Акциите на технолошките компании во Азија во петокот забележаа остар пад, следејќи ја распродажбата на американските производители на чипови и растечката загриженост на инвеститорите околу високите инвестиции во вештачката интелигенција.

Меѓу најголемите губитници беше јапонската SoftBank, чии акции потонаа за повеќе од девет проценти. Силен пад забележаа и производителот на опрема за чипови Tokyo Electron, како и Advantest, кои изгубија околу девет проценти од својата вредност.

Дополнителен удар претрпе и јапонскиот производител на мемориски чипови Kioxia, чии акции паднаа за повеќе од 14 проценти, откако федерална порота во Тексас пресуди компанијата да плати 229 милиони долари отштета поради повреда на патент на американската компанија Viasat.

На Тајван, акциите на TSMC се намалија за 3,6 проценти, иако компанијата претходно објави значително зголемување на добивката, над очекувањата на аналитичарите.

Падот ги зафати и кинеските технолошки гиганти. Акциите на Tencent, Meituan, Kuaishou, Baidu и Alibaba исто така завршија во минус.

Негативното расположение следува по уште една слаба трговска сесија на Волстрит, каде што индексот Nasdaq Composite ослабе за 1,47 проценти, додека VanEck Semiconductor ETF изгуби речиси четири проценти. Акциите на Arm Holdings, Micron Technology, AMD и Broadcom паднаа за повеќе од пет проценти.

Иако TSMC ја зголеми прогнозата за капитални инвестиции за оваа година на меѓу 60 и 64 милијарди долари, инвеститорите се фокусираа на стравувањата дека огромните вложувања во секторот за вештачка интелигенција стануваат сè потешко оправдани.

Според аналитичарот Ендру Џексон од Ortus Advisors, сегашната распродажба повеќе претставува повлекување од акциите кои претходно остварија силен раст, отколку знак за слабеење на долгорочните перспективи на индустријата.

Последниот бран на продажба ја продолжува корекцијата на глобалните акции поврзани со вештачката интелигенција, бидејќи инвеститорите сè повеќе се прашуваат дали сегашните високи пазарни вреднувања можат да се одржат во услови на рекордни инвестиции во AI инфраструктурата.

Европските авиокомпании се соочуваат со нови финансиски притисоци поради војната меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, која предизвика раст на цените на горивата и дополнително ги оптовари превозниците што сè уште се опоравуваат од последиците од пандемијата.

Според аналитичари и инвеститори, продолжениот конфликт на Блискиот Исток ги зголемил оперативните трошоци и ја открил финансиската ранливост на дел од европските авиопревозници. Некои од нив веќе разгледуваат реструктурирање, продажба или барање заштита од банкрот, пренесува Ројтерс.

Британската нискобуџетна авиокомпанија EasyJet, според информациите, се приближува кон преземање од американски инвеститори по вредност значително пониска од онаа пред пандемијата. Летонски AirBaltic, пак, бара краткорочно финансирање за да избегне неисполнување на финансиските обврски, додека норвешкиот Norse Atlantic спроведува стратешка ревизија на работењето.

Директорот за Европа, Блискиот Исток и Африка во консултантската компанија Interpath, Барема Бокум, изјави дека неговата компанија во моментов работи на реструктурирање на четири или пет големи европски авиокомпании.

Меѓународното здружение за воздушен транспорт, IATA, минатиот месец речиси ја преполови проценката за профитот на глобалната авиоиндустрија во 2026 година. Како главни причини беа наведени повисоките цени на горивата, нарушувањата во воздушниот сообраќај и зголемената неизвесност поради конфликтот на Блискиот Исток.

Производителот на авиони Airbus, исто така, ја намали долгорочната прогноза за побарувачката на патнички авиони. Истовремено, авиокомпаниите ги одложуваат плановите за проширување на капацитетите и повнимателно го планираат растот поради геополитичките ризици и трговските тензии.

Аналитичарите предупредуваат дека најпогодени би можеле да бидат помалите авиопревозници. Послабите приходи во текот на летната туристичка сезона би можеле дополнително да го отежнат нивното работење во зимскиот период, кога авиокомпаниите традиционално остваруваат најниски приходи.

Компаниите до петок, 24 јули, можат да аплицираат за финансиска поддршка за вработување млади лица, долгорочно невработени и лица од ранливи категории.

Станува збор за мерката „Поддршка за креирање нови работни места“, односно подмерката „Вработување и раст на правни субјекти“, која е дел од Оперативниот план за вработување за 2026 година.

Според заменик-министерот за економија и труд Марјан Ристески, со мерката е предвидено да бидат опфатени 1.385 активни баратели на работа, а вкупниот буџет изнесува 5,4 милиони евра.

Право на учество имаат микро, малите и средните претпријатија, социјалните фирми и здруженијата на граѓани. Работодавачите треба да ги поднесат пријавите во подрачните единици на Агенцијата за вработување во местото каде што е регистрирана нивната фирма.

За вработување лице до 29 години, компаниите можат да добијат грант од 250.000 денари по лице. За вработување корисници на гарантирана минимална помош и припадници на ранливи категории, меѓу кои Роми, лица со попреченост, жени, долгорочно невработени и жени Ромки со завршено средно или високо образование, поддршката изнесува 220.000 денари.

За вработување невработено лице постаро од 29 години е предвиден грант од 160.000 денари.

Работодавачите што ќе вработат лице до 29 години се обврзани да склучат договор на неопределено време, со полно работно време, и да го задржат работникот најмалку 15 месеци. Лицата од ранливите категории треба да останат во работен однос најмалку 12 месеци, додека за вработените над 29 години минималниот период е девет месеци.

Ристески истакна дека целта на мерката не е само намалување на невработеноста, туку и задржување на работоспособните лица во земјата. Според неговите очекувања, реализацијата на Оперативниот план ќе достигне 93 проценти.

Претставниците на бизнис-заедницата ја поддржаа мерката, но посочија дека компаниите и натаму тешко пронаоѓаат работници со потребните квалификации.

Претседателот на Стопанската комора на северозападна Македонија, Нухи Алиу, изјави дека и покрај големиот број регистрирани невработени, на пазарот недостига соодветен кадар. Тој предложи да се обезбедат посебни средства за преквалификација и обука на невработените лица.

Претседателот на Сојузот на стопанските комори, Горан Ѓорѓиевски, оцени дека мерката е позитивна и дека во иднина се потребни дополнителни програми за отворање нови работни места. Тој побара и ажурирање на евиденцијата на Агенцијата за вработување, оценувајќи дека официјалната бројка од речиси 91.000 невработени не ја прикажува целосно реалната состојба.