Останато
Наспроти пречките македонските микро и мали претпријатија сакаат дигитално да се трансформираат
Дури 42 проценти од микро и малите претпријатија наишле на некакви правни бариери кои ги попречуваат во примената на дигиталните технологии, а 61 процент веруваат дека неформалната економија може да се намали со дигитализација на работењето. Ова се резултатите од анализата што ја спроведе Бизнис Конфедерација на Македонија за степенот, препреките и потребите на микро, малите и средните претпријатија од примарна дигитализација во работењето.
„Дигиталната трансформација стана неопходност во денешните бизнис процеси. Ја опфаќа употребата на дигитални технологии за подобрување на деловните процеси, подобрување на искуството на клиентите и поттикнување на иновациите. Сепак, многу микро и мали претпријатија се соочуваат со различни бариери при усвојувањето и ефективно спроведување на дигиталните решенија и анализата го покажува токму тоа. Ги идентификува и лоцира предизвиците со кои се соочуваат микро и малите претпријатија, како и клучните фактори кои ја попречуваат нивната инклузивна дигитална трансформација. Врз основа на тоа нуди и драгоцени сознанија за како да се надминат тие предизвици и микро, малите и средните претпријатија да ги применат овие технологии. Во соработка со надлежните институции на овој начин заеднички ќе ги креираме политиките за олеснување и помагање на дигиталната трансформација“, истакна Миле Бошков, претседател на Бизнис Конфедерација на Македонија.
Резултатите од анализата покажаа дека бариерите во дигиталната трансформација на микро, малите и средните претпријатија вклучуваат ограничени ресурси, недостаток на дигитални вештини и дигитално квалификувана работна сила, несоодветна инфраструктура и регулаторни ограничувања заедно со инерција на менаџерски способности, кои значително го ограничуваат капацитетот и способноста на ММСП да користат дигитални технологии до максимален ефект. Постојната конзервативна корпоративна култура меѓу компаниите во Северна Македонија преовладува и исто така придонесува за ниското ниво на дигитална трансформација.
Пристапноста до платформите за е-трговија, како посакувана алатка за унапредување на бизнисот, многу од микро и малите претпријатија што работат со продажба, го наведоа како пречка од аспект на безбедноста која се однесува на онлајн трансакциите со податоци, како што навеле 60 отсто од испитаниците. Дополнителни 40 отсто од испитаниците идентификувале ограничен пристап до податоци и аналитика, што покажува дека бизнисите се свесни за придобивките од користењето податоци за донесување информирани одлуки.
Извештајот користи и квалитативна и квантитативна анализа на податоци за сеопфатна проценка на различните аспекти на опкружувањето на дигитална трансформација, кај 114 микро, мали и средни претпријатија. Целта за спроведување на ова истражување е да се помогне дигиталната трансформација на ММСП.
„Меѓународната организација на трудот обезбеди поддршка за Бизнис конфедерацијата на Македонија во проценката на средината во која работат македонските претпријатија за да се разбере дали моменталната деловна средина ја поттикнува или попречува дигитализацијата на деловните операции. Истражувањето го разгледува надворешното деловно опкружување обидувајќи се да види дали актуелните закони и политики, пристапот до финансии, пристапот до услуги за развој на бизнисите, пристапот до пазарите и платформите за е-трговија, како и дигитално квалификуваната работна сила го поддржуваат дигиталното ажурирање на компаниите, но во исто време анализиравме на ниво на компанија обидувајќи се да разбереме дали има доволно потенцијал, дали има доволно дигитална подготвеност компаниите да ги прифатат дигиталните технологии“, изјави Јулија Друмеа, експерт за работодавачи од Меѓународната организација на трудот.
„Ние сме денеска тука да ги поддржиме малите и средните претпријатија, од аспект на креирање политики врз основа на кои ќе има можности државата заедно со приватниот сектор да ја подобрат и помогнат дигиталната трансформација. Тој процес е комплексен и бара голем ангажман и од аспект на човечки фактор и од аспект на инфраструктура, и обуки. Ние сме тука како институција заедно со приватниот сектор да помогнеме дигиталната трансформација да биде брза и ефикасна. Алката за поврзаност меѓу институциите и компаниите е неопходна и затоа ние сме многу отворени како институција заедно со приватниот сектор да креираме политики поврзани со дигиталната трансформација врз основа на потребите и недостатоците кои што веќе се мапирани во овој извештај”, истакна Министерот за информатичко општество и администрација, Д-р Азир Алиу.
Овој извештај е објавен со поддршка на Меѓународната организација на трудот (МОТ).
Останато
За вториот пензиски столб во Буџетот се предвидени 19,6 милијарди денари
За вториот пензиски столб во Буџетот за 2026 година се предвидени 19,6 милијарди денари, информираше министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, нагласувајќи дека официјална одлука за пензиски реформи засега нема.
Таа посочи дека Владата не разговарала официјално за конкретни измени, но дека состојбите во пензискиот систем се анализираат. ММФ и Светска банка, како што рече, ќе изработат анализа за пензискиот фонд и ќе достават препораки, но тоа не значи дека тие автоматски ќе бидат прифатени од Владата.
„За 2026 година целиот износ што треба да се трансферира во вториот столб, од 19,6 милијарди денари, е планиран и предвиден во Буџетот“, изјави Димитриеска-Кочоска.
Министерката рече дека една од можните препораки би можела да биде зголемување на старосната граница за пензионирање, но нагласи дека Владата допрва ќе одлучува по добивањето на анализите. Според неа, еден од најголемите предизвици за пензискиот систем на долг рок ќе биде демографијата.
Димитриеска-Кочоска лично смета дека старосната граница за пензионирање не треба задолжително да се зголемува, туку треба да се остави можност за избор.
„Треба да останат годините и да се даде можност кој сака да продолжи. Секој треба сам да одлучи што ќе прави понатаму“, истакна министерката.
Останато
Димитриеска-Кочоска: За две години сервисирани 4,4 милијарди евра јавен долг
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска денеска ги презентираше резултатите од работењето на Министерството за финансии во изминатите две години, оценувајќи дека фокусот бил ставен на фискална дисциплина, стабилизација на јавните финансии и инвестиции.
Таа посочи дека економијата бележи стабилен раст, од 3 проценти во 2024 година и 3,5 проценти во 2025 година, додека инфлацијата, која во 2022 година достигнала 14,2 проценти, во мај годинава изнесувала 4,8 проценти.
Според Димитриеска-Кочоска, во изминатите две години се сервисирани 4,4 милијарди евра од јавниот долг, а до крајот на годината доспеваат уште 983 милиони евра. Јавниот долг во првиот квартал од 2026 година изнесувал 58,9 проценти од БДП.
Министерката нагласи дека средствата се насочуваат кон капитални инвестиции, поддршка на стопанството и локален развој. Обезбедени се 250 милиони евра поволни кредити за домашните компании и околу 250 милиони евра за општински капитални проекти.
Таа информираше дека Министерството работи на даночни и царински реформи, дигитализација на јавните финансии и борба против сивата економија. Во рамки на Реформската агенда 2024–2027, Министерството реализирало осум од 22 исполнети чекори на државата, со што придонело за одобрување 142,1 милион евра од Планот за раст на Европската Унија.
„Нашата визија останува непроменета – силни институции, стабилни јавни финансии, конкурентна економија и повисок животен стандард за секој граѓанин“, порача Димитриеска-Кочоска.
Останато
Почнува исплатата на К-15: Минимум 19.116 денари во приватниот сектор, 13.670 денари во јавниот
Работодавачите од приватниот сектор од денеска можат да започнат со исплата на регресот за годишен одмор, познат како К-15. Законскиот рок за исплата трае до 31 декември годинава.
Износот на К-15 во приватниот сектор не е однапред фиксиран, туку зависи од периодот во кој работодавачот ќе донесе одлука за исплата. Основицата за пресметка е просечната месечна нето-плата по работник во земјава, исплатена во последните три месеци пред денот на исплатата.
Според правилата, регресот за годишен одмор може да изнесува најмалку 40 проценти, а најмногу 100 проценти од просечната исплатена нето-плата во државата, со можност за одредени исклучоци.
Доколку работодавач од приватниот сектор овој месец одлучи да исплати К-15, минималниот износ би бил 19.116 денари, додека највисокиот износ би достигнал 47.790 денари.
Оваа сума е пресметана врз основа на просечните нето-плати за февруари, март и април 2026 година. Во февруари просечната нето-плата изнесувала 46.159 денари, во март 48.433 денари, а во април 48.779 денари. Просекот од овие три месеци е околу 47.790 денари, па минималниот К-15 изнесува 40 проценти од таа основица.
За разлика од приватниот сектор, во јавниот сектор износот на К-15 е фиксен. Тој изнесува 30 проценти од просечната плата во претходната година. Бидејќи просечната плата за 2025 година изнесувала 45.566 денари, регресот за годишен одмор во јавниот сектор за годинава изнесува 13.670 денари.
Право на К-15 имаат вработените кои имаат најмалку шест месеци непрекинат работен стаж кај истиот работодавач во текот на календарската година.
Работодавачите може да исплатат и повисок износ, доколку тоа е предвидено со колективен договор или со внатрешна одлука на компанијата.
Сепак, постојат и исклучоци. Компаниите кои работат со загуба или се соочуваат со финансиски потешкотии може, согласно законските и колективните одредби, да исплатат понизок износ или во одредени случаи да бидат ослободени од обврската. За тоа е потребна соодветна документација и одлуки усогласени со синдикатите.
Работодавачите од приватниот сектор кои нема да исплатат регрес за годишен одмор може да се соочат со казни до 4.000 евра. За правното лице е предвидена глоба од 2.000 до 3.000 евра, додека одговорното лице кај работодавачот може да плати казна од 500 до 1.000 евра.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда


