Анализи
ММФ: Војната во Украина може да се смири до крајот на годината, но ризиците остануваат високи
Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во своето основно сценарио предвидува дека војната во Украина ќе почне да стивнува во последните месеци од оваа година.
„Иако ризиците остануваат екстремно високи, основното сценарио сепак претпоставува дека конфликтот ќе се смири во последните месеци од 2024 година“, се наведува во документот објавен на официјалната веб-страница на ММФ.
Сепак, пречките предизвикани од продолжувањето на војната – вклучувајќи ги неодамнешните масовни напади врз гасната инфраструктура и затворањето на клучниот рудник за јаглен – продолжуваат да влијаат врз економскиот раст во 2025 година, се истакнува во извештајот.
Песимистичко сценарио: Конфликтот може да трае до 2026 година
Во песимистичко сценарио, ММФ предупредува дека конфликтот би можел да се смири дури во вториот квартал на 2026 година, што дополнително би ја влошило економската состојба во регионот.
Аналитичарите проценуваат дека и Киев и Москва во моментов настојуваат да добијат што е можно повеќе стратешки предности на теренот пред евентуалното замрзнување на конфликтот. Ова, според експертите, го објаснува интензивирањето на борбите на границата – украинските сили се обидуваат да се задржат на упоришта во регионот Курск и да напредуваат кон Белгородска област, додека руските сили ги зајакнуваат операциите во регионот Суми.
Економските прогнози за Украина
Покрај политичко-воените предвидувања, ММФ ги ревидираше и економските прогнози за Украина. За 2024 година, се предвидува раст на БДП од само 2–3%, додека проекцијата за 2026 година е намалена за дополнителни 0,8%.
Останува неизвесно како ќе се одвива ситуацијата, но јасно е дека воените и економските последици ќе продолжат да влијаат врз регионот и пошироко.
Анализи
Берзанскиот промет во јуни порасна за над 34 проценти, Македонски Телеком најтргувана акција
Прометот на Македонската берза во јуни достигна 378,7 милиони денари, односно околу 6,15 милиони евра, што претставува зголемување од 34,24 проценти во споредба со мај годинава.
Според месечните податоци за тргувањето, во јуни на официјалниот и редовниот пазар биле реализирани 1.457 трансакции, при што биле истргувани вкупно 264.672 акции и обврзници.
Најголем промет во текот на месецот имале акциите на Македонски Телеком Скопје, со 106,7 милиони денари. Следуваат Комерцијална банка АД Скопје со 92,1 милиони денари и Алкалоид Скопје со 66,9 милиони денари.
Меѓу петте најтргувани акции се најдоа и Македонијатурист Скопје, со промет од 28,7 милиони денари, како и НЛБ Банка АД Скопје, со 19,3 милиони денари.
И покрај растот на вкупниот промет, најголем дел од акциите го завршиле месецот со пад на вредноста. Само три акции забележале раст. Најголем добитник во јуни била Аутомакедонија Скопје, чија вредност пораснала за 7,81 проценти. Раст имале и ВВ Тиквеш АД Кавадарци од 1,39 проценти, како и Универзална Инвестициона Банка Скопје од 0,77 проценти.
На спротивната страна, најголем пад забележала акцијата на Македонијатурист Скопје, која се намалила за 12,49 проценти. Потоа следуваат ОКТА Скопје со пад од 10 проценти и НЛБ Банка АД Скопје со намалување од 5,44 проценти.
Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком Скопје, со 216.506 истргувани акции. По неа следуваат Стопанска банка Скопје со 8.466 акции и Гранит Скопје со 4.285 акции.
Во јуни биле реализирани и 11 блок-трансакции. Три од нив биле со акции на Комерцијална банка Скопје, по две со акции на Македонијатурист Скопје, Авто гума Скопје и Институт за заварување Југ Скопје, а по една со акции на Реплек Скопје и Витаминка Прилеп.
Јунските резултати покажуваат зголемена активност на Македонската берза и поголем интерес на инвеститорите, иако ценовните движења кај најголем дел од акциите останале негативни.
Анализи
Иран тешко ќе ги расчисти нафтените залихи и по олеснување на санкциите
Иран би можел да се соочи со сериозни тешкотии во расчистувањето на своите залихи на нафта дури и доколку бидат олеснети санкциите врз неговиот енергетски сектор, оценуваат аналитичари.
Главната причина е намалениот интерес од Кина, најголемиот светски увозник на сурова нафта и традиционално најважен купувач на иранската нафта. Според аналитичарите, Пекинг во моментов не покажува силна подготвеност за зголемени набавки, не само од Иран, туку и од други производители.
Кинескиот увоз на сурова нафта се намали од почетокот на војната во Иран кон крајот на февруари, што дополнително ја притисна побарувачката. Во мај, увозот паднал за 29 проценти на годишно ниво, на 7,82 милиони барели дневно, што е најниско ниво од февруари 2018 година.
Дополнително, кинескиот увоз на иранска сурова нафта во јуни се намалил за повеќе од половина во однос на претходниот месец, на околу 654.000 барели дневно.
Аналитичарите посочуваат дека конфликтот на Блискиот Исток ја зајакнал стратегиската ориентација на Кина кон енергетска транзиција и ја забрзал потребата од проширување на нефосилните извори на енергија. Кинескиот премиер Ли Чијанг веќе ја нагласи потребата од изградба на нов енергетски систем, со поголем фокус на иновации и побрзи реформи.
Во исто време, глобалната понуда на нафта се очекува дополнително да се зголеми, откако ОПЕК+ се согласи да ја зголеми производствената цел за август за 188.000 барели дневно. Овој потег е дел од планот за постепено повлекување на претходните ограничувања во производството, при што квотите се зголемени за вкупно 940.000 барели дневно од почетокот на војната.
Пазарните аналитичари предупредуваат дека растот на понудата е веќе видлив. Иран, според нив, испратил повеќе од 40 милиони барели нафта откако САД ја укинале поморската блокада, додека и рускиот извоз достигнал рекордни нивоа.
Сепак, ризикот од нови нарушувања во снабдувањето преку Ормускиот Теснец не е целосно исклучен. Според аналитичарите, евентуални ограничувања или нови давачки за премин низ овој стратешки морски коридор би можеле дополнително да ја усложнат состојбата на енергетските пазари.
Анализи
Златото продолжува да расте, еврото бележи корекција во однос на доларот
Цената на златото продолжи да расте во последното интрадневно тргување, поддржана од техничкиот образец „двојно дно“, кој го засили позитивниот импулс и му овозможи на металот да го продолжи нагорниот тренд.
Дополнителна поддршка за цената доаѓа од тргувањето над експоненцијалниот подвижен просек, што укажува на продолжување на корективниот раст. Иако индексите на релативна сила почнаа да покажуваат негативни сигнали по достигнувањето на зона на силна прекупеност, тие засега не влијаат значително врз движењето на цената. Тоа, според анализата, ја потврдува силата на актуелниот нагорен тренд и остава простор за нови добивки на краток рок.
Во меѓувреме, валутниот пар евро/долар забележа пад во рамки на корективно движење, при што пазарот се обидува повторно да изгради позитивен импулс за враќање кон раст во следните трговски сесии.
Краткорочната техничка слика за EUR/USD останува позитивна, бидејќи корективниот нагорен бран сè уште е активен, а парот продолжува да се движи над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој делува како динамична поддршка.
Индикаторите на релативна сила кај евро/доларот се спуштија во зона на силна препродаденост во споредба со движењето на цената, што укажува на подобрување на моментумот и ја зголемува можноста за закрепнување и нов раст во блиска иднина.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
