Connect with us
no baners

Анализи

ИНАЕТ ШТО ЧИНИ МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ: Битката за каматните стапки и контрола над ФЕД се заострува, Трамп и Пауел во нов судир околу иднината на американската економија

Објавено

на

Со враќањето на Доналд Трамп во фокусот на американската политичка сцена, повторно се отвора прашањето – дали тој повторно ќе се обиде да ја стави Федералната резервна банка (ФЕД) под политичка контрола? И дали актуелниот претседател на ФЕД, Џером Пауел, ќе издржи под притисокот кој Трамп е познат дека знае да го наметне?

Конфликтот меѓу Доналд Трамп и претседателот на ФЕД, Џером Пауел, не е нова приказна. Тој започна уште во 2018 година, кога Трамп тогаш актуелен претседател на САД во својот прв мандат, јавно изрази незадоволство од одлуките на ФЕД за зголемување на каматните стапки. Иако самиот го назначи Џером Пауел на функцијата, Трамп брзо го означи како „најголемата закана за економскиот раст“ и неколкупати отворено сугерираше негова смена, нешто речиси невидено во историјата на односите меѓу Белата куќа и ФЕД. Тој сметаше дека Пауел со своите политики ја забавува економијата, ги демотивира инвеститорите и ги поскапува кредитите за бизнисите и граѓаните.

Покрај монетарната политика, Трамп паралелно развива агресивен економски план со воведување на високи реципрочни царини, особено кон Кина и другите трговски партнери за кои тврди дека имаат „несправедлива предност“. Оваа политика ја претставува како начин за заштита на американските работници и индустрии, но истовремено внесува голема неизвесност на капиталните пазари. Инвеститорите се ставени пред сериозен притисок и ризик од глобални трговски војни, што ги дестабилизираше пазарите и предизвика големи флуктуации во берзанските индекси.

Со неговото враќање на политичката сцена, конфликтот со Пауел добива нова димензија, не само околу каматните стапки, туку и околу улогата на ФЕД во креирање на американската економска политика и меѓународната трговска размена. Сега, како и тогаш, Трамп ветува „економски национализам“ и е подготвен да го стави ФЕД под притисок за да ја спроведе својата визија, дури и по цена на нарушување на довербата во независноста на институцијата.

Стар конфликт, нова динамика

Во текот на својот претходен мандат, Трамп често влегуваше во отворен конфликт со Пауел, јавно го критикуваше поради „превисоките каматни стапки“ и дури навестуваше дека би го отпуштил, иако тој самиот го постави на таа функција. Според Трамп, високите каматни стапки сериозно ја кочат економијата и предизвикуваат „вештачки притисок“ врз американските инвеститори и пазарот на трудот.

Од друга страна, Џером Пауел, како гувернер на ФЕД, инсистира на независност на институцијата и на тоа дека нејзината примарна мисија е да ја контролира инфлацијата и да го одржи финансискиот систем стабилен, без разлика на политичкиот моментум.

Каматната политика во срцето на конфликтот

Сегашната ситуација е уште посложена. По период на агресивни зголемувања на каматните стапки со цел справување со инфлацијата, ФЕД внимателно сигнализира потенцијално олеснување, но без јасен распоред. Во меѓувреме, Трамп во почетните месеци од својот втор мандат како американски претседател пробува преку силен притисок да ја искористи монетарната политика како политичко оружје.

Тој повторно ја обвинува ФЕД дека „игра политички игри“ и тврди дека го одложува намалувањето на каматите за да и наштети и да ја забави економијата, нешто што беше случај и во првиот негов мандат. Во познат стил, Трамп сака брзо намалување на каматите со цел да се поттикне потрошувачката, а со тоа и економскиот раст.

Што значи ова за економијата?

Овој судир носи високи ризици со сериозни последици. Ако ФЕД попушти под политичкиот притисок, може да се наруши довербата во независноста на институцијата, нешто што е клучно за стабилноста на доларот и целата глобална економија. Од друга страна, тврдоглавоста на Пауел може да значи одржување на високи каматни стапки подолг период, затегната монетарна политика што би го забавило економскиот раст, а потенцијално би довело и до рецесија која понатаму би предизвикала зголемување на невработеноста, а тоа би довело до огромни последици врз пазарите на капитал и граѓаните.

Финансискиот пазар со едно око кон Вашингтон, со друго кон ФЕД

Инвеститорите внимателно го следат секој говор, твит или интервју, било од Трамп или од Пауел. Волстрит сака стабилност, но моменталната динамика најавува турбулентна година во која ќе се судрат политичките интереси и монетарната логика.

Во моментов пазарот на капитал се соочува со сериозен предизвик и инвеститорите се ставени под голем притисок со оглед дека берзанските индекси се во слободен пад. Вредноста на компаниите вртоглаво се намалува со секој изминат ден, но ниту Трамп, ниту Пауел не попуштаат во одбрана на својата политика.

Заклучок

Битката меѓу Доналд Трамп и Џером Пауел е многу повеќе од личен судир, таа претставува судир на две различни визии за тоа како треба да функционира една економија: политички водена, со фокус на краткорочен раст и национални приоритети, или институционално автономна, со долгорочна стабилност како крајна цел. Повторното појавување на Трамп на политичката сцена не само што ја обновува оваа стара тензија, туку и ја засилува во многу понеизвесен глобален контекст, инфлациски притисоци, геополитички тензии и зголемена недоверба кон институциите.

Неговите агресивни реципрочни царини, заедно со притисоците врз ФЕД за драстично намалување на каматите, можат да го разнишаат внимателно балансираниот економски поредок. Во исто време, доколку Пауел и ФЕД продолжат да се држат до своите цели без отстапки, ризикуваат да бидат перцепирани како институција што се оддалечила од реалните економски и политички текови.

Клучното прашање е: дали Федералните резерви ќе можат да ја задржат својата независност во време кога политиката сè повеќе навлегува во монетарната сфера? И дали американската економија, а со тоа и светските пазари, можат да издржат уште една турбулентна фаза на политички мотивирани економски интервенции?

Она што е сигурно е дека исходот од овој судир нема да влијае само на САД. Ќе се чувствува низ глобалниот финансиски систем – преку берзите, валутите, каматните стапки и одлуките на централните банки ширум светот. Во свет каде довербата е сè, ФЕД се наоѓа пред една од своите најголеми историски одговорности: да остане столб на стабилност во време на политичка бура.

Анализи

Цената на златото падна под притисок на продавачите

Објавено

на

Цената на златото забележа пад во најновото интрадневно тргување, откако продажниот притисок повторно почна да доминира врз движењето на пазарот. Благородниот метал и натаму се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што ја засилува краткорочната негативна слика и ги ограничува шансите за посериозно закрепнување.

Падот следуваше откако техничките индикатори претходно излегоа од зоната на препродаденост и се придвижија кон силно прекупени нивоа. Тоа укажува дека позитивниот моментум, кој го поддржуваше претходниот раст, почнал да слабее.

Според техничката анализа, ваквите сигнали ја поддржуваат можноста за продолжување на негативниот тренд. Златото останува изложено на дополнителен продажен притисок и на можни нови загуби во краток рок, доколку не успее да се врати над клучните технички нивоа.

Слична слика се забележува и кај валутниот пар EUR/USD, кој исто така ослабе во последното интрадневно тргување. Падот доаѓа во услови на продолжен продажен моментум на краток рок, што ги ограничува шансите за закрепнување во тековниот период.

Еврото во однос на доларот продолжи да се тргува под EMA50, кој делува како динамичен отпор и ја зајакнува негативната техничка перспектива. Во исто време, индикаторите за релативна сила почнаа да покажуваат негативно вкрстување по достигнувањето на високи прекупени нивоа, што укажува на слабеење на куповниот притисок.

Овие технички сигнали ја зголемуваат веројатноста за продолжување на падот и кај EUR/USD, при што пазарот останува под влијание на продавачите во блиска иднина.

Продолжи со читање

Анализи

Волстрит поделен: Dow Jones порасна, Apple го повлече Nasdaq надолу

Објавено

на

Nasdaq Composite забележа пад во четвртокот, и покрај силните квартални резултати на Micron Technology, откако инвеститорите се повлекоа од дел од водечките технолошки акции. Пазарот беше поделен, бидејќи компаниите надвор од секторот на вештачката интелигенција му дадоа поддршка на Dow Jones Industrial Average, кој во текот на тргувањето достигна нов историски рекорд.

Nasdaq ослабе за 0,6 отсто, додека S&P 500 се движеше околу нулата. Dow Jones, кој опфаќа 30 големи компании, порасна за 80 поени, односно за 0,2 отсто. Најголем придонес за растот на индексот дадоа акциите од здравствениот, финансискиот и индустрискиот сектор. Акциите на Johnson & Johnson и JPMorgan Chase пораснаа за повеќе од еден, односно два отсто, додека Caterpillar скокна за пет отсто.

Падот на Nasdaq го предводеше Apple, чии акции ослабеа за пет отсто, откако компанијата најави зголемување на цените на MacBook и iPad уредите. Од Apple посочија дека причината е растот на цените на компонентите, меѓу кои и чиповите. Акциите на Microsoft, пак, паднаа за речиси четири отсто, откако компанијата објави дека ги зголемува цените на конзолите Xbox.

Под притисок беа и други големи технолошки компании што користат полупроводници. Alphabet и Meta Platforms ослабеа за околу еден отсто. Дел од инвеститорите стравуваат дека повисоките цени на чиповите би можеле да ги намалат профитните маржи на големите технолошки компании.

Со растот на цените на мемориските чипови, Џед Елербрук од Argent Capital Management оцени дека „сè што купуваме, а е електронско и содржи полупроводници“, како телевизори и автомобили, би можело да поскапи.

„Мислам дека има прилично големи ефекти на прелевање од силната инфлација и од технолошките синџири на снабдување“, изјави портфолио-менаџерот. Сепак, според него, потрошувачите во моментов се доволно силни за да ги апсорбираат овие поскапувања.

Податоците за мајскиот индекс на цените на личната потрошувачка, кој е омилен показател за инфлацијата на американските Федерални резерви, покажаа дека главниот индекс пораснал за 0,4 отсто на месечно ниво, нешто помалку од очекуваните 0,5 отсто. На годишно ниво, индексот пораснал за 4,1 отсто, во согласност со очекувањата.

Кога ќе се исклучат променливите цени на храната и енергијата, базичниот PCE пораснал за 0,3 отсто на месечно и за 3,4 отсто на годишно ниво. И двата податока беа во согласност со прогнозите на економистите. Иако базичната инфлација достигна највисоко ниво од октомври 2023 година, инвеститорите реагираа со олеснување бидејќи бројките не беа повисоки, особено по растот на цените на енергијата предизвикан од конфликтот на Блискиот Исток.

Приносите на американските државни обврзници благо се намалија. Приносот на референтната десетгодишна обврзница падна за повеќе од еден базичен поен, на 4,384 отсто.

„Инфлацијата е превисока, но не е надвор од контрола“, оцени Елербрук.

Поголем пад на пазарот спречи Micron, чии акции скокнаа за 14 отсто, откако производителот на чипови објави резултати за третиот фискален квартал што ги надминаа очекувањата на аналитичарите. Qualcomm, исто така од секторот на полупроводници, порасна за шест отсто, откако ги зголеми проекциите за приходите што не се поврзани со мобилните уреди за фискалната 2029 година.

Раст забележаа и други компании од секторот на чипови, меѓу кои Sandisk, Western Digital, KLA и Applied Materials, следејќи го позитивниот тренд во индустријата.

Продолжи со читање

Анализи

Бумот на вештачката интелигенција ги врати банките во врвот на светската економија

Објавено

на

Вештачката интелигенција не им донесе големи добивки само на технолошките компании. Новиот инвестициски бран во дата-центри, AI стартапи, инфраструктура, берзански излегувања и преземања силно го поттикна и финансискиот сектор, кој повторно се потврди како една од најмоќните индустрии во светот.

Според листата Global 2000 на Forbes за 2026 година, меѓу 2.000 најголеми јавни компании во светот се најдоа 450 банки и финансиски компании. Иако ова е нешто помалку од претходната година, кога ги имало 463, финансискиот сектор и натаму останува најзастапена категорија на листата.

Финансиските компании зазеле 32 места меѓу 100-те најголеми јавни компании во светот, едно повеќе од претходната година. Во првите десет се наоѓаат дури пет финансиски институции, што покажува дека банките, осигурителните компании, инвестициските куќи и управувачите со имот повторно имаат централна улога во глобалната економија.

На врвот на листата четврта година по ред останува JPMorgan Chase. Американскиот банкарски гигант располага со актива од 4,9 трилиони долари, а во 2025 година остварил 9,6 милијарди долари приходи од инвестициско банкарство, повеќе од 8,9 милијарди долари една година претходно.

JPMorgan, според Forbes, веќе 17 години по ред е водечка инвестициска банка во светот според надоместоци. Меѓу трансакциите што ги водела е и иницијалната јавна понуда на акции на CoreWeave, AI cloud провајдер, вредна 1,5 милијарди долари.

Тоа покажува дека додека технолошките компании ги развиваат AI моделите и инфраструктурата, банките заработуваат од финансирањето на тој бран — преку советување при преземања, организирање емисии на акции и обврзници, водење IPO процеси и тргување на активните пазари на капитал.

Силниот повраток на банкарскиот сектор се гледа и преку растот на спојувањата и преземањата. Глобалната вредност на M&A трансакциите пораснала за 36 проценти во 2025 година, додека надоместоците од инвестициско банкарство достигнале 102,9 милијарди долари. Иако тоа е под рекордните 132,3 милијарди долари од 2021 година, податоците покажуваат дека пазарот на капитал закрепнува по периодот на поскапени пари и намалена инвеститорска активност.

Кинеските банки и натаму остануваат огромни според билансната сила. Industrial and Commercial Bank of China, со актива од 8,1 трилиони долари, е втора најголема банка во светот, но на вкупната листа на Forbes паднала од третото на шестото место.

Меѓу највисоко рангираните финансиски институции се и Bank of America, China Construction Bank, Agricultural Bank of China, Bank of China и HSBC Holdings. САД остануваат најзастапена земја во финансиската категорија со 94 компании, по што следуваат Кина со 66, Јапонија со 34, Индија со 18 и Јужна Кореја со 17 компании.

Иако бројот на банки на листата се намалил од 329 на 314, бројот на диверзифицирани финансиски компании пораснал од 134 на 136. Тоа укажува дека глобалните финансии се менуваат: традиционалните банки остануваат важни, но сè поголема улога имаат управувачите со имот, берзанските оператори, private equity компаниите, инфраструктурните фондови и инвестициските холдинзи.

Меѓу поголемите добитници на листата се UBS, BlackRock, Brookfield, Investor AB и Intercontinental Exchange. Нивниот раст се поврзува со повисоките вредности на финансиските средства, поголемата пазарна активност, зголемениот број IPO процеси и закрепнувањето на пазарот на преземања.

Посебно внимание привлекува и Јужна Кореја, која стана еден од индиректните добитници на AI бумот благодарение на мемориските чипови. Корејскиот пазар на акции во 2025 година пораснал за 95 проценти, а неколку финансиски компании од земјата забележале голем скок на листата.

Најголем напредок имала SK Square, инвестициска компанија која поседува околу 20 проценти од меморискиот гигант SK Hynix. Компанијата скокнала за 837 места, на 709. позиција.

Овие движења покажуваат дека AI циклусот не ги подигнува само компаниите што развиваат софтвер или модели на вештачка интелигенција. Добитници се и производителите на чипови, нивните акционери, инвестициските компании, банките и пазарите на капитал кои се поврзани со овој раст.

Сепак, годината не била успешна за сите. Најголем пад меѓу компаниите што биле присутни и на претходната и на новата листа забележала аргентинската Grupo Financiero Galicia, која паднала за 797 места. Меѓу американските компании најголем пад имал Invesco, кој се спуштил за 365 позиции.

И покрај овие падови, заклучокот од листата на Forbes е јасен: бумот на вештачката интелигенција ја зајакна не само технолошката индустрија, туку и финансискиот сектор, кој повторно се наметнува како еден од главните двигатели на светската економија.

Извор: Bankar.me

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange