Највисоките животни трошоци не значат автоматски и најдобар квалитет на живот. Податоците на Numbeo за 2026 година покажуваат значителни разлики меѓу светските метрополи, при што дел од европските градови успеваат да понудат висок животен стандард по пониска цена од најголемите глобални финансиски центри.

Меѓу градовите што се издвојуваат со поволен однос меѓу трошоците и квалитетот на живот е Прага. Чешката престолнина има релативно висок индекс на квалитет на живот, додека секојдневните трошоци се пониски во споредба со повеќе големи западноевропски градови.

Виена, од друга страна, има уште повисок квалитет на живот, но и повисоки трошоци. Слична е состојбата со Цирих и Женева, кои се меѓу најскапите градови во Европа и светот, но истовремено постигнуваат високи резултати во категориите поврзани со животниот стандард.

Индексот за квалитет на живот на Numbeo ги зема предвид куповната моќ, безбедноста, здравствената заштита, односот меѓу цените на недвижностите и приходите, времето поминато во сообраќај, загадувањето и климатските услови.

Големите деловни центри како Лондон, Њујорк и Сингапур имаат високи трошоци за живот, но нивните резултати според индексот на квалитет на живот не се секогаш подобри од оние на поевтини европски градови.

Тоа, сепак, не значи дека тие се помалку привлечни за живеење или водење бизнис. Големината на пазарот, можностите за вработување, деловните контакти и меѓународната поврзаност се дополнителни фактори што влијаат врз изборот на локација.

Дубаи се наоѓа меѓу најскапите светски центри и градовите со поповолен однос меѓу трошоците и квалитетот на живот, што покажува дека две места со слични животни трошоци можат значително да се разликуваат според условите што им ги нудат на жителите.

За компаниите и вработените, изборот на град има сè поголемо економско значење. Цените на домувањето и секојдневните трошоци директно влијаат врз куповната моќ, додека здравството, безбедноста, сообраќајот и загадувањето се важни за долгорочната привлечност на една локација.

Податоците на Numbeo, сепак, треба да се толкуваат со резерва. Базата се потпира и на информации внесени од корисниците, а резултатите постојано се ажурираат. Затоа, ваквите споредби не претставуваат конечна листа на најдобри и најлоши градови, туку покажуваат како се разликува односот меѓу трошоците и измерениот квалитет на живот.

Главниот заклучок е дека најскапата адреса не мора да значи и најдобра вредност за парите, а одредени европски градови успеваат да понудат висок животен стандард по значително пониски трошоци.

Тргувањето на Македонската берза значително ослабе во периодот од 10 до 14 август, при што вкупниот промет на официјалниот пазар изнесуваше 40,5 милиони денари, односно околу 658 илјади евра. Во споредба со претходната недела, прометот е намален за 53,78 отсто.

Во текот на неделата биле реализирани 214 трансакции, преку кои се истргувале 3.819 акции и 1.843 обврзници.

Најголем промет оствариле акциите на Комерцијална банка Скопје, со 13,5 милиони денари. Следуваат „Алкалоид“ со 12,7 милиони денари и „Макпетрол“ со 4,3 милиони денари. Акциите на НЛБ Банка оствариле промет од 3,5 милиони денари, а на „Грозд Струмица“ 1,8 милиони денари.

И покрај послабата берзанска активност, акциите на „Алкалоид“ забележаа најголем неделен раст од 9,37 отсто. Позитивно движење имаа и „Гранит“, со раст од 2,6 отсто, како и „Македонски Телеком“, чии акции поскапеа за 2 отсто.

На спротивната страна, најголем пад од 2 отсто забележаа акциите на Стопанска банка Скопје. Акциите на НЛБ Банка се намалија за 1,69 отсто, а на „Макпетрол“ за 0,94 отсто.

Според бројот на истргувани акции, најактивен беше „Македонски Телеком“ со 972 акции, по што следуваат „Алкалоид“ со 556 и Комерцијална банка со 515 истргувани акции.

Вкупно три акции ја завршија неделата со раст, додека шест забележаа пад, во услови на значително послаба трговска активност на Македонската берза.

Европа се соочува со сè поголеми економски последици од екстремните горештини, кои веќе влијаат врз енергетиката, земјоделството, транспортот и туризмот. Според проценка на холандската банка „Triodos“, жешкото лето годинава би можело да ја чини европската економија околу 180 милијарди евра, или приближно еден отсто од БДП.

Најголемиот удар се очекува преку намалената продуктивност на трудот, но проблемите се чувствуваат и во производството на електрична енергија. Романската државна компанија „Nuclearelectrica“ започна со исклучување на својот единствен оперативен нуклеарен реактор од електроенергетската мрежа поради рекордно ниското ниво на Дунав, кој е неопходен за ладење на постројките. Слични ограничувања во нуклеарното производство има и во Франција и Унгарија поради ниските водостои и високите температури.

Делови од Европа минуваат низ петтиот топлотен бран годинава, а предупредувања за екстремни температури се издадени во Велика Британија, Франција, Шпанија и Италија. Во Париз, високите температури во одредени денови доведоа до предвремено затворање на Ајфеловата кула и Лувр.

Сушата создава проблеми и во транспортот. Во Германија, рекордно ниското ниво на Рајна, една од најважните европски транспортни рути за индустриски стоки, според економистите на ING би можело да го намали германскиот економски раст за 0,3 процентни поени годинава.

Хемискиот гигант BASF предупреди дека поради нискиот водостој може да има потешкотии со испораките на одредени производи и суровини. Компанијата дел од транспортот го пренасочува на камиони и железница, а користи и бродови приспособени за пловење во плитки води.

Последиците се чувствуваат и во земјоделството. На некои фарми во Англија жетвата се врши во три часот наутро, кога земјоделските култури имаат повеќе влага и се намалува ризикот од губење на квалитетот поради високите дневни температури.

Дополнителна закана за европската економија претставуваат и високите цени на енергијата пред зимата. Пополнетоста на складиштата за гас во Европската унија изнесува околу 59 отсто, значително под вообичаеното ниво за овој период од годината.

Цената на референтниот европски природен гас достигна околу 61 евро за мегават-час, речиси двојно повеќе од нивото од 32 евра во истиот период минатата година.

Аналитичарите предупредуваат дека продолжените проблеми со снабдувањето преку Ормускиот Теснец би можеле дополнително да ги зголемат цените во текот на зимата. Сепак, дел од експертите сметаат дека Европа е во подобра позиција отколку за време на енергетската криза во 2022 година, бидејќи потрошувачката на гас денес е околу 20 отсто пониска отколку во 2021 година.

Европската комисија претходно процени дека земјите членки на ЕУ ќе треба да инвестираат околу 70 милијарди евра годишно до 2050 година за приспособување кон климатските промени, што дополнително ќе ги оптовари јавните буџети.