Банки
Како неконтролираното кредитирање на населението се рефлектира на економијата
Во последно време сè повеќе се среќаваме со безброј понуди за брзи и ненаменски потрошувачки кредити. Насекаде околу нас неретко забележуваме реклами кои промовираат кредит со 0% камата или кредит без трошоци. Навидум средствата ни се достапни на дофат на рака, па доаѓаме до искушение да посегнеме по брза апликација се со цел набрзина да задоволиме некоја “итна” потреба. Но, сте се запрашале ли како овие кредити влијаат врз вашиот долгорочен домашен буџет? И воопшто, може ли практиката на издавање ненаменски кредити да доведе кон осиромашување на целата економија?
Што подразбираме под брзи и ненаменски потрошувачки кредити?
Брзите и ненаменските потрошувачки кредити можат да се користат за било која намена и имаат видно повисоки каматни стапки во споредба со инвестициските кредити, како кредит за стан, автомобил и слично. Не ретко овие кредити ги користат луѓе кои немаат пристап до традиционални банкарски производи, како што се заеми и кредитни линии, поради нивните ниски кредитни оценки или статус на вработување.
Ненаменските и брзите кредити се достапни без дополнително обезбедување (гарант, хипотека и сл.). Во пракса, за жал, сведоци сме дека овие типови на заеми можат да бидат користени за покривање на редовни режиски трошоци или за премостување на јазот помеѓу платите.
Секогаш треба да имаме предвид дека не е можно финансиска институција, која има за цел остварување на профит, да дава кредити без камата или трошоци. Но, што е со сите попатни скриени трошоци и информации пишани „со мали букви“? Ако добро го разгледате планот за отплата на кредитот ќе сфатите дека треба да вратите двојно повеќе од износот што сте го земале, поради провизијата за апликација, провизија за брза исплата, административен трошок и уште многу други трошоци кои во самиот старт не биле воопшто презентирани.
Дали брзото „крпење“ на финансиските празнини може да направи поголем проблем на долг рок?
Зголемениот тренд на користење ненаменски и брзи кредити, е една од причините за зголемената финансиска нестабилност на многу домаќинства. Додека лесниот пристап до овие кредити може да биде од корист на краток рок, наместо подобрување на квалитетот на животот и инвестирање во иднината, високите каматни стапки и надоместоци поврзани со нив може брзо да предизвикаат уште поголем дебаланс на домашниот буџет. На пример, кога кредитокорисникот нема да биде во можност да го врати заемот навреме лесно може да се најде во бескраен циклус на долгови плаќајќи високи каматни трошоци далеку над првичниот износ на заемот.
Што се случува како резултат на тоа? Бескрајна финансиска празнина во домашниот буџет која со секој заем се потешко може да се затвори. Така сиромашните стануваат уште посиромашни, а финансиските институции кои нудат брзи и ненаменски кредити остваруваат висок профит.
Што значи ова за целокупниот економски развој на општеството?
Високите трошоци поврзани со овие заеми, исто така, можат да создадат економски дебаланс. Кога корисниците на овие кредити плаќаат високи каматни стапки, постои помала веројатност дека ќе имаат доволно средства за потрошувачка на други стоки и услуги, што може да доведе до намалување на вкупната потрошувачка. Тоа може да доведе до намалување на побарувачката за производи и услуги во економијата, што доведува до намалување на економскиот раст.
Особено значаен е и ефектот од влијанието на интензивното кредитирање на физички лица врз капацитетите на финансиските институции за кредитирање на претпријатијата. Имено, порастот на економијата на една држава го прават растот на претпријатијата кои создаваат производи за широка потрошувачка и креираат нови работни места. Претпријатијата, за да ги зголемат своите капацитети и да прават поголеми инвестиции, а со тоа и повеќе работни места, имаат потреба од средства.
Поради пониските каматни стапки за кредитите кон правните лица, голем дел од финансиските институции имаат намален интерес за пласман на своите средства кај правните лица. Со тоа, во вкупното кредитно портфолио на ниво на државата ќе доминира кредитирањето на населението, што ќе го намали економскиот раст на државата.
Тука се наметнува прашањето, дали потрошувачкото ненаменско кредитирање е одговорно кредитирање?
Многу е важно кредитите кои се исплаќаат на населението да бидат искористени за суштински потреби кои ќе го подобрат квалитетот на животот, а не само за импулсивни консумеристичка потреби, односно истите да претставуваат инвестиција која за корисникот ќе има долготраен бенефит.
Банки
Доновска Гечева: Народната банка активно развива модерен и сигурен платен систем
„Дигитализацијата на плаќањата бележи постојан напредок во изминатиот период, поддржан од активната улога на Народната банка во унапредувањето на платежната инфраструктура, како и од инвестициите на банките во современи технолошки решенија“, ова го истакна директорката на Дирекцијата за платни системи Биљана Доновска Гечева, во интервју за емисијата „Бизнис објектив“.
Таа нагласува дека Законот за платежни услуги и платни системи овозможи влез и на нови даватели на платежни услуги и придонесе за поголема конкуренција и иновации на пазарот. Исто така, посочи дека со намалувањето на провизиите за користење на дигиталните канали за плаќање од страна на банките, како одговор на активностите на Народната банка за ревидирање на надоместоците, уште повеќе се поттикнува користењето на електронските услуги од страна на граѓаните во 2025 година.
„Безбедноста на плаќањата е системски приоритет на Народната банка и таа не само што ја следи примената на регулативната рамка, туку и постојано се усогласува со европските стандарди за безбедност при плаќањата“, истакна Доновска Гечева.
Доновска-Гечева ја нагласи проактивната улога на Народната банка во модернизацијата на платниот систем, како дел од идните активности, вклучително и учеството во регионалната иницијатива на земјите од Западен Балкан за воведување инстант плаќања засновани на ТИПС, современото европско решение за инстант плаќања коишто се извршуваат 24 часа секој ден во годината, како и поддршката за развивање целосно дигитални услуги од страна на новите даватели на платежни услуги.
Со овие активности, Народната банка и натаму придонесува кон развивање модерен, ефикасен и сигурен платен систем, ориентиран кон потребите на граѓаните и економијата.
Банки
Телефонот станува ПОС терминал: Халкбанк АД Скопје нуди паметно решение за побрзи плаќања
Халкбанк АД Скопје нуди дигитално решение за бизнисите – „Халк Моби ПОС“, апликација што овозможува Android уредите да функционираат како преносливи ПОС терминали за бесконтактни плаќања.
Станува збор за иновативна алатка која, преку вградената NFC технологија, го претвора мобилниот телефон или таблет во сигурна платформа за брзи и безбедни трансакции. Апликацијата е компатибилна со сите Android уреди со NFC и поддржува плаќања со Mastercard и Visa картички, како и со други бесконтактни уреди – мобилни телефони, паметни часовници, прстени и слично.
Начинот на плаќање е ист како кај класичен ПОС терминал, но сите трансакции се изведуваат бесконтактно, што го прави процесот побрз и поедноставен за корисниците.
Од банката посочуваат дека апликацијата е сертифицирана според меѓународните PCI DSS стандарди, што обезбедува високо ниво на заштита на податоците и сигурност при секоја трансакција.
„Халк Моби ПОС“ нуди и низа практични предности за бизнисите: целосна мобилност без потреба од физички терминал, електронско испраќање на слип-извештаи со што се намалува употребата на хартија, брза и едноставна инсталација, како и можност за лесен преглед и управување со трансакциите од далечина.
За користење на услугата, потребно е да се склучи договор со банката, да се обезбеди Android уред со NFC функционалност и интернет конекција. По одобрувањето, корисникот добива податоци за активација, по што апликацијата може да се преземе од Google Play и веднаш да се користи за процесирање на плаќања.
Со ова решение, од Халкбанк АД Скопје очекуваат да внесат нова димензија на мобилното плаќање, нудејќи им на бизнисите едноставен, брз и доверлив начин за наплата.
Банки
Халкбанк алармира за онлајн измама со лажна анкета – измамниците прибираат лични и финансиски податоци
Халкбанк АД Скопје ја информира јавноста дека на 27 април 2026 година се регистрирани обиди за неовластено собирање на лични и финансиски податоци преку лажна онлајн анкета, која се дистрибуира во име на банката.
Станува збор за злонамерна кампања во која од корисниците се бара да внесат податоци за своите платежни картички и лични информации, со цел нивна злоупотреба. Анкетата не е поврзана со Халкбанк и претставува обид за измама.
Банката апелира до јавноста да не кликнува на вакви содржини, да не внесува лични или финансиски податоци и да биде особено внимателна при вакви пораки и линкови.
Халкбанк АД Скопје истакнува дека никогаш нема да побара од своите клиенти лични податоци или информации за платежните картички преку анкети или неофицијални канали. Сите комуникации од страна на банката се одвиваат исклучиво преку официјални и безбедни канали.
Доколку клиентите веќе ги имаат внесено своите податоци, потребно е веднаш да се обратат во Контакт центарот на банката на телефон 02 3296 330, кој е достапен 24/7 или преку [email protected], со цел навремено преземање на соодветни мерки.
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата
-
Кариерапред 1 месецНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 1 месецОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари




