Connect with us
no baners

Анализи

АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот

Објавено

на

Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.

Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем. 

Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.

Раст на профитабилноста на банките во регионот

Анализиран период: (јануари – јуни 2023)

Црна Гора раст на профит од 112%

Србија раст на профит од 91,5%

Хрватска раст на профит од 73,2%

Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%

Северна Македонија раст на профит од 35,3%

Северна Македонија

Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.

Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.

Србија

Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.

Хрватска

Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.

Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.

Црна Гора

Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%. 

Босна и Херцеговина

Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство. 

Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.

Анализи

Биткоин падна на најниско ниво од јуни, ликвидациите достигнаа милијарда долари

Објавено

на

Биткоин и етер се најдоа под силен притисок на криптопазарот, откако бранот ликвидации достигна околу една милијарда долари. Биткоинот падна на најниско ниво од почетокот на јуни, во период кога криптовалутите се движеа во иста насока со поширокиот ризичен пазар и со акциите поврзани со вештачката интелигенција.

Состојбата на пазарите делумно се стабилизираше откако Micron објави силни финансиски резултати, а SK Hynix најави планови за котација во САД, што повторно ја поддржа т.н. AI-трговија. Инвеститорите и натаму покажуваат интерес за компании поврзани со чипови, меморија и инфраструктура за вештачка интелигенција, иако криптопазарот претходно трпеше притисок паралелно со овој сегмент.

Во меѓувреме, цената на нафтата ги избриша речиси сите добивки остварени по почетокот на воените тензии меѓу САД и Иран. Брент нафтата падна под 72,48 долари за барел, додека американската WTI се тргуваше околу 69 долари.

Падот на цената на нафтата може да го намали инфлаторниот притисок, кој во изминатиот период влијаеше врз построгиот став на Федералните резерви. Доколку поевтината енергија се задржи подолг период, тоа би можело постепено да влијае и врз очекувањата за каматните стапки, кои месецов тежат врз биткоинот и другите ризични средства.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека ефектот од пониските цени на нафтата не се пренесува веднаш врз финансиските пазари. Таквиот процес обично се одвива со задоцнување од неколку месеци, па затоа евтината нафта во моментов се смета повеќе за потенцијална поддршка отколку за фактор што веќе го променил расположението на пазарите.

Посебно внимание привлече и токенот AAVE, кој скокна за околу 15 проценти во последните 24 часа, на приближно 80 долари. Растот следува откако Standard Chartered објави анализа во која постави целна цена од 3.500 долари за AAVE до крајот на 2030 година.

Според аналитичарот Џеф Кендрик, Aave би можел повторно да ја зајакне својата доминантна позиција во децентрализираното кредитирање, доколку поширокиот DeFi сектор продолжи силно да расте. Неговата проекција предвидува AAVE да достигне 180 долари до крајот на годината, а потоа постепено да се искачи на 600, 1.200 и 2.200 долари во следните години.

Сепак, ваквите прогнози доаѓаат со значителен ризик. Aave претходно беше погоден од последиците на експлоатацијата на KelpDAO во април, која предизвика ликвидносен притисок и пад на депозитите од 44 милијарди на околу 23 милијарди долари. Уделот на Aave на пазарот за DeFi кредитирање се намали од просечни 59 на 38 проценти.

Дополнително, дел од прогнозата на Standard Chartered зависи од идни чекори што сè уште не се реализирани, меѓу кои и Aave Horizon – иницијатива со која традиционалните финансиски институции би се вклучиле во блокчејн кредитирањето. Истовремено, целната цена од 3.500 долари би значела дека AAVE треба да го надмине својот историски максимум од 661 долар повеќекратно, што отвора простор за внимателност и дополнителна проверка на ваквите очекувања.

Продолжи со читање

Анализи

Вештачката интелигенција ја промени листата на најголемите светски компании

Објавено

на

Вештачката интелигенција стана еден од главните фактори што ја преобликуваат светската корпоративна сцена, покажува најновата листа Global 2000 за 2026 година. И покрај трговските тензии, војните, повисоките цени на енергијата и инфлацискиот притисок, најголемите светски компании продолжиле да растат и годинава поставиле рекорди во приходите, профитот, имотот и пазарната вредност.

Компаниите на листата оствариле вкупни годишни приходи од 56 билиони долари, што е раст од 6 проценти во однос на претходната година. Нивниот профит достигнал 5,5 билиони долари, или 13,9 проценти повеќе, додека вкупниот имот пораснал на 272 билиони долари. Најголем скок е забележан кај пазарната вредност, која пораснала за 31,8 проценти и додала повеќе од 30 билиони долари вредност за акционерите.

Иако банките и натаму доминираат на Global 2000 листата по бројот на компании и по големината на имотот, годинешните промени најмногу ги поттикнаа компаниите поврзани со вештачката интелигенција. Производителите на хардвер, полупроводници и софтверски компании, меѓу кои и големите технолошки имиња како Microsoft и Meta, сега сочинуваат повеќе од 10 проценти од листата.

Нивната заедничка пазарна вредност речиси се удвоила, од 23,9 билиони на 41,4 билиони долари. Тоа значи дека токму компаниите поврзани со AI придонеле за повеќе од половина од нето-растот на пазарната вредност на сите компании на листата.

Најочигледен пример за овој тренд е Nvidia, која напредувала за 20 места и се искачила на 27. позиција, со што станала највредната компанија за чипови на листата. Јужнокорејската SK Hynix, чии мемориски чипови се клучни за AI серверите, скокнала за 107 места и стигнала до 48. позиција.

Силен раст забележале и компаниите од хардверскиот сектор. Тајвански Hon Hai Precision, познат како Foxconn, кој произведува iPhone уреди и AI сервери, напредувал за 55 места, на 82. позиција. SanDisk, компанија од Калифорнија што се занимава со флеш меморија, влегла на листата на 614. место, откако претходната година била надвор од првите 2.000.

На страната на софтверот и облачните услуги, Alphabet се искачил за пет места и стигнал до четвртата позиција. CoreWeave, компанија специјализирана за AI cloud computing, напредувала за 706 места и се искачила на 1.093. позиција.

AI-бумот не ги подигна само технолошките компании. Раст бележат и секторите поврзани со материјали, градежништво и инфраструктура, бидејќи за развојот на вештачката интелигенција се потребни чипови, сервери, дата-центри, електрична енергија, системи за ладење, бакар, литиум, кобалт и други клучни суровини.

Компаниите од секторот материјали на Global 2000 листата забележале раст на пазарната вредност од 67,5 проценти, додека нивниот профит се зголемил за 38,6 проценти. Голем раст имаат и градежните компании што учествуваат во изградбата и опремувањето на дата-центри, чија вкупна пазарна вредност пораснала за 30,7 проценти, а профитот за 46,4 проценти.

Сепак, банките остануваат најсилно застапени на листата. JPMorgan Chase е на првото место четврта година по ред, со имот од 4,9 билиони долари. На годинешната листа има 314 банки, повеќе од која било друга индустрија, а заедно располагаат со 140,4 билиони долари имот, што е повеќе од половина од вкупниот имот на сите 2.000 компании.

Меѓу првите десет компании се и Amazon, Alphabet, Microsoft, Berkshire Hathaway, Saudi Aramco, Bank of America, како и три големи кинески банки – ICBC, China Construction Bank и Agricultural Bank of China.

Значителен раст годинава забележале и компаниите од авио-индустријата и одбранбениот сектор, чиј профит пораснал за 78,5 проценти, во услови на продолжени конфликти на Блискиот Исток и зголемени државни буџети за одбрана. Меѓу компаниите што напредувале се Safran, Boeing и Rolls-Royce.

Географски, САД остануваат убедливо први со 593 компании на листата, иако тоа е помалку од ланските 612. Кина има 300 компании, а заедно со Хонг Конг бројката достигнува 340. Јапонија е трета со 179 компании, а следуваат Обединетото Кралство, Јужна Кореја, Канада и Индија.

Global 2000 и оваа година покажува дека старата економија и натаму има огромна тежина, преку банките, нафтените компании и малопродажните гиганти. Но, најголемата промена е во начинот на кој инвеститорите ја вреднуваат иднината. Во 2026 година, тие јасно покажаа дека голем дел од очекуваниот раст го гледаат во вештачката интелигенција и во компаниите што ја градат инфраструктурата потребна за нејзиното функционирање.

Извор: Форбс

Продолжи со читање

Анализи

Златото бележи внимателен раст, но негативниот притисок останува

Објавено

на

Цената на златото забележа ограничени и внимателни добивки во последното дневно тргување, обидувајќи се да надомести дел од претходните загуби. Поддршка за ваквото движење дојде од селективни купувања, кои привремено помогнаа цената да се стабилизира.

Сепак, според анализата на Economies.com, техничката слика и натаму останува негативна. Краткорочниот надолен тренд продолжува да доминира, додека цената се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што создава дополнителен притисок врз пазарот.

Индикаторите за релативна сила продолжуваат да испраќаат негативни сигнали, што укажува на слаб нагорен моментум. Поради тоа, аналитичарите оценуваат дека можноста за обновен продажен притисок врз златото останува присутна во блиска иднина.

Во исто време, и валутниот пар евро/долар повторно забележа благ пад по ограничениот обид за закрепнување. Еврото претходно доби поддршка околу нивото од 1,1330 долари, но негативниот притисок повторно се засили.

И кај овој валутен пар, тргувањето под EMA50 го ограничува просторот за посилно закрепнување, додека краткорочниот надолен тренд останува активен. Според анализата, EUR/USD и понатаму може да се соочи со дополнителен притисок во наредниот период.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange