Анализи
АНАЛИЗА: Македонските банки со рекордни профити, но далеку зад банките во регионот
Рекордниот раст на профитите на банките во текот на оваа година предизвика многу коментари и бурни реакции. Со нетрпение се очекуваат годишните финансиски извештаи на банките за да се види до каде ќе стигнат добивките на банките за 2023 година, односно на кое ниво ќе бидат поставени рекордите.⇑
Неспорно е дека македонските банки ќе ја запишат оваа година како најуспешна во однос на остварените добивки. Сепак, мала доза на разочараност може да им биде фактот дека ја губат трката со банките во регионот, каде растот на профитабилноста е далеку поголем.
Во очекување на годишните биланси, Банкарство анализира како стојат работите со полугодишните резултати. Дефинитивно најголем полугодишен раст на вкупниот профит имаат банките во Црна Гора – дури 112%. Следуваат банките во Србија со раст на вкупната добивка од 91,5%, па банките во Хрватска со позитива од 73,2%. По нив се банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина со раст на вкупната добивка од 53,1% и дури по нив се македонските банки, кои во првите шест месеци од оваа година имаат вкупен раст на профитабилноста од 35,3%.
Раст на профитабилноста на банките во регионот
Анализиран период: (јануари – јуни 2023)
Црна Гора раст на профит од 112%
Србија раст на профит од 91,5%
Хрватска раст на профит од 73,2%
Босна и Херцеговина раст на профит од 53,1%
Северна Македонија раст на профит од 35,3%
Северна Македонија
Имајќи предвид дека за првите девет месеци профитабилноста на македонските банки е подобрена и бележи вкупен раст од 48%, можно е македонскиот банкарски сектор на ниво на регион да се искачи погоре.
Вкупната добивка на 13-те македонски банки во првите девет месеци од оваа година изнесува 197 милиони евра. Во однос на истиот период од минатата година е поголема за 66 милиони евра. Дури 180 милиони евра од вкупниот банкарски профит отпаѓа на петте најголеми банки, кои го зголемиле профитот за 60 милиони евра во однос на истиот период лани. Средните банки оствариле вкупен профит од 15 милиони евра, што е зголемување за 6 милиони евра, а малите банки имаат вкупна добивка од околу два милиони евра.
Србија
Во Србија се уште не се сумирани билансите за првите девет месеци, но повеќе од сигурно е дека профитите на српските банки исто така ќе бидат рекордни. Тоа може да се заклучи од финансиските резултати во првата половина од оваа година, кои покажуваат дека вкупната добивка на српските банки изнесува 607 милиони евра и е поголема за 91,5% од минатогодишната во истиот период. Од Народната банка на Србија известуваат дека во структурата на приходите доминираат нето приходите од камати и надоместоци, односно од редовното работење на банките. За споредба, растот на добивката на македонските банки во првата половина од оваа година изнесува 35,3%, што значи дека српските банки се далеку попрофитабилни.
Хрватска
Хрватските банки заостануваат зад српските според профитабилност, но се пред македонските. Во првите осум месеци оваа година остварија нето добивка од 971 милион евра, што е раст од 51% во однос на истиот период лани. Во првата половина од годината бележат раст на профитот од фантастични 73,2%. Централната банка на Хрватска пресметка дека банките оствариле вкупен профит од 703,8 милиони евра, за разлика од 406,4 милиони евра во првата половина од 2022 година. Од вкупната добивка, речиси 665 милиони евра отпаѓаат на шесте најголеми банки. Повратот на имот достигна 1,9%, на повратот на капитал 16,8%.
Вкупниот имот на хрватските банки е намален за 2,6% и изнесува 74 милијарди евра, што главно е последица на намалените депозити на финансиските друштва и повлекувањето депозити од граѓаните поради вложувања во народни обврзници. И покрај тоа, краткорочната и структурната ликвидност на хрватските банки е многу висока. Можноста за вложување на вишокот ликвидност во Хрватската народна банка по каматна стапка на прекуноќни депозити и зголемените каматни приходи од сите сектори, освен од домаќинствата, придонесе вкупните каматни приходи на хрватските банки да пораснат за првпат после децениско стагнирање.
Црна Гора
Во првата половина од оваа година, профитот на црногорските банки беше зголемен за 112% во однос на истиот период лани. Десетте деловни банки во Црна Гора на крајот од септември забележаа вкупен профит од 112,78 милиони евра. Од Централната банка на Црна Гора наведуваат дека трендовите во банкарскиот сектор се позитивни. Вкупната актива на банките на крајот од третиот квартал била на историски максимум и изнесува 6,8 милијарди евра. Капиталот на банките изнесува 808,5 милијарди евра, што е годишен раст од 31,8%. Падот на неквалитетните кредити продолжува, па нивното учество во вкупниот обем на кредити изнесува 5%.
Босна и Херцеговина
Профитот на банките во Федерацијата на Босна и Херцеговина и во Република Српска во првите девет месеци од 2023 изнесува околу 290 милиони евра (580 милиони марки). Банките во Федерацијата БиХ имаат вкупна добивка од околу 216 милиони евра, што е раст од 46,6% во однос на истиот период лани. Според Агенцијата за банкарство на БиХ, растот на добивките на банките се должи на зголемените камати на средствата што ги држат локалните банки во банките во странство.
Во првата половина од оваа година, банките со седиште во Федерацијата БиХ имаа нето добивка од околу 134 милиони евра, што претставува раст од 53,1% во однос на истиот период од претходната година.
Анализи
“Д-р Дум“ предупредува: Војната со Иран може повторно да ги зголеми каматните стапки
Војната со Иран би можела да има значајни последици врз глобалната инфлација и идните движења на каматните стапки, предупредува познатиот економист Нуриел Рубини.
Говорејќи во емисијата „Opening Bid“ на „Yahoo Finance“, професорот на Универзитетот во Њујорк објасни дека постојат три можни сценарија за инфлацијата во услови на геополитички шок.
„Првото сценарио е привремено зголемување на цените кое со тек на време исчезнува. Второто е трајно повисоко ниво на цените, но без значајно влијание врз инфлациските очекувања. Третото сценарио е најризично, кога расте и самата стапка на инфлација, но растат и очекувањата за инфлација“, истакна Рубини.
Според него, во првите два случаи централните банки обично применуваат стратегија „да се чека и да се следи“, без агресивни промени на каматните стапки. Но, доколку инфлациските очекувања се одлепат од целите на монетарната политика, институциите како ЕЦБ и Федералните резерви би биле принудени повторно да ги зголемат каматните стапки.
Клучниот фактор, според Рубини, ќе биде движењето на цената на нафтата. Доколку таа се задржи над 100 долари за барел подолг период, инфлациските притисоци би можеле значително да се засилат.
И покрај растот на цените на енергенсите, глобалните берзи засега остануваат релативно стабилни. Сепак, одредени економски индикатори веќе сигнализираат слабеење на довербата. Индексот на на расположението на потрошувачите на Универзитетот во Мичиген за март падна на 55,5 поени, што е најниско ниво во 2026 година.
Податоците покажуваат дека оптимизмот на потрошувачите нагло се намалил по почетокот на воените тензии на Блискиот Исток, при што очекувањата за личните финансии се намалиле за 7,5 проценти на национално ниво.
Рубини, кој го доби прекарот „Д-р Дум“ поради раното предупредување за финансиската криза од 2008 година, смета дека сегашниот ценовен шок сам по себе веројатно нема да ја турне глобалната економија во рецесија, но може да создаде дополнителни инфлациски притисоци доколку конфликтот се пролонгира подолг период.
Анализи
Пад на цените на нафтата: техничките сигнали укажуваат на продолжување на надолниот тренд
Цените на суровата нафта бележат пад во текот на последното тргување, откако не успеаја да го пробијат клучното ниво на отпор од 92 долари за барел, покажува најновата анализа на пазарите.
Според аналитичарите, негативниот тренд се засилува откако цената го проби краткорочниот растечки тренд, што дополнително ја потврдува доминацијата на продавачите на пазарот. Дополнителен притисок врз цената создава и фактот што таа се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што обично се смета за сигнал за продолжување на падот.
Индикаторите за релативна сила, исто така, испраќаат негативни сигнали, иако претходно излегоа од зоната на препродаденост. Ова, според анализата, отвора простор за нови загуби во наредниот период.
Во меѓувреме, на пазарот на сребро се забележува спротивен тренд. Цените на среброто пораснаа, поттикнати од позитивни технички сигнали и засилен куповен интерес.
Среброто успеа да пробие краткорочна опаѓачка линија на тренд, што се смета за позитивен сигнал и укажува на можност за продолжување на растот. Сепак, цената се соочува со отпор кај 50-дневниот подвижен просек, кој засега го ограничува понатамошниот напредок.
Аналитичарите оценуваат дека доколку овој отпор биде надминат, можно е среброто да таргетира повисоки нивоа во блиска иднина.
Анализи
Еврото се повлече од двонеделниот максимум поради ескалацијата на конфликтот со Иран
Еврото во вторникот забележа пад на европските пазари во однос на американскиот долар и другите глобални валути, повлекувајќи се од највисокото ниво во последните две недели. Причина за тоа е зголемената побарувачка за американскиот долар како „сигурно засолниште“, по воздушните напади на САД и Израел врз енергетската инфраструктура во Иран.
Нападите врз иранските енергетски капацитети дополнително ја усложнија дипломатската ситуација. Според аналитичарите, ваквите потези ги нарушуваат веќе кревките односи и ја намалуваат веројатноста Техеран да се врати на преговарачката маса под директен воен притисок.
На девизните пазари, еврото ослабе за 0,3% и се тргуваше по курс од 1,1576 долари, откако на почетокот на денот изнесуваше 1,1612 долари, а достигна и дневен максимум од 1,1618 долари. Претходно, во понеделникот, еврото порасна за 0,35%, достигнувајќи двонеделен максимум од 1,1640 долари, по најавата за можни разговори меѓу САД и Иран и одложувањето на воените акции.
Истовремено, американскиот долар зајакна, при што доларскиот индекс се искачи од двонеделното најниско ниво, одразувајќи ја обновената побарувачка за американската валута.
Иако претходно беше најавено одложување на нападите, во вторникот американските и израелските сили извршија интензивни удари врз одредени енергетски цели во Иран. Овој развој може да доведе до натамошна ескалација на конфликтот, вклучително и можни ракетни напади врз цели во Израел и земјите од Заливот.
Во меѓувреме, Европска централна банка ја задржа каматната стапка непроменета на последниот состанок, шести по ред. Сепак, според извори, можно е веќе следниот месец да започне дебата за зголемување на каматните стапки. Пазарите веќе ги зголемија очекувањата за покачување од 25 базични поени на априлскиот состанок.
Инвеститорите сега го насочуваат вниманието кон најавените економски податоци за март, кои ќе дадат појасна слика за состојбата во индустрискиот и услужниот сектор во Европа, како и за влијанието на растечките цени на енергенсите врз економската активност.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје



