Банки
Како неконтролираното кредитирање на населението се рефлектира на економијата
Во последно време сè повеќе се среќаваме со безброј понуди за брзи и ненаменски потрошувачки кредити. Насекаде околу нас неретко забележуваме реклами кои промовираат кредит со 0% камата или кредит без трошоци. Навидум средствата ни се достапни на дофат на рака, па доаѓаме до искушение да посегнеме по брза апликација се со цел набрзина да задоволиме некоја “итна” потреба. Но, сте се запрашале ли како овие кредити влијаат врз вашиот долгорочен домашен буџет? И воопшто, може ли практиката на издавање ненаменски кредити да доведе кон осиромашување на целата економија?
Што подразбираме под брзи и ненаменски потрошувачки кредити?
Брзите и ненаменските потрошувачки кредити можат да се користат за било која намена и имаат видно повисоки каматни стапки во споредба со инвестициските кредити, како кредит за стан, автомобил и слично. Не ретко овие кредити ги користат луѓе кои немаат пристап до традиционални банкарски производи, како што се заеми и кредитни линии, поради нивните ниски кредитни оценки или статус на вработување.
Ненаменските и брзите кредити се достапни без дополнително обезбедување (гарант, хипотека и сл.). Во пракса, за жал, сведоци сме дека овие типови на заеми можат да бидат користени за покривање на редовни режиски трошоци или за премостување на јазот помеѓу платите.
Секогаш треба да имаме предвид дека не е можно финансиска институција, која има за цел остварување на профит, да дава кредити без камата или трошоци. Но, што е со сите попатни скриени трошоци и информации пишани „со мали букви“? Ако добро го разгледате планот за отплата на кредитот ќе сфатите дека треба да вратите двојно повеќе од износот што сте го земале, поради провизијата за апликација, провизија за брза исплата, административен трошок и уште многу други трошоци кои во самиот старт не биле воопшто презентирани.
Дали брзото „крпење“ на финансиските празнини може да направи поголем проблем на долг рок?
Зголемениот тренд на користење ненаменски и брзи кредити, е една од причините за зголемената финансиска нестабилност на многу домаќинства. Додека лесниот пристап до овие кредити може да биде од корист на краток рок, наместо подобрување на квалитетот на животот и инвестирање во иднината, високите каматни стапки и надоместоци поврзани со нив може брзо да предизвикаат уште поголем дебаланс на домашниот буџет. На пример, кога кредитокорисникот нема да биде во можност да го врати заемот навреме лесно може да се најде во бескраен циклус на долгови плаќајќи високи каматни трошоци далеку над првичниот износ на заемот.
Што се случува како резултат на тоа? Бескрајна финансиска празнина во домашниот буџет која со секој заем се потешко може да се затвори. Така сиромашните стануваат уште посиромашни, а финансиските институции кои нудат брзи и ненаменски кредити остваруваат висок профит.
Што значи ова за целокупниот економски развој на општеството?
Високите трошоци поврзани со овие заеми, исто така, можат да создадат економски дебаланс. Кога корисниците на овие кредити плаќаат високи каматни стапки, постои помала веројатност дека ќе имаат доволно средства за потрошувачка на други стоки и услуги, што може да доведе до намалување на вкупната потрошувачка. Тоа може да доведе до намалување на побарувачката за производи и услуги во економијата, што доведува до намалување на економскиот раст.
Особено значаен е и ефектот од влијанието на интензивното кредитирање на физички лица врз капацитетите на финансиските институции за кредитирање на претпријатијата. Имено, порастот на економијата на една држава го прават растот на претпријатијата кои создаваат производи за широка потрошувачка и креираат нови работни места. Претпријатијата, за да ги зголемат своите капацитети и да прават поголеми инвестиции, а со тоа и повеќе работни места, имаат потреба од средства.
Поради пониските каматни стапки за кредитите кон правните лица, голем дел од финансиските институции имаат намален интерес за пласман на своите средства кај правните лица. Со тоа, во вкупното кредитно портфолио на ниво на државата ќе доминира кредитирањето на населението, што ќе го намали економскиот раст на државата.
Тука се наметнува прашањето, дали потрошувачкото ненаменско кредитирање е одговорно кредитирање?
Многу е важно кредитите кои се исплаќаат на населението да бидат искористени за суштински потреби кои ќе го подобрат квалитетот на животот, а не само за импулсивни консумеристичка потреби, односно истите да претставуваат инвестиција која за корисникот ќе има долготраен бенефит.
Банки
НЛБ ја продолжи јавната понуда на акции до 17 декември – планира да привлече до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности
Словенечката инвестициска компанија NLB Skladi – Nepremičnine, која е дел од групацијата НЛБ, го продолжи рокот за запишување акции во рамките на својата прва јавна понуда (IPO) до 17 декември 2026 година. Компанијата планира да издаде до 10 милиони нови акции по цена од 10 евра, со што потенцијално би можела да прибере до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности.
Одлуката за продолжување на рокот е донесена со цел на потенцијалните инвеститори да им се овозможи повеќе време за донесување инвестициска одлука, но и да се создадат подобри услови за успешно прибирање капитал.
Според информациите објавени на 12 октомври, словенечката Агенција за пазарот на хартии од вредност на 6 октомври одобрила измени на проспектот за јавната понуда. Првично, запишувањето акции требало да трае од 16 јуни до 16 октомври 2026 година.
НЛБ сака да обезбеди повеќе капитал за атрактивни недвижности
Од NLB Skladi – Nepremičnine објаснуваат дека продолжувањето на рокот е резултат на досегашниот интерес на инвеститорите, но и на идентификувањето нови потенцијални инвестиции во недвижности.
Според компанијата, по објавувањето на проспектот биле идентификувани неколку инвестициски можности кои според квалитетот, големината и стратешкото значење би можеле да станат важен дел од идното портфолио.
За реализација на ваквите инвестиции ќе биде потребен поголем капитал од минималниот износ неопходен за успешно започнување со работа.
Компанијата смета дека дополнителните средства ќе овозможат поголема флексибилност при купувањето квалитетни недвижности, како и побрзо создавање диверзифицирано инвестициско портфолио.
Со други зборови, целта не е само успешно завршување на јавната понуда, туку и обезбедување доволно финансиски средства за реализација на планираната инвестициска стратегија.
Големите инвеститори ќе добијат дополнителни поволности
Една од поважните новини во изменетиот проспект е можноста за склучување посебни договори со поголемите инвеститори.
Станува збор за инвеститори кои ќе запишат и уплатат најмалку 500.000 нови акции, што претставува инвестиција од минимум пет милиони евра.
Под однапред утврдени, објективни и јавно објавени услови, овие инвеститори ќе можат да остварат право на поврат на дел од основниот надоместок за управување.
Важно е што овој поврат ќе се финансира исклучиво од сопствените средства на управувачкото друштво, а не од средствата на инвестициската компанија.
Со оваа мерка, компанијата настојува да го зголеми интересот на институционалните и другите големи инвеститори за учество во јавната понуда.
Нови ограничувања за поголема транспарентност
Измените на проспектот предвидуваат и дополнителни правила поврзани со независноста на инвестициските одлуки.
Според новите услови, NLB Skladi – Nepremičnine и нејзините посебни друштва основани за инвестиции во недвижности нема да можат да купуваат недвижности или други дозволени инвестиции од компании кои се опфатени со консолидираните финансиски извештаи на матичната компанија.
Целта е да се зајакне транспарентноста на работењето и да се зголеми довербата на инвеститорите во независноста на процесот на инвестирање.
Оваа одредба е особено значајна бидејќи компанијата е поврзана со една од најголемите банкарски групации во регионот.
Минималната инвестиција изнесува 5.000 евра
Јавната понуда е наменета за индивидуални инвеститори во Словенија, како и за институционални инвеститори во Словенија и соседна Хрватска.
Минималниот износ за инвестирање е утврден на 5.000 евра.
Според првичниот проспект, компанијата планира да издаде најмногу 10 милиони нови акции со единечна цена од 10 евра.
За јавната понуда да се смета за успешна, првично бил определен праг од најмалку 2,9 милиони запишани акции, односно капитал од 29 милиони евра.
Доколку бидат запишани сите понудени акции, вкупниот износ на прибрани средства би можел да достигне 100 милиони евра.
По завршувањето на постапката, планирано е новите акции да бидат котирани на Љубљанската берза.
Компанијата е дел од најголемата словенечка банкарска групација
NLB Skladi – Nepremičnine е новооснована инвестициска компанија со основен капитал од еден милион евра, поделен на 100.000 акции.
Нејзин единствен акционер е NLB Skladi, друштво за управување со инвестициски фондови кое е во целосна сопственост на Nova Ljubljanska Banka (НЛБ), најголемата банка во Словенија.
Со новата инвестициска компанија, групацијата го проширува своето присуство во сегментот на инвестиции во недвижности, создавајќи можност за дополнителна диверзификација на инвестициските активности.
Акциите на матичната НЛБ банка на Љубљанската берза во петокот ја завршија трговската сесија без промена на цената, на ниво од 227 евра по акција.
Што значи ова за регионалниот финансиски пазар?
Продолжувањето на јавната понуда на NLB Skladi – Nepremičnine покажува дека големите регионални банкарски групации бараат дополнителни можности за инвестирање надвор од традиционалните банкарски производи.
Недвижностите претставуваат посебна инвестициска категорија која може да овозможи приходи од закуп, како и потенцијален раст на вредноста на имотот.
Сепак, инвестирањето во недвижности носи и ризици поврзани со пазарните цени, ликвидноста, трошоците за одржување и економските циклуси.
За македонскиот финансиски пазар, ваквите активности се интересни и поради присуството на НЛБ групацијата преку НЛБ Банка АД Скопје.
Но, засега нема информации дека оваа јавна понуда е наменета за индивидуални инвеститори од Македонија или дека новата компанија планира директни инвестиции на македонскиот пазар.
До 17 декември ќе се знае интересот на инвеститорите
Со продолжувањето на рокот за запишување акции, NLB Skladi – Nepremičnine добива дополнителни два месеца за привлекување капитал.
Конечниот резултат од јавната понуда ќе покаже колкав интерес постои за овој вид инвестиции и дали компанијата ќе успее да обезбеди капитал што ќе ѝ овозможи побрза реализација на планираните инвестиции во недвижности.
Банки
UniCredit бара дозвола од Брисел за преземање на Commerzbank – на повидок една од најголемите банкарски зделки во Европа
Италијанскиот банкарски гигант UniCredit направи нов значаен чекор кон преземањето на германската Commerzbank, откако официјално побара одобрение од Европската комисија. Брисел треба да донесе првична одлука најдоцна до 16 ноември 2026 година, со што една од најголемите потенцијални банкарски аквизиции во Европа влегува во клучна регулаторна фаза.
UniCredit, втората најголема банка во Италија, официјално ја пријави планираната трансакција пред европските регулатори за заштита на конкуренцијата. Информацијата е објавена на интернет-страницата на Европската комисија, а ја пренесе и агенцијата Ројтерс.
Во првата фаза од постапката, Европската комисија треба да процени дали преземањето би можело да ја наруши конкуренцијата на европскиот банкарски пазар.
Брисел има неколку можности: да ја одобри трансакцијата без дополнителни услови, да даде согласност со определени ограничувања или да отвори детална истрага доколку утврди сериозни ризици за конкуренцијата.
UniCredit веќе контролира речиси половина од акциите на Commerzbank
Барањето за регулаторно одобрение доаѓа по повеќемесечните активности на италијанската банка за зголемување на нејзиното учество во германската Commerzbank.
И покрај противењето од германската влада и раководството на Commerzbank, UniCredit успеа да обезбеди речиси 50 проценти од акционерскиот капитал на германската банка.
Ова значително ја промени преговарачката позиција на италијанскиот инвеститор, кој веќе подолго време настојува да создаде голема европска банкарска групација преку прекугранично спојување.
Главниот извршен директор на UniCredit, Андреа Орчел, на почетокот на септември престојуваше во Берлин, каде што се водеа разговори поврзани со можноста за преземање на Commerzbank.
Со поднесувањето на барањето до Европската комисија, процесот преминува од корпоративни преговори во формална регулаторна постапка.
Германија се противи на преземањето, но разговорите продолжуваат
Еден од најголемите предизвици за реализација на трансакцијата останува ставот на германската влада.
Германија поседува околу 13,3 проценти од акциите на Commerzbank и во изминатиот период изразуваше противење на плановите на UniCredit.
Главната загриженост на германската страна е поврзана со иднината на Commerzbank како значаен финансиер на германските мали и средни претпријатија.
Токму кредитирањето на овој сегмент од економијата е еден од најважните делови од деловниот модел на германската банка.
Берлин сака да обезбеди евентуалното преземање да не доведе до ограничување на кредитната поддршка за германските компании, намалување на банкарските услуги или значителни промени во улогата на Commerzbank на домашниот пазар.
Сепак, германскиот регулатор за заштита на конкуренцијата уште во април 2025 година посочи дека, од аспект на пазарната конкуренција, не гледа пречки за преземањето.
Тоа значи дека политичкото противење и регулаторната оценка на конкуренцијата не мора да водат до ист заклучок.
Европската централна банка поддржува поголеми банкарски групации
Потенцијалното спојување на UniCredit и Commerzbank се случува во период кога европските финансиски институции сè почесто укажуваат на потребата од создавање поголеми и поконкурентни банки.
Европската централна банка подолго време ја нагласува важноста на прекуграничната банкарска консолидација како начин за јакнење на европскиот финансиски систем.
Според ова гледиште, поголемите банкарски групации би можеле поефикасно да ги користат своите ресурси, да инвестираат во дигитализација и да се натпреваруваат со големите американски и азиски финансиски институции.
Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, претходно истакна дека прекуграничните спојувања може да бидат корисни за развојот на европскиот банкарски пазар.
Сепак, таа нагласи дека ваквиот став не претставува поддршка за конкретна трансакција и дека секое спојување носи деловни и финансиски ризици што треба внимателно да се проценат.
Според информациите што ги објави Ројтерс во август, Европската централна банка била наклонета кон одобрување на планираното преземање.
Можно создавање банкарски гигант со актива од над 1.300 милијарди евра
Доколку преземањето биде реализирано и двете институции се интегрираат, би можела да се создаде банкарска групација со вкупна актива од над 1,3 билиони евра, односно повеќе од 1.300 милијарди евра.
Таквата групација би имала значително присуство на повеќе европски пазари и би можела да стане еден од клучните играчи во европскиот банкарски сектор.
Потенцијалното спојување би можело да донесе поголема оперативна ефикасност, намалување на дел од трошоците и проширување на банкарските услуги.
Од друга страна, интеграцијата на две големи финансиски институции отвора и прашања за идната организација, работните места, управувањето со ризиците и влијанието врз конкуренцијата.
Затоа конечниот ефект од преземањето ќе зависи не само од регулаторното одобрение, туку и од начинот на кој би се спровела евентуалната интеграција.
Одлуката на Брисел се очекува до 16 ноември
Европската комисија има рок до 16 ноември 2026 година да донесе првична одлука за пријавената трансакција.
Доколку регулаторот не утврди сериозни проблеми со конкуренцијата, преземањето би можело да добие одобрение уште во првата фаза.
Но, ако бидат идентификувани ризици што бараат дополнителна анализа, постапката може да продолжи со детална истрага, што би го одложило конечниот исход.
Барањето на UniCredit претставува значаен чекор, но не значи дека преземањето е веќе одобрено или завршено.
Нов бран на консолидација во европското банкарство
Случајот со UniCredit и Commerzbank е дел од поширокиот процес на консолидација во европскиот банкарски сектор.
Во услови на сè посилна глобална конкуренција, европските банки бараат начини да го зголемат обемот на работењето, да ја подобрат профитабилноста и да обезбедат поголема финансиска моќ.
За помалите банкарски пазари, вклучително и македонскиот, овие процеси се значајни бидејќи покажуваат дека прекуграничните аквизиции остануваат важен инструмент за проширување на големите европски банкарски групации.
Иако преземањето на Commerzbank нема непосредни регулаторни последици за македонските банки, исходот од оваа трансакција може да биде показател за насоката во која ќе се движи понатамошната консолидација на европското банкарство.
Банки
„Силк Роуд Банка го зголемува капиталот: Реализирана нова емисија акции од 3,57 милиони евра“
Силк Роуд Банка ја извести Македонската берза дека успешно ја реализирала својата дванаесетта емисија хартии од вредност преку приватна понуда, со вкупна вредност од над 220 милиони денари, односно приближно 3,57 милиони евра.
Според официјалниот документ, емисијата опфаќа 6.102 обични акции со право на глас, со номинална вредност од 36.111 денари по акција.
Вкупната номинална вредност изнесува 220.349.322 денари, односно приближно 3,57 милиони евра. Сите понудени акции се продадени, што значи дека емисијата е реализирана во целост.
Приватната понуда претходно била одобрена од Комисијата за хартии од вредност на 30 септември 2026 година, а акциите биле пријавени за упис во Централниот регистар на 9 октомври.
Со ова, банката ја завршила постапката за реализација на дванаесеттата емисија акции, која претставува дел од активностите за зајакнување на нејзината капитална основа.
Емисијата на нови акции е еден од начините преку кои банките можат да го зголемат својот основен капитал и да ја подобрат финансиската стабилност. Посилната капитална основа може да придонесе за поголема отпорност на финансиски ризици и да создаде простор за понатамошен развој на банкарските активности.
Силк Роуд Банка работи на македонскиот банкарски пазар од 1993 година. Банката во минатото работела под имињата Кредитна банка и Алфа банка, а од 2016 година го носи сегашното име. Нејзин единствен акционер е швајцарската компанија „Silk Road Capital AG“.
Реализацијата на емисијата во целост претставува значаен чекор во капиталните активности на банката. Конкретното влијание врз нејзината капитална адекватност и финансиска позиција ќе може да се согледа преку следните финансиски извештаи.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии

