Анализи
Ангеловска-Бежоска: Кредитите за поддршка на енергетската трансформација на економијата бележат раст
„Инвестициите во зелени и одржливи проекти и примената на иновативни решенија во областа на финансиите преку користење напредни технологии се во основата на зелената и дигиталната трансформација, којашто е основен предуслов за градење силна економија, отпорна на шокови. А за поддршка на инвестициите е неопходен здрав и стабилен финансиски систем“, истакна гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска на панел-дискусија во рамките на годишната конференција на Стопанската комора на Северна Македонија под наслов „Економски предизвици во 2023 година: како да го одржиме економскиот раст и да ја трансформираме економијата“.
Во изминатиот период се согледува сѐ поголема поддршка на банкарскиот систем за проектите за енергетска трансформација на економиите. Според податоците од банките, зеленото кредитирање бележи постојан раст и на крајот на септември 2022 година е зголемено за 80%, во споредба со крајот на 2019 година, при што најголем придонес кон растот имаат кредитите на корпоративниот сектор. Се очекува дека овие позитивни трендови ќе продолжат и во иднина, поддржани и преку наменски кредитни линии од меѓународните финансиски институции.

Гувернерката посочи дека Народната банка презема низа активности за поттикнување на зеленото финансирање. Дел од нив се и монетарните мерки, како на пример одлуката за промена кај инструментот за задолжителна резерва, со која се поттикнува кредитирањето на проектите поврзани со домашното производство на електрична енергија од обновливи извори. Тука е и соработката со меѓународните финансиски институции и учеството во меѓународните иницијативи, со што се овозможува да се следат најновите трендови коишто се предводени од иновациите во областа на финансиите, со посебно внимание на иновациите со зелена компонента (англ. GreenTech).
„Во моментов се работи на Стратегијата за зелено финансирање, во која се предвидени низа активности, меѓу кои и подготовка на насоки за работењето на банките во доменот на зелените финансии, вклучително и за транспарентното финансирање. Се гради и зелено портфолио на хартиите од вредност во девизните резерви, а од годинава Народната банка воспостави и редовен систем на прибирање подетални податоци за зеленото финансирање. За оцена на отпорноста на банкарскиот систем на климатските промени се планираат стрес-тестирања, за што ќе биде неопходно засилување на институционалниот капацитет, и на регулаторот, и на банките“, рече гувернерката.
Анализи
Горивата повторно поскапуваат
Од ноќеска на полноќ стапуваат во сила повисоки цени на горивата, откако Регулаторната комисија за енергетика донесе одлука за нивно зголемување. Во просек, поскапувањето изнесува 3,47 проценти.
Бензините ќе поскапат за 2,5 денари по литар, додека дизелот ќе има зголемување од два денари. Според новата одлука, ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе се продава по цена од 85 денари за литар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе чини 87 денари. Цената на ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) се утврдува на 93,5 денари за литар, а екстра лесното масло за горење ќе достигне 98,5 денари.
Покрај тоа, се зголемува и цената на мазутот М-1 НС, кој отсега ќе се продава по 49,720 денари за килограм, што претставува раст од 3,064 денари.
Од Регулаторната комисија објаснуваат дека растот на цените е резултат на поскапувањата на нафтените деривати на светските пазари, каде што се забележува пораст кај сите категории – бензините, дизелот, екстра лесното масло и мазутот. Дополнително, благо влијание има и движењето на курсот на денарот во однос на американскиот долар.
Во пресметката, како што посочуваат од Комисијата, се вклучени и намалените акцизи – за дизелот за 4 денари по литар, а за бензините за 2 денари, како и намалениот ДДВ од 10 проценти за одредени горива.
И покрај новите максимални цени, на дел од бензинските пумпи низ земјата горивата и понатаму се продаваат по нешто пониски цени од утврдените.
Анализи
Пад на бројот на работници во индустријата: намалување од 2,8 % во март
Бројот на работници во индустријата бележи намалување во март 2026 година во споредба со истиот месец лани, покажуваат најновите податоци. Најизразен пад е регистриран во секторот рударство и вадење камен, додека благо зголемување има во енергетскиот сектор.
Конкретно, во март 2026 година, во однос на март 2025 година, бројот на работници во секторот рударство и вадење камен е намален за 6,9 %, во преработувачката индустрија за 2,8 %, додека во снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација е зголемен за 0,6 %.
Анализирано според главните индустриски групи, пад е забележан во повеќе сегменти. Бројот на работници се намалил во групата енергија за 2,1 %, кај капиталните производи за 3,6 %, кај нетрајните производи за широка потрошувачка за 3,4 %, како и кај интермедијарните производи, освен енергија, за 2,9 %. Единствен раст има кај трајните производи за широка потрошувачка, каде бројот на вработени е зголемен за 1,0 %.
Негативниот тренд се забележува и на квартално ниво. Во периодот јануари – март 2026 година, во однос на истиот период во 2025 година, бројот на работници во индустријата е намален за 3,3 %.
Податоците укажуваат на континуиран притисок врз индустрискиот сектор, со најголеми загуби на работни места во рударството и преработувачката индустрија, додека енергетиката останува единствен сегмент со благ раст.
Анализи
Славески: Македонската економија покажува отпорност, инфлацијата се стабилизира
Гувернерот Трајко Славески пред Комисијата за финансирање и буџет при Собранието на Република Северна Македонија ја презентираше актуелната економска состојба, оценувајќи дека економијата останува стабилна и покрај зголемената глобална неизвесност.
Според него, во 2025 година економскиот раст изнесувал 3,5 проценти, при што главен двигател била домашната побарувачка, особено инвестициите. Позитивни трендови се забележуваат и на пазарот на труд, со раст на вработеноста и намалување на невработеноста.
Во првиот квартал од 2026 година, инфлацијата се стабилизирала на 3,7 проценти, пред сè поради намалување на базичната инфлација. Сепак, Славески предупреди дека идните движења на цените остануваат неизвесни, имајќи ги предвид геополитичките ризици и случувањата на глобалните пазари.
„Новите случувања на Блискиот Исток претставуваат значителен надворешен шок, кој влијае врз цените на енергентите и синџирите на снабдување“, изјави Славески.
Банкарскиот систем, како што беше посочено, останува стабилен, со раст на депозитите од 11,3 проценти и кредитната активност од 13,1 проценти, поддржан од солидната капитализираност и квалитетот на кредитното портфолио.
Од Народна банка на Република Северна Македонија посочуваат дека ќе продолжат со внимателна и конзистентна монетарна политика, насочена кон одржување на ценовната стабилност и стабилен девизен курс.
„Подготвени сме навремено да реагираме со сите расположливи инструменти, за зачувување на макроекономската стабилност“, порача гувернерот.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје




