Анализи
АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот
Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.⇑
Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем.
Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.
Раст на профитабилноста на банките во регионот
Анализиран период: (јануари – јуни 2023)
Црна Гора раст на профит од 112%
Србија раст на профит од 91,5%
Хрватска раст на профит од 73,2%
Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%
Северна Македонија раст на профит од 35,3%
Северна Македонија
Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.
Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.
Србија
Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.
Хрватска
Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.
Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.
Црна Гора
Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%.
Босна и Херцеговина
Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство.
Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.
Анализи
Прометот на Македонска берза надмина 91 милион денари, Комерцијална банка повторно најтргувана
Во првата работна недела од јуни на Македонска берза е остварен промет од 91,6 милиони денари преку 409 трансакции, покажуваат официјалните податоци за периодот од 1 до 5 јуни.
Иако вкупниот промет е за 4,52 проценти понизок во споредба со првата недела од мај, активноста на инвеститорите остана концентрирана кај неколку од најликвидните домашни компании.
Најголем промет е реализиран со акциите на Комерцијална банка, каде што се истргувани хартии од вредност во вредност од 25,5 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 19,4 милиони денари и Македонски Телеком со 15,1 милиони денари. Во првите пет најтргувани компании се најдоа и Стопанска банка Скопје со 11,9 милиони денари и НЛБ Банка со 11,3 милиони денари промет.
Во текот на неделата биле истргувани вкупно 49.527 акции и обврзници.
Од компаниите чии акции се следат, само две забележале раст на вредноста. Најголем добитник е Аутомакедонија Скопје со пораст од 3 проценти, додека акцијата на Стопанска банка Скопје поскапела за 0,39 проценти.
На спротивната страна од листата се најде Универзална Инвестициона Банка, чии акции изгубија 3,77 проценти од вредноста. Пад забележаа и акциите на Алкалоид, кои се намалија за 2,02 проценти, како и Реплек со намалување од 0,93 проценти.
Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком со 30.368 акции, пред Стопанска банка Скопје со 5.805 акции и Гранит со 1.617 акции.
Во текот на неделата беа реализирани и две блок-трансакции. Со акциите на Реплек беше остварен промет од 2,95 милиони денари преку продажба на 185 акции, додека со 250 акции на Витаминка беше реализирана трансакција вредна 3,12 милиони денари.
Податоците покажуваат дека и покрај благото намалување на вкупниот промет, интересот на инвеститорите останува насочен кон најголемите и најликвидни компании на домашниот пазар на капитал.
Анализи
Нафтата скокна, еврото ослабе: Тензиите меѓу Иран и Израел ги вознемирија инвеститорите
Еврото падна на најниско ниво во последните два месеци, а јапонскиот јен достигна шестнеделно дно во однос на американскиот долар, откако обновените воени тензии меѓу Иран и Израел ги поттикнаа инвеститорите да се повлечат од поризичните средства и да побараат засолниште во американската валута.
На девизните пазари, еврото во понеделникот ослабе за околу 0,15 проценти и се тргуваше по цена од 1,1506 долари, што е негово најниско ниво од почетокот на април. Минатата недела заедничката европска валута загуби 1,2 проценти во однос на доларот, под притисок на растечките приноси на американските државни обврзници и зголемената геополитичка неизвесност на Блискиот Исток.
Истовремено, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и достигна двомесечен максимум од 100,17 поени. Дополнителна поддршка за доларот пристигна по подобрите од очекуваните податоци за вработеноста во САД, кои ги зајакнаа очекувањата дека американските Федерални резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки подоцна во текот на годината.
Под притисок се најде и јапонскиот јен, кој ослабе на 160,39 јени за долар, најниско ниво во последните шест недели. Со пробивањето на психолошката граница од 160 јени за долар, растат шпекулациите дека јапонските власти би можеле повторно да интервенираат на девизниот пазар за да го запрат натамошното слабеење на националната валута.
Во исто време, цените на нафтата скокнаа за повеќе од три проценти поради стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток. Пазарите се загрижени дека новата ескалација на конфликтот меѓу Иран и Израел може дополнително да ја зголеми инфлацијата на глобално ниво.
Воените тензии се засилија откако Иран и Израел разменија нови напади, што предизвика сомнежи околу одржливоста на кревкиот прекин на огнот во регионот. Според извештаите, иранските сили лансирале балистички ракети кон израелски цели, додека израелската армија одговорила со воздушни напади врз воени објекти во Техеран.
Поради растот на цените на енергенсите, финансиските пазари сè повеќе очекуваат дека централните банки ќе бидат принудени да задржат построга монетарна политика. Веројатноста за ново зголемување на каматните стапки од страна на Европската централна банка во јуни се искачи на 98 проценти, според проценките на пазарите.
Инвеститорите внимателно ги следат натамошните случувања на Блискиот Исток, бидејќи секое ново влошување на безбедносната состојба може дополнително да ги потресе финансиските пазари, валутите и цените на енергенсите.
Анализи
Европските берзи со нерамномерен старт по распродажбата на технолошките акции
Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.
Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.
Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.
На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.
Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.
Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 4 неделиОд полноќ нови цени на горивата


