Бизнис
Што носат правилата на ЦЕФТА за електронска трговија за економијата и граѓаните?
Во светот на дигитализацијата, интернет трговијата доживеа просперитет. Само неколку клика нè делат од бројните придобивки што ги нуди онлајн пазарот – почнувајќи од широк избор на производи и услуги, заштеда на време, но и пари. Но, иако на прв поглед сè изгледа едноставно, зад сцената често се кријат комплексни процедури кои можат да ја забават размената и да го продолжат патот на стоките и услугите до крајните корисници.
Сето тоа го имаа на ум претставниците на ЦЕФТА за време на подготовката на Одлуката за олеснување на електронската трговија. Станува збор за документ кој чека зелено светло од Заедничкиот комитет на ЦЕФТА, а кој, доколку биде усвоен, ќе донесе бројни олеснувања за е-трговијата и ќе потврди дека сме чекор поблиску до европските стандарди.
Промена на пејзажот на е-трговијата во регионот
Стандардизацијата на правната рамка, како што велат, е основната цел на Одлуката за олеснета е-трговија. На тој начин, ЦЕФТА целосно би го променила пејзажот на е/трговијата во регионот, не само преку намалување на административните пречки и олеснување на движењето на стоките и услугите, туку и преку подобрување на заштитата на потрошувачите.
„Со овој документ се стремиме кон создавање на поедноставен, потранспарентен и побезбеден дигитален пазар, кое ќе поттикне понатамошен раст на е-трговијата, ќе ја зголеми конкуренцијата и ќе донесе придобивки и за потрошувачите и за економиите во регионот“, се вели во соопштението.
Што носи одлуката за граѓаните и економијата?
Одлуката за е-трговија на ЦЕФТА, како што се истакнува во соопштението, има далекусежни придобивки кои ги засегаат и животите на потрошувачите и на компаниите.
„Граѓаните пред сè добиваат широк избор на производи и услуги кои се достапни со еден клик. Земете за пример дека се наоѓате во Македонија и сакате да тргувате на е-трговска платформа во Србија, Босна и Херцеговина или пак Црна Гора. Одлуката на ЦЕФТА ќе ви овозможи да го направите тоа со леснотија и сигурност, знаејќи дека вашите права како потрошувач се заштитени и дека нема да бидете оптоварени со непотребна бирократија“, велат од ЦЕФТА.
Одлуката не е важна само за потрошувачите, туку, како што појаснија, и за компаниите.
„Македонските производители и трговци лено би можеле да ја зголемат својата понуда на сите земји членки на ЦЕФТА. Со усогласените правила на е-трговијата, бизнисот се шири, расте локалната економија, се отвораат нови работни места, а сето тоа без дополнителни административни пречки. Притоа, компаниите работат според правилата на својот домашен пазар, што целиот процес го прави поедноставен“, се истакнува во соопштението.
Безбедна и доверлива интернет трговија
Заштитата на потрошувачите е во фокусот на Одлуката за олеснета е-трговија, се наведува во соопштението, и се додава дека станува збор за поставување на заеднички стандарди усогласени со правилата на Европската унија, кои ја прават онлајн купопродажбата безбедна и доверлива.
„Кога тргувате на интернет, веб-страниците мора да ги задоволуваат стандардите за транспарентност и безбедност, обезбедувајќи јасни информации за продавачот, цените, условите за продажба. Одлуката исто така предвидува и право да ја откажете купопродажбата во рок од 14 дена без плаќање на пенали и да добиете поврат на парите. Испораката мора да биде извршена во рок од 30 дена, освен ако не е поинаку договорено, а ризикот од загуба или оштетување преминува на вас дури кога ќе ја примите стоката“, се наведува во соопштението.
Одлуката на ЦЕФТА за е-трговија не е само уште една бирократска иницијатива. Тоа, како што истакнаа, е промена која ги отвора вратите кон подинамичен и повеќе поврзан дигитален пазар.
„Без разлика дали сте потрошувач во потрага по поголем избор на интернет опции, претприемач кој сака да го прошири бизнисот, или економија која се стреми кон дигитален напредок, оваа одлука носи огромни придобивки. Кога ќе биде усвоена, ЦЕФТА ќе ги отвори вратите кон единствениот пазар на ЕУ, сигнализирајќи посветеност на транспарентноста, ефикасноста и усогласувањето со европските стандарди“, се заклучува во соопштението.
Бизнис
“ГОСПОДИНОТ ТАРИФМЕН“ ПОВТОРНО ВО АКЦИЈА – САД ги зголемуваат царините за увоз од Јужна Кореја на 25 проценти
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Соединетите Американски Држави ги зголемуваат царините за увоз на стоки од Јужна Кореја, вклучувајќи автомобили, фармацевтски производи, дрва и други реципрочни производи, од 15 на 25 проценти.
Во објава на својата платформа „Truth Social“, Трамп посочи дека одлуката е донесена поради, како што наведе, непочитување на договорот од страна на јужнокорејското законодавно собрание, кое не го ратификувало билатералниот трговски договор договорен меѓу двете земји во текот на 2025 година.
„Претседателот Ли Џе Мјунг и јас постигнавме одличен договор за двете земји на 30 јули 2025 година, кој повторно го потврдивме за време на мојата посета на Кореја на 29 октомври 2025 година. Зошто корејското законодавно собрание не го одобри?“, напиша Трамп, додавајќи дека зголемувањето на царините е директна последица на таа одлука.
Од кабинетот на јужнокорејскиот претседател соопштија дека досега немаат добиено официјално известување или детално образложение од американската Влада во врска со конкретниот опсег и времетраењето на мерката.
Трамп првично најави можност за воведување царини од 25 проценти уште претходно, но по преговорите во јули и октомври 2025 година беше договорена пониска стапка од 15%. Новата одлука претставува заострување на трговските односи меѓу двете земји, иако Јужна Кореја минатата година најави инвестиции од околу 350 милијарди долари во САД, планирани да се реализираат во наредните неколку години.
Јужна Кореја е еден од клучните трговски партнери на САД, со значителен извоз на автомобили (Киа, Хјундаи), полупроводници, електроника и други индустриски производи. Аналитичарите предупредуваат дека зголемувањето на царините може да има негативно влијание врз синџирите на снабдување, трошоците за производство, како и врз профитабилноста на компаниите, со можни последици и за финансиските пазари.
За банкарскиот и финансискиот сектор, ваквите трговски мерки отвораат прашања поврзани со кредитниот ризик, валутните движења, инфлациските притисоци и инвестициските стратегии, особено кај институциите изложени на глобалната автомобилска и технолошка индустрија.
Анализи
Македонците секојдневно активни на интернет за социјални медиуми, но не и за онлајн купување, е-банкарство и плаќање
Според податоците презентирани во Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година изработен од Асоцијацијата за е-трговија, користењето на интернетот во Македонија бележи силен и забрзан раст, односно во 2024 година, дури 91,1% од граѓаните користеле интернет во последните три месеци, што претставува највисок раст во регионот (+6,8 процентни поени) и ја позиционира Македонија веднаш под просекот на ЕУ-27 (92,8%). Овој резултат не е само статистика, тој е јасен сигнал дека дигиталниот потенцијал на пазарот е реален и активен. Сè повеќе граѓани се онлајн, сè почесто и сè подлабоко интегрирани во дигиталниот секојдневен живот.
Дополнително, 96,6% од нив го користат интернетот секојдневно, што ја става земјата над голем број развиени европски економии. Ова покажува дека, еднаш кога пристапот е обезбеден, интернетот станува навика, алатка и простор за комуникација, информирање и купување. Но, високата онлајн активност не значи сама по себе и силна е-трговија.

Имено, иако интернетот е секојдневие за поголемиот дел од граѓаните, само 63,2% од интернет корисниците практикуваат онлајн купување. Во развиените земји како Ирска, Холандија и Норвешка, над 90% од интернет корисниците купуваат онлајн, додека европскиот просек е 76,6%.
Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година укажува и на јасен парадокс: иако граѓаните во Македонија се многу активни онлајн, тоа не секогаш се претвора во економска активност. Користењето на интернет за комуникација односно телефонирање, видео пораки и инстант пораки го прават 97% од македонските корисници, што е повеќе во споредба со европскиот просек од 91,6%. Слично, учеството на социјални мрежи е високо застапено: 84,1% од македонските корисници ги користат, наспроти 70% од европските интернет корисници.
Сепак, кога станува збор за активности клучни за развојот на е-трговијата, Македонија значително заостанува зад Европа. Интернет банкарство користат само 43% од македонските корисници, во споредба со 72,4% на ниво на Европа. За онлајн продажба на производи интернетот го користат 13,8% од македонските корисници, додека европскиот просек изнесува 24,5%. Исто така, користењето на е-пошта е присутно кај 52,9% од македонските корисници, наспроти 86,6% од европските, што укажува на значително заостанување под европскиот просек.

„Фактот дека над 90% од граѓаните се онлајн, а речиси сите користат интернет секојдневно, покажува дека дигиталната основа за е-трговија во Македонија постои. Следниот чекор е таа масовна употреба да се претвори во економска вредност во главно преку градење доверба, зајакнување на дигиталните вештини и поддршка за онлајн бизнисите“, изјави Нина Ангеловска Станков, претседателка на Асоцијацијата за е-трговија во Северна Македонија.
Инаку, Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година е изработен од
Асоцијацијата за е-трговија и беше традиционално презентиран на 8-та регионална конференција за е-трговија. Како седмо издание од серијата, оваа публикација по втор
пат е објавена на англиски јазик и со проширен фокус кој го опфаќа целиот регион на
Западен Балкан: Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија
и Србија.

Повеќе информации за „Прегледот на е-трговијата во Западен Балкан 2025“, како и можност за преземање и читање на извештајот, се достапни на следниот линк: https://ecommerce.mk/analizi-i-izveshtai/
Бизнис
MINT Ins донира училишен прибор за учениците во ОУ „Елпида Караманди“
MINT Ins продолжува со своите активности за поддршка на образованието и локалната заедница, овојпат преку донација на училишен прибор за учениците во ОУ „Елпида Караманди“.
Донацијата вклучува комплети со геометриски прибор, едукативни материјали и наставни помагала кои ќе придонесат за поквалитетна и подинамична настава, особено во делот на математиката и практичното учење. Со оваа поддршка, MINT Ins има за цел да создаде подобри услови за учење и да ги охрабри децата да го развиваат своето знаење со сигурност и љубопитност.

„Веруваме дека инвестицијата во образованието е инвестиција во иднината. Малите работи, како квалитетен училишен прибор можат да направат голема разлика во секојдневието на учениците и наставниците. Затоа со задоволство ја реализиравме оваа донација“, велат од MINT Ins.

Од ОУ „Елпида Караманди“ упатија благодарност за поддршката, истакнувајќи дека ваквите донации се значајна помош во унапредувањето на наставниот процес и создавањето позитивна средина за учење.
Во две основни училишта донирани се и клима уреди.
Оваа активност е дел од пошироката општествено одговорна стратегија на MINT Ins, насочена кон поддршка на образованието, децата и заедницата во која компанијата активно делува. Компанијата и понатаму ќе продолжи со иницијативи што носат реална вредност и долгорочно позитивно влијание.
-
Продуктипред 2 месециХалкбанк денес официјално стартува со Apple Pay
-
Продуктипред 2 месециПразници со 0% камата – Мастеркард кредитна картичка од ПроКредит Банка
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | СИЛВАНА МИЛЕНКОВА И РАДИСАВ БУЛАТОВИЌ: Најважни се добрата комуникација, емоционалната интелигенција, искреноста и создавање на долгорочни односи на доверба со клиентите
-
Продуктипред 1 месецХалки картичка за деца – прва платежна картичка за деца на македонскиот пазар
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје
-
Продуктипред 2 месециПразничен промо депозит од ПроКредит Банка – Повеќе добивка за одличен старт на 2026
-
Банкипред 2 месециФатих Шахбаз е нов главен извршен директор на Халкбанк АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка


