Банки
КАМАТНИТЕ СТАПКИ ВО АВГУСТ: Кредитите поевтинуваат, депозитите забавуваат
Во август 2025 година, македонскиот банкарски сектор забележа умерени промени на каматните стапки, при што се забележува пад на повеќето сегменти на месечно ниво, додека на годишна основа дел од категориите и натаму растат.
Вкупни кредити и депозити
Просечната каматна стапка на вкупните кредити изнесува 4,90%, што претставува минимален пад од 0,01 процентен поен (п.п.) на месечно ниво и поизразено намалување на годишна основа од 0,54 п.п. во однос на август 2024 година.
Кај вкупните депозити просечната каматна стапка во август изнесува 2,19%. Месечно е намалена за 0,02 п.п., но на годишна основа бележи раст од 0,23 п.п.
Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити достигна 4,48%, што е за 0,06 п.п. повисоко на месечно ниво, а за 0,56 п.п. пониско во споредба со минатата година.
Кај новопримените депозити, каматната стапка е намалена и изнесува 2,06%, бележејќи месечен пад од 0,29 п.п. и годишен пад од 0,37 п.п.
Каматни стапки на корпоративниот сектор
Во корпоративниот сегмент, просечната каматна стапка на вкупните кредити во август изнесува 4,52%, што е пад од 0,02 п.п. на месечно ниво и значително намалување од 0,68 п.п. на годишно ниво.
Месечниот пад произлегува од пониските каматни стапки на денарските кредити без валутна клаузула и на кредитите во странска валута (намалени за 0,04 п.п. и 0,03 п.п., соодветно), при раст на каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула за 0,23 п.п.
Каматната стапка на новоодобрените кредити на корпоративниот сектор достигна 4,33%, што е зголемување од 0,11 п.п. на месечно ниво, главно поради растот кај денарските кредити со и без валутна клаузула (+0,19 п.п. и +0,14 п.п.), додека кај кредитите во странска валута е забележано намалување (-0,31 п.п.). Годишно, оваа стапка е пониска за 0,57 п.п.
Кај депозитите, просечната каматна стапка на вкупните депозити во корпоративниот сектор изнесува 2,53%, со месечен пад од 0,13 п.п., поради намалувањето на каматните стапки на денарските депозити без валутна клаузула (-0,13 п.п.) и депозитите во странска валута (-0,10 п.п.). На годишно ниво, сепак, оваа стапка бележи раст од 0,33 п.п.
Каматната стапка на новопримените депозити изнесува 1,86%, со значителен месечен пад од 0,53 п.п. поради намалувањата на депозитите во странска валута (-1,08 п.п.) и на денарските депозити без валутна клаузула (-0,31 п.п.). На годишно ниво е пониска за 0,13 п.п.
Каматни стапки на домаќинствата
Во сегментот на домаќинствата, просечната каматна стапка на вкупните кредити изнесува 5,27%, бележејќи месечно намалување од 0,01 п.п. и годишен пад од 0,39 п.п. Намалувањето во август се должи на пониските каматни стапки на денарските кредити без валутна клаузула (-0,03 п.п.) при стабилни стапки во останатите категории.
Кај новоодобрените кредити, каматната стапка е 4,68%, со минимален месечен раст од 0,01 п.п. поради зголемување на стапките на денарските кредити со валутна клаузула (+0,07 п.п.), при пад на стапките кај денарските кредити без валутна клаузула (-0,02 п.п.) и кредитите во странска валута (-0,01 п.п.). На годишно ниво оваа стапка е пониска за 0,60 п.п.
Просечната каматна стапка на вкупните депозити на домаќинствата изнесува 2,14%, со месечно намалување од 0,01 п.п., при раст на денарските депозити со валутна клаузула (+0,01 п.п.) и пад кај денарските депозити без валутна клаузула (-0,02 п.п.). На годишна основа, оваа стапка бележи раст од 0,21 п.п.
Каматната стапка на новопримените депозити на домаќинствата во август изнесува 2,18%, бележејќи месечно намалување од 0,15 п.п. поради пониските стапки на денарските депозити без валутна клаузула (-0,14 п.п.) и на депозитите во странска валута (-0,06 п.п.). На годишно ниво стапката е пониска за 0,58 п.п.
Банки
Ендру Бејли: Довербата во вредноста на парите е основата на централното банкарство
Централните банки имаат клучна улога во зачувувањето на довербата, стабилноста и вредноста на парите, особено во време на зголемена неизвесност и економски шокови, оценува Ендру Бејли, гувернер на Банката на Англија, во интервју по повод 80 години централно банкарство во Република Северна Македонија.
Бејли упати честитки до Народната банка по повод јубилејот, нагласувајќи дека ваквите годишнини се потсетник дека централното банкарство се темели врз јавната доверба, која се гради со текот на времето, а најчесто се тестира во најтешките моменти.
Според него, суштинската улога на една централна банка е да ја зачува вредноста на парите. Граѓаните, како што посочува, треба да имаат уверување дека парите ќе ја задржат својата вредност и дека ќе можат безбедно и ефикасно да ги користат во секојдневните трансакции.
„Ова сидро, вредноста на парите, на најсоодветен начин објаснува зошто е толку важна независноста на централното банкарство и зошто таа мора да се заштити“, вели Бејли.
Тој објаснува дека одлуките на централните банки директно влијаат врз финансиските одлуки на домаќинствата и компаниите. Каматните стапки што ги одредуваат централните банки постепено се пренесуваат врз производите што комерцијалните банки им ги нудат на граѓаните и бизнисите. Тоа се одразува врз хипотеките, приходите од заштедите, трошоците за финансирање на компаниите, како и врз нивните одлуки за инвестирање, вработување и одредување на цените.
Бејли нагласува дека финансиската стабилност е подеднакво важна за економијата, бидејќи без стабилен финансиски систем не може да се очекува одржлив раст. Недостигот на стабилност, како што посочува, може да ја намали достапноста на финансирање за домаќинствата и компаниите и да ја разниша довербата во депозитните институции.
Во интервјуто, гувернерот на Банката на Англија се осврнува и на последната инфлациска епизода во Обединетото Кралство, која, според него, во најголема мера била последица на големи надворешни шокови поврзани со енергијата и синџирите на снабдување.
Тој посочува дека непосредните ефекти од ваквите шокови најмногу се чувствуваат кај основните трошоци на домаќинствата, како храната и горивата, но ризиците стануваат поголеми кога повисоките трошоци почнуваат да се пренесуваат и врз другите цени и платите.
Главниот фокус на Комитетот за монетарна политика на Банката на Англија, како што истакнува Бејли, бил спречување на секундарните ефекти и зачувување на инфлациските очекувања. Тоа, според него, бара одлуки засновани врз широк обем на податоци, јасна комуникација и анализа на различни сценарија и ризици.
Бејли оценува дека централните банки научиле многу од последните кризи, но дека подготвеноста за понестабилен свет зависи од постојано подобрување на анализите, преиспитување на сценаријата и одржување на довербата и легитимноста на институциите.
„Нашата способност да ја извршуваме нашата работа зависи од цврстото потпирање врз доверба во вредноста на парите и во институциите задолжени за нејзиното зачувување“, порачува гувернерот на Банката на Англија.
Банки
Алта банка со совет до граѓаните: Водете евиденција на месечните трошоци
Алта банка ги советува граѓаните редовно да водат евиденција на своите месечни трошоци, како едноставен, но важен чекор кон подобро управување со личните финансии.
Од банката порачуваат дека кога луѓето знаат каде и на што ги трошат парите, полесно можат да штедат, да планираат и да носат подобри финансиски одлуки.
„Малата контрола денес носи поголема сигурност утре“, посочуваат од Алта банка, нагласувајќи ја важноста на навременото следење на трошоците и одговорниот однос кон парите.
Банки
Стопанска банка викендов овозможува подигнување готовина од АТМ без провизија
Стопанска банка АД – Скопје најави промотивна можност за своите корисници на кредитни картички, со која викендов ќе можат да подигнат готовина од кој било банкомат на банката без провизија.
Понудата важи за корисниците на VISA и MasterCard кредитни картички издадени од Стопанска банка. Од банката информираат дека промоцијата е достапна само во текот на овој викенд и важи исклучиво за подигнување готовина од АТМ на Стопанска банка.
Промотивната акција се реализира под мотото „Промо кеш викенд“.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда


