Совети
Дигиталниот имот е новата сопственост – дали го штитиме доволно?
Во време кога технологијата се развива побрзо од кога било, сè почесто се соочуваме со нова реалност – создаваме форми на сопственост кои не можеме физички да ги допреме, но сепак имаат реална вредност.
Дигиталниот имот стана дел од секојдневието на секој од нас. Секој профил што го отвораме, секоја мобилна апликација што ја користиме, секоја банкарска сметка или онлајн нарачка – сето тоа претставува дел од нашиот дигитален идентитет и, практично, наш дигитален имот. Иако често не го доживуваме како „вистинска“ сопственост, овој имот бара исто ниво на внимание и заштита како и нашите физички добра – домот, автомобилот или личните документи.
Но, дали навистина пристапуваме со иста одговорност?
Иако сме внимателни кога станува збор за физичката безбедност, во дигиталниот свет често сме порелаксирани – користиме исти лозинки, отвораме сомнителни линкови или споделуваме лични информации без доволно размислување. Токму тука се отвора простор за злоупотреби.

Нови ризици во дигиталниот свет
Денес измамите не доаѓаат само преку телефон или лице в лице. Тие сè почесто се појавуваат во форма на пораки, линкови или апликации.
Меѓу најчестите ризици се:
• Фишинг (Phishing) – пораки што изгледаат како да доаѓаат од банка или институција, а имаат цел да ги откријат вашите лозинки или податоци од картичка
• Кражба на идентитет – злоупотреба на лични податоци за отворање профили, земање кредити или склучување договори
• Неовластен пристап до сметки – најчесто како резултат на слаби или повторно користени лозинки
• Злоупотреба преку социјални мрежи – информации што ги споделуваме јавно можат да се искористат за социјален инженеринг
• Malware и Spyware – софтвер што ги следи активностите и краде податоци
• Лажни онлајн продавници – страници што собираат податоци без да испорачаат производ
• Пробивање на бази на податоци (data breaches) – протекување на информации кои можат да завршат на „dark web“
Одговорноста започнува од нас
Иако компаниите имаат законска и регулаторна обврска да ги заштитат податоците на клиентите, личната одговорност останува клучна алка во безбедносниот синџир.
Неколку едноставни, но важни правила можат значително да го намалат ризикот:
• користете силни и различни лозинки
• активирајте двофакторска автентикација
• не споделувајте лични податоци јавно
• проверувајте ги линковите и испраќачите
• редовно ажурирајте ги уредите и апликациите
Како Иуте ги штити податоците на клиентите
Во Иуте, дигиталната сигурност не се третира само како регулаторна обврска, туку како составен дел од корпоративната култура и односот кон клиентите.
Компанијата има имплементирано повеќе механизми за заштита, меѓу кои:
• регистрирана шема за електронска идентификација
• автоматско одјавување од мобилната апликација MyIute при неактивност
• редовно тестирање на отпорноста и безбедноста на системите
• можност за биометриска најава
• енкриптирана комуникација на сите дигитални канали
Дигиталната доверба не се гради само со технологија, туку и со одговорност. И на компаниите, и на поединците.
Затоа, во време кога нашиот живот сè повеќе се одвива онлајн, заштитата на дигиталниот имот не е опција – туку неопходност.
Анализи
Избегнувајте ги овие ПИН-кодови за вашата платежна картичка – Крадците секогаш прво нив ги внесуваат
Секој што некогаш ја изгубил или му е украдена картичката го знае стравот од ненадејно губење на сите тешко заработени пари. Но, опасноста демне дури и ако вашиот ПИН е доволно едноставен за некој да може да го погоди.
ПИН-кодот е една од основните заштити на платежната картичка, но изборот на едноставна комбинација може значително да го зголеми ризикот од неовластен пристап.
Изборот на добар ПИН може да биде предизвик
ПИН кодот треба да биде лесен за паметење, но не треба да го запишувате. За разлика од лозинката, не можете да користите интерпункциски знаци или големи букви и сте ограничени на само 10 цифри.
Иако четирицифрениот ПИН овозможува 10.000 можни комбинации, голем број корисници и понатаму избираат лесни и предвидливи кодови. Меѓу најчестите се 1234, 0000, 1111 и 1212, но и комбинации како 4321, 2222, 7777 или други повторливи и симетрични шеми.
Токму ваквите комбинации најчесто се меѓу првите што би ги испробал хакер или крадец кој се обидува да добие неовластен пристап. Ризикот е уште поголем доколку ПИН-кодот е поврзан со лесно достапни лични информации, како датум на раѓање.
Што предупредуваат експертите?
Експертите предупредуваат дека промената на вашиот ПИН може да биде едноставен, но важен чекор во заштитата на вашите лични информации и финансиски средства.
Тие советуваат корисниците да избегнуваат очигледни комбинации и лични податоци при изборот на ПИН. Кодот треба да биде непредвидлив, но доволно лесен за паметење, без да се запишува на картичката или да се чува заедно со неа.
Совети
Македонска берза објави водич за трансформација и раст на бизнисите
Македонската берза подготви детален водич наменет за компаниите кои сакаат да ги искористат можностите на пазарот на капитал за обезбедување средства, раст и понатамошен развој.
Во водичот на едноставен начин се објаснуваат предностите од трансформацијата на компаниите во акционерски друштва, различните модели за продажба и емисија на акции, придобивките од котацијата на берза, како и постапката за издавање обврзници.
Од Македонската берза посочуваат дека целта е на бизнисите да им се олесни разбирањето на процесите за прибирање финансиски средства преку пазарот на капитал, кои на прв поглед може да изгледаат сложено.
Водичот е подготвен во рамките на иницијативата „Август – месец на подготовки за пазарот на капитал“. Во текот на месецот компаниите можат да закажат и бесплатни консултации во Македонската берза, на кои ќе добијат повеќе информации за можностите за пазарно финансирање и за актуелниот проект за поттикнување и подготовка на македонските компании.

За дополнителни информации, заинтересираните можат да се обратат на електронската адреса [email protected] или на телефонскиот број 02/3122-055.
Совети
УЈП: Приходите од краткорочно издавање сместување мора да се пријават и оданочат
Граѓаните кои издаваат станови, апартмани, викендички или соби за краток престој до 31 ден имаат обврска да го пријават остварениот приход во Управата за јавни приходи и да платат данок на личен доход.
Обврската важи без разлика дали сместувањето се издава директно или преку платформи како Airbnb, Booking.com, Facebook, Kajak или други интернет-сервиси.
Од УЈП информираат дека пријавувањето се врши преку системот е-Даночни услуги. Даночниот обврзник треба да се најави на својот кориснички профил, да ја избере услугата Е-ПДД и да пополни соодветна електронска пресметка за приходот од закупнина.
Кон пресметката треба да се приложи документ со кој се потврдуваат внесените податоци. Системот автоматски го пресметува износот на данокот, а пријавата се потпишува со еднократен ПИН-код.
По одобрувањето од службено лице, се генерира рекапитулација со налог ПП53 за плаќање на данокот на личен доход. Данокот треба да се плати најдоцна до 15-ти во месецот за претходниот месец.
Аконтативната пресметка се поднесува најдоцна до 10-ти во месецот на издавање. Кога исплатата доаѓа од странство, рокот е до 10-ти во месецот што следува по месецот во кој е остварен приходот.
За граѓаните на кои им е потребна помош, УЈП има објавено видеоупатства за поднесување на електронската пријава и плаќање на данокот. Дополнителни информации може да се добијат и преку Контакт-центарот на бројот 02 3253 200 или во најблиската организациска единица на Управата.
Од УЈП најавуваат дека ќе продолжат со анализи и контроли за да обезбедат еднаква примена на законите и да спречат нелојална конкуренција кон даночните обврзници кои редовно ги исполнуваат своите обврски.
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти
-
Анализипред 1 месецДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Продуктипред 2 месециНулта толеранција за измами: Владата усвои нова Стратегија за заштита на финансиските интереси на ЕУ во земјава до 2030 година
-
Банкипред 4 неделиПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка нуди потрошувачки кредит до 1.000.000 денари со одобрување за 24 часа
-
Советипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Вториот столб е лична заштеда за посигурна пензија





