Банки
Како неконтролираното кредитирање на населението се рефлектира на економијата
Во последно време сè повеќе се среќаваме со безброј понуди за брзи и ненаменски потрошувачки кредити. Насекаде околу нас неретко забележуваме реклами кои промовираат кредит со 0% камата или кредит без трошоци. Навидум средствата ни се достапни на дофат на рака, па доаѓаме до искушение да посегнеме по брза апликација се со цел набрзина да задоволиме некоја “итна” потреба. Но, сте се запрашале ли како овие кредити влијаат врз вашиот долгорочен домашен буџет? И воопшто, може ли практиката на издавање ненаменски кредити да доведе кон осиромашување на целата економија?
Што подразбираме под брзи и ненаменски потрошувачки кредити?
Брзите и ненаменските потрошувачки кредити можат да се користат за било која намена и имаат видно повисоки каматни стапки во споредба со инвестициските кредити, како кредит за стан, автомобил и слично. Не ретко овие кредити ги користат луѓе кои немаат пристап до традиционални банкарски производи, како што се заеми и кредитни линии, поради нивните ниски кредитни оценки или статус на вработување.
Ненаменските и брзите кредити се достапни без дополнително обезбедување (гарант, хипотека и сл.). Во пракса, за жал, сведоци сме дека овие типови на заеми можат да бидат користени за покривање на редовни режиски трошоци или за премостување на јазот помеѓу платите.
Секогаш треба да имаме предвид дека не е можно финансиска институција, која има за цел остварување на профит, да дава кредити без камата или трошоци. Но, што е со сите попатни скриени трошоци и информации пишани „со мали букви“? Ако добро го разгледате планот за отплата на кредитот ќе сфатите дека треба да вратите двојно повеќе од износот што сте го земале, поради провизијата за апликација, провизија за брза исплата, административен трошок и уште многу други трошоци кои во самиот старт не биле воопшто презентирани.
Дали брзото „крпење“ на финансиските празнини може да направи поголем проблем на долг рок?
Зголемениот тренд на користење ненаменски и брзи кредити, е една од причините за зголемената финансиска нестабилност на многу домаќинства. Додека лесниот пристап до овие кредити може да биде од корист на краток рок, наместо подобрување на квалитетот на животот и инвестирање во иднината, високите каматни стапки и надоместоци поврзани со нив може брзо да предизвикаат уште поголем дебаланс на домашниот буџет. На пример, кога кредитокорисникот нема да биде во можност да го врати заемот навреме лесно може да се најде во бескраен циклус на долгови плаќајќи високи каматни трошоци далеку над првичниот износ на заемот.
Што се случува како резултат на тоа? Бескрајна финансиска празнина во домашниот буџет која со секој заем се потешко може да се затвори. Така сиромашните стануваат уште посиромашни, а финансиските институции кои нудат брзи и ненаменски кредити остваруваат висок профит.
Што значи ова за целокупниот економски развој на општеството?
Високите трошоци поврзани со овие заеми, исто така, можат да создадат економски дебаланс. Кога корисниците на овие кредити плаќаат високи каматни стапки, постои помала веројатност дека ќе имаат доволно средства за потрошувачка на други стоки и услуги, што може да доведе до намалување на вкупната потрошувачка. Тоа може да доведе до намалување на побарувачката за производи и услуги во економијата, што доведува до намалување на економскиот раст.
Особено значаен е и ефектот од влијанието на интензивното кредитирање на физички лица врз капацитетите на финансиските институции за кредитирање на претпријатијата. Имено, порастот на економијата на една држава го прават растот на претпријатијата кои создаваат производи за широка потрошувачка и креираат нови работни места. Претпријатијата, за да ги зголемат своите капацитети и да прават поголеми инвестиции, а со тоа и повеќе работни места, имаат потреба од средства.
Поради пониските каматни стапки за кредитите кон правните лица, голем дел од финансиските институции имаат намален интерес за пласман на своите средства кај правните лица. Со тоа, во вкупното кредитно портфолио на ниво на државата ќе доминира кредитирањето на населението, што ќе го намали економскиот раст на државата.
Тука се наметнува прашањето, дали потрошувачкото ненаменско кредитирање е одговорно кредитирање?
Многу е важно кредитите кои се исплаќаат на населението да бидат искористени за суштински потреби кои ќе го подобрат квалитетот на животот, а не само за импулсивни консумеристичка потреби, односно истите да претставуваат инвестиција која за корисникот ќе има долготраен бенефит.
Банки
Нова ера во плаќањата: Европа ја намалува зависноста од Visa и Mastercard
Европа прави нов крупен чекор кон намалување на зависноста од американските платежни гиганти Visa и Mastercard. Неколку големи европски платежни системи се здружуваат во нова мрежа која треба да овозможи прекугранични плаќања и трансфери со европска инфраструктура.
Според Reuters, платежните системи Bizum од Шпанија, Bancomat од Италија, Wero, португалскиот MB WAY и нордискиот Vipps MobilePay се дел од иницијативата за формирање на European Network for Payments – ENP. Новата мрежа треба да поврзе национални платежни системи кои заедно опфаќаат околу 130 милиони корисници во 13 земји, односно повеќе од 70% од населението на Европската Унија и Норвешка.
Дали тоа значи дека ќе ги менуваме Visa и Mastercard картичките?
Не веднаш.
Новата европска иницијатива не значи дека постојните Visa и Mastercard картички преку ноќ ќе исчезнат или дека граѓаните ќе мора задолжително да ги заменат. Наместо тоа, Европа постепено гради сопствен платежен систем кој треба да стане дополнителна опција за плаќање и со текот на времето да понуди посериозна конкуренција на американските платежни мрежи.
Првата фаза е насочена кон директни трансфери на пари меѓу корисниците, а во следните фази системот треба да се прошири и на интернет-купување и плаќање во физички продавници.
Wero веќе ја отвори вратата за европски плаќања
Еден од клучните проекти во оваа насока е Wero, дигиталниот паричник развиен од European Payments Initiative – EPI. Системот користи инстант плаќања директно од банкарска сметка на банкарска сметка и е замислен како единствено европско решение за граѓаните и компаниите.
Wero веќе се користи или се воведува во повеќе европски земји, а неговата функционалност постепено се проширува од трансфери меѓу физички лица кон онлајн и плаќања на продажни места. Во Холандија веќе е започнат и процесот на постепено преминување од популарниот систем iDEAL кон Wero.
Во 2026 година Wero дополнително ја проширува својата мрежа. Кон иницијативата се приклучија и големи финансиски институции како Erste Bank Österreich и Raiffeisen, што треба да овозможи проширување на услугата и на австрискиот пазар.
Зошто Европа сака сопствен систем?
Во основата на проектот е желбата Европа да има поголема финансиска и дигитална независност.
Голем дел од картичните плаќања во Европа денес зависат од инфраструктурата на американските компании Visa и Mastercard. Европските институции и банки веќе подолг период настојуваат да развијат платежни решенија кои би можеле да функционираат на европска инфраструктура и да создадат поголема конкуренција на пазарот.
Европската централна банка исто така укажува дека развојот на европска платежна инфраструктура би им овозможил на приватни европски системи како Wero полесно да работат низ целата еврозона.
Visa и Mastercard засега остануваат
За корисниците најважно е дека засега нема причина за промена на постојните банкарски картички.
Visa и Mastercard и натаму остануваат широко распространети платежни мрежи, додека европските решенија се во процес на проширување и поврзување.
Сепак, создавањето на заедничката European Network for Payments покажува дека Европа сериозно работи на сопствен платежен екосистем. Доколку системот добие широка поддршка од банките, трговците и корисниците, во следните години европските потрошувачи би можеле да добијат уште една голема опција покрај Visa и Mastercard.
Банки
Комерцијална банка по 15-ти пат прогласена за „Најдобра банка во Македонија“ од Global Finance
Комерцијална банка е прогласена за „Најдобра банка во Македонија за 2026 година“ од угледниот меѓународен финансиски магазин Global Finance, со што по јубилеен 15-ти пат го добива ова признание.
Наградата претставува потврда за континуираниот развој на Банката, нејзината стабилност, силните деловни резултати, вложувањата во дигитализација и иновации, како и за пристапот насочен кон потребите на клиентите.
Од Комерцијална банка посочуваат дека признанието доаѓа во период на зголемена неизвесност на глобалните финансиски пазари, кога банките се соочуваат со геополитички предизвици, регулаторни притисоци и засилена конкуренција од финтек секторот.
„Оваа јубилејна награда е големо признание за посветеноста, професионалноста и знаењето на целиот тим на Комерцијална банка. Таа е резултат на нашата јасна стратешка визија и на континуираното инвестирање во иновации, дигитални решенија и квалитет на услугите. Пред сè, ова е награда која ја делиме со нашите клиенти и партнери затоа што нивната доверба е наша силна мотивација“, изјави Хари Костов, главен извршен директор и претседател на Управниот одбор на Комерцијална банка.
Со признанието, Комерцијална банка повторно се вбројува меѓу банките наградени во рамки на 33-то издание на годишните награди на Global Finance, кои опфаќаат финансиски институции од повеќе од 150 земји.
Основачот и уреднички директор на Global Finance, Џозеф Д. Џарапуто, истакна дека наградите за 2026 година се насочени кон институциите кои успешно управуваат со средствата и обврските, а истовремено инвестираат во дигитални иновации и вештачка интелигенција со цел да одговорат на променливите потреби на клиентите.
При изборот на најдобрите банки, магазинот ги анализира квантитативните показатели, како растот на активата, профитабилноста, развојот на нови бизниси и производни иновации, но и квалитативни оценки од финансиски аналитичари, банкари, директори и банкарски консултанти.
Од Банката најавуваат дека и во следниот период ќе продолжат со инвестиции во дигиталната трансформација, развојот на иновативни финансиски услуги и создавањето одржливи решенија за граѓаните и компаниите.
Банки
Стопанска банка почнува со исплата на септемвриските пензии
Стопанска банка АД – Скопје информира дека исплатата на пензиите за месец септември ќе започне денеска, 1 октомври 2026 година.
Со тоа, корисниците на пензија кои своите примања ги добиваат преку Стопанска банка ќе можат да располагаат со септемвриската пензија од почетокот на октомври.
Од Банката преку објава на социјалните мрежи им посакаа на пензионерите пријатен месец исполнет со убави моменти.

Исплатата на пензиите е една од позначајните информации за повозрасната популација, особено на почетокот на месецот, кога голем дел од домаќинствата ги планираат редовните трошоци и обврски.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита
-
Банкипред 1 месецНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот

