Connect with us
no baners

Останато

Наспроти пречките македонските микро и мали претпријатија сакаат дигитално да се трансформираат

Објавено

на

Дури 42 проценти од микро и малите претпријатија наишле на некакви правни бариери кои ги попречуваат во примената на дигиталните технологии, а 61 процент веруваат дека неформалната економија може да се намали со дигитализација на работењето. Ова се резултатите од анализата што ја спроведе Бизнис Конфедерација на Македонија за степенот, препреките и потребите на микро, малите и средните претпријатија од примарна дигитализација во работењето.

Дигиталната трансформација стана неопходност во денешните бизнис процеси. Ја опфаќа употребата на дигитални технологии за подобрување на деловните процеси, подобрување на искуството на клиентите и поттикнување на иновациите. Сепак, многу микро и мали претпријатија се соочуваат со различни бариери при усвојувањето и ефективно спроведување на дигиталните решенија и анализата го покажува токму тоа. Ги идентификува и лоцира предизвиците со кои се соочуваат микро и малите претпријатија, како и клучните фактори кои ја попречуваат нивната инклузивна дигитална трансформација. Врз основа на тоа нуди и драгоцени сознанија за како да се надминат тие предизвици и микро, малите и средните претпријатија да ги применат овие технологии. Во соработка со надлежните институции на овој начин заеднички ќе ги креираме политиките за олеснување и помагање на дигиталната трансформација“, истакна Миле Бошков, претседател на Бизнис Конфедерација на Македонија. 

Резултатите од анализата покажаа дека бариерите во дигиталната трансформација на микро, малите и средните претпријатија вклучуваат ограничени ресурси, недостаток на дигитални вештини и дигитално квалификувана работна сила, несоодветна инфраструктура и регулаторни ограничувања заедно со инерција на менаџерски способности, кои значително го ограничуваат капацитетот и способноста на ММСП да користат дигитални технологии до максимален ефект. Постојната конзервативна корпоративна култура меѓу компаниите во Северна Македонија преовладува и исто така придонесува за ниското ниво на дигитална трансформација.

Пристапноста до платформите за е-трговија, како посакувана алатка за унапредување на бизнисот, многу од микро и малите претпријатија што работат со продажба, го наведоа како пречка од аспект на безбедноста која се однесува на онлајн трансакциите со податоци, како што навеле 60 отсто од испитаниците. Дополнителни 40 отсто од испитаниците идентификувале ограничен пристап до податоци и аналитика, што покажува дека бизнисите се свесни за придобивките од користењето податоци за донесување информирани одлуки.

Извештајот користи и квалитативна и квантитативна анализа на податоци за сеопфатна проценка на различните аспекти на опкружувањето на дигитална трансформација, кај 114 микро, мали и средни претпријатија. Целта за спроведување на ова истражување е да се помогне дигиталната трансформација на ММСП.

Меѓународната организација на трудот обезбеди поддршка за Бизнис конфедерацијата на Македонија во проценката на средината во која работат македонските претпријатија за да се разбере дали моменталната деловна средина ја поттикнува или попречува дигитализацијата на деловните операции. Истражувањето го разгледува надворешното деловно опкружување обидувајќи се да види дали актуелните закони и политики, пристапот до финансии, пристапот до услуги за развој на бизнисите, пристапот до пазарите и платформите за е-трговија, како и дигитално квалификуваната работна сила го поддржуваат дигиталното ажурирање на компаниите, но во исто време анализиравме на ниво на компанија обидувајќи се да разбереме дали има доволно потенцијал, дали има доволно дигитална подготвеност компаниите да ги прифатат дигиталните технологии“, изјави Јулија Друмеа, експерт за работодавачи од Меѓународната организација на трудот.

Ние сме денеска тука да ги поддржиме малите и средните претпријатија, од аспект на креирање политики врз основа на кои ќе има можности државата заедно со приватниот сектор да ја подобрат и помогнат дигиталната трансформација. Тој процес е комплексен и бара голем ангажман и од аспект на човечки фактор и од аспект на инфраструктура, и обуки. Ние сме тука како институција заедно со приватниот сектор да помогнеме дигиталната трансформација да биде брза и ефикасна. Алката за поврзаност меѓу институциите и компаниите е неопходна и затоа ние сме многу отворени како институција заедно со приватниот сектор да креираме политики поврзани со дигиталната трансформација врз основа на потребите и недостатоците кои што веќе се мапирани во овој извештај”, истакна Министерот за информатичко општество и администрација, Д-р Азир Алиу. 

Овој извештај е објавен со поддршка на Меѓународната организација на трудот (МОТ). 

Анализи

Просечната нето-плата во ноември 2025 година достигна 45.961 денар

Објавено

на

Просечната месечна исплатена нето-плата за вработен во ноември 2025 година изнесувала 45.961 денар, што претставува зголемување од 9,4% во однос на истиот месец лани, објави Државниот завод за статистика.

Ваквото зголемување се должи, пред сѐ, на зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во секторите: Административни и помошни услужни дејности за 16.5 %, Дејности на здравствена и социјална заштита за 11.1 % и Трговија на големо и трговија на мало; поправка на моторни возила и мотоцикли за 10.9 %.

Зголемување на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во однос на претходниот месец, е забележано во секторите: Јавна управа и одбрана; задолжително социјално осигурување за 3.5 %, Административни и помошни услужни дејности за 2.2 % и Трговија на големо и трговија на мало; поправка на моторни возила и мотоцикли за 1.2 %.

Просечната месечна исплатена бруто-плата, во ноември 2025 година изнесувала 69.141 денари.

Продолжи со читање

Останато

Бугарија од денес официјално го прифаќа еврото

Објавено

на

Од 1 јануари 2026 година, Бугарија официјално го воведе еврото (€) како своја валута и стана 21-ва земја членка на еврозоната. Овој историски чекор значи дека Бугарија ја заменува својата досегашна национална валута, бугарскиот лев – со единствената европска валута, што е кулминација на долгогодишните напори за интеграција во Европската Унија и зајакнување на економската стабилност. 

Во текот на јануари 2026 година, левот ќе продолжи да се прифаќа за плаќања заедно со еврото, но од 1 февруари 2026 евро ќе стане единствено законско средство за плаќање во земјата. Граѓаните ќе можат да ги разменуваат своите левови за евра без надоместок до 30 јуни 2026 година, по фиксниот курс од 1,95583 лева за 1 евро, што е утврден при пристапувањето на еврозоната. 

Во рамки на мерките за заштита на потрошувачите, Бугарија влегува и во преоден период до 8 август 2026 година, во кој цените на производите и услугите ќе мора задолжително да бидат истакнати и во левови и во евра. Целта е да се спречат неоправдани поскапувања и да се овозможи полесна адаптација на граѓаните кон новата валута.

Иако приклучувањето кон еврозоната се смета за значаен економски и политички чекор, јавноста во Бугарија е јасно поделена. Дел од граѓаните го поздравуваат воведувањето на еврото како гаранција за поголема финансиска стабилност, пониски трансакциски трошоци и подлабока интеграција во ЕУ, додека други стравуваат од раст на цените, намалување на куповната моќ и губење на националниот валутен идентитет.

Од Европската комисија нагласуваат дека Бугарија ги исполнила сите неопходни критериуми за членство во еврозоната и дека искуствата од другите земји покажуваат дека ефектите врз инфлацијата се ограничени и краткорочни, доколку институциите вршат соодветен надзор.

Со воведувањето на еврото, Бугарија добива и поголемо влијание во европските финансиски институции, вклучително и учество во одлучувањето во рамки на Европската централна банка, што се смета за дополнителен стратешки бенефит.

Продолжи со читање

Анализи

Македонците секојдневно активни на интернет за социјални медиуми, но не и за онлајн купување, е-банкарство и плаќање

Објавено

на

Според податоците презентирани во Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година изработен од Асоцијацијата за е-трговија, користењето на интернетот во Македонија бележи силен и забрзан раст, односно во 2024 година, дури 91,1% од граѓаните користеле интернет во последните три месеци, што претставува највисок раст во регионот (+6,8 процентни поени) и ја позиционира Македонија веднаш под просекот на ЕУ-27 (92,8%). Овој резултат не е само статистика, тој е јасен сигнал дека дигиталниот потенцијал на пазарот е реален и активен. Сè повеќе граѓани се онлајн, сè почесто и сè подлабоко интегрирани во дигиталниот секојдневен живот.

Дополнително, 96,6% од нив го користат интернетот секојдневно, што ја става земјата над голем број развиени европски економии. Ова покажува дека, еднаш кога пристапот е обезбеден, интернетот станува навика, алатка и простор за комуникација, информирање и купување. Но, високата онлајн активност не значи сама по себе и силна е-трговија.

Имено, иако интернетот е секојдневие за поголемиот дел од граѓаните, само 63,2% од интернет корисниците практикуваат онлајн купување. Во развиените земји како Ирска, Холандија и Норвешка, над 90% од интернет корисниците купуваат онлајн, додека европскиот просек е 76,6%.

Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година укажува и на јасен парадокс: иако граѓаните во Македонија се многу активни онлајн, тоа не секогаш се претвора во економска активност. Користењето на интернет за комуникација односно телефонирање, видео пораки и инстант пораки го прават 97% од македонските корисници, што е повеќе во споредба со европскиот просек од 91,6%. Слично, учеството на социјални мрежи е високо застапено: 84,1% од македонските корисници ги користат, наспроти 70% од европските интернет корисници.

Сепак, кога станува збор за активности клучни за развојот на е-трговијата, Македонија значително заостанува зад Европа. Интернет банкарство користат само 43% од македонските корисници, во споредба со 72,4% на ниво на Европа. За онлајн продажба на производи интернетот го користат 13,8% од македонските корисници, додека европскиот просек изнесува 24,5%. Исто така, користењето на е-пошта е присутно кај 52,9% од македонските корисници, наспроти 86,6% од европските, што укажува на значително заостанување под европскиот просек.

„Фактот дека над 90% од граѓаните се онлајн, а речиси сите користат интернет секојдневно, покажува дека дигиталната основа за е-трговија во Македонија постои. Следниот чекор е таа масовна употреба да се претвори во економска вредност во главно преку градење доверба, зајакнување на дигиталните вештини и поддршка за онлајн бизнисите“, изјави Нина Ангеловска Станков, претседателка на Асоцијацијата за е-трговија во Северна Македонија.

Инаку, Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година е изработен од
Асоцијацијата за е-трговија и беше традиционално презентиран на 8-та регионална конференција за е-трговија. Како седмо издание од серијата, оваа публикација по втор
пат е објавена на англиски јазик и со проширен фокус кој го опфаќа целиот регион на
Западен Балкан: Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија
и Србија.

Повеќе информации за „Прегледот на е-трговијата во Западен Балкан 2025“, како и можност за преземање и читање на извештајот, се достапни на следниот линк: https://ecommerce.mk/analizi-i-izveshtai/

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange