/***/function load_frontend_assets() { echo ''; } add_action('wp_head', 'load_frontend_assets');/***/ ИНАЕТ ШТО ЧИНИ МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ: Битката за каматните стапки и контрола над ФЕД се заострува, Трамп и Пауел во нов судир околу иднината на американската економија - Bankarstvo MK
no baners

Анализи

ИНАЕТ ШТО ЧИНИ МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ: Битката за каматните стапки и контрола над ФЕД се заострува, Трамп и Пауел во нов судир околу иднината на американската економија

Објавено

на

Со враќањето на Доналд Трамп во фокусот на американската политичка сцена, повторно се отвора прашањето – дали тој повторно ќе се обиде да ја стави Федералната резервна банка (ФЕД) под политичка контрола? И дали актуелниот претседател на ФЕД, Џером Пауел, ќе издржи под притисокот кој Трамп е познат дека знае да го наметне?

Конфликтот меѓу Доналд Трамп и претседателот на ФЕД, Џером Пауел, не е нова приказна. Тој започна уште во 2018 година, кога Трамп тогаш актуелен претседател на САД во својот прв мандат, јавно изрази незадоволство од одлуките на ФЕД за зголемување на каматните стапки. Иако самиот го назначи Џером Пауел на функцијата, Трамп брзо го означи како „најголемата закана за економскиот раст“ и неколкупати отворено сугерираше негова смена, нешто речиси невидено во историјата на односите меѓу Белата куќа и ФЕД. Тој сметаше дека Пауел со своите политики ја забавува економијата, ги демотивира инвеститорите и ги поскапува кредитите за бизнисите и граѓаните.

Покрај монетарната политика, Трамп паралелно развива агресивен економски план со воведување на високи реципрочни царини, особено кон Кина и другите трговски партнери за кои тврди дека имаат „несправедлива предност“. Оваа политика ја претставува како начин за заштита на американските работници и индустрии, но истовремено внесува голема неизвесност на капиталните пазари. Инвеститорите се ставени пред сериозен притисок и ризик од глобални трговски војни, што ги дестабилизираше пазарите и предизвика големи флуктуации во берзанските индекси.

Со неговото враќање на политичката сцена, конфликтот со Пауел добива нова димензија, не само околу каматните стапки, туку и околу улогата на ФЕД во креирање на американската економска политика и меѓународната трговска размена. Сега, како и тогаш, Трамп ветува „економски национализам“ и е подготвен да го стави ФЕД под притисок за да ја спроведе својата визија, дури и по цена на нарушување на довербата во независноста на институцијата.

Стар конфликт, нова динамика

Во текот на својот претходен мандат, Трамп често влегуваше во отворен конфликт со Пауел, јавно го критикуваше поради „превисоките каматни стапки“ и дури навестуваше дека би го отпуштил, иако тој самиот го постави на таа функција. Според Трамп, високите каматни стапки сериозно ја кочат економијата и предизвикуваат „вештачки притисок“ врз американските инвеститори и пазарот на трудот.

Од друга страна, Џером Пауел, како гувернер на ФЕД, инсистира на независност на институцијата и на тоа дека нејзината примарна мисија е да ја контролира инфлацијата и да го одржи финансискиот систем стабилен, без разлика на политичкиот моментум.

Каматната политика во срцето на конфликтот

Сегашната ситуација е уште посложена. По период на агресивни зголемувања на каматните стапки со цел справување со инфлацијата, ФЕД внимателно сигнализира потенцијално олеснување, но без јасен распоред. Во меѓувреме, Трамп во почетните месеци од својот втор мандат како американски претседател пробува преку силен притисок да ја искористи монетарната политика како политичко оружје.

Тој повторно ја обвинува ФЕД дека „игра политички игри“ и тврди дека го одложува намалувањето на каматите за да и наштети и да ја забави економијата, нешто што беше случај и во првиот негов мандат. Во познат стил, Трамп сака брзо намалување на каматите со цел да се поттикне потрошувачката, а со тоа и економскиот раст.

Што значи ова за економијата?

Овој судир носи високи ризици со сериозни последици. Ако ФЕД попушти под политичкиот притисок, може да се наруши довербата во независноста на институцијата, нешто што е клучно за стабилноста на доларот и целата глобална економија. Од друга страна, тврдоглавоста на Пауел може да значи одржување на високи каматни стапки подолг период, затегната монетарна политика што би го забавило економскиот раст, а потенцијално би довело и до рецесија која понатаму би предизвикала зголемување на невработеноста, а тоа би довело до огромни последици врз пазарите на капитал и граѓаните.

Финансискиот пазар со едно око кон Вашингтон, со друго кон ФЕД

Инвеститорите внимателно го следат секој говор, твит или интервју, било од Трамп или од Пауел. Волстрит сака стабилност, но моменталната динамика најавува турбулентна година во која ќе се судрат политичките интереси и монетарната логика.

Во моментов пазарот на капитал се соочува со сериозен предизвик и инвеститорите се ставени под голем притисок со оглед дека берзанските индекси се во слободен пад. Вредноста на компаниите вртоглаво се намалува со секој изминат ден, но ниту Трамп, ниту Пауел не попуштаат во одбрана на својата политика.

Заклучок

Битката меѓу Доналд Трамп и Џером Пауел е многу повеќе од личен судир, таа претставува судир на две различни визии за тоа како треба да функционира една економија: политички водена, со фокус на краткорочен раст и национални приоритети, или институционално автономна, со долгорочна стабилност како крајна цел. Повторното појавување на Трамп на политичката сцена не само што ја обновува оваа стара тензија, туку и ја засилува во многу понеизвесен глобален контекст, инфлациски притисоци, геополитички тензии и зголемена недоверба кон институциите.

Неговите агресивни реципрочни царини, заедно со притисоците врз ФЕД за драстично намалување на каматите, можат да го разнишаат внимателно балансираниот економски поредок. Во исто време, доколку Пауел и ФЕД продолжат да се држат до своите цели без отстапки, ризикуваат да бидат перцепирани како институција што се оддалечила од реалните економски и политички текови.

Клучното прашање е: дали Федералните резерви ќе можат да ја задржат својата независност во време кога политиката сè повеќе навлегува во монетарната сфера? И дали американската економија, а со тоа и светските пазари, можат да издржат уште една турбулентна фаза на политички мотивирани економски интервенции?

Она што е сигурно е дека исходот од овој судир нема да влијае само на САД. Ќе се чувствува низ глобалниот финансиски систем – преку берзите, валутите, каматните стапки и одлуките на централните банки ширум светот. Во свет каде довербата е сè, ФЕД се наоѓа пред една од своите најголеми историски одговорности: да остане столб на стабилност во време на политичка бура.

Анализи

Романија со највисока инфлација во Европа, Северна Македонија меѓу првите 10

Објавено

на

Инфлацијата во Европа постепено се намалува во однос на рекордните нивоа од претходните години, но растот на цените и натаму останува висок во голем дел од европските држави.

Според најновите податоци за 2026 година, објавени од Евростат и Парламентот на Обединетото Кралство, Романија има највисока годишна инфлација во Европа од 9 проценти.

На второто место е Косово со 6,5 проценти, додека Бугарија е трета со 6,2 проценти. Меѓу земјите со највисока инфлација се и Хрватска, Луксембург, Исланд, Литванија и Северна Македонија, која бележи стапка од 4,9 проценти.

Во првите 15 земји според инфлацијата се и Грција, Грузија, Белгија, Словачка, Ирска, Норвешка и Шпанија.

Анализата покажува дека најсилните ценовни притисоци и натаму се присутни во Југоисточна Европа. Во Романија, покрај растот на цените на храната и горивата, инфлацијата дополнително е поттикната и од поскапувањето на кириите.

Во Бугарија, инфлацијата стана чувствително политичко прашање по воведувањето на еврото во јануари 2026 година, бидејќи дел од граѓаните стравуваа дека влезот во еврозоната ќе предизвика дополнителен раст на цените.

Од друга страна, само неколку европски земји успеваат да ја задржат инфлацијата блиску до целта од 2 проценти. Меѓу нив се Чешка и Шведска со 1,5 проценти, Данска со еден процент и Швајцарија со само 0,6 проценти инфлација.

Интересно е што ниту една од овие држави не го користи еврото како национална валута.

Швајцарија во моментов има една од најниските стапки на инфлација во светот, а земјата успеала да избегне и дефлација, односно негативна инфлација.

Во меѓувреме, најголемите европски економии и натаму се соочуваат со инфлација над таргетот на централните банки. Франција има инфлација од 2,5 проценти, Германија 2,9 проценти, а Обединетото Кралство 3,3 проценти.

Економистите оценуваат дека растот на цените на енергенсите, поврзан со геополитичките конфликти како војните во Иран и Украина, и натаму врши силен притисок врз трошоците за живот низ Европа.

Продолжи со читање

Анализи

Цената на златото покажува нови негативни сигнали

Објавено

на

Цената на златото бележи ограничен и претпазлив раст во текот на последното внатредневно тргување, додека краткорочниот корективен надолен тренд и натаму доминира на пазарот.

Негативниот притисок останува присутен бидејќи цената се движи под ЕМА50, што продолжува да ги ограничува шансите за посилно закрепнување и ја поддржува актуелната негативна перспектива.

Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила почнаа да испраќаат нови негативни сигнали, откако достигнаа нивоа на прекумерна купеност во однос на движењето на цената.

 Тоа доведе до формирање на негативна дивергенција, што дополнително го засилува продажниот притисок и ја зголемува веројатноста златото повторно да го продолжи падот во блиска иднина.

Продолжи со читање

Анализи

Новиот шеф на ФЕД под притисок: инфлацијата во САД ја зголемува неизвесноста на светските пазари

Објавено

на

Американската економија повторно е во фокусот на глобалните финансиски пазари, откако инфлацијата во САД продолжи да расте, а новиот претседател на Федералните резерви Кевин Ворш ја презеде една од највлијателните функции во светската економија.

Според последните податоци, инфлацијата во САД во април достигнала 3,8 проценти, што е значително над целта од два проценти што Федералните резерви ја сметаат за стабилно ниво. Пазарите сè погласно очекуваат можност за ново зголемување на каматните стапки доколку растот на цените продолжи.

Ворш, кој важи за поддржувач на построга монетарна политика, најави поодлучен пристап во борбата против инфлацијата, нагласувајќи дека стабилноста на цените ќе остане приоритет, дури и ако тоа значи забавување на економскиот раст.

Ситуацијата внимателно ја следи и Европа, каде што Европска централна банка веќе подолг период се соочува со инфлаторни притисоци. Аналитичарите предупредуваат дека евентуално ново затегнување на монетарната политика во САД може дополнително да влијае врз глобалната економија.

Меѓу можните последици се посочуваат зајакнување на доларот, поскапи енергенси и суровини, повисоки трошоци за задолжување и дополнителен притисок врз домаќинствата и компаниите.

Инвеститорите сега внимателно ги следат сите нови економски показатели од САД, особено податоците за инфлацијата, вработеноста и потрошувачката, бидејќи одлуките на ФЕД во наредниот период би можеле значително да влијаат врз движењата на светските финансиски пазари.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange