Анализи
Visa и Mastercard во 2025: Битка за обем или битка за вредност по трансакција?
Годишните резултати за 2025 година на двата глобални платежни гиганти покажуваат дека индустријата влегува во нова фаза која е се помалку зависна од чист обем на трансакции, а сè повеќе од монетизација преку услуги, податоци и безбедност.
Иако и двете компании бележат стабилен раст, нивните стратегии и двигатели зад бројките се сè поразлични.
Во 2025 година, Mastercard расте побрзо (+16%) во споредба со Visa (+11%).
Клучната разлика е во структурата на приходите:
Кај Visa, растот е главно резултат на зголемен обем на трансакции. Кај Mastercard, забрзувањето доаѓа од услуги со повисока маржа – податоци, безбедносни решенија и дигитален идентитет.
Ова укажува дека Mastercard постепено ја проширува својата улога надвор од класичната картична мрежа.
Структура на приходи: Скала наспроти диверзификација
Visa и понатаму останува скалабилна машина за процесирање трансакции, со силна ефикасност и контрола на трошоци.
Mastercard, пак, ја менува мешавината на приходи и сè поголем дел доаѓа од data & security сегментот, што ѝ овозможува подобра заштита на профитабилноста кога потрошувачката забавува.

Cross-border трансакции: Патувањата како мотор на маржа
И двете компании имаат силен раст во прекуграничните плаќања, што претставува најпрофитабилниот сегмент во индустријата.
Mastercard: +15% Visa: +13%
Mastercard успева подобро да ја капитализира глобалната туристичка и трговска рехабилитација, што позитивно влијае врз маржите.
Профитабилност и географија
Visa ја одржува маржата преку ефикасност и контрола на трошоци. Mastercard ја зголемува маржата преку услуги со повисока додадена вредност.
Географски: Visa е посилно потпрена на американската потрошувачка. Mastercard има поголема изложеност кон меѓународните текови и глобалната трговија.
Индустриски трендови: Плаќањата влегуваат во зрела фаза
Од резултатите за 2025 може да се издвојат неколку клучни трендови:
Потрошувачката останува стабилна и покрај повисоки каматни стапки. Растот сè повеќе доаѓа од технологија, податоци и услуги, не само од волумен. Cross-border сегментот останува главен извор на висока маржа. Готовината продолжува да опаѓа. Маржите по трансакција се под притисок – услугите стануваат компензациски механизам. Скалабилноста и натаму е најголема конкурентска предност – поголем волумен не значи пропорционално поголеми трошоци. Диверзификацијата надвор од класичниот transaction revenue станува новата стратегија за одржлив раст. Следната фаза ќе ја дефинираат AI аналитика, stablecoins и автономна трговија. Приходите растат побрзо од основниот волумен – знак на структурно подобрена монетизација. Токенизацијата станува суштински оперативен слој за безбедност и „network stickiness“. Конкуренцијата сè повеќе се води преку партнерства со издавачи, финтек дистрибуција и економија на стимуланси, наместо само преку цената.
Клучен заклучок
Конкуренцијата се поместува од „кој има поголем обем“ кон „кој создава поголема вредност по трансакција“.
Visa ја оптимизира инфраструктурата (rails optimization).
Mastercard ја монетизира инфраструктурата (rails monetization).
Големото прашање
Дали на долг рок ќе победи моделот на Visa – доминација преку скала и ефикасност или моделот на Mastercard – агресивна експанзија во услуги, податоци и безбедност?
Во 2025 година, бројките покажуваат дека индустријата веќе не е само „платежна мрежа“. Таа станува технолошка платформа со повеќеслојна монетизација.
А вистинската “битка” допрва почнува.
Целосната анализа можете да ја погледнете тука.
Анализи
Просечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
Просечната месечна исплатена нето-плата во декември 2025 година изнесувала 46.889 денари, што претставува раст од 7,6% на годишно ниво, објави Државниот завод за статистика.
Најголем придонес кон зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата од вработен имаат секторите: Транспорт и складирање за 13,4%, Земјоделство, шумарство и рибарство за 10,9% и Трговија на големо и трговија на мало; Поправка на моторни возила и мотоцикли и Образование 9,7%.
Зголемување на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во однос на претходниот месец, е забележано во секторите: Транспорт и складирање за 12,8%, Рударство и вадење на камен за 9,0% и Градежништво за 7,0%.
Просечната бруто-плата во декември 2025 година изнесувала 70.520 денари, потврдувајќи го трендот на континуиран раст на примањата.
Анализи
РАСТ НА ТРОШОЦИТЕ ЗА ЖИВОТ – синдикалната кошничка за четиричлено семејство во февруари порасна за речиси 1.000 денари
Минималните трошоци на едно четиричлено семејство во февруари се зголемени за речиси илјада денари во споредба со јануари, покажуваат податоците на Сојузот на синдикати на Македонија кој ја прави синдикалната потрошувачка кошничка.
Синдикалната минимална кошница за февруари изнесува 67 382 денари и во однос на синдикалната минимална кошница во јануари е зголемена за 969 денари. Со изнајмен стан од 60 квадрати, вредноста на синдикалната минимална кошничка се зголемува на 82.757 денари.
Зголемување од речиси илјада денари има и во делот на храната односно ако за јануари биле потребни минимум 24 211 денари, во февруари за истата намена биле потребни 25.156 денари.
Од ССМ велат дека за само два месеца од почетокот на годината, најавеното усогласување на минималната плата што треба да се случи во март, е изедено со растот на минималната синдикална кошничка.
„За само два месеца едно семејство е посиромашно за две илјади денари. За 24 месеци, односно околу колку што одбиваа да ја зголемат минималната плата вредноста на синдикалната минимална кошница е зголемена за повеќе од 10.000 денари и затоа наместо да се препукуваат на грбот на работниците и политичките партии да застанат со нив, да ја изгласаат минималната плата која треба да иузнесува 600 евра и да ги зголемат сите останати плати за најмалку 6.000 денари“, вели претседателот на ССМ Слободан Трендафилов.
ССМ им остави простор на Владата и работодавачите до крајот на февруари да се договорат за зголемувањето на минималната плата, во спротивно најавуваат уште еден протест и организирање генерален штрајк.
Анализи
Банкарските врски: Кои финансиски институции му давале услуги на Епстин?
Џефри Епстин, озлогласениот сексуален престапник, долго време беше предмет на внимание не само поради неговите криминални активности. Истражувањата за неговите финансии откриваат сложена мрежа на банкарски односи кои овозможиле акумулација на неговото богатство и функционирање на наводната криминална мрежа. Разбирањето кои финансиски институции му давале услуги на Епстин е клучно, не само за следење на текот на средствата, туку и за разгледување на одговорноста на банките во откривање и спречување нелегални финансиски активности. Овој текст ги анализира банкарските врски на Епстин, правните и етичките импликации, како и влијанието врз меѓународните дискусии за финансиски надзор.
Финансиски профил на Епстин: Преглед
Џефри Епстин акумулирал значително богатство низ децении, главно преку приватно банкарство, управување со инвестиции и врски со ултра-богати поединци. Судски документи и истражувачки извештаи откриваат дека неговото портфолио вклучувало офшор сметки, недвижности и сложени трустови. Иако јавно се претставувал како финансиер, голем дел од неговото богатство останува нејасен, што отвора прашања за улогата на финансиските институции во овозможувањето или недоволното следење на неговите активности.
Финансиските експерти посочуваат дека профилот на Епстин бил типичен за клиенти кои бараат дискретност и приватност. Банките што им служат на вакви клиенти често нудат специјализирани услуги како приватно банкарство, управување со средства и офшор структурирање. Иако овие услуги се легални и легитимни во многу случаи, примерот со Епстин покажува како богатите клиенти можат да ги злоупотребат овие системи за нелегални цели.
Познати банкарски врски
Неколку банки и финансиски институции се поврзани со финансиските активности на Епстин преку судски документи, медиумски истраги и регулаторни извештаи:
JPMorgan Chase: Документи покажуваат дека Епстин имал сметки и користел услуги за приватно банкарство во оваа банка. Банката се соочи со прашања околу степенот на внимателност во однос на неговите активности. Според регулаторни поднесоци и интерни меморандуми, односот бил прекинат по засилен јавен притисок и обелоденување на неговото криминално минато.
Bear Stearns (пред преземањето од JPMorgan): Извештаи укажуваат дека Епстин имал финансиски активности преку оваа инвестициска банка, особено во областа на управување со богатство и инвестициски советувања, со користење сложени финансиски инструменти наменети за клиенти со висока нето-вредност.
Deutsche Bank: Истражувањата открија дека банката одржувала сметки поврзани со Епстин. Подоцнежните проверки на нејзините практики за спречување перење пари укажаа на пропусти во следењето на високоризични клиенти, што доведе до внатрешни ревизии и регулаторни казни.
Други офшор институции: Портфолиото на Епстин наводно вклучувало офшор сметки на Карибите и во европски јурисдикции, често преку трустови или фиктивни компании, што овозможувало прикривање на сопственоста и текот на средствата. Иако овие структури се легални, нивната непрозирност ги прави ранливи за злоупотреба.
Објавувањето на судски документи и финансиски записи продолжува да ја осветлува сложената банкарска мрежа што го поддржувала Епстин.
Улогата на приватното банкарство
Случајот со Епстин ја нагласува улогата на приватното банкарство во управувањето со богатство за елитни клиенти. Приватните банки нудат персонализирани услуги, вклучувајќи управување со инвестиции, администрирање трустови и даночно планирање, со висок степен на дискретност.
Во неговиот случај, оваа приватност можеби му овозможила да консолидира големи суми пари со ограничена јавна транспарентност. Истражителите посочуваат дека ваквото ниво на приватност, иако легално, може да се злоупотреби за перење пари, даночно затајување или прикривање на финансиски аспекти на криминални мрежи.
Правни и етички импликации
Вклученоста на големи банки во финансискиот екосистем на Епстин отвори неколку клучни прашања:
Спречување перење пари (AML): Банките имаат законска обврска да следат сомнителни трансакции. Случајот отвори прашања дали процедурите биле доследно применети.
„Know Your Customer“ (KYC): Протоколите за идентификација и проверка на клиентите треба да откријат ризици. Критичарите тврдат дека биле игнорирани предупредувачки знаци.
Репутациски ризик: Поврзаноста со Епстин имаше сериозни последици по угледот на банките. Граѓанска и регулаторна одговорност: Можно е банките да се соочат со тужби или казни доколку се утврди дека не пријавиле сомнителни активности.
Меѓународна димензија
Финансиските активности на Епстин не биле ограничени само на САД. Неговите офшор сметки и инвестиции во европски јурисдикции привлекуваат внимание од меѓународните регулатори. Земји со строги закони за банкарска тајна, како Швајцарија и одредени карибски држави, биле под притисок за соработка.
Меѓународни тела го посочуваат случајот како пример за потребата од глобална координација во борбата против финансиски криминал.
Поуки за финансиските институции
Случајот нуди неколку јасни лекции:
-Засилена проверка на високоризични клиенти
-Баланс меѓу приватност и транспарентност
-Меѓународна регулаторна соработка
-Силно корпоративно управување и етички стандарди
Пошироки импликации
Банкарските врски на Епстин ја истакнуваат важноста на финансискиот надзор во борбата против трговија со луѓе и експлоатација. Следењето на паричните текови може да обезбеди клучни докази за криминални мрежи. Регулаторните агенции сè повеќе ја нагласуваат оваа врска.
Заклучок: Пресекот меѓу финансиите и криминалот
Банкарските врски на Џефри Епстин откриваат сложена интеракција меѓу богатството, тајноста и криминалната активност. Иако многу институции формално работеле во рамките на законите, остануваат прашања за нивниот надзор и етичка одговорност.
Случајот служи како предупредување дека строга усогласеност, внимателен мониторинг и глобална соработка се неопходни за спречување злоупотреби. Истовремено, тој потсетува дека богатството и привилегијата не смеат да бидат штит од законска одговорност и јавна контрола.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight со Слободан Трендафилов (ССМ): Што ако минималната плата не се зголеми до Нова година?
-
Интервјуапред 2 месециСлавески за FinSight: Пониски провизии и повеќе бесплатни услуги за граѓаните од следната година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја трансформира својата продажна мрежа подготвувајќи ја за иднината – во 2025 обновени осум експозитури на Банката
-
Продуктипред 1 месецАЛТА Банка со нов потрошувачки кредит со најповолни услови на македонскиот пазар
-
Банкипред 2 месециГувернерот Славески: Во 2026 година се очекува забрзување на економскиот раст, со зачувување на ценовната и на стабилноста на девизниот курс
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка со предвремена исплата на пензии
-
Банкипред 1 месецПредности и поволности на новата Халки картичка за деца
-
Останатопред 2 месециБугарија од денес официјално го прифаќа еврото





