Банки
Основната каматна стапка останува на нивото од 6,30% ‒ монетарната политика и натаму е затегната
На 31 октомври 2023 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за глобалната и домашната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На оваа седница на Комитетот за оперативна монетарна политика не беа направени дополнителни промени во монетарната политика. Имено, беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да остане на нивото од 6,30%, со истовремено задржување на каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена на нивоата од 4,20% и 4,25%, соодветно. Понудата на благајнички записи на редовната аукција е непроменета и изнесува 10 милијарди денари.
Тековното ниво на основната каматна стапка, во комбинација со промените кај задолжителна резерва, како и со макропрудентните мерки преземени досега, ќе придонесе за натамошно забавување на инфлацијата и задржување на стабилноста на девизниот курс. Затегнувањето на монетарната политика започна уште од крајот на 2021 година, прво преку интервенциите на девизниот пазар и оптималното управување со ликвидноста, а потоа од април минатата година и преку зголемување на основната каматна стапка, во вкупно 14 наврати досега.
Последната одлука за монетарната политика главно е условена од остварените движења и оцени за клучните показатели за монетарната политика, со посебен акцент на инфлацијата. Домашната инфлација и натаму забавува но посилно, сведувајќи се на 6,6% на годишно ниво во септември 2023 година. Забавувањето на годишната стапка на инфлација е резултат на забавениот раст на цените кај сите три компоненти, со најголем придонес од прехранбената компонента. Сепак, вкупната инфлација забавува малку послабо од очекувањата според последните проекции, а нејзиното ниво сѐ уште е над историскиот просек. Од друга страна, базичната стапка на инфлација забавува во целост во согласност со очекувањата, укажувајќи на намалување на ценовните притисоци од помалку променливите ценовни категории, а во согласност и со преземените монетарни мерки. Најновите очекувања за увозните цени, односно светските цени на примарните производи, се ревидирани главно во надолна насока, при што и натаму преовладуваат очекувања за пад на цените во наредниот период. Ризиците од надворешното окружување во однос на идното движење на цените и натаму се неповолни и неизвесни, пред сѐ поради непредвидливиот карактер на војната во Украина и најново, на Блискиот Исток, како нов фактор на ризик.
Во однос на политиката на Европската централна банка (ЕЦБ), по циклус од десет последователни зголемувања, на последната седница во октомври ЕЦБ не направи дополнителни промени, односно го задржа истото ниво на основните каматни стапки, врз основа на оцени дека досегашните промени ги даваат очекуваните резултати и со очекувања за задржување на тековното високо ниво на каматните стапки подолг период.
Состојбата на девизниот пазар е стабилна и движењата се поволни. Нивото на девизните резерви на крајот на септември е во согласност co меѓународните стандарди за одржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Од почетокот на годината, девизните резерви бележат раст, при поволни поместувања на девизниот пазар и интервенции со нето-откуп на девизи од страна на Народната банка од почетокот на годината. Ова е одраз на намалените притисоци од енергетската криза, а со тоа и помалата побарувачка од страна на фирмите, зголемениот нето-откуп од физичките лица како сигнал за доверба во домашната валута, како и општо добрата девизна ликвидност на банките. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во периодот јули ‒ август 2023 година е понизок од очекувањата според априлската проекција, а податоците за менувачкото работење заклучно со септември 2023 година се во согласност со очекуваните нето-приливи од приватните трансфери за третиот квартал.
Гледано од аспект на домашната економска активност, реалниот раст на БДП во вториот квартал од 2023 година забави сведувајќи се на 1,1% на годишна основа (по растот од 2,1% во претходниот квартал), при што се доближува до растот проектиран за овој квартал според априлскиот циклус проекции. Високофреквентните податоци за економската активност за третото тримесечје од 2023 година со кои се располага во моментов засега упатуваат на послаб економски раст во овој квартал, во однос на априлските очекувања. Исто така, најновите очекувања упатуваат на надолна ревизија на растот на странската побарувачка до крајот на 2024 година, со изгледи и за побавно закрепнување на домашната економија во следниот период.
Во монетарниот сектор, последните податоци заклучно со септември 2023 година и натаму упатуваат на посилен раст кај депозитите во однос на априлските очекувања, а кредитната активност и натаму забавува, во согласност со очекуваната динамика.
Општо земено, условите за водење на монетарната политика и понатаму сe неизвесни и упатуваат на неопходност од внимателно следење на динамиката и факторите на инфлацијата, како и на инфлациските очекувања. Ова подразбира и внимателност во водењето на макроекономските политики коишто влијаат врз побарувачката во економијата. Народната банка и натаму е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема соодветни мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс, стабилизирање на инфлациските очекувања и за ценовна стабилност на среден рок.
Банки
Силен прв квартал за НЛБ Банка со добивка од близу 12 милиони евра
НЛБ Банка успешно ги заокружи првите три месеци од годинава, покажува анализата на финансиските резултати на Банката за периодот од 01.01.2026 до 31.03.2026 година. Како резултат на доследно спроведување на планот за 2026 и иницијативите од „Стратегијата 2030“, оперативната ефективност и засилените продажни активности, но и ефикасното управување со ризиците и унапредување на корисничкото искуство, во првиот квартал од годината, НЛБ Банка забележа раст во сите сегменти од деловното работење.
Во анализираниот период, НЛБ Банка оствари нето добивка во износ од 732,2 милиони МКД, а вкупната актива на Банката достигна 154,3 милијарди МКД, што претставува годишен раст од 21,7%.
Потврдувајќи ја својата улога на активен финансиер на реалната економија, НЛБ Банка ги зголеми кредитите кон небанкарскиот сектор на 104,7 милијарди МКД, што претставува годишен раст од 21,8%. Истовремено, потврда за големата доверба на депонентите е и зголемувањето на депозитната база на Банката на годишно ниво за 15,8%, при што депозитите на комитенти достигнаа 116,6 милијарди МКД.
Иновации, одржливост и раст фокусиран на клиентите
Како еден од двигателите на иновации во банкарскиот сектор во земјата, НЛБ Банка во првиот квартал од 2026 година, направи динамичен исчекор преку активности насочени кон одржлив раст, дигитална трансформација и унапредување на корисничкото искуство.
Во март годинава, НЛБ Банка обезбеди 30 милиони евра од ЕБОР од Рамката за финансирање поврзана со зелени резултати на Западен Балкан (WB GOLD), позиционирајќи се како носител на првиот, и до сега најголем кредит во земјата за поддршка на зелената транзиција на бизнис секторот.
Фокусот кон идните генерации и нивната финансиска независност беше заокружен со лансирањето на пакетот за млади „NLB Next“.
Истовремено продолжи и модернизацијата на експозитурите како дел од проектот за трансформација на деловната мрежа на Банката, во рамките на кој беше отворена нова, современа експозитура во центарот на Скопје.
Активностите беа надополнети и со низа општествено одговорни иницијативи во насока на поддршка на спортот, културата и образованието.
Награди и признанија
Во првиот квартал, НЛБ Банка доби две престижни признанија – по осми пат „Најдобра банка“ во Македонија и за прв пат, „Најдобра дигитална банка“ во регионот на Централна и Источна Европа според критериумите на финансискиот магазин EMEA Finance Europe од Лондон. Признанијата се потврда за извонредните перформанси и отпорноста, иновациите и трансформативната улога на Банката кон дигиталните технологии и вештачката интелигенција, како и обликувањето на иднината на банкарството во земјата и споменатиот регион.
Трансформацијата како двигател кон „Стратегијата 2030“
НЛБ Банка и натаму ќе продолжи да биде поддршка на населението и бизнис секторот во земјата, давајќи притоа значаен придонес во макроекономскиот и финансискиот амбиент на државата. Годинава, а во рамки на „Стратегијата 2030“, Банката ќе реализира повеќе стратешки иницијативи поврзани со дигитално вклучување на правните лица, дигитализација на дополнителни кредитни продукти за домаќинствата, инстант плаќањата, надградба на платформата за Контакт-центарот и имплементација на вештачка интелигенција. Во 2026 година, продолжуваат следните фази од трансформација на деловната мрежа на Банката, активностите од стратегијата за транзиција во управувањето со готовината, програмата за луѓе, таленти и организациска култура, но и вложувања во заедницата преку активности за поддршка на спортот, културата, образованието и ранливите категории граѓани.
Банки
Народната банка ја додели Годишната награда за млади истражувачи за 2026 година
По повод денот на монетарната самостојност, Народната банка традиционално ја додели Годишната награда за млади истражувачи за најдобар труд од областа на макроекономијата и банките и банкарските системи. Добитник на првата награда за 2026 година е авторот Стефан Таневски, за трудот со наслов „Дали може институционалната интеграција на берзите од Западен Балкан да ја зајакне монетарната трансмисија?“ (Can Institutional Integration of Western Balkans’ Stock Exchanges Strengthen Monetary Transmission?). Трудот се фокусира на каналот на цените на средствата, како механизам преку кој се пренесуваат сигналите на монетарната политика во економијата. Се посочува дека интеграцијата на берзите од Западниот Балкан може значително да ја подобри оваа трансмисија, преку побрза и поефикасна реакција на цените на акциите на промените во каматните стапки и монетарните сигнали, при што се укажува дека структурата на финансискиот систем е директно поврзана со ефективноста на монетарната политика.
По повод доделувањето на наградата, во Народната банка се одржа средба меѓу наградениот истражувач и гувернерот д-р Трајко Славески, директорката на Секторот за монетарна политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан (претседателка на Одборот за оценување трудови) и самостојните советнички во Дирекцијата за монетарна политика и истражување Даница Уневска Андонова и Дијана Јаневска-Стефанова (членки на Одборот), како и вицегувернерите Ана Митреска и Игор Величковски.

На средбата се разменија мислења за наградениот труд и за значењето на истражувачката работа во процесот на носење политики засновани на докази. Особен акцент беше ставен на поддршката што Народната банка постојано им ја дава на младите истражувачи, заради унапредување на истражувачката дејност во земјава. Имено, во изминатите дваесет години, токму преку оваа награда, Народната банка активно придонесува за поттикнување на истражувачката активност кај младите во областа на макроекономијата и банкарството, зголемувајќи го нивниот научен придонес со практична вредност при носењето на економските политики.
Според традицијата, наградениот труд ќе биде презентиран на некоја од следните сесии на Клубот на истражувачите на Народната банка, којшто функционира како платформа за развој на истражувачката мисла и мрежа за поврзување на експертите од овие области.
Доделувањето на наградата е дел од одбележувањето на 34-годишнината од монетарното осамостојување и формирањето на Народната банка, а истовремено во година кога Народната банка слави и 80 години централнобанкарско работење во земјава.
Банки
Народната банка издаде согласност за именување на Николај Бебов во Надзорниот одбор на УНИБанка
УНИБанка АД Скопје информира дека Народна банка на Република Северна Македонија на 23 април 2026 година издала согласност за именување на Николај Бебов за независен член на Надзорниот одбор на Банката, со мандат од четири години.
Претходно, Собранието на УНИБанка на 9 март 2026 година донесе одлука за именување на Антонио Валентинов Дичев и Николај Бебов како нови членови на Надзорниот одбор за истиот мандатен период.
Кој е Николај Бебов?
Николај Бебов е магистер по право на Универзитетот „Колумбија“ во Њујорк и дипломиран правник на Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Софија. Тој е ко-основач и партнер во правната канцеларија „Tsvetkova Bebov & Partners“ и важи за еден од водечките експерти во Бугарија во областа на банкарското и финансиското право, како и пазарите на капитал.
Во текот на својата кариера, Бебов учествувал како експерт во повеќе значајни проекти во Македонија, меѓу кои и проекти поддржани од Европска банка за обнова и развој (ЕБОР), како и иницијативи поврзани со развој на законодавството за пазарите на капитал.
Неговото професионално искуство опфаќа трансакции на пазарите на капитал, IPO и листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, како и регулаторни рамки поврзани со банкарска стабилност и управување со ризици.
Тој има богато искуство во трансакции на пазарите на долгови и акции, IPO, листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, проектно и аквизициско финансирање, како и во регулаторни прашања поврзани со CRR, CRD и BRRD, вклучително и теми од областа на банкарската стабилност, резолуција и управување со ризици.
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата




