основна дејност на Freedom24, компанијата планира постепено да го прошири својот деловен модел со банкарски и платежни услуги.
Во таа насока, матичната групација Freedom Holding Corp. поднела барање за добивање банкарска лиценца во Франција.
Доколку лиценцата биде одобрена, тоа би овозможило понатамошен развој на дигитални банкарски услуги и проширување на финансискиот екосистем на групацијата во Европската Унија.
Бројот на инвеститори во Романија пораснал за 68%
Романија станува сè позначаен пазар во стратегијата за проширување на Freedom24 во Централна и Источна Европа.
На крајот на септември 2026 година, платформата имала приближно 7.500 инвеститори во Романија, што претставува раст од околу 68% во споредба со истиот период минатата година, кога бројот на клиенти изнесувал 4.462.
Планираното отворање канцеларија во Букурешт треба да овозможи подиректна комуникација со клиентите и дополнителна локална поддршка, покрај постојните дигитални канали.
Според извршниот директор на Freedom24, Евгениј Тјапкин, романскиот пазар има значајно место во долгорочната стратегија на компанијата, а растот на бројот на инвеститори го одразува зголемениот интерес за меѓународните финансиски пазари.
Над 600.000 клиенти во Европа
Freedom24 во моментов има повеќе од 600.000 клиенти на европскиот пазар, а групацијата има амбиција значително да го прошири досегот на своите финансиски услуги.
Преку дигиталната платформа, корисниците имаат пристап до повеќе од еден милион финансиски инструменти, вклучувајќи акции, обврзници, инвестициски фондови со кои се тргува на берза (ETF) и опции.
Компанијата овозможува инвестирање на финансиските пазари во САД, Европа и Азија, а во рамките на понатамошниот развој планира да понуди поширок спектар финансиски услуги преку единствен дигитален екосистем.
Дигиталните финансиски платформи ја менуваат конкуренцијата
Плановите на Freedom24 го одразуваат поширокиот тренд на приближување меѓу традиционалното банкарство, инвестициските услуги и финансиските технологии.
Развојот на интегрирани дигитални платформи создава можности клиентите преку една апликација да управуваат со различни финансиски производи, од плаќања до инвестиции.
За банкарскиот сектор во Централна и Источна Европа, ваквите деловни модели би можеле да донесат дополнителна конкуренција, особено во сегментот на дигиталните услуги и пристапот до меѓународните пазари.
Сепак, реализацијата на банкарските амбиции на Freedom24 ќе зависи и од добивањето на потребните регулаторни одобренија.
Банки
Народната банка на Србија ја задржа референтната каматна стапка на 5,75% – инфлацијата и цените на енергенсите остануваат главни ризици
Народната банка на Србија (НБС) одлучи да ја задржи референтната каматна стапка на непроменето ниво од 5,75%, продолжувајќи со внимателното водење на монетарната политика во услови на зголемена глобална неизвесност и ризици од раст на инфлацијата. Одлуката е донесена на денешната седница на Извршниот одбор, при што непроменети остануваат и каматните стапки на депозитните и кредитните олеснувања.
Според соопштението на Народната банка на Србија, каматната стапка на депозитните олеснувања останува на 4,5%, додека каматната стапка на кредитните олеснувања се задржува на 7,0%.
При носењето на одлуката, Извршниот одбор ги зел предвид актуелните и очекуваните движења на инфлацијата, како и ризиците од меѓународното окружување, особено оние поврзани со геополитичките тензии и растот на цените на енергенсите.
Растот на цените на нафтата и енергенсите го зголемува инфлацискиот притисок
Од Народната банка на Србија предупредуваат дека продолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток и дополнителното заострување на геополитичките тензии би можеле да предизвикаат нови инфлациски притисоци.
Иако првично ескалацијата на конфликтот немала позначително влијание врз глобалната инфлација, од летниот период предизвиците се зголемиле поради повторниот раст на цената на суровата нафта, проследен со поскапување на природниот гас и електричната енергија.
Намалувањето на акцизите на нафтените деривати и користењето на расположливите резерви на енергенси досега придонеле за ублажување на ефектите врз домашниот пазар.
Сепак, централната банка предупредува дека продолжените геополитички тензии би можеле да се прелеат врз трошоците за производство и транспорт, глобалните синџири на снабдување и тековите на капитал, а со тоа дополнително да влијаат врз инфлацијата.
Овие ризици се особено значајни за Србија, како мала и отворена економија која во голема мера зависи од увозот на енергенси.
Инфлацијата се очекува да се движи околу 4%
Годишната стапка на инфлација во Србија во август достигнала 2,2%, што претставува благо забрзување во однос на јулските 1,9%.
Според Народната банка на Србија, растот главно се должи на продолжениот енергетски шок и повисоките светски цени на нафтата.
Централната банка очекува дека од септември инфлацијата ќе се движи околу 4%, делумно како последица на ниската споредбена основа од минатата година, поврзана со примената на уредбата за ограничување на трговските маржи.
Иако августовската среднорочна проекција предвидувала инфлацијата да остане во рамките на целниот опсег во следните две години, ризиците од повисока инфлација сега се зголемени поради продолжувањето на енергетскиот шок и посилниот од очекуваниот раст на светските цени на другите примарни производи.
Српската економија со раст од 3,5% во првата половина од годината
И покрај надворешните ризици, економската активност во Србија продолжува да бележи позитивни резултати.
Во првата половина од 2026 година, економската активност пораснала за 3,5% на годишно ниво, при што најголем позитивен придонес имале услужните дејности, поддржани од растот на приватната потрошувачка.
Позитивни движења се забележани и во преработувачката индустрија, рударството, градежништвото и земјоделството.
Податоците за јули и август укажуваат дека услужниот сектор останал главен двигател на економската активност и во третиот квартал, додека врз индустриското производство негативно влијаеле сушата и намалените водостои.
Народната банка на Србија очекува економскиот раст во 2026 година да изнесува најмалку 3,2%, додека во 2027 година се предвидува забрзување на околу 4,5%.
Главен двигател на растот треба да биде домашната побарувачка, поддржана од зголемената потрошувачка, инвестициите, растот на расположливиот доход и реализацијата на инфраструктурните проекти во рамките на програмата „Скок во иднината – Србија Експо 2027“.
НБС подготвена да реагира доколку инфлациските притисоци се засилат
Народната банка на Србија најавува дека ќе продолжи со внимателна монетарна политика, истовремено одржувајќи ја релативната стабилност на девизниот курс.
Идните одлуки за каматните стапки ќе зависат од новите економски податоци и нивното влијание врз инфлацијата.
Доколку растот на светските цени на енергенсите предизвика посилни секундарни ефекти врз останатите цени, преку зголемување на инфлациските очекувања, централната банка е подготвена да реагира со сите расположливи инструменти.
Следната седница на Извршниот одбор на Народната банка на Србија, на која повторно ќе се одлучува за референтната каматна стапка, е закажана за 12 ноември 2026 година.
Банки
Нови трошоци за европските банки? ЕЦБ разгледува зголемување на задолжителните резерви, но расте противењето
Во Европската централна банка (ЕЦБ) се отвора дебата за можно зголемување на задолжителните минимални резерви што комерцијалните банки мора да ги чуваат без каматен надомест. Предлогот, кој има цел да ги намали финансиските загуби на централните банки и да ги заостри условите за финансирање, наиде на противење од Пјер Вунш, член на Управниот совет на ЕЦБ и гувернер на Централната банка на Белгија.
Вунш предупреди дека ваквата мерка би можела да ја наруши довербата во идните операции на централните банки, но и да ја помести границата меѓу монетарната и фискалната политика.
Според информациите на „Ројтерс“, претставниците на ЕЦБ во моментов разгледуваат можност за зголемување на стапката на задолжителните минимални резерви, со што банките би биле обврзани поголем дел од својата ликвидност да го чуваат на сметки кај централната банка, без да добиваат камата за тие средства.
Зошто ЕЦБ размислува за повисоки задолжителни резерви?
Во изминатите години, ЕЦБ создаде огромна ликвидност во европскиот финансиски систем преку програмите за купување обврзници, особено во периодот пред пандемијата, кога каматните стапки беа на нула или под нулата.
Сепак, со зголемувањето на каматните стапки, оваа политика создаде нов финансиски предизвик. Централните банки сега плаќаат значителни каматни износи на комерцијалните банки за средствата што тие ги депонираат кај нив.
Ваквата состојба доведе до раст на финансиските загуби кај дел од националните централни банки во еврозоната, особено кај германската Бундесбанка, која веќе престана да исплаќа дивиденди во државниот буџет. Според проценките, исплатата на дивиденди би можела да изостане сè до следната деценија.
Во европскиот финансиски систем и понатаму има повеќе од 2,1 трилион евра вишок ликвидност, што дополнително ги зголемува каматните расходи на централните банки.
Вунш: Централните банки не треба да преземаат улога на фискалната политика
Говорејќи на конференција во Брисел, Пјер Вунш изрази сериозни резерви во однос на оправданоста на предложената мерка.
Тој посочи дека во ЕЦБ се водат дискусии за зголемување на стапката на задолжителните минимални резерви, при што тие средства и понатаму не би носеле каматен надомест.
Според Вунш, аргументите во прилог на таквата промена не се доволно јасни и убедливи.
Тој предупреди дека доколку основната цел на зголемувањето на резервите е намалување на загубите на централните банки, инструментот би добил карактер на квазифискална мерка.
„Ако целта е да ги ограничиме нашите загуби, стапката на задолжителните минимални резерви би станала квазифискален инструмент“, истакна Вунш, нагласувајќи дека фискалната политика вообичаено не е во надлежност на централните банки.
Можни последици за банките и идните монетарни операции
Покрај непосредното финансиско оптоварување за комерцијалните банки, Вунш предупреди и на потенцијални долгорочни последици.
Според него, доколку банките се соочат со поголем финансиски товар преку зголемување на задолжителните резерви без каматен надомест, нивната подготвеност да учествуваат во идните програми за купување обврзници би можела да се намали.
Тоа би можело да ја отежне примената на идните инструменти на монетарната политика и да ја наруши довербата во нивната ефикасност.
За комерцијалните банки, евентуалното зголемување на задолжителните резерви би значело дека поголем износ од нивните средства нема да носи каматен приход, што потенцијално би можело да влијае врз профитабилноста и управувањето со ликвидноста.
Одлуката на ЕЦБ може да има пошироки последици
Дебатата за задолжителните минимални резерви отвора пошироко прашање за начинот на кој централните банки треба да ги балансираат целите на монетарната политика со сопствените финансиски резултати.
Иако зголемувањето на резервите би можело да придонесе за намалување на каматните расходи на централните банки, ваквата мерка истовремено би создала дополнителен товар за банкарскиот сектор.
Развојот на оваа дебата е значаен и за банкарските пазари во регионот, особено за земјите во кои работат банки што се дел од европски банкарски групации.
Засега станува збор за предлог што се разгледува во рамките на ЕЦБ, а не за конечна одлука. Понатамошните дискусии ќе покажат дали ќе биде постигнат консензус за промена на постојниот режим на задолжителни минимални резерви.
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Осигурувањепред 2 месециЗОИЛ Македонија го смени името во Алта Осигурување, седиштето се сели во Скопје
-
Банкипред 1 месецКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација

