Банки
Банкарскиот сектор е стабилен, пропаѓањето на СВБ нема директни ефекти
Пропаѓањето на американската Банка на Силиконската долина (СВБ) нема никакви директни последици за нашиот банкарски систем, имајќи ја предвид малата изложеност кон нерезидентите, но и традиционалниот деловен модел заснован врз кредитирање на фирмите и граѓаните при стабилни извори на финансирање. Билансите на нашите банки се исклучително солидни, високо капитализирани и ликвидни и со историски најдобар квалитет на кредитното портфолио. Сепак, заради претпазливост во работењето, Народната банка внимателно ги следи сите случувања.
Според процените на релевантните меѓународни институции, а пред сѐ регулаторите во САД, последните случувања во американскиот банкарски систем не би требало да имаат ефекти врз финансиската стабилност во САД, а оттаму не се очекуваат ниту позначителни преносни ефекти врз глобалната финансиска стабилност. Според американските регулатори, ова се должи на фактот што банкарскиот систем на САД е високо капитализиран, отпорен и работи на цврста основа, што во голема мера е резултат на реформите по глобалната финансиска криза, коишто обезбедија подобри заштитни механизми за банкарскиот сектор. Во прилог на ова оди и брзата реакција и мерките на американските власти, со коишто се минимизираат евентуалните системски ризици.
Во овој контекст, последните случувања во банкарскиот систем во САД нема да имаат директни ефекти врз нашиот банкарски систем, имајќи предвид дека нашите банки имаат многу мала изложеност кон странство, вклучително и кон американската економија и американските банки, односно само 6,6% од вкупните обврските на банкарскиот систем се кон странство, а само 5% од побарувањата се од странство. Понатаму, билансите на нашите банки се исклучително солидни, со високо ниво на капитал (највисоко ниво во последната декада), соодветна ликвидност и одличен квалитет на кредитното портфолио.
Исто така, особено важно во овој случај е тоа што нашиот банкарски систем има традиционален деловен модел,заснован врз кредитирање на фирмите и граѓаните при стабилни извори на финансирање. Ова е многу поразлично од деловниот модел на американската банка, којшто е една од клучните причини за нејзиното пропаѓање, а се заснова врз висока концентрација и на депозитната база, но и на вложувањата во хартии од вредност (хартиите од вредност учествувале со 60% во вкупната актива на Банката на Силиконската долина). Нашиот банкарски систем има диверзифицирана и стабилна структура на финансирање во која депозитите учествуваат со 84% во вкупните обврски, а притоа две третини од депозитите се на населението. Овие средства главно се пласираат во кредити на нефинансиските лица коишто учествуваат со 60% во вкупните средства на банките и коишто имаат висок квалитет. Од друга страна, учеството на вложувањата на банките во хартии од вредност коишто се издадени од нерезиденти е минимално и на ниво на банкарскиот систем е под 1%.
Банки
Нов тримесечен рок за акционерите на „Аддико банка“ по успешната понуда на Рајфајзен
По успешното завршување на доброволната јавна понуда на „Рајфајзен банк интернешнл“ (РБИ) за преземање на „Аддико банка“, отворен е дополнителен тримесечен рок во кој акционерите можат да ја прифатат понудата на австриската банкарска групација.
Според документацијата на Австриската комисија за преземања, дополнителниот рок започнал на 3 август и ќе трае до 3 ноември 2026 година, до 17 часот по виенско време.
Оваа можност важи и за акционерите кои претходно ја прифатиле конкурентската понуда на Нова љубљанска банка (НЛБ), која не го исполнила минималниот услов за успешност. Тие во дополнителниот рок можат преку својата депозитна банка да преминат на понудата на РБИ.
До истекот на основниот рок, понудата на РБИ била прифатена за 10.831.435 акции, односно за 56,16 проценти од акциите на „Аддико банка“ опфатени со понудата. Со тоа бил надминат минималниот праг од повеќе од 55 проценти, кој РБИ го поставил како услов за успешност.
Конкурентската понуда на НЛБ била прифатена за 6.087.353 акции, што претставува 31,22 проценти од вкупно издадените акции. Овој резултат бил под потребниот праг од 50 проценти плус една акција, поради што понудата на НЛБ нема да биде реализирана, ниту за неа ќе биде отворен дополнителен рок.
Иако РБИ обезбеди мнозинска поддршка од акционерите, преземањето сè уште не е формално завршено. Понудата останува условена со исполнување на преостанатите услови наведени во документацијата, а крајниот рок за нивно исполнување е 14 мај 2027 година.
Дополнителниот тримесечен период му овозможува на РБИ дополнително да го зголеми својот сопственички удел во „Аддико банка“ пред конечното завршување на постапката.
Банки
Напредува модернизацијата на Македонскиот интербанкарски платен систем со поддршка од Европската Унија
Во текот на јули 2026 година, Народната банка, заедно со банките и останатите учесници во МИПС, успешно го спроведе првиот циклус тестирање на новото системско решение, при што беше потврдена неговата функционалност и подготвеноста за продолжување на следните фази од примената. Во рамките на тестирањето беа успешно обработени најголемиот дел од платежните пораки предвидени со проектот, согласно со стандардот ISO 20022.
По завршувањето на првиот циклус на тестирањето, во Народната банка се одржа работен состанок со учесниците во МИПС, на кој беа презентирани резултатите од досегашните активности, беа разгледани прашањата коишто се појавија во текот на тестирањето и беа усогласени наредните чекори за успешно спроведување на проектот.
Како што истакна Биљана Доновска-Гечева, директорка на Дирекцијата за платни системи во Народната банка, во наредниот период ќе продолжат активностите за финализирање на тестирањата и подготовка за воведување на новото системско решение во редовна употреба.
Воведувањето на стандардот ISO 20022 претставува значаен чекор во модернизацијата на националната платежна инфраструктура. Новиот стандард ќе овозможи размена на поквалитетни и побогати податоци во платниот промет, поефикасна автоматска обработка на плаќањата, поедноставно спроведување на контролите и поголема усогласеност со стандардите и практиките на Европската централна банка и европските платни системи. Со тоа ќе се создадат услови за поефикасни, посигурни и помодерни платежни услуги, во согласност со европските трендови и обврските во процесот на европската интеграција.
Проектот финансиран од Европската Унија „Зајакнување на капацитетот на Народната банка во областа на екстерните статистики, платежната статистика и платните системи“, покрај воведувањето на стандардот ISO 20022 во МИПС, опфаќа и воспоставување склад на податоци за потребите на екстерните статистики, со што дополнително се зајакнуваат институционалните капацитети на Народната банка во овие две значајни области.
Банки
Комерцијална банка со добивка од 45,5 милиони евра во првото полугодие од 2026 година – кредитирањето продолжува да расте!
Комерцијална банка АД Скопје во првите шест месеци од 2026 година оствари добивка од 2,798 милијарди денари или 45,5 милиони евра, што е за 5,5% помалку во споредба со истиот период минатата година. И покрај намалувањето на профитот, Банката ја надмина планираната бруто-добивка, реализирајќи 110,9% од предвидениот план.
Од Комерцијална банка посочуваат дека работењето во првото полугодие се одвивало во услови на засилена глобална економска неизвесност, геополитички тензии, притисоци врз инфлацијата и повисоки каматни стапки. Вкупните приходи од работењето изнесуваат 4,336 милијарди денари или 70,5 милиони евра, што претставува намалување од 3,3% на годишно ниво.
Најголем придонес во приходите и понатаму имаат нето-приходите од камати, кои достигнаа 3,476 милијарди денари (56,5 милиони евра) и се повисоки за 2,4%, благодарение на зголемените вложувања во државни хартии од вредност и растот на кредитирањето на населението и компаниите. Истовремено, приходите од провизии и надоместоци пораснале за 6,6%, достигнувајќи 661,5 милиони денари, како резултат на зголемениот обем на активности со клиентите.
Оперативните расходи изнесуваат 1,256 милијарди денари (20,4 милиони евра) и бележат раст од 4,4%, главно поради повисоки трошоци за вработените и амортизација. Воедно, нето исправката на вредност на финансиските средства е намалена за 10,9%, што упатува на подобрено управување со кредитниот ризик.
Комерцијална банка најавува дека и во наредниот период ќе продолжи со поддршка на кредитната активност за граѓаните и компаниите, со посебен фокус на одржување на квалитетот на кредитното портфолио, дигитализација на услугите, модернизација на деловната мрежа и усогласување со новите регулаторни стандарди во банкарскиот сектор.
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка

