Анализи
Цените на дизелот нагло пораснаа по почетокот на конфликтот со Иран: во некои земји и над 80%, Европа со поумерен раст
Глобалниот пазар на горива се соочува со нов шок, цените на дизелот во одделни земји пораснале за повеќе од 80% од почетокот на конфликтот со Иран, додека европските економии бележат значително поумерен раст.
Според достапните податоци, најголем пораст е регистриран на Филипините, каде дизелот е поскап за 81,6%. Следува Нигерија со раст од 78,3%, додека Малезија е на третото место со 57,9%.
Азиските земји генерално предничат по растот на цените, што го потврдува и поширокиот тренд, регионот е најчувствителен на нарушувања во глобалните енергетски текови.
Голем раст и во развиените економии
Зголемувањето на цените не ги одмина ниту развиените земји. Во Австралија дизелот е поскап за 52,1%, во САД за 41,2%, додека Канада бележи раст од 36,9%.
Во Европа, зголемувањата се нешто пониски, но и понатаму значајни. Украина бележи раст од 33,9%, Германија 30,9%, а Франција 27,8%. Во Обединетото Кралство цените пораснале за 18%, додека во Италија и Јапонија се регистрирани растови од 14,9% и 14%.
Најмал раст кај енергетските сили
Интересно е што земјите кои се големи производители на нафта или имаат силна контрола врз енергетскиот сектор бележат минимални промени.
Русија има речиси непроменети цени (+0,5%), додека во Индија и Саудиска Арабија не е забележан раст. Во Катар и Обединетите Арапски Емирати растот изнесува само 7,9%.
Што стои зад растот?
Зголемувањето на цените на дизелот е директно поврзано со нарушувањата во снабдувањето и ризиците во транспортот на енергенси, особено преку Ормускиот теснец, една од клучните рути за глобалната трговија со нафта.
Во такви услови, земјите кои зависат од увоз на енергенси, особено во Азија, најсилно го чувствуваат притисокот.
Нееднаков глобален удар
Податоците јасно покажуваат дека енергетската криза нема ист ефект насекаде. Додека некои економии трпат силни удари врз цените на горивата, други, благодарение на сопствените ресурси или регулаторни механизми, успеваат да го ублажат шокот.
Во наредниот период клучна ќе биде стабилноста на снабдувањето и развојот на геополитичката ситуација, бидејќи од тоа ќе зависи дали цените ќе продолжат да растат или ќе дојде до стабилизирање на пазарот.
Анализи
Раст на странски туристи во Македонија: Повеќе странци, но ноќевањата стагнираат во првиот квартал од 2026 година
Во март 2026 година во земјава се евидентирани 73.921 туристи кои оствариле 134.233 ноќевања, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.
Од вкупниот број туристи, 19,7% се домашни, а 80,3% странски, додека кај остварените ноќевања 26,5% се од домашни, а 73,5% од странски туристи.
Во периодот јануари – март 2026 година, вкупниот број туристи е зголемен за 5,2% во однос на истиот период лани, при што раст е забележан и кај домашните туристи за 1,3% и кај странските туристи за високи 6,9%.
Сепак, бројот на ноќевања бележи благ пад од 0,3%, како резултат на намалување кај домашните туристи за 1,2%, додека кај странските има минимален раст од 0,2%.
Анализи
Инфлацијата во САД повторно ги тресе берзите: Растат шансите за ново зголемување на каматите!?
Американскиот долар останува поддржан од засилените инфлациски притисоци во САД, откако најновите економски податоци покажаа значителен раст и на потрошувачките и на производствените цени.
Според објавените податоци, цените на производителите во САД во април го забележаа најголемиот раст во последните четири години, додека потрошувачката инфлација продолжува да расте со најбрзо темпо во изминатите три години.
Овие показатели дополнително ги засилија очекувањата дека ФЕД би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки до крајот на годината.
Во меѓувреме, американскиот Сенат го потврди Кевин Ворш за нов претседател на ФЕД, што пазарите го следат како важен сигнал за идната монетарна политика на централната банка.
Според „FedWatch“ алатката, веројатноста за зголемување на каматните стапки во декември порасна на речиси 32%, што е двојно повеќе во споредба со очекувањата од пред една недела.
Анализи
Волстрит руши рекорди: Аналитичарите предупредуваат на нова „дот-ком“ еуфорија поради вештачката интелигенција
Волстрит повторно руши рекорди, а сè почесто на пазарот се појавуваат споредби со еуфоријата од крајот на деведесеттите и „дот-ком“ балонот. Главниот двигател овојпат е вештачката интелигенција, која ги турка технолошките акции кон нови историски врвови.
Индексите S&P 500 и Nasdaq во последните денови се движат околу рекордни нивоа, поттикнати од силните корпоративни резултати и значително повисоките очекувања за профит во 2026 и 2027 година. Истражувачката куќа Yardeni Research ја зголеми прогнозата за S&P 500 на 8.250 поени до крајот на годината, поради подобрените проценки за заработката на компаниите.
Најголемо внимание привлекуваат технолошките и полупроводничките компании поврзани со вештачката интелигенција. Аналитичарите на Evercore ISI предупредуваат дека атмосферата на пазарот сè повеќе потсетува на 1999 година, кога инвеститорите масовно купуваа интернет-компании без оглед на нивните реални приходи.
Сепак, денешната ситуација има и клучна разлика. Компании како Nvidia, Microsoft, Alphabet и Amazon остваруваат реални приходи и профити, а побарувачката за AI инфраструктура, дата-центри, чипови и cloud услуги продолжува да расте.
Но, аналитичарите предупредуваат дека растот на пазарот станува сè поконцентриран во мал број технолошки акции, додека голем дел од останатите компании не го следат истиот тренд. Инвестицискиот стратег Џонатан Крински посочува дека неодамна бил забележан редок феномен – повеќе акции од S&P 500 паднале на нови годишни минимуми, иако самиот индекс поставувал рекорди.
Главниот инвестициски директор на Bleakley Financial Group, Питер Буквар, предупредува дека ваква комбинација на рекордни индекси и слабост кај дел од акциите во историјата била забележана само во 1929, 1973 и 1999 година – периоди кои подоцна завршиле со сериозни пазарни корекции.
Брокерот Ненад Гујаничиќ оценува дека денешните технолошки компании се многу посилни од интернет-компаниите од почетокот на 2000-тите, но предупредува дека AI циклусот ги претвора во сè поинтензивни капитални бизниси, со огромни вложувања и зголемени трошоци. Според него, клучното прашање ќе биде дали тие инвестиции ќе донесат доволно профит за да ги оправдаат сегашните високи вреднувања на акциите.
Аналитичарите сметаат дека вештачката интелигенција навистина може да предизвика економска револуција, но предупредуваат дека дури и вистинските технолошки револуции во минатото често завршувале со преголеми очекувања и финансиски балони.
Извор: Финансије.хр
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар



