Анализи
8 МАРТ АНАЛИЗА: Колку се застапени жените во Управните одбори на банките во Македонија?
Со цел утврдување на статусот на жената во општеството, Банкарство.мк спроведе истражување на тема „Жените во Управните одбори на банките во Република Северна Македонија”. Истражувањето ја опфаќа процентуалната застапеност на жените во Управните одбори на банките во Македонија, па за таа цел беа анализирани сите банки.
Прашањето за разновидноста и улогата на жените во македонските компании е комплексно и претставува мултидимензионален проблем кој опфаќа различни демографски карактеристики, како на пример, бројот на членови во одборот, родовата и расна застапеност во одборите, квалификациите на членовите, нивна етничка припадност и националност.
Во изминативе неколку години, развојот на банкарскиот систем во Северна Македонија бележи значителен прогрес. Сепак, нивото на развој, мерено преку степенот на финансиско посредување е пониско во однос на останатите земји во транзиција (земјите од Централна и Источна Европа) и значително заостанува во однос на земјите од Европската Унија. Банкарскиот сектор на Република Северна Македонија, кој воедно има доминантно учество во финансискиот систем, се состои од 12 комерцијални банки, Развојната банка на Северна Македонија и Народната Банка на Република Северна Македонија.
Од истражувањето на Банкарство.мк во вкупно 14 банки во земјава, дојдовме до податок дека вкупното учество на жените во Управните одбори на банките во Република Северна Македонија изнесува 25,64% што воопшто не е задоволувачки процент, но зачудувачки и понизок во однос на претходните години.
Доколку направиме анализа по банки, за жал нема ниту една банка каде Управниот одбор го сочинуваат единствено жени, но, има неколку банки каде се застапени само мажи.
Банки каде што жените воопшто не се застапени во Управните одбори се НЛБ Банка, Силк Роуд Банка, Централна кооперативна банка и Развојната банка на Северна Македонија.
Само по една жена која е дел од Управниот одбор имаме во Стопанска банка – Скопје, Халкбанк, Шпаркасе Банка, ТТК Банка, УНИБанка, ПроКредит Банка, Стопанска банка – Битола и Капитал Банка.
Иако не се мнозинство, повеќе од една жена има единствено во Управниот одбор на Комерцијална Банка.
Кај регулаторот, НБРСМ, помеѓу извршните членови (гувернер и вицегувернери), три членови или 75% се жени, додека само еден, односно 25% е од машкиот пол.
Единствено УНИБанка и Народната банка на Република Северна Македонија имаат жени на челната позиција.
Имено, според анализата на Меѓународната Организација на Трудот само 5-7% од генералните директори во светот се жени, а во Македонија статистиката покажува дека на менаџерските позиции во македонските компании помалку од 10% се жени.
И покрај се, македонската жена е заинтересирана да учествува во општествените процеси, но исто така сака да се чувствува подеднакво успешна и важна во корпоративниот свет. Сака да биде дел од политиката, се грижи за семејството, но и дава голем придонес и во стопанството преку бизнис заедницата. Жените и мажите во урбаниот свет имаат подеднакво право да се произнесат како индивидуи, но биолошките разлики се тие кои ги прават различни. Дискриминацијата врз жените е проблем на целото општество, затоа сите треба да се залагаме за нејзина елиминација.
Посветеноста и одговорноста за родова еднаквост треба да бидат секојдневна обврска!
Анализи
Сандерс: Богатите во САД мора да почнат да плаќаат фер данок
Американскиот сенатор Берни Сандерс предупредува дека економската нееднаквост во САД достигнала историски размери и бара воведување нов данок за најбогатите граѓани.
Во анализа објавена во „Гардијан“, Сандерс наведува дека 1% од најбогатите Американци поседуваат повеќе богатство отколку 93% од населението на дното на економската скала. Според него, богатството на поединци како Илон Маск е поголемо од имотот на повеќе од половина американски домаќинства.
Тој истакнува дека нееднаквоста дополнително се продлабочува, особено по даночните олеснувања воведени за време на администрацијата на Доналд Трамп, кога милијардерите значително го зголемиле своето богатство.
Според Сандерс, проблемот лежи и во даночниот систем, кој им овозможува на најбогатите да плаќаат пониски ефективни стапки од просечните работници. Тој наведува примери каде милијардери плаќаат значително помал данок од професии како наставници, медицински сестри или возачи на камиони.
Дополнително, некои големи корпорации, и покрај милијардните профити, не платиле никаков федерален данок на доход, што, според него, е резултат на законски „дупки“ креирани под влијание на корпоративни лобисти.
Сандерс предлага воведување данок од 5% на нето-богатството на милијардерите во САД. Според неговите пресметки, ова би донело околу 4,4 трилиони долари во наредната деценија.
Со тие средства, тој предлага директна финансиска помош за домаќинствата со пониски приходи, изградба на милиони достапни станови, проширување на здравственото осигурување, универзална грижа за деца и зголемување на платите во образованието.
Сандерс заклучува дека САД се соочуваат со избор меѓу демократија и концентрација на богатството кај мал број луѓе, повикувајќи на економски систем што ќе работи во интерес на сите граѓани.
Анализи
Загриженост во финансискиот сектор: нов AI модел може да ја промени сајбер-безбедноста, но истовремено да биде и најголема закана!?
Во индустријата за вештачка интелигенција се појавија информации за нов напреден модел развиен од компанијата „Anthropic“, кој, според интерни проценки, не е јавно објавен поради потенцијални безбедносни ризици.
Министрите за финансии, гувернерите на централните банки и водечките експерти од финансискиот сектор изразија сериозна загриженост поради новиот напреден и исклучително моќен модел на вештачка интелигенција, за кој стравуваат дека би можел да ја загрози безбедноста на глобалните финансиски системи.
Станува збор за модел познат како „Claude Mythos Preview“, за кој се наведува дека има напредни способности за анализа на софтверски системи и откривање на сериозни безбедносни пропусти, вклучително и таканаречените „zero-day“ ранливости.
Според достапните информации, моделот во тест-фази идентификувал повеќе критични слабости во оперативни системи и интернет прелистувачи, а неговите можности опфаќаат и симулација на потенцијални начини на нивна злоупотреба во контролирани услови.
Ова, според експертите, отвора сериозни прашања за иднината на сајбер-безбедноста, бидејќи ваквите системи истовремено можат да се користат и за заштита и за потенцијални напади во дигиталниот простор.
Поради ризиците, „Anthropic“ одлучила моделот да остане во ограничена внатрешна употреба, со пристап само за одредени партнери и големи технолошки компании, меѓу кои се „Amazon“, „Google“ и „Microsoft“.
Канадскиот министер за финансии Франсоа-Филип Шампањ предупреди дека ваквите технологии отвораат ризици поврзани со „непознати непознаници“ и повика на итно зајакнување на глобалните заштитни механизми.
Иако дел од експертите повикуваат на претпазливост, случајот повторно ја отвора дебатата дали вештачката интелигенција ќе биде најсилна алатка за сајбер-заштита или потенцијално најопасна алатка за дигитални напади.
Анализи
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во државата е стабилно
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во Македонија е стабилно, без нарушувања во ланецот на дистрибуција, а на пазарот има доволни количини гориво за потребите на граѓаните и бизнисите, изјави премиерот Христијан Мицкоски.
Тој посочи дека државата во моментов не се соочува со предизвици во снабдувањето со дизел, бензини и керозин, при што постои постојана координација со снабдувачите за да се обезбеди непречено функционирање на пазарот.
Според него, цените на горивата во земјава се меѓу пониските во регионот, што резултира со зголемен интерес кај граѓаните од соседните држави, особено во пограничните области.
Дополнително, премиерот нагласи дека Македонија располага со доволни резерви на нафта и деривати, како и со сигурен увоз преку нафтоводот што го поврзува Солунското пристаниште со рафинеријата ОКТА, кој е целосно функционален.
Во однос на глобалните неизвесности, особено поврзани со состојбите на Блискиот Исток, Мицкоски истакна дека ситуацијата внимателно се следи и дека, доколку дојде до промени на пазарот, ќе бидат преземени соодветни мерки и ќе се прилагоди стратегијата за снабдување.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


