Банки
Како неконтролираното кредитирање на населението се рефлектира на економијата
Во последно време сè повеќе се среќаваме со безброј понуди за брзи и ненаменски потрошувачки кредити. Насекаде околу нас неретко забележуваме реклами кои промовираат кредит со 0% камата или кредит без трошоци. Навидум средствата ни се достапни на дофат на рака, па доаѓаме до искушение да посегнеме по брза апликација се со цел набрзина да задоволиме некоја “итна” потреба. Но, сте се запрашале ли како овие кредити влијаат врз вашиот долгорочен домашен буџет? И воопшто, може ли практиката на издавање ненаменски кредити да доведе кон осиромашување на целата економија?
Што подразбираме под брзи и ненаменски потрошувачки кредити?
Брзите и ненаменските потрошувачки кредити можат да се користат за било која намена и имаат видно повисоки каматни стапки во споредба со инвестициските кредити, како кредит за стан, автомобил и слично. Не ретко овие кредити ги користат луѓе кои немаат пристап до традиционални банкарски производи, како што се заеми и кредитни линии, поради нивните ниски кредитни оценки или статус на вработување.
Ненаменските и брзите кредити се достапни без дополнително обезбедување (гарант, хипотека и сл.). Во пракса, за жал, сведоци сме дека овие типови на заеми можат да бидат користени за покривање на редовни режиски трошоци или за премостување на јазот помеѓу платите.
Секогаш треба да имаме предвид дека не е можно финансиска институција, која има за цел остварување на профит, да дава кредити без камата или трошоци. Но, што е со сите попатни скриени трошоци и информации пишани „со мали букви“? Ако добро го разгледате планот за отплата на кредитот ќе сфатите дека треба да вратите двојно повеќе од износот што сте го земале, поради провизијата за апликација, провизија за брза исплата, административен трошок и уште многу други трошоци кои во самиот старт не биле воопшто презентирани.
Дали брзото „крпење“ на финансиските празнини може да направи поголем проблем на долг рок?
Зголемениот тренд на користење ненаменски и брзи кредити, е една од причините за зголемената финансиска нестабилност на многу домаќинства. Додека лесниот пристап до овие кредити може да биде од корист на краток рок, наместо подобрување на квалитетот на животот и инвестирање во иднината, високите каматни стапки и надоместоци поврзани со нив може брзо да предизвикаат уште поголем дебаланс на домашниот буџет. На пример, кога кредитокорисникот нема да биде во можност да го врати заемот навреме лесно може да се најде во бескраен циклус на долгови плаќајќи високи каматни трошоци далеку над првичниот износ на заемот.
Што се случува како резултат на тоа? Бескрајна финансиска празнина во домашниот буџет која со секој заем се потешко може да се затвори. Така сиромашните стануваат уште посиромашни, а финансиските институции кои нудат брзи и ненаменски кредити остваруваат висок профит.
Што значи ова за целокупниот економски развој на општеството?
Високите трошоци поврзани со овие заеми, исто така, можат да создадат економски дебаланс. Кога корисниците на овие кредити плаќаат високи каматни стапки, постои помала веројатност дека ќе имаат доволно средства за потрошувачка на други стоки и услуги, што може да доведе до намалување на вкупната потрошувачка. Тоа може да доведе до намалување на побарувачката за производи и услуги во економијата, што доведува до намалување на економскиот раст.
Особено значаен е и ефектот од влијанието на интензивното кредитирање на физички лица врз капацитетите на финансиските институции за кредитирање на претпријатијата. Имено, порастот на економијата на една држава го прават растот на претпријатијата кои создаваат производи за широка потрошувачка и креираат нови работни места. Претпријатијата, за да ги зголемат своите капацитети и да прават поголеми инвестиции, а со тоа и повеќе работни места, имаат потреба од средства.
Поради пониските каматни стапки за кредитите кон правните лица, голем дел од финансиските институции имаат намален интерес за пласман на своите средства кај правните лица. Со тоа, во вкупното кредитно портфолио на ниво на државата ќе доминира кредитирањето на населението, што ќе го намали економскиот раст на државата.
Тука се наметнува прашањето, дали потрошувачкото ненаменско кредитирање е одговорно кредитирање?
Многу е важно кредитите кои се исплаќаат на населението да бидат искористени за суштински потреби кои ќе го подобрат квалитетот на животот, а не само за импулсивни консумеристичка потреби, односно истите да претставуваат инвестиција која за корисникот ќе има долготраен бенефит.
Банки
Ексклузивно: Комерцијална банка и Visa те носат во Барселона на средба со Ламин Јамал
Плаќај со Visa картичките од Комерцијална банка и собирај шанси за незаборавно фудбалско искуство во Барселона. Започна наградната игра на Комерцијална банка која носи ексклузивна можност за две лица – запознавање и дружење со светски познатата фудбалска ѕвезда Ламин Јамал и присуство на фудбалски натпревар на ФК Барселона на стадионот Капм Ноу.
Во периодот до 31 октомври 2026 година, секое плаќање со Visa Debit, Visa Classic Revolving, Visa Classic Standard, Visa Signature или Visa Gold картичка од Комерцијална банка носи една шанса (еден код) за освојување на наградата. А, секоја трансакција со Google Pay, Apple Pay или Garmin Pay носи двојна шанса затоа што се добиваат два кода.
Можност за учество во наградната игра „Плаќај со Visa и запознај се со Ламин Јамал“ добиваат и сите нови корисници на Visa картички од Комерцијална банка, кои со секоја нова активирана Visa картичка автоматски добиваат еден код.
Колку повеќе плаќања, толку повеќе шанси за освојување на оваа награда која на еден среќен добитник и негов придружник ќе им овозможи да доживеат нешто што ретко кој фудбалски навивач може да го искуси – средба лице в лице со една од најголемите фудбалски ѕвезди во светот и ексклузивно спортско патување во Барселона.
Извлекувањето на добитникот ќе се одржи на 3 ноември 2026 година.
Сите детали и Правилата за наградната игра се достапни на следниот линк.
Банки
Народната банка ја задржа основната каматна стапка на 4,25% поради високата неизвесност и инфлациските ризици
На 15 септември 2026 година се одржа редовна седница на Извршниот одбор на Народната банка за поставеноста на монетарната политика. На оваа седница Извршниот одбор одлучи да ја задржи основната каматна стапка на нивото од 4,25%. Одлуката се заснова врз најновите макроекономски показатели и очекувања, како и на оцените за ризиците од домашното и надворешното окружување.
Движењата на девизниот пазар се стабилни, при што во периодот јули ̶ август, Народната банка интервенира со откуп на девизи. Сепак, и натаму има повисока побарувачка на девизи од корпоративниот сектор, делумно како резултат и на повисоките цени на енергентите. Нивото на девизните резерви и натаму е во сигурната зона и е соодветно на целта за одржување на стабилноста на девизниот курс на денарот, обезбедувајќи 4,5 месечна покриеност на увозот на стоки и услуги.
Годишната стапка на инфлација се задржува на умерено ниво, но во август беа видливи ефектите од растот на светските цени на енергентите врз домашната инфлација. Извршниот одбор оцени дека сѐ уште е рано за да се потврди одржливоста на трендот на забавување на инфлацијата, особено имајќи го предвид високиот степен на неизвесност во надворешното окружување. Имено, натамошното заострување на воените дејствија на Блискиот Исток, како и на војната помеѓу Русија и Украина, придонесе за повторен силен раст на цените на нафтата и останатите енергенти и за нарушувања во синџирите на снабдување, со можни пренесени ефекти врз девизниот пазар и домашните цени во следниот период. Покрај ова, и натаму опстојуваат домашните фактори коишто влијаат на побарувачката и создаваат ризици за идната динамика на инфлацијата. Во вакви услови, беше оценето дека тековната поставеност на монетарната политика е соодветна, при што присутната неизвесност упатува на потребата од задржување на претпазливиот пристап.
Задржувањето на основната каматна стапка, заедно со мерките преземени досега кај задолжителната резерва и макропрудентната политика, ќе придонесе за одржување на стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото, за долгорочно стабилизирање на инфлацијата и за зацврстување на инфлациските очекувања, а соодветно ќе влијае и врз кредитните услови во економијата. На последниот состанок во септември, Европската централна банка ги зголеми каматните стапки за 0,25 процентни поени, во услови на понатамошни инфлациски притисоци поврзани со конфликтот на Блискиот Исток, при што оцени дека инфлацијата ќе остане значително над целното ниво подолг период.
Во однос на најновите податоци за главните макроекономски показатели, на крајот на август, девизните резерви изнесуваат 5.101 милион евра и се одржуваат во сигурната зона во согласност со показателите за адекватност. Од почетокот на мај наваму, девизниот пазар е стабилен, при што во периодот јули ̶ август, Народната банка интервенира со откуп на девизи. Сепак, со оглед на поголемиот износ на продажби на почетокот на годината, збирно, во изминатиот период од 2026 година Народната банка интервенира со нето-продажба на девизи. Притоа, промената на девизните резерви засега е малку подобра од очекувањата во априлската проекција.
Во август 2026 година, годишната стапка на инфлација изнесува 2,6% (2,3% во јули). Растот на светските цени на енергентите се одрази и врз домашните цени, преку забрзување на растот на енергетската компонента на инфлацијата. Остварената инфлација е нешто послаба во однос на очекувањата во априлските проекции, при помал раст кај цените на храната од очекуваното. Сепак, инфлациските притисоци и натаму опстојуваат, при исклучително голема променливост на увозните цени, што создава ризици во однос на патеката на инфлацијата во следниот период. Најновите ревизии на увозните цени релевантни за инфлацијата се нагорни, при изразена неизвесност за идната динамика на цените на примарните производи на светските берзи.
Домашната економија останува отпорна и покрај неповолното и неизвесно надворешно окружување. Во вториот квартал од 2026 година, реалниот годишен раст на БДП забрза и изнесува 4,3%, што е повисоко во однос на априлската проекција. Растот во еден дел се должи на бруто-инвестициите, главно поради градежните активности поврзани со големите инфраструктурни проекти. Во монетарниот сектор, кредитната поддршка и натаму е посилна во однос на проекциите, и е фактор што треба внимателно да се следи, додека растот на депозитната база засега не отстапува значајно од проектираната патека.
Народната банка и натаму ќе биде посветена на одржувањето на стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото, како основен предуслов за обезбедување ценовна стабилност на среден рок. За таа цел, ќе продолжи со внимателно следење на домашните и меѓународните економски и финансиски движења, ќе ги оценува нивните ефекти врз девизниот пазар и инфлацијата и е подготвена да ги употреби сите расположливи инструменти за зачувување на макроекономската и финансиската стабилност.
Банки
Халкбанк со низа поволности за примателите на плата
Халкбанк нуди низа поволности за клиентите кои ја примаат својата плата преку банката, со цел поедноставно секојдневно управување со личните финансии.
Примателите на плата имаат можност за повлекување готовина без провизија од сите банкомати во земјава, како и дозволено пречекорување во висина до три месечни плати.
Во понудата се вклучени и поволни услови за користење кредитни картички, кредити и депозити, соопшти Халкбанк.
На клиентите им се достапни и електронското и мобилното банкарство, преку кои можат да управуваат со своите финансии во секое време.

Од банката посочуваат дека со овие поволности настојуваат да им овозможат на примателите на плата поедноставно и попрактично користење на банкарските услуги.
-
Анализипред 2 месециДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Банкипред 1 месецПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециАлта банка со активен оглас за стручен соработник во банкарска експозитура во Велес
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Банкипред 2 месециТони Стојановски останува на чело на НЛБ Банка: Народната банка даде зелено светло за нов четиригодишен мандат
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со поволности за клиентите кои ќе ја префрлат платата
-
Кариерапред 1 месецНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 1 месецНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари





