Connect with us

НБРМ

Белешка на гувернерката на Народната банка: Ја одржуваме стабилноста на денарот, а со тоа и стабилноста на економијата

Објавено

на

На денешен ден, 26 април, пред 31 година, беше завршен процесот на осамостојување на нашата држава, преку обезбедувањето на монетарната самостојност и воведувањето на националната валута ‒ денарот. Иако не е јубилејна година, предизвиците коишто дојдоа од глобалното окружување се добар повод за да се потсетиме на патот што го изодевме за да ја обезбедиме монетарната самостојност, капацитетите кои ги изградивме и силата којашто ја поседуваме за да дадеме соодветен одговор во секоја ситуација.

Зборовите на Цицерон „Силните не потклекнуваат пред предизвиците ‒ Fortis est non pertubaris in rebus asperis“ соодветно го опишуваат нашиот пат како институција и општествен чинител за изминатите години независност. Од почетокот на монетарното осамостојување поминавме низа премрежиња, со кои успешно се справивме станувајќи посилни и втемелувајќи ги нашите капацитети како централна банка. Хиперинфлацијата на почетокот на деведесеттите, рецесијата, недоволното ниво на девизни резерви, депрецијацијата на домашната валута и макроекономската нестабилност се предизвиците со кои се соочивме во првите години од независноста на монетарниот систем. Одговор на ова беше воведувањето на стратегијата на стабилен девизен курс на денарот во однос на германската марка во 1995 година, а од јануари 2002 година, курсот на денарот се врза за еврото. Оттогаш, стратегијата на фиксен девизен курс е сидро на стабилноста на македонската економија.

Стабилноста на денарот беше зачувана и по налетот на последните неколку последователни кризи од невидени размери, пандемијата предизвикана од вирусот ковид-19, енергетската криза и војната во Украина. Народната банка презеде одлучна акција за зачувување на стабилноста и преку низа мерки и алатки, соодветно им одговори на кризите коишто ги почувствува речиси секоја економија во светот. За овој период девизните резерви постојано се одржуваа беа на соодветното ниво. Банкарскиот систем ѝ даде и ќе ѝ поддршка на економијата, а тоа е возможно поради тоа што тој и натаму е силен благодарение на соодветните политики коишто се водеа низ годините. Во услови на глобална инфлација, највисока во изминатите неколку декади, Народната банка му е бескомпромисно посветена на исполнувањето на својот основен мандат ‒ одржувањето на среднорочната ценовна стабилност преку стратегијата на стабилен денар. И натаму ќе ги користиме сите инструменти и мерки коишто ни се на располагање за да ја исполнуваме доследно нашата основна цел.

За успешно остварување на нашата цел, особено во вакви кризни времиња, најважен е институционалниот капацитет. Низ годините постојано ги јакнеме капацитетите на Народната банка и вложуваме во нашиот највреден ресурс, луѓето. Народната банка секогаш била институција за пример во однос на ангажирањето квалитетни кадри, но и нивна постојана едукација и унапредување на нивните вештини. Но, не само во земјава, квалитетот на нашите кадри е признат меѓународно, од голем број научни и финансиски организации.

Веруваме во вложувањето во научната мисла и труд, како двигатели на економскиот развој, бидејќи одењето чекор понапред е она што додава вредност во економијата. Оттаму е и нашата заложба да бидеме дел, но и двигател на научно-истражувачката заедница во земјава.

Долг пат изодевме, многу предизвици пребродивме, но имаме уште многу предизвици пред нас. Евроинтеграцискиот пат, дигитализацијата во финансискиот сектор којашто е значајна за полесен пристап до финансиите, но истовремено ја нагласува и потребата за поголема финансиска писменост и заштита на корисниците на финансиските услуги, олеснувањето на зелената транзиција преку зајакнувањето на зеленото финансирање, се пред нас и наметнуваат понатамошно унапредување на нашите капацитети за им дадеме одговор на новите потреби и времиња. Предизвиците се пред нас и тие ќе нѐ направат посилни и подобри.

НБРМ

Ангеловска-Бежоска за ВОА: Доколку не се остварат ризиците, олабавување на монетарната политика ќе има во втората половина од годинава

Објавено

на

Пролетните проекции за инфлацијата во земјава на Меѓународниот монетарен фонд се слични со есенските очекувања на Народната банка, дека инфлацијата ќе се намалува и годинава за околу 4% и за околу 2% догодина, во просек. Трендовите се поволни и доколку инфлацијата и натаму се намалува во согласност со проекциите, без да се остварат позначителни ризици, тоа ќе создаде простор за промена на монетарната политика во втората половина од оваа година, истакна гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска во интервју за Гласот на Америка, коешто го даде за време на Пролетните средби на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка. 

Говорејќи за економскиот раст, таа укажа дека со оглед на големата трговска и финансиска отвореност на нашата економија, изгледите за растот годинава и догодина, покрај од домашните фактори, во голема мера ќе зависат и од глобалните случувања. Според најновите проекции на ММФ, глобалната економија и натаму би растела со стабилна стапка од 3,2% во 2024 и во 2025 година, што сепак е малку подобро од претходните очекувања. Низ подолгорочна перспектива, овие стапки на економски раст се историски ниски, што говори дека кризите оставија подолгорочни последици врз глобалната економија. За ЕУ, којашто е нашата најзначајна економска партнерка, се очекува постепено забрзување на растот, односно од 0,5% во 2023 година на 0,9% и на 1,7% за годинава и за следната, но тоа сепак е побавно во однос на претходните очекувања. За македонската економија, ММФ направи надолна ревизија за годинава, односно 2,7% во споредба со претходните очекувања од 3,2%.

Гувернерката посочи дека Народната банка работи на пролетните макроекономски проекции за нашата економија, во кои ќе бидат вклучени најновите расположливи податоци. Пролетните проекции на Народната банка ќе бидат објавени во текот на следниот месец.

Во интервјуто, гувернерката се осврна и на постојаните напори на Народната банка за јакнење на транспарентноста, што беше препознаено и од испитаниците на анкетата спроведена од Светската банка, кои ја препознаа Народната банка како домашна институција со најголема доверба. Гувернерката говореше и за значењето на поддршката за женското претприемаштво, коешто може да придонесе за подигање на економскиот раст. За таа цел се и активностите на Народната банка со новиот Меморандум за поддршка на женското претприемаштво, којшто неодамна го склучи со ЕБРД. Со овој проект, Народната банка го проширува опфатот на своите активности во овој домен и како предводник на проектот, ќе работи заедно со јавниот и со приватниот сектор за зголемување на финансиската вклученост на жените, што ќе придонесе за отворање нови бизниси и работни места и за придвижување на економскиот раст.

Продолжи со читање

НБРМ

Народната банка ги информира корисниците: Воведенa е новa веб-услуга за автоматизирано преземање податоци од Курсната листа

Објавено

на

Народната банка изработи и воведе нова веб-услуга за автоматизирано преземање на податоците од Курсната листа, којашто веќе може да се користи напоредно со старата.

Оттука, Народната банка ги информира приватните субјекти дека старата веб-услуга којашто што е достапна на веб-страницата ќе се користи до крајот на мај 2024 година и дотогаш сите корисници треба да почнат да ја употребуваат новата веб-услуга. Деловните банки веќе се префрлија на новата апликација и  автоматизирано ја читаат Курсната листа секој ден. Оваа апликација на Народната банка за Курсната листа и за курсевите за државните органи е изработена со нови современи алатки и е достапна на следнава врска: https://www.nbrm.mk/web-servis-novo.nspx , на која има и упатство за корисниците за нејзиното користење.

Воведувањето на новата услуга е во рамките на унапредувањето на ИТ-безбедноста на процесите преку примена на нови технологии коишто се поотпорни на нападите од дигиталниот простор. Постојаното јакнење на киберотпорноста, како и користењето на технологиите за подобрување на услугите кон корисниците е заложба на централната банка. Оттука, неодамна започна билатерална соработка со централната банка на Италија, проект на Европската Унија, чијашто цел е преку пренесување на искуствата да се зајакнат стандардите и најдобрите практики во Народната банка за развивање и одржување апликативен софтвер.

Продолжи со читање

НБРМ

Годишен раст на зелените кредити за 29% во 2023 година

Објавено

на

Народната банка ги објави податоците за „зелените кредити“ за четвртиот квартал од 2023 година, каде што се забележува раст на квартално ниво од 5%, додека на годишна основа од 29,1%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога почнале да се прибираат податоците, „зелените кредити“ се зголемени за 2,8 пати. Станува збор за заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што е развивање нова еколошка технологија.

Според податоците на Народната банка, на крајот од 2023 година, банкарските побарувања врз основа на зелени кредити изнесуваат 19.863 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Растот на зеленото кредитирање се должи најмногу на кредитите земени од фирмите, додека најмногу зелени кредити давале големите банки.

Расте и уделот на зелените во вкупните кредити, иако сѐ уште е на ниско ниво. Oд крајот на 2019 година, заклучно со 2023 година, учеството на зелените во вкупните кредити е зголемено од 2,2% на 4,5%.

Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки. Народната банка изработи Среднорочен план на активностите во доменот на управување со ризиците поврзани со климатските промени за периодот 2023 − 2025 година, а неодамна заради подобрување на расположливоста на податоците за климатските промени објави и Преглед на зелените показатели коишто ќе помогнат во анализите за понатамошно носење политики. Се гради и зелено портфолио на хартиите од вредност во девизните резерви. За оцена на отпорноста на банкарскиот систем на климатските промени се планираат стрес-тестови.

Продолжи со читање

Популарно