AikGroup забрзано ја гради својата позиција како една од најбрзорастечките банкарски групации во Југоисточна Европа, а новата инвестиција на Европската банка за обнова и развој дополнително ја отвора вратата за регионално ширење.

ЕБОР инвестира до 64 милиони евра за 5 проценти удел во AikGroup, преку купување новоиздадени акции. Целта е да се поддржат понатамошното ширење, дигитализацијата и корпоративното управување на групацијата. ЕБОР ќе има и свој претставник во Одборот на директори.

AikGroup во моментов има повеќе од 10 милијарди евра вкупна актива и банкарско присуство во Србија преку AikBank, во Словенија преку Gorenjska Banka и во Црна Гора преку Hipotekarna Banka. Групацијата вработува повеќе од 3.000 лица и има околу 6,1 милијарда евра нето-кредити и 7,4 милијарди евра депозити.

Според ЕБОР, среднорочната амбиција на групацијата е активата да се зголеми на околу 17 милијарди евра во следните три до пет години, преку комбинација од нови аквизиции и органски раст. Самата AikGroup во понова корпоративна објава наведува уште поамбициозна цел – до 20 милијарди евра, што покажува дека плановите за експанзија сè уште се развиваат.

Последниот голем чекор беше преземањето на 74,9 проценти од Hipotekarna Banka во Црна Гора, трансакција со која AikGroup дополнително го прошири своето регионално присуство. Компанијата и официјално наведува дека останува фокусирана на понатамошно регионално ширење преку аквизиции и стратешки инвестиции.

Дали Македонија може да биде следна?

Во овој момент нема јавно објавена информација дека AikGroup преговара за купување банка во Северна Македонија, ниту дека македонскиот пазар е официјално означен како следна цел.

Сепак, прашањето се наметнува поради јасната стратегија на групацијата. AikGroup веќе работи на повеќе пазари во регионот, а ЕБОР експлицитно наведува дека новата инвестиција треба да ја поддржи експанзијата низ Југоисточна Европа и поширокиот јадрански регион.

Тоа значи дека нови аквизиции се реален дел од стратегијата, но засега нема основа Македонија да се претстави како потврдена следна дестинација.

Доколку AikGroup во иднина реши да влезе и на македонскиот пазар, најлогичниот пат би бил преку купување удел или преземање постојна банка, како што веќе направи во Црна Гора. Но тоа во овој момент е само можност, а не најавена трансакција.

Она што е сигурно е дека консолидацијата на банкарскиот сектор во регионот продолжува. Со поддршка од ЕБОР, повеќе од 10 милијарди евра актива и амбиција таа бројка значително да се зголеми, AikGroup очигледно не планира да запре со сегашната регионална мапа.

А за Македонија, засега останува да се следи дали следниот бран на банкарски преземања ќе стигне и на домашниот пазар.

За една година од оперативното приклучување на Северна Македонија кон Единствената област за плаќање во евра – СЕПА, граѓаните и компаниите оствариле заштеди од повеќе од пет милиони евра, информира Народната банка.

Во изминатите 12 месеци преку СЕПА биле реализирани повеќе од 581 илјада трансакции, со вкупна вредност од околу 11 милијарди евра.

Според податоците на Народната банка, надоместоците за прекуграничните плаќања во евра се намалени до шест пати за граѓаните и до девет пати за компаниите.

Во моментов, 69 проценти од прекуграничните плаќања во евра се реализираат преку СЕПА, со што овој систем веќе прераснал во водечки канал за ваков вид плаќања. Услугата е достапна преку сите домашни банки.

Северна Македонија оперативно се приклучи кон СЕПА пред една година, овозможувајќи прекуграничните плаќања во евра да се извршуваат побрзо, поедноставно и со значително пониски трошоци.

Од Народната банка посочуваат дека со натамошното зголемување на користењето на СЕПА се очекуваат уште поголеми заштеди, раст на дигиталните плаќања и дополнителни придобивки за граѓаните, компаниите и домашната економија.

„Европските стандарди – конкретна придобивка за сите“, порачуваат од Народната банка.

Кина ја забрзува консолидацијата на малите, претежно рурални банки, во обид да го зајакне финансискиот систем во услови на забавување на економскиот раст.

Според анализа на Fitch Ratings, во текот на 2025 година биле затворени рекордни 670 банки, што претставува околу една четвртина од вкупниот број банки во земјата. Кинеските власти ги интензивирале спојувањата и ликвидациите со цел да создадат помал број, но поголеми и подобро капитализирани финансиски институции.

Од Fitch посочуваат дека малите и руралните комерцијални банки се меѓу најранливите делови од кинескиот банкарски систем, поради послаб квалитет на активата, ниска капитализираност и недостатоци во управувањето, особено во помалку развиените региони.

Приносот на активата кај руралните банки во првата половина од годинава се намалил на 0,45%, од 0,56% во 2021 година. Истовремено, уделот на нефункционалните кредити пораснал на 2,8%, што е значително над просекот за банкарскиот сектор од 1,5%.

Овие банки имаат поголема изложеност кон мали компании, градежни и недвижносни фирми, како и кон финансиски субјекти поврзани со локалните власти.

Целта на консолидацијата е да се засили надзорот, да се намали регулаторната арбитража и да се подобри транспарентноста во секторот. Fitch оценува дека проблемите кај малите банки веројатно нема да предизвикаат поширока финансиска зараза, бидејќи нивното работење е претежно локализирано, а изложеноста кон други банки е ограничена.

Сепак, агенцијата предупредува дека структурните слабости кај дел од овие институции може да продолжат и во краток рок.

Консолидацијата доаѓа во период кога кинеската економија покажува знаци на забавување. БДП во вториот квартал пораснал за 4,3% на годишно ниво, што е најбавна стапка на раст од 2022 година, додека индустриската добивка во август пораснала за 4,2%, што е најслабото темпо на раст оваа година.