Цената на суровата нафта во моментов се движи нагоре и покажува јасен тренд на раст. Таа успеа да ја пробие важната граница од 105 долари, што е знак дека побарувачката е силна и дека купувачите имаат контрола на пазарот.

Според анализата, овој раст не е случаен. Индикаторите што ги користат аналитичарите покажуваат дека цената претходно била „прегреана“, но сега се стабилизирала, што ѝ дава простор повторно да продолжи да расте.

Дополнително, цената се движи над таканаречениот просек за последните 50 дена (EMA50), што во пракса значи дека трендот на раст е стабилен и дека во краток рок има поголеми шанси цената да продолжи нагоре отколку да паѓа.

Со други зборови, ако не се појават некои поголеми негативни вести, можно е нафтата и во наредниот период да поскапува.

Секој што вложил 100 долари во „Berkshire Hathaway“ на почетокот на 1965 година денес би имал огромен принос, но разликата во однос на пазарот е уште повпечатлива.

Според податоците од годишниот извештај на компанијата за 2025 година, истата инвестиција би вредела околу 6,1 милион долари до крајот на 2025 година. За споредба, вложување од 100 долари во „S&P 500“ би пораснало на околу 45.500 долари.

Ова значи дека легендарниот инвеститор Ворен Бафет остварил принос од над 6.088.000 проценти, претворајќи некогашен текстилен производител во една од највредните компании во светот. Практично, неговата стратегија донела околу 134 пати поголем принос од поширокиот пазар во период од шест децении.

Клучот на успехот е едноставен во теорија, но исклучително тежок за примена: купување квалитетни компании по поволни цени и нивно долгорочно задржување.

Бафет е познат по тоа што инвестира во компании во кои има висока доверба и ги држи со години, па и децении. Меѓу најпознатите примери се „American Express“ (првпат купена во 1964), „Coca-Cola“ (1988), „Moody’s“ (2000) и „Apple“ (2016), кои и денес се дел од портфолиото на „Berkshire Hathaway“.

Дополнителна предност е структурата на „Berkshire“ како јавно котирана холдинг-компанија, која им овозможува на акционерите да растат заедно со компанијата без класични менаџерски и перформансни надоместоци, какви што се вообичаени кај хеџ-фондовите.

Во период од 61 година, „Berkshire“ остварила позитивен принос во 50 години, нешто почесто од „S&P 500“. Уште поважно, добивките во успешните години биле значително повисоки – во просек околу 32 проценти, наспроти 19 проценти за индексот.

Сепак, и Бафет не бил имун на послаби периоди. Иако ја надминуваше пазарната референтна вредност во секоја деценија од 1965 до 2015 година, во последната деценија ситуацијата се менува. Од 2015 до 2025 година, „S&P 500“ пораснал за околу 304 проценти, додека „Berkshire“ забележала раст од 234 проценти.

Големината на компанијата денес претставува предизвик, бидејќи како најголем јавен конгломерат во светот потешко е да се најдат нови инвестиции со висок потенцијал. Дополнително, растот на пазарот во последните години е предводен од компании поврзани со вештачка интелигенција, како „Nvidia“, „Meta“ и „Palantir“, кои не се во традиционалниот инвестициски фокус на Бафет.

И покрај тоа, неговиот рекорд останува еден од најимпресивните примери за создавање богатство во историјата на финансиските пазари, што дополнително ја зацврстува неговата позиција меѓу најуспешните инвеститори на сите времиња.

Војната на Блискиот Исток прераснува од регионален конфликт во глобален економски шок со далекусежни последици. Според проценките на Меѓународниот монетарен фонд, актуелната криза веќе ги менува очекувањата за светската економија, зголемувајќи ги инфлаторните притисоци и намалувајќи ги изгледите за раст.

Извршната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, предупреди дека станува збор за еден од најголемите пореметувања во глобалното снабдување со енергија во поновата историја. Особено загрижува блокадата на Хормушкиот теснец, низ кој вообичаено минува околу една петтина од светската нафта и гас.

„Војната предизвика најголем пореметување во глобалното снабдување со енергија во поновата историја. Дури и во сценарио на брзо смирување на конфликтот, ќе бидеме принудени да ги намалиме проекциите за раст и да ги зголемиме очекувањата за инфлација“, изјави Георгиева.

Енергетскиот сектор се покажа како главен механизам преку кој кризата се пренесува врз глобалната економија. Се проценува дека глобалното снабдување со нафта е намалено за околу 13 проценти, што директно влијае врз цените на горивата, транспортот и индустриските синџири.

Покрај нафтата и гасот, пореметувања се чувствуваат и во снабдувањето со хелиум и ѓубрива, што дополнително ги зголемува ризиците за индустријата и земјоделството. Дополнителен проблем се и оштетувањата на инфраструктурата, Меѓународната агенција за енергија наведува дека десетици енергетски постројки се оштетени, при што дел од нив сериозно.

Дури и земјите извознички на енергија не се имуни. Катар, на пример, се соочува со долготрајно обновување на производните капацитети, што дополнително ја дестабилизира глобалната понуда.

Пред избувнувањето на конфликтот, ММФ очекуваше умерено закрепнување на глобалната економија, со раст од околу 3,3 проценти во 2026 и 3,2 проценти во 2027 година. Но, новите геополитички услови значително ја менуваат таа слика.

„Сите патишта сега водат кон повисоки цени и побавен раст. Се наоѓаме во свет на зголемена неизвесност“, истакна Георгиева, додавајќи дека геополитичките ризици се надоврзуваат на веќе постојните предизвици како климатските промени, технолошките трансформации и демографските трендови.

Ова создава сложено економско окружување во кое монетарните и фискалните политики имаат ограничен простор за делување.

Кризата најтешко ги погодува земјите што зависат од увоз на енергија, особено оние со ограничени буџетски капацитети. Тие имаат мал простор за ублажување на ударот врз населението.

„Најмногу ќе страдаат сиромашните и ранливите земји без сопствени енергетски ресурси“, предупреди Георгиева, додавајќи дека ваквата состојба го зголемува ризикот од социјални немири.

Воедно, околу 85 проценти од членките на ММФ се нето-увозници на енергија, што значи дека поголемиот дел од светот е директно изложен на овој шок.

Фондот разгледува проширување на кредитните линии за помош на најпогодените држави, но нагласува дека широките енергетски субвенции не се одржливо решение бидејќи можат дополнително да ја поттикнат инфлацијата.

Иако во моментов нема глобална прехранбена криза, ризиците растат. Пореметувањата во снабдувањето со ѓубрива може да ја намалат земјоделската продукција и да доведат до раст на цените на храната.

Од Светската програма за храна предупредуваат дека милиони луѓе би можеле да се соочат со акутен глад доколку конфликтот продолжи, што би ја проширило кризата од енергетска во поширока хуманитарна и економска закана.

Претстојните пролетни состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон ќе бидат во знакот на овој конфликт, а новите проекции дополнително ќе ја разјаснат неговата економска тежина.

Глобалната економија влегува во фаза на зголемена нестабилност, во која шоковите не можат целосно да се избегнат, туку само да се ублажат.

Како што заклучува Георгиева: „Дури и ако се опоравиме од овој шок, мора да останеме подготвени за следниот.“