Анализи
АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот
Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.⇑
Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем.
Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.
Раст на профитабилноста на банките во регионот
Анализиран период: (јануари – јуни 2023)
Црна Гора раст на профит од 112%
Србија раст на профит од 91,5%
Хрватска раст на профит од 73,2%
Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%
Северна Македонија раст на профит од 35,3%
Северна Македонија
Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.
Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.
Србија
Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.
Хрватска
Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.
Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.
Црна Гора
Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%.
Босна и Херцеговина
Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство.
Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.
Анализи
Златото благо се повлекува по силниот раст, но позитивниот тренд останува
Цената на златото забележа ограничен пад во последното тргување, откако инвеститорите почнаа да реализираат дел од добивките остварени во претходниот период, покажува техничката анализа на Economies.com.
Според анализата, златото во моментов се обидува да ги намали условите на прекумерна купеност, кои се видливи кај индексите на релативна сила. Појавата на негативни сигнали укажува на краткорочно забавување на моментумот.
Сепак, аналитичарите оценуваат дека ова повлекување може да му овозможи на златото повторно да добие позитивен моментум и да го продолжи растот во блиска иднина.
Цената и натаму се движи над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што според техничката анализа обезбедува позитивна поддршка и ги зголемува шансите за продолжување на нагорниот тренд.
Краткорочниот притисок засега се поврзува со прекумерната купеност и привременото забавување на моментумот, додека пошироката техничка слика останува позитивна.
Анализи
САД ја засилуваат блокадата кај Ормутскиот Теснец, пренасочени 55 трговски бродови
Американската војска продолжува со поморскиот притисок врз Иран и досега пренасочила вкупно 55 трговски бродови од иранските пристаништа, додека преговорите за повторно отворање на Ормутскиот Теснец остануваат во застој.
Според американската Централна команда, само во текот на минатата недела биле пренасочени уште 20 комерцијални бродови, со што бројката се зголемила од 35 на 55. Американските сили, според соопштението, онеспособиле и два брода и се качиле на уште два со цел да обезбедат почитување на блокадата.
Кризата во Ормутскиот Теснец трае повеќе од пет месеци и има сериозни последици врз глобалната трговија со енергенси. Пред избувнувањето на војната во февруари, низ теснецот поминувала околу една четвртина од светската поморска трговија со нафта и околу една петтина од глобалната трговија со течен природен гас.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи во неделата изјави дека нема можност за обновување на преговорите со САД сè додека Вашингтон, според него, продолжува да го прекршува меморандумот од јуни и не обезбеди компензација за тие прекршувања.
Сепак, Арагчи посочи дека посредници сè уште работат на изнаоѓање начин за продолжување на преговорите.
Американскиот претседател Доналд Трамп, кој минатата недела изразуваше оптимизам дека може да биде постигнат договор со Техеран, сега изјави дека е подготвен да почека економскиот притисок врз Иран дополнително да се зголеми. Тој посочи дека САД во моментов водат само ограничени разговори и ја следат економската состојба во земјата.
Иран, пак, поставил повеќе услови за повторно отворање на Ормутскиот Теснец, меѓу кои укинување на американската поморска блокада и санкциите, повлекување на американските сили од регионот, исплата на воени репарации и ослободување на замрзнатите ирански средства.
Паралелно, Иран разговара со Оман за воспоставување посебни транзитни рути низ теснецот. Според Арагчи, овие разговори се во завршна фаза, но договорот не би значел целосно повторно отворање на пловниот пат.
Тензиите дополнително се зголемуваат поради нападите врз бродови. Обединетите Арапски Емирати соопштија дека Иран во саботата истрелал ракета кон танкер во сопственост на ADNOC, додека јеменските Хути ја презедоа одговорноста за напад врз нафтена рафинерија во Саудиска Арабија и цели во пристаништето Ал-Мака во Јемен.
Поради безбедносните ризици, сообраќајот низ Ормутскиот Теснец значително е намален. Според податоци на Kpler, во петокот биле потврдени само осум преминувања, што е за 33 отсто помалку во однос на претходниот ден.
Неизвесноста веднаш се одрази и врз цените на нафтата. Во понеделникот, фјучерсите на Брент пораснаа за речиси еден отсто, до 84,22 долари за барел, додека американската WTI нафта поскапе за 0,6 отсто, на 78,63 долари.
Аналитичарите предупредуваат дека и покрај одреден напредок во дипломатските контакти, длабоката недоверба меѓу Вашингтон и Техеран и натаму остава простор за ново влошување на ситуацијата.
Извор: CNBC
Анализи
Силен раст на тргувањето на Македонската берза, Комерцијална банка со најголем промет
Трговската активност на Македонската берза значително се засили во периодот од 4 до 7 август, кога вкупниот промет достигна 94 милиони денари, што е за 224,44 отсто повеќе во споредба со претходната недела.
Најголем интерес кај инвеститорите имаше за акциите на Комерцијална банка Скопје, со кои беше остварен промет од 58,7 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 12,3 милиони денари и Гранит со 4,3 милиони денари.
Меѓу најтргуваните компании се најдоа и ТИТАН УСЈЕ со промет од 3,6 милиони денари и Макпетрол со 3,3 милиони денари.
Во текот на неделата биле реализирани 254 трансакции, преку кои биле истргувани вкупно 11.398 акции и 5.131 обврзница.
Кај движењето на цените, најголем раст забележаа акциите на Стопанска банка Скопје, кои поскапеа за 1,58 отсто. Акциите на Реплек пораснаа за 0,66 отсто, а на Алкалоид за 0,44 отсто.
На спротивната страна, најголем пад имаше кај Макпетрол, чии акции загубија 0,94 отсто од вредноста, додека акциите на Комерцијална банка се намалија за 0,38 отсто.
Според бројот на истргувани акции, најактивна беше Либерти АД Скопје со 4.467 акции, по што следуваа Гранит со 3.000 и Комерцијална банка со 2.237 истргувани акции.
Во анализираниот период беа реализирани и две блок-трансакции. Кај Комерцијална банка беа истргувани 93 акции по цена од 26.250 денари за акција, додека кај Алкалоид беа истргувани 200 акции по цена од 22.500 денари.
Неделните податоци покажуваат значително зголемена активност на домашниот пазар на капитал, при што најголем дел од прометот беше концентриран во акциите на Комерцијална банка.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување на референт за работа со благајна
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка објави оглас за вработување во Тетово



