Банки
Народната банка ќе мора да направи план за спас на секоја банка во земјава
Народната банка на Република Северна Македонија до 30 јуни 2026 година треба да изработи план за решавање на секоја банка во земјава со цел нејзино спасување доколку се соочи со проблеми во работењето. Дотогаш ќе треба да ги донесе и првите одлуки за потребното ниво на минимална стапка на сопствени средства и дозволени обврски за секоја банка. Банките, пак, имаат обврска да ги исполнат минималните стапки наложени од НБРСМ до 1 јануари 2031 година.
Ова го предвидува предлог-законот за решавање на банки изработен од Министерството за финансии во соработка со Народната банка и со домашни и меѓународни експерти. Новото законско решение предвидува утврдување сет на алатки за брза интервенција од страна на централната банка доколку некоја деловна банка се соочи со проблеми во работењето кои може да предизвикаат нејзино пропаѓање.
Целта на овие мерки е да се обезбеди континуитет на критичните функции на банката со ограничување на негативното влијание врз финансискиот систем, минимизирање на употребата на јавни средства за спас на банката и заштита на депозитите и другите средства на клиентите на банката.
Како што веќе објави Банкарство, средства за решавање на проблемите или за спас на критичната банка ќе се црпат од посебен Фонд за решавање на банки, кој пак ќе го полнат сите банки во земјава со придонеси како нов трошок. А, како и зошто ќе се трошат овие средства ќе одлучува посебно тело (управа) во Народната банка, кое допрва ќе се формира и ќе биде различно од Супервизијата.
Кои се чекорите што ќе ги презема НБРСМ согласно новиот Закон за решавање на банки?
Народната банка редовно ги контролира случувањата и состојбите во банкарскиот сектор во земјава и доколку утврди индиции за преземање посебни мерки, носи одлука за решавање на конкретната банка и спроведува подготвителни активности за решавање на банката и примена на инструменти и овластувања.
Во планот за решавање Народната банка предвидува сценарија во кои банката престанува да работи како резултат на околности поврзани со конкретната банка или на нестабилност и други неповолни околности во финансискиот систем. Овој план се ажурира по потреба најмалку еднаш годишно.
Народната банка започнува постапка за решавање на банка доколку се исполнети следниве услови:
• Состојбата во банката е таква што не може или е веројатно дека нема да може да продолжи да работи,
• Не е реално да се очекува кои било други мерки во разумен рок да го спречат престанокот со работа на банката,
• Решавањето на банката е од јавен интерес.
Потоа носи одлука за започнување постапка за решавање на банка, која ги содржи причините, активностите, денот и времето на започнување на постапката. Народната банка може да донесе и одлука за формирање посебна управа во банката со еден или повеќе членови (посебни управители), кои се именуваат за период не подолг од една година. Во предложениот Закон е наведено дека посебен управител може да биде лице кое ги исполнува актуелните законски услови за да биде член на управен одбор или независен член на надзорен одбор на банка. Тој може да биде и лице надвор од банката, но повеќе детали како ќе се бира соодветно лице за оваа функција нема. Постоечката регулатива предвидува можност НБРСМ да назначи администратор на некоја банка доколку има проблеми во работењето и тој е најчесто вработен во Народната банка или пак порано извршувал висока функција во централната банка.
Поврзани вести:
Домашните банки преку посебен Фонд ќе ја спасуваат секоја банка што ќе се најде во проблеми
Банки
Стопанска банка го организира десеттото издание на „Вози право, вози здраво“ на 6 јуни во Скопје
„Вози право, вози здраво“ по десетти пат – настанот ќе се одржи на 6 јуни во Скопје
Традиционалната велосипедска манифестација „Вози право, вози здраво“ годинава ќе го има своето десетто издание, а организаторите најавуваат дружење, рекреација и можност за освојување вредни награди.
Настанот ќе се одржи на 6 јуни 2026 година со почеток во 17 часот, пред Порта Македонија.
Заинтересираните учесници можат да се регистрираат преку платформата на Стопанска банка АД Скопје, каде е објавен и формуларот за пријавување: Регистрација за „Вози право, вози здраво“
Од банката информираат дека и оваа година ќе донираат за развој на урбаниот велосипедизам, а најавена е изградба на детски велопарк во населбата Карпош 4 во Скопје.
Банки
„Без граници, без препреки“ – виртуелно музејско патување што ги обедини децата од светот во Музејот на Народната банка
Музејот на Народната банка оваа година го одбележува Меѓународниот ден на музеите ‒ 18 мај, организирајќи големa виртуелна едукативна дружба со деца на училишна возраст од различни делови на светот, обединети во желбата да ги откријат тајните на исклучителната македонска ризница на антички и средновековни пари коишто се чуваат во нашиот музеј, што e отворен за јавноста секој работен ден од 9 до 15 часот.
Музејското патување низ монетарното минато на нашата земја беше насловено „Без граници, без препреки“, во духот на овогодишната тема на Меѓународниот комитет на музеите „Музеите што го обединуваат поделениот свет“.
Кустосите од Музејот на Народната банка одржаа настан за учење и паметење за 80 македонски деца што се ученици во Австрија, Белгија, Норвешка, Хрватска, Австралија, Франција, Италија, Германија, Шведска, Холандија, Велика Британија, Данска, Канада и во земјава, коишто можеа интерактивно да се дружат и да дознаат необични факти за нумизматичкото културно наследство на нашата земја.
Возбудливото враќање во минатото заврши со кратко откривање на некои од тајните на изгледот на денешните македонски пари, а потоа и со прогласување на победниците од интерактивниот квиз.
Банки
Славески од Регионалниот состанок на гувернери: Поврзувањето на системите за инстант плаќања е едно од најпрактичните решенија за побрзи и поевтини прекугранични плаќања
Гувернерот на Народна банка, Трајко Славески, учествуваше на Регионалниот состанок на гувернери што се одржа во Пула, Република Хрватска, во организација на Хрватската народна банка, каде што во фокусот на дискусиите беа дигиталната трансформација на финансискиот систем, дигиталните средства и иднината на прекуграничните плаќања.
На тркалезната маса на тема „Од експеримент до инфраструктура: дигиталните средства во традиционалниот финансиски свет“, гувернерот Славески посочи дека поврзувањето на системите за инстант плаќања во регионот, преку решенија засновани врз платформата клон на ТИПС, претставува едно од најпрактичните и најодржливите решенија за побрзи, поевтини и потранспарентни прекугранични плаќања во евра. Притоа беше истакнато дека ваквиот пристап овозможува регионална интеграција и подобра поврзаност со европската платежна инфраструктура, без нарушување на монетарниот суверенитет на државите.
Во своето обраќање, гувернерот нагласи дека технолошките иновации треба да создаваат реална економска вредност, преку поефикасни платни системи, подобра достапност на финансиските услуги и намалување на трансакциските трошоци, а не да бидат водени исклучиво од шпекулативни цели. Тој посочи дека дигиталната трансформација на финансискиот сектор мора да се одвива паралелно со јасна регулаторна рамка, силна киберзаштита и зачувување на довербата во финансискиот систем.
Славески се осврна и на активностите што ги презема Народна банка во областа на финтек-иновациите и модернизацијата на финансискиот сектор, во рамките на Финтек-стратегијата за финансиските регулатори 2023 − 2027 година. Во таа насока, беше посочено дека Народната банка има проактивен пристап кон дигиталната трансформација и активно ги следи светските трендови поврзани со дигиталните валути на централните банки и развојот на дигиталното евро.
Притоа, беше нагласено дека како мала и отворена економија којашто е тесно поврзана со еврозоната, нашата земја внимателно ги анализира можните ефекти од воведувањето на дигиталното евро врз домашниот финансиски систем. Во тој контекст, Народната банка веќе ги разгледува можностите и потенцијалните ефекти од евентуално воведување дигитален денар, особено во делот на модернизацијата на плаќањата, финансиската вклученост и ефикасноста на монетарната политика.
На состанокот беше истакнато и дека домашните банки и небанкарските финансиски институции сѐ повеќе инвестираат во нови технологии, дигитални платформи и автоматизација на процесите, при што дигиталната трансформација веќе се препознава како стратегиски приоритет за натамошен развој и зголемување на ефикасноста на финансискиот сектор.
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари



