Connect with us
no baners

Банки

Како неконтролираното кредитирање на населението се рефлектира на економијата

Објавено

на

Во последно време сè повеќе се среќаваме со безброј понуди за брзи и ненаменски потрошувачки кредити. Насекаде околу нас неретко забележуваме реклами кои промовираат кредит со 0% камата или кредит без трошоци. Навидум средствата ни се достапни на дофат на рака, па доаѓаме до искушение да посегнеме по брза апликација се со цел набрзина да задоволиме некоја “итна” потреба. Но, сте се запрашале ли како овие кредити влијаат врз вашиот долгорочен домашен буџет? И воопшто, може ли практиката на издавање ненаменски кредити да доведе кон осиромашување на целата економија?

Што подразбираме под брзи и ненаменски потрошувачки кредити?

Брзите и ненаменските потрошувачки кредити можат да се користат за било која намена и имаат видно повисоки каматни стапки во споредба со инвестициските кредити, како кредит за стан, автомобил и слично. Не ретко овие кредити ги користат луѓе кои немаат пристап до традиционални банкарски производи, како што се заеми и кредитни линии, поради нивните ниски кредитни оценки или статус на вработување.

Ненаменските и брзите кредити се достапни без дополнително обезбедување (гарант, хипотека и сл.). Во пракса, за жал, сведоци сме дека овие типови на заеми можат да бидат користени за покривање на редовни режиски трошоци или за премостување на јазот помеѓу платите.

Секогаш треба да имаме предвид дека не е можно финансиска институција, која има за цел остварување на профит, да дава кредити без камата или трошоци. Но, што е со сите попатни скриени трошоци и информации пишани „со мали букви“? Ако добро го разгледате планот за отплата на кредитот ќе сфатите дека треба да вратите двојно повеќе од износот што сте го земале, поради провизијата за апликација, провизија за брза исплата, административен трошок и уште многу други трошоци кои во самиот старт не биле воопшто презентирани.

Дали брзото „крпење“ на финансиските празнини може да направи поголем проблем на долг рок?

Зголемениот тренд на користење ненаменски и брзи кредити, е една од причините за зголемената финансиска нестабилност на многу домаќинства. Додека лесниот пристап до овие кредити може да биде од корист на краток рок, наместо подобрување на квалитетот на животот и инвестирање во иднината, високите каматни стапки и надоместоци поврзани со нив може брзо да предизвикаат уште поголем дебаланс на домашниот буџет. На пример, кога кредитокорисникот нема да биде во можност да го врати заемот навреме лесно може да се најде во бескраен циклус на долгови плаќајќи високи каматни трошоци далеку над првичниот износ на заемот.

Што се случува како резултат на тоа? Бескрајна финансиска празнина во домашниот буџет која со секој заем се потешко може да се затвори. Така сиромашните стануваат уште посиромашни, а финансиските институции кои нудат брзи и ненаменски кредити остваруваат висок профит.

Што значи ова за целокупниот економски развој на општеството?

Високите трошоци поврзани со овие заеми, исто така, можат да создадат економски дебаланс. Кога корисниците на овие кредити плаќаат високи каматни стапки, постои помала веројатност дека ќе имаат доволно средства за потрошувачка на други стоки и услуги, што може да доведе до намалување на вкупната потрошувачка. Тоа може да доведе до намалување на побарувачката за производи и услуги во економијата, што доведува до намалување на економскиот раст.

Особено значаен е и ефектот од влијанието на интензивното кредитирање на физички лица врз капацитетите на финансиските институции за кредитирање на претпријатијата. Имено, порастот на економијата на една држава го прават растот на претпријатијата кои создаваат производи за широка потрошувачка и креираат нови работни места. Претпријатијата, за да ги зголемат своите капацитети и да прават поголеми инвестиции, а со тоа и повеќе работни места, имаат потреба од средства.

Поради пониските каматни стапки за кредитите кон правните лица, голем дел од финансиските институции имаат намален интерес за пласман на своите средства кај правните лица. Со тоа, во вкупното кредитно портфолио на ниво на државата ќе доминира кредитирањето на населението, што ќе го намали економскиот раст на државата.

Тука се наметнува прашањето, дали потрошувачкото ненаменско кредитирање е одговорно кредитирање?

Многу е важно кредитите кои се исплаќаат на населението да бидат искористени за суштински потреби кои ќе го подобрат квалитетот на животот, а не само за импулсивни консумеристичка потреби, односно истите да претставуваат инвестиција која за корисникот ќе има долготраен бенефит.

no baners
no baners

Банки

Нов играч на европскиот банкарски пазар: Freedom24 планира дигитални банкарски услуги и експанзија во Романија

Објавено

на

Европската инвестициска платформа Freedom24 најавува проширување на своето присуство во Романија и развој на нови финансиски услуги, со амбиција да прерасне во интегрирана платформа што ќе ги обединува инвестирањето, банкарството и плаќањата. Плановите се дел од поширока инвестициска програма вредна 500 милиони евра, насочена кон проширување на работењето и развој на дигиталната инфраструктура во Европа.

Според информациите објавени во романските финансиски медиуми на 7 и 8 октомври 2026 година, Freedom24 планира отворање канцеларија во Букурешт, со што ќе го зајакне своето присуство на романскиот пазар и ќе обезбеди дополнителна поддршка за локалните инвеститори.

Компанијата е европскиот брокерски сегмент на меѓународната финансиска групација Freedom Holding Corp., чии акции котираат на американската берза Nasdaq.

Инвестиции од 500 милиони евра за нови финансиски услуги

Плановите за експанзија се дел од инвестициска програма на ниво на групацијата, во вредност од 500 милиони евра, која треба да го поддржи развојот на технолошката инфраструктура, новите финансиски производи и проширувањето на деловната мрежа.

Иако брокерските услуги и пристапот до меѓународните пазари на капитал остануваат основна дејност на Freedom24, компанијата планира постепено да го прошири својот деловен модел со банкарски и платежни услуги.

Во таа насока, матичната групација Freedom Holding Corp. поднела барање за добивање банкарска лиценца во Франција.

Доколку лиценцата биде одобрена, тоа би овозможило понатамошен развој на дигитални банкарски услуги и проширување на финансискиот екосистем на групацијата во Европската Унија.

Бројот на инвеститори во Романија пораснал за 68%

Романија станува сè позначаен пазар во стратегијата за проширување на Freedom24 во Централна и Источна Европа.

На крајот на септември 2026 година, платформата имала приближно 7.500 инвеститори во Романија, што претставува раст од околу 68% во споредба со истиот период минатата година, кога бројот на клиенти изнесувал 4.462.

Планираното отворање канцеларија во Букурешт треба да овозможи подиректна комуникација со клиентите и дополнителна локална поддршка, покрај постојните дигитални канали.

Според извршниот директор на Freedom24, Евгениј Тјапкин, романскиот пазар има значајно место во долгорочната стратегија на компанијата, а растот на бројот на инвеститори го одразува зголемениот интерес за меѓународните финансиски пазари.

Над 600.000 клиенти во Европа

Freedom24 во моментов има повеќе од 600.000 клиенти на европскиот пазар, а групацијата има амбиција значително да го прошири досегот на своите финансиски услуги.

Преку дигиталната платформа, корисниците имаат пристап до повеќе од еден милион финансиски инструменти, вклучувајќи акции, обврзници, инвестициски фондови со кои се тргува на берза (ETF) и опции.

Компанијата овозможува инвестирање на финансиските пазари во САД, Европа и Азија, а во рамките на понатамошниот развој планира да понуди поширок спектар финансиски услуги преку единствен дигитален екосистем.

Дигиталните финансиски платформи ја менуваат конкуренцијата

Плановите на Freedom24 го одразуваат поширокиот тренд на приближување меѓу традиционалното банкарство, инвестициските услуги и финансиските технологии.

Развојот на интегрирани дигитални платформи создава можности клиентите преку една апликација да управуваат со различни финансиски производи, од плаќања до инвестиции.

За банкарскиот сектор во Централна и Источна Европа, ваквите деловни модели би можеле да донесат дополнителна конкуренција, особено во сегментот на дигиталните услуги и пристапот до меѓународните пазари.

Сепак, реализацијата на банкарските амбиции на Freedom24 ќе зависи и од добивањето на потребните регулаторни одобренија.

Продолжи со читање

Банки

Народната банка на Србија ја задржа референтната каматна стапка на 5,75% – инфлацијата и цените на енергенсите остануваат главни ризици

Објавено

на

Народната банка на Србија (НБС) одлучи да ја задржи референтната каматна стапка на непроменето ниво од 5,75%, продолжувајќи со внимателното водење на монетарната политика во услови на зголемена глобална неизвесност и ризици од раст на инфлацијата. Одлуката е донесена на денешната седница на Извршниот одбор, при што непроменети остануваат и каматните стапки на депозитните и кредитните олеснувања.

Според соопштението на Народната банка на Србија, каматната стапка на депозитните олеснувања останува на 4,5%, додека каматната стапка на кредитните олеснувања се задржува на 7,0%.

При носењето на одлуката, Извршниот одбор ги зел предвид актуелните и очекуваните движења на инфлацијата, како и ризиците од меѓународното окружување, особено оние поврзани со геополитичките тензии и растот на цените на енергенсите.

Растот на цените на нафтата и енергенсите го зголемува инфлацискиот притисок

Од Народната банка на Србија предупредуваат дека продолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток и дополнителното заострување на геополитичките тензии би можеле да предизвикаат нови инфлациски притисоци.

Иако првично ескалацијата на конфликтот немала позначително влијание врз глобалната инфлација, од летниот период предизвиците се зголемиле поради повторниот раст на цената на суровата нафта, проследен со поскапување на природниот гас и електричната енергија.

Намалувањето на акцизите на нафтените деривати и користењето на расположливите резерви на енергенси досега придонеле за ублажување на ефектите врз домашниот пазар.

Сепак, централната банка предупредува дека продолжените геополитички тензии би можеле да се прелеат врз трошоците за производство и транспорт, глобалните синџири на снабдување и тековите на капитал, а со тоа дополнително да влијаат врз инфлацијата.

Овие ризици се особено значајни за Србија, како мала и отворена економија која во голема мера зависи од увозот на енергенси.

Инфлацијата се очекува да се движи околу 4%

Годишната стапка на инфлација во Србија во август достигнала 2,2%, што претставува благо забрзување во однос на јулските 1,9%.

Според Народната банка на Србија, растот главно се должи на продолжениот енергетски шок и повисоките светски цени на нафтата.

Централната банка очекува дека од септември инфлацијата ќе се движи околу 4%, делумно како последица на ниската споредбена основа од минатата година, поврзана со примената на уредбата за ограничување на трговските маржи.

Иако августовската среднорочна проекција предвидувала инфлацијата да остане во рамките на целниот опсег во следните две години, ризиците од повисока инфлација сега се зголемени поради продолжувањето на енергетскиот шок и посилниот од очекуваниот раст на светските цени на другите примарни производи.

Српската економија со раст од 3,5% во првата половина од годината

И покрај надворешните ризици, економската активност во Србија продолжува да бележи позитивни резултати.

Во првата половина од 2026 година, економската активност пораснала за 3,5% на годишно ниво, при што најголем позитивен придонес имале услужните дејности, поддржани од растот на приватната потрошувачка.

Позитивни движења се забележани и во преработувачката индустрија, рударството, градежништвото и земјоделството.

Податоците за јули и август укажуваат дека услужниот сектор останал главен двигател на економската активност и во третиот квартал, додека врз индустриското производство негативно влијаеле сушата и намалените водостои.

Народната банка на Србија очекува економскиот раст во 2026 година да изнесува најмалку 3,2%, додека во 2027 година се предвидува забрзување на околу 4,5%.

Главен двигател на растот треба да биде домашната побарувачка, поддржана од зголемената потрошувачка, инвестициите, растот на расположливиот доход и реализацијата на инфраструктурните проекти во рамките на програмата „Скок во иднината – Србија Експо 2027“.

НБС подготвена да реагира доколку инфлациските притисоци се засилат

Народната банка на Србија најавува дека ќе продолжи со внимателна монетарна политика, истовремено одржувајќи ја релативната стабилност на девизниот курс.

Идните одлуки за каматните стапки ќе зависат од новите економски податоци и нивното влијание врз инфлацијата.

Доколку растот на светските цени на енергенсите предизвика посилни секундарни ефекти врз останатите цени, преку зголемување на инфлациските очекувања, централната банка е подготвена да реагира со сите расположливи инструменти.

Следната седница на Извршниот одбор на Народната банка на Србија, на која повторно ќе се одлучува за референтната каматна стапка, е закажана за 12 ноември 2026 година.

Продолжи со читање

Банки

Нови трошоци за европските банки? ЕЦБ разгледува зголемување на задолжителните резерви, но расте противењето

Објавено

на

Во Европската централна банка (ЕЦБ) се отвора дебата за можно зголемување на задолжителните минимални резерви што комерцијалните банки мора да ги чуваат без каматен надомест. Предлогот, кој има цел да ги намали финансиските загуби на централните банки и да ги заостри условите за финансирање, наиде на противење од Пјер Вунш, член на Управниот совет на ЕЦБ и гувернер на Централната банка на Белгија.

Вунш предупреди дека ваквата мерка би можела да ја наруши довербата во идните операции на централните банки, но и да ја помести границата меѓу монетарната и фискалната политика.

Според информациите на „Ројтерс“, претставниците на ЕЦБ во моментов разгледуваат можност за зголемување на стапката на задолжителните минимални резерви, со што банките би биле обврзани поголем дел од својата ликвидност да го чуваат на сметки кај централната банка, без да добиваат камата за тие средства.

Зошто ЕЦБ размислува за повисоки задолжителни резерви?

Во изминатите години, ЕЦБ создаде огромна ликвидност во европскиот финансиски систем преку програмите за купување обврзници, особено во периодот пред пандемијата, кога каматните стапки беа на нула или под нулата.

Сепак, со зголемувањето на каматните стапки, оваа политика создаде нов финансиски предизвик. Централните банки сега плаќаат значителни каматни износи на комерцијалните банки за средствата што тие ги депонираат кај нив.

Ваквата состојба доведе до раст на финансиските загуби кај дел од националните централни банки во еврозоната, особено кај германската Бундесбанка, која веќе престана да исплаќа дивиденди во државниот буџет. Според проценките, исплатата на дивиденди би можела да изостане сè до следната деценија.

Во европскиот финансиски систем и понатаму има повеќе од 2,1 трилион евра вишок ликвидност, што дополнително ги зголемува каматните расходи на централните банки.

Вунш: Централните банки не треба да преземаат улога на фискалната политика

Говорејќи на конференција во Брисел, Пјер Вунш изрази сериозни резерви во однос на оправданоста на предложената мерка.

Тој посочи дека во ЕЦБ се водат дискусии за зголемување на стапката на задолжителните минимални резерви, при што тие средства и понатаму не би носеле каматен надомест.

Според Вунш, аргументите во прилог на таквата промена не се доволно јасни и убедливи.

Тој предупреди дека доколку основната цел на зголемувањето на резервите е намалување на загубите на централните банки, инструментот би добил карактер на квазифискална мерка.

„Ако целта е да ги ограничиме нашите загуби, стапката на задолжителните минимални резерви би станала квазифискален инструмент“, истакна Вунш, нагласувајќи дека фискалната политика вообичаено не е во надлежност на централните банки.

Можни последици за банките и идните монетарни операции

Покрај непосредното финансиско оптоварување за комерцијалните банки, Вунш предупреди и на потенцијални долгорочни последици.

Според него, доколку банките се соочат со поголем финансиски товар преку зголемување на задолжителните резерви без каматен надомест, нивната подготвеност да учествуваат во идните програми за купување обврзници би можела да се намали.

Тоа би можело да ја отежне примената на идните инструменти на монетарната политика и да ја наруши довербата во нивната ефикасност.

За комерцијалните банки, евентуалното зголемување на задолжителните резерви би значело дека поголем износ од нивните средства нема да носи каматен приход, што потенцијално би можело да влијае врз профитабилноста и управувањето со ликвидноста.

Одлуката на ЕЦБ може да има пошироки последици

Дебатата за задолжителните минимални резерви отвора пошироко прашање за начинот на кој централните банки треба да ги балансираат целите на монетарната политика со сопствените финансиски резултати.

Иако зголемувањето на резервите би можело да придонесе за намалување на каматните расходи на централните банки, ваквата мерка истовремено би создала дополнителен товар за банкарскиот сектор.

Развојот на оваа дебата е значаен и за банкарските пазари во регионот, особено за земјите во кои работат банки што се дел од европски банкарски групации.

Засега станува збор за предлог што се разгледува во рамките на ЕЦБ, а не за конечна одлука. Понатамошните дискусии ќе покажат дали ќе биде постигнат консензус за промена на постојниот режим на задолжителни минимални резерви.

Продолжи со читање
no baners

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange