Connect with us

Анализи

АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот

Објавено

на

Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.

Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем. 

Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.

Раст на профитабилноста на банките во регионот

Анализиран период: (јануари – јуни 2023)

Црна Гора раст на профит од 112%

Србија раст на профит од 91,5%

Хрватска раст на профит од 73,2%

Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%

Северна Македонија раст на профит од 35,3%

Северна Македонија

Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.

Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.

Србија

Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.

Хрватска

Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.

Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.

Црна Гора

Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%. 

Босна и Херцеговина

Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство. 

Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.

Анализи

Златото го задржа растот и го надмина техничкиот притисок

Објавено

на

Цената на златото продолжи да расте во текот на тргувањето, потпирајќи се на стабилноста на клучното психолошко ниво од 4.000 долари, кое обезбеди силна поддршка и помогна да се врати позитивниот моментум.

Растот беше поддржан и од позитивните сигнали кај индексите на релативна сила, што дополнително ги зајакна очекувањата дека нагорниот тренд може да продолжи.

Златото воедно успеа да го надмине надолниот притисок од 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што се смета за позитивен технички сигнал.

Според анализата, можноста за дополнителен раст во блиска иднина ќе се зголеми доколку цената ги пробие блиските нивоа на отпор и позитивниот моментум остане присутен на пазарот.

Продолжи со читање

Анализи

Екстремните горештини стануваат сè поскап економски проблем за Европа

Објавено

на

Сè почестите топлотни бранови и шумски пожари во Европа веќе не претставуваат само климатски, туку и сериозен економски предизвик, кој ги зголемува трошоците за здравство, ладење, транспорт, земјоделство и итни интервенции.

Големи пожари во изминатиот период зафатија делови од Франција и Шпанија, при што изгореа околу 300.000 хектари, а стотици илјади луѓе беа принудени да ги напуштат своите домови. Според Светската метеоролошка организација, Европа се соочува со зголемен ризик од поголеми пожари и со сè подолга сезона на пожари.

Западна Европа годинава го регистрирала најтоплиот јуни досега, додека регионот веќе се соочува со трет топлотен бран во период од шест недели.

Економистите предупредуваат дека високите температури ја намалуваат продуктивноста, ги нарушуваат синџирите на снабдување, го погодуваат туризмот и придонесуваат за раст на цените на храната.

Според заедничка анализа на Универзитетот во Манхајм и Европската централна банка, топлотните бранови, сушите и поплавите во текот на летото 2025 година ја чинеле европската економија околу 0,3 отсто од нејзиното производство. До 2029 година, вкупната штета би можела да достигне 0,8 отсто.

Земјоделските производи, меѓу кои какаото, кафето и пченицата, се меѓу најизложените на климатските промени, бидејќи високите температури и нестабилното време можат да ги намалат приносите и дополнително да ги зголемат цените.

Пожарите создаваат и голем притисок врз државните буџети, кои мора да обезбедат средства за евакуации, противпожарни операции и обнова на уништената инфраструктура.

Податоците покажуваат и значително зголемување на осигурителните штети. Осигурителните компании во периодот од 2010 до 2019 година исплатиле 56,3 милијарди долари за штети од пожари, што е повеќе од шестпати над исплатите во претходната деценија.

Најпогодени се енергетскиот сектор, недвижностите, градежништвото, земјоделството и транспортот.

Експертите посочуваат дека климатските промени не се единствената причина за пожарите. Напуштањето на земјоделското земјиште и недоволното управување со пределите во јужна Европа довеле до создавање густа и лесно запалива вегетација, која во услови на суша и екстремни температури дополнително го зголемува ризикот.

Според економистите, Европа ќе мора значително да инвестира во приспособување на инфраструктурата и во мерки за намалување на климатските ризици, бидејќи екстремните лета сè повеќе се претвораат во траен макроекономски проблем.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Анализи

Дау Џонс потона за 1.000 поени: Историјата открива што обично следува

Објавено

на

Индексот Дау Џонс во средата забележа силен пад од повеќе од 1.000 поени, откако американската централна банка одлучи да ги задржи каматните стапки непроменети, додека цената на американската нафта се приближи до 85 долари за барел.

Дау Џонс го заврши тргувањето на ниво од 51.594,14 поени, што претставува пад од 1.153,18 поени или 2,19 отсто.

Во изминатите пет години, индексот уште девет пати забележал дневен пад поголем од 1.000 поени. Историските податоци покажуваат дека по ваквите загуби пазарот најчесто останува под притисок во наредните неколку дена, но потоа следува закрепнување.

Еден ден по голем пад, Дау Џонс во просек останува речиси непроменет, додека по една недела бележи просечна загуба од 1,14 отсто. Сепак, по еден месец индексот вообичаено остварува раст од речиси два отсто, а по три месеци просечната добивка достигнува 9,1 отсто.

Три од деветте претходни падови се случија во април 2025 година, по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување широки царини кон голем број земји. Пазарите подоцна закрепнаа откако беше објавена 90-дневна пауза на дел од царинските мерки.

Четири големи падови беа регистрирани во 2022 година, во период на висока инфлација и агресивно зголемување на каматните стапки од страна на Федералните резерви. Инвеститорите тогаш стравуваа дека поскапото задолжување може да предизвика економско забавување или рецесија.

Останатите два падови се случија во август и декември 2024 година. Првиот беше предизвикан од загриженоста за американскиот пазар на труд и силниот пад на јапонската берза, а вториот следуваше откако ФЕД најави повнимателен пристап кон намалувањето на каматните стапки.

Сегашната загриженост на инвеститорите е поврзана со одлуката на ФЕД да ја задржи основната каматна стапка во распон од 3,5 до 3,75 отсто, и покрај инфлацијата која сè уште е над целното ниво.

Дополнителен притисок врз пазарите предизвика и растот на цените на нафтата, во услови на зголемени тензии меѓу САД и Иран. Тројца членови на Федералните резерви гласале за зголемување на каматните стапки, што ги засили очекувањата дека можно е дополнително монетарно затегнување.

Историските движења покажуваат дека последиците од ваков силен еднодневен пад може да се чувствуваат и во наредните денови, но на подолг рок Дау Џонс најчесто успевал да ги надомести загубите.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange