Анализи
АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот
Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.⇑
Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем.
Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.
Раст на профитабилноста на банките во регионот
Анализиран период: (јануари – јуни 2023)
Црна Гора раст на профит од 112%
Србија раст на профит од 91,5%
Хрватска раст на профит од 73,2%
Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%
Северна Македонија раст на профит од 35,3%
Северна Македонија
Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.
Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.
Србија
Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.
Хрватска
Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.
Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.
Црна Гора
Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%.
Босна и Херцеговина
Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство.
Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.
Анализи
Цените на нафтата осцилираат, аналитичарите предупредуваат на преголем оптимизам
Цените на нафтата во понеделникот се движеа нерамномерно, откако обновените воени напади меѓу САД и Иран за време на викендот повторно ја поттикнаа загриженоста за снабдувањето со сурова нафта од Блискиот Исток.
Фјучерсите за американската нафта West Texas Intermediate (WTI) пораснаа за 0,4 проценти, на 69,52 долари за барел. Претходно накратко ја надминаа границата од 70 долари, но потоа изгубија дел од добивките. Во петокот WTI го заврши тргувањето под 70 долари за првпат од 27 февруари, ден пред почетокот на војната со Иран.
Истовремено, фјучерсите за меѓународната референтна нафта Brent се намалија за 0,1 процент, на 71,90 долари за барел.
Како што пишува CNBC, ваквите движења следуваат по судирите меѓу САД и Иран, кои се заканија да ги нарушат преговорите насочени кон завршување на војната. Американски претставници изјавија дека двете страни ќе ги прекинат непријателствата и ќе овозможат слободен премин на трговските бродови низ стратешки важниот Ормутски Теснец.
Американската војска нападнала неколку цели во Иран, откако, според извештаите, комерцијален танкер во Ормутскиот Теснец во саботата бил погоден со проектил. Соседите на Иран, Кувајт и Бахреин, исто така во текот на ноќта пријавиле пристигнување на проектили и беспилотни летала.
Аналитичарите сметаат дека учесниците на енергетскиот пазар се премногу оптимистични во однос на временската рамка за обновување на снабдувањето со нафта од Персискиот Залив.
Настаните за време на викендот ги нагласија ризиците со кои нафтениот пазар и понатаму се соочува, наведоа Ворен Патерсон и Ева Манти од ING.
„Сепак, се чини дека учесниците на пазарот ги занемаруваат овие настани и наместо тоа се фокусираат на тоа што би значело продолжувањето на обновата на нафтените текови за глобалната рамнотежа меѓу понудата и побарувачката“, појаснија тие.
Анализи
Цените на нафтата паднаа за два отсто и покрај новите тензии со Иран
Цените на нафтата продолжија да паѓаат во петокот, додека инвеститорите ги следат случувањата на Блискиот Исток, но сè повеќе се фокусираат и на изгледите за снабдувањето на глобалниот пазар.
Меѓународниот репер Brent за испорака во август поевтини за 2,03 отсто, на 73,73 долари за барел, додека американската лесна нафта WTI падна за 2,11 отсто, на 70,4 долари за барел.
Пазарите реагираа воздржано и покрај новите информации за безбедносната состојба во Ормускиот Теснец. Американски претставник соопштил дека Иран стои зад напад врз товарен брод во близина на брегот на Оман. Бродот пловел под знаме на Сингапур, а британската служба за поморска безбедност информирала дека нема жртви ниту еколошка штета.
Генералниот секретар на Меѓународната поморска организација, Арсенио Домингез, изјави дека привремено е паузирана имплементацијата на планот за евакуација на дел од бродовите, со цел повторно да се потврди дека се обезбедени потребните безбедносни гаранции за пловилата во регионот.
Тензиите меѓу Иран и САД дополнително се зголемија и поради несогласувањата околу употребата на средствата опфатени со меморандум за разбирање меѓу двете земји. Претседателот на иранскиот парламент ги отфрли тврдењата на администрацијата на Доналд Трамп дека одмрзнатите ирански средства ќе се користат за купување американски земјоделски производи.
Американски претставници, пак, тврдат дека евентуалното ослободување на средствата ќе остане под одобрение на Вашингтон и дека тие би биле наменети за купување американски земјоделски производи за потребите на иранското население.
И покрај ваквите ризици, цените на нафтата се намалија бидејќи инвеститорите проценуваат дали дипломатските напори би можеле да го намалат ризикот од нарушување на снабдувањето. Дел од аналитичарите предупредуваат дека состојбата и натаму е неизвесна, особено поради значењето на Ормускиот Теснец за глобалниот транспорт на нафта и гас.
Скот Нејшнс, претседател на Nations Indexes, оцени дека пазарите можеби се премногу оптимистични, бидејќи, според него, многу прашања околу договорот меѓу САД и Иран остануваат нерешени.
Дополнителна неизвесност носи и ситуацијата во ОПЕК. Организацијата се соочува со можност за уште едно заминување на голем производител, откако Обединетите Арапски Емирати претходно ја напуштија групата. Ирак, според извештаите, побарал повисока производствена квота и предупредил дека би можел да излезе од картелот доколку неговите барања не бидат прифатени.
Ваквите случувања покажуваат дека пазарот на нафта останува под силно влијание на геополитичките ризици, но и на очекувањата за идната понуда и одлуките на големите производители.
Извор:CNBC
Анализи
Биткоин се врати близу 60.000 долари, но пазарот останува под притисок
Биткоинот се опорави и се приближи до нивото од 60.000 долари, откако претходно падна на 58.206 долари. Во последното тргување, најпознатата криптовалута се движеше околу 59.800 долари, во услови на силен пад на азиските берзи.
Пазарниот притисок беше засилен откако јужнокорејскиот индекс Kospi падна за осум отсто, додека јапонскиот Nikkei загуби три отсто. И покрај закрепнувањето, биткоинот и натаму е во минус од повеќе од пет отсто на неделно ниво, а речиси 20 отсто во последниот месец.
Аналитичарите посочуваат дека зоната меѓу 50.000 и 60.000 долари историски претставувала силна поддршка за биткоинот, бидејќи во тој распон често се појавувале купувачи за време на пазарни падови.
Распродажбата на азиските акции следуваше по зголемената претпазливост на Волстрит, поттикната од најавите за поскапувања кај големи технолошки компании, меѓу кои и Apple, поради растечките трошоци.
Сепак, моменталното пазарно окружување не изгледа поволно за биткоинот. На Волстрит се зголемуваат обложувањата против криптовалутата, додека нејзината цена се приближува до најниските нивоа во последните две години.
Опциите со кои се тргува на iShares Bitcoin Trust ETF, најголемиот берзански фонд поврзан со биткоин, на 25 јуни достигнале 1,1 милион договори, што е двојно повеќе од просекот во последните 30 дена.
Продажните опции биле повеќе од двојно побројни од куповните, што покажува дека дел од трговците на Волстрит и натаму очекуваат дополнителен пад на цената на биткоинот.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда


