Бизнис
Колкава е минималната сума што ќе ја добијат работниците по основ на регрес за годишен одмор попознат како К-15!?
До крајот на годината, сите работници во земјава треба задолжително да го добијат регресот за годишен одмор, познат како К-15, кој според закон мора да биде исплатен најдоцна до 31 декември.
Оваа година, минималниот износ на К-15 изнесува 18.141 денари или околу 295 евра за вработените во приватниот сектор, додека за јавниот сектор е утврден износ од 12.372 денари или околу 200 евра. Законот пропишува дека регресот може да изнесува најмалку 40%, а најмногу 100% од просечната исплатена нето-плата во земјата.
Иако најголемиот дел од компаниите редовно го исплаќаат регресот, претходната година биле поднесени само 22 пријави за неисплатен регрес за годишен одмор, најчесто во текстилната индустрија, која традиционално е најпогодена од неправилности во исплатата на надоместоците.
Доколку работниците не го добијат законскиот износ на регресот, тие можат да поднесат пријава до Сојузот на синдикати на Македонија или до Државниот инспекторат за труд, кој е надлежен да спроведе контрола и санкции кон работодавачите кои не го почитуваат законот.
Исплатата на К-15 претставува еден од најважните инструменти за заштита на работничките права и стандарди, особено во услови на зголемени животни трошоци и инфлациски притисоци.
Со оваа законска обврска, државата повторно потсетува дека работничките права не се привилегија, туку законска обврска, а дека до крајот на 2025 година, секој работник треба да ја добие заслужената финансиска поддршка за одмор и рекреација.
Бизнис
Здружението на инфлуенсери го отфрла Правилникот на АВМУ и предлага Кодекс согласно европските практики
Здружението на инфлуенсери и креатори на дигитални содржини ја информира јавноста дека во целост ги отфрла Правилникот и Водичот донесени од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ), оценувајќи дека истите се надвор од законските рамки и не се усогласени со реалноста на дигиталниот простор.
Според ставот на инфлуенсерите, предложените акти не нудат системско решение за транспарентноста и одговорноста во интернет комуникацијата, туку отвораат простор за правна несигурност, различни толкувања и дополнителен хаос во онлајн сферата. Наместо да придонесат кон уредување на областа, тие создаваат ризик од селективна примена и ограничување на креативната слобода, без јасна законска основа и без претходна широка консултација со засегнатите страни.
Здружението нагласува дека инфлуенсерите не бегаат од одговорност, редовно плаќаат данок во Македонија, наспроти сите невистини кои се ширеа во медиумите во изминатиот период и дека ја поддржуваат потребата од транспарентност, јасно означување на комерцијалните содржини и почитување на етичките стандарди. Сепак, тие сметаат дека ваквите прашања мора да се уредуваат преку инклузивен процес и решенија што ќе бидат во согласност со законите и европските практики, а не преку акти што излегуваат надвор од утврдените надлежности.
Согласно изработената европска анализа за тоа како оваа проблематика е решена во земјите членки на Европската Унија, Здружението достави предлог до министерот за дигитална трансформација, со кое се предлага донесување Кодекс кој ќе се темели на принципите на саморегулација и ко-регулација. Во најголем дел од државите членки, прашањето на инфлуенсер маркетингот се регулира преку јасни насоки за означување на спонзорирана содржина, едукација и соработка меѓу индустријата и институциите, а не преку рестриктивни и еднострано наметнати подзаконски акти.
Предложениот Кодекс има за цел да воспостави јасни, применливи и пропорционални правила што ќе обезбедат заштита на јавниот интерес, особено на потрошувачите и малолетниците, а истовремено ќе ја почитуваат слободата на изразување и спецификите на дигиталната економија. Овој пристап, според Здружението, претставува единствен одржлив и европски усогласен модел за уредување на интернет просторот.
Здружението на инфлуенсери и креатори на содржини ги повикува институциите да го повлечат спорниот Правилник и Водич и да отпочнат отворен и транспарентен дијалог со сите релевантни чинители, со цел изнаоѓање решение кое ќе донесе правна сигурност, јасни правила и стабилна рамка за развој на дигиталната комуникација во Македонија.
Бизнис
Илон Маск предупредува: САД на работ на финансиски колапс!
Илон Маск, извршниот директор на „Tesla“ и „SpaceX“, повторно алармира за сериозните ризици од растечкиот јавен долг на САД, предупредувајќи дека земјата се соочува со „практичен финансиски колапс“ доколку не се забрза технолошкиот развој и не се стави под контрола задолжувањето.
Според Маск, националниот долг на САД надминува 38,5 трилиони долари, додека годишните каматни плаќања се приближуваат до 1 трилион долари, износ што е поголем од буџетот за одбрана. Ова, како што истакнува Маск, создава сериозен фискален притисок и ја ограничува долгорочната економска стабилност.
„Без значителни иновации во вештачката интелигенција и роботиката, САД 1.000 проценти ќе банкротираат“, изјави Маск, нагласувајќи дека токму технолошкиот напредок може да обезбеди побрз економски раст и да ѝ даде на земјата време за фискална консолидација.
Тој додава дека развојот на напредните технологии може да доведе и до дефлациски притисоци, поради побрз раст на производството и услугите во однос на паричната маса, што дополнително го зголемува реалниот товар на долгот.
Иако, статусот на доларот како светска резервна валута ѝ овозможува на Америка поголема флексибилност во задолжувањето, Маск предупредува дека таквиот модел не е одржлив без сериозни инвестиции во технологија и продуктивност.
Во услови на растечки буџетски дефицити и зголемена загриженост за одржливоста на јавните финансии, пораката на Маск повторно ја отвора дебатата за улогата на иновациите како клучен фактор за долгорочна финансиска стабилност.
Фото: gazeta.ru
Бизнис
Лагард бара европска платна независност: Може ли “Wero” да ја прекине доминацијата на американските Visa и Mastercard?
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, ги повика европските носители на одлуки итно да развијат домашна дигитална платна инфраструктура, предупредувајќи дека речиси секоја картична или мобилна трансакција на европските граѓани денес поминува низ системи под контрола на американски или кинески компании.
Неколку дена по нејзината порака, на 2 февруари, Европската иницијатива за плаќања (EPI) и сојузот EuroPA потпишаа договор за изградба на паневропска интероперабилна платна мрежа која би опфатила околу 130 милиони корисници во 13 земји. Срцето на системот е дигиталниот паричник Wero, замислен како европска алтернатива на Visa, Mastercard и PayPal.
Проблем за кој ретко се зборува
Секојпат кога жител на ЕУ плаќа со картичка, онлајн или дели сметка преку апликација, податоците за трансакцијата, кој што купил, каде, кога и за колку – поминуваат низ инфраструктура во сопственост на компании како Visa, Mastercard, PayPal и слични.
Картичните плаќања сочинуваат околу 56% од сите безготовински трансакции во ЕУ, додека Visa и Mastercard заедно годишно обработуваат околу 24 трилиони долари трансакции ширум светот.
Лагард во интервју отворено изјави дека Европа мора да има „дигитални плаќања под сопствена контрола“. Во геополитичка средина во која ЕУ настојува да ја намали зависноста од САД во областа на енергетиката, одбраната и трговијата, платните системи останаа речиси незабележана стратешка ранливост.
Искуството на Русија дополнително ја засили загриженоста. По западните санкции во 2022 година и исклучувањето од системите Visa и Mastercard, домашните плаќања во таа земја беа сериозно нарушени. Прашањето што сега се поставува во Брисел гласи: Што ако ЕУ еден ден биде изложена на сличен притисок?
Wero – европски одговор
EPI, конзорциум од 16 големи банки и платни процесори, меѓу кои BNP Paribas, Deutsche Bank и Worldline, го лансираше Wero во јули 2024 година.
-
Продуктипред 2 месециХалки картичка за деца – прва платежна картичка за деца на македонскиот пазар
-
Банкипред 2 месециФатих Шахбаз е нов главен извршен директор на Халкбанк АД Скопје
-
Банкипред 2 месециКомплетиран новиот Управен одбор на НЛБ Банка Скопје: Значајна пресвртница на патот кон стабилност и стратешки раст
-
Интервјуапред 2 месециИднината на пензиите во Македонија – разговор со Иван Стојановиќ од КБ Прво
-
Интервјуапред 2 месециFinSight со Слободан Трендафилов (ССМ): Што ако минималната плата не се зголеми до Нова година?
-
Интервјуапред 1 месецСлавески за FinSight: Пониски провизии и повеќе бесплатни услуги за граѓаните од следната година
-
Кариерапред 2 месециИуте Македонија вработува Специјалист за плаќања
-
Банкипред 2 месеци„Digital first“- нова функционалност на НЛБ Банка





