Connect with us
no baners

Банки

Поддршка на малите и средни бизниси: Императив за одржлив економски развој

Објавено

на

Малите и средни претпријатија (МСП) се столбот на економијата за секоја земја ширум светот. Нивната важност се темели на тоа што тие создаваат работни места, поттикнуваат иновации и придонесуваат за економски раст. Кај сите брзорастечки економии во светот учеството на малите и средни претпријатија во бруто-домашниот производ и вкупната вработеност е круцијално. Малите и средните претпријатија во развиените земји учествуваат со повеќе од 50% во вкупната вработеност и бруто-домашниот производ. Развојот на малите и средни претпријатија значи зајакнување на конкурентноста и претприемништвото, што пак директно влијае на подобрувањето на ефикасноста, продуктивноста и степенот на иновации во економијата на една земја.

Како витален дел од економијата потребно е, пред сé, малите и средни бизниси да бидат поддржувани од банките. Секторот на микро, мали и средни претпријатија се столбот на македонската економија. Истовремено, домашните МСП се најголеми работодавци, со 80% од сите вработувања во приватниот сектор, со што се истакнува нивната клучна улога во поттикнувањето на економскиот раст и развој.

Од друга страна пак, поддршката на МСП може да им помогне да банките да ги диверзифицираат своите кредитни портфолија, а со тоа и да ја намалат својата изложеност на ризик. Накратко срочено – поддршката кон малите и средни претпријатија е вин-вин ситуација и за банките и за економијата во целост.

Како банките ги поддржуваат малите и средни претпијатија?

Целта на поддршката која банките ја нудат за МСП е да им овозможат соодветен сет од решенија и професионална поддршка, со што овие субјекти би добиле еднакви можности да усвојуваат иновативни начини за подобрување, растење и развивање на нивните бизниси. Имајќи ја предвид важноста на МСП за развојот на сéвкупната економија, како и специфичните потреби на овие претпријатија за капитал, банките имаат развиено посебни механизми за заеми, кредитни линии и други финансиски услуги.

Како ПроКредит банка ги поддржува домашните МСП?

Како развојно ориентирана банка, главниот фокус на ПроКредит е на малите и средни бизниси, претпријатија кои ја движат економијата напред. Во период од 20 години, ПроКредит поддржа 4.000 македонски компании, поткрепувајќи го бизнис секторот со 60.000 кредити со вкупен волумен од ЕУР 2,2 милијарди со што придонесе кон креирање на нови вработувања. Дури 90% од кредитното портфолио на банката се токму инвестиции за поддршка на мали и средни претпријатија.

Како поддршка на таквите претпријатија, банката нуди кредитни линии прилагодени кон потребите на своите клиенти. Имено, ПроКредит има јасно дефинирана политика за финансирање, цврсто посветена на поттикнување на бизниси кои активно придонесуваат во областа на одржливиот развој. Во таа насока, преку организација на работилници, ПроКредит посветено инвестира и во едукација на клиентите за предностите од инвестиции во обновливи извори на енергија, дополнително нудејќи атрактивни грантови со поддршка на Европската банка за обнова и развој.

Како пионер во дигитализацијата, ПроКредит беше првата банка во нашата земја која воведе безшалтерско работење, со што помогна во процесот на дигитализација на целиот бизнис сектор. ПроКредит банка е позитивен пример во нашето општество, кога станува збор за поттикнување позитивен раст и обезбедување просперитетна иднина за сите засегнати страни.

Со поддржување и промовирање на мали и средни бизниси, ПроКредит Банка и понатаму продолжува да дава свој придонес кон економската интеграција и балансираниот економски развој на земјата преку обезбедување модели на финансиска поддршка соодветна за тековните трендови и потребите на бизнисите. Со тоа малите и средните претпријатија можат да се фокусираат на инвестиции и долгорочни планови, што е многу значајно, бидејќи таквите вложувања придонесуваат кон развојот и создавањето на работни места во Македонија, а така се создава вистински напредок.

Анализи

Анализите на НБРСМ покажуваат дека каматите на кредитите продолжуваат надолу, депозитите со различни движења кај компаниите и домаќинствата

Објавено

на

Каматните стапки на кредитите во банкарскиот систем продолжија благо да се намалуваат и во мај 2026 година, што упатува на постепено олеснување на условите за задолжување и за компаниите и за домаќинствата. Според најновите податоци на Народната банка, просечната каматна стапка на вкупните кредити во мај изнесувала 4,69 проценти, што претставува минимален месечен пад од 0,01 процентен поен, но и позначајно намалување од 0,37 процентни поени во споредба со истиот месец минатата година.

Овие податоци покажуваат дека трендот на намалување на каматите на кредитите не е еднократен, туку се одржува подолг период. Во табелата објавена од Народната банка се гледа дека просечната камата на вкупните кредити од мај 2025 година, кога изнесувала 5,06 проценти, постепено се намалува до 4,69 проценти во мај 2026 година. Тоа значи дека, иако месечните промени се мали, годишното движење е појасно и оди во насока на поевтино кредитирање.

Кај новоодобрените кредити падот е уште повидлив. Просечната каматна стапка на новите кредити во мај изнесувала 4,42 проценти, што е намалување од 0,15 процентни поени во однос на април и 0,30 процентни поени во споредба со мај минатата година. Овој показател е особено важен бидејќи ги одразува тековните услови под кои банките одобруваат нови заеми. Со други зборови, новите кредитни договори се склучуваат со пониски камати отколку пред една година, што може да биде позитивен сигнал за фирмите што планираат инвестиции, но и за граѓаните кои размислуваат за станбени, потрошувачки или други кредити.

Од друга страна, кај депозитите движењата се помешани. Просечната каматна стапка на вкупните депозити во мај изнесувала 2,17 проценти. Таа бележи мал месечен раст од 0,01 процентен поен, но на годишно ниво е пониска за 0,04 процентни поени. Кај новопримените депозити, просечната каматна стапка изнесувала 2,21 процент и се намалила и на месечно и на годишно ниво, за 0,22, односно 0,11 процентни поени.

Оваа разлика меѓу кредитните и депозитните камати е важна за разбирање на банкарските трендови. Пониските камати на кредитите значат поевтино задолжување, но намалувањето или стагнацијата кај депозитните камати може да значи и помал принос за штедачите. Во такви услови, граѓаните и компаниите внимателно ги следат понудите на банките, особено кога одлучуваат дали средствата да ги чуваат како депозит, да ги инвестираат или да ги користат за тековни потреби.

Кај корпоративниот сектор, односно кај нефинансиските компании, просечната каматна стапка на вкупните кредити во мај изнесувала 4,33 проценти. Таа е намалена за 0,02 процентни поени на месечно ниво и за 0,33 процентни поени на годишно ниво. Падот, според Народната банка, произлегува од намалувањето на каматите на денарските кредити без валутна клаузула, додека каматите на денарските кредити со валутна клаузула и на кредитите во странска валута останале непроменети.

Ова покажува дека олеснувањето кај корпоративното кредитирање најмногу се чувствува кај денарските кредити без валутна клаузула. За компаниите, таквиот тренд може да биде важен затоа што пониските трошоци за финансирање може да им овозможат полесно планирање на инвестиции, проширување на производството или подобрување на ликвидноста. Сепак, намалувањето е умерено, што значи дека банките и натаму остануваат внимателни во кредитната политика.

Кај новоодобрените кредити за корпоративниот сектор има поизразен пад. Во мај, просечната каматна стапка изнесувала 4,22 проценти, што е месечно намалување од 0,28 процентни поени. На годишно ниво, каматата на новите кредити за компаниите е пониска за 0,45 процентни поени. Според податоците, падот се должи на намалувањето на каматните стапки на денарските кредити со и без валутна клаузула, иако кај кредитите во странска валута е забележан раст.

Овој дел од податоците може да се толкува како сигнал дека банките се подготвени да понудат поповолни услови за ново корпоративно задолжување, особено во домашна валута. Тоа е значајно за компаниите што планираат нов инвестициски циклус, бидејќи трошокот за кредит директно влијае врз исплатливоста на инвестициите.

Кај корпоративните депозити, пак, сликата е поинаква. Просечната каматна стапка на вкупните депозити на компаниите во мај изнесувала 2,69 проценти, со месечен раст од 0,02 процентни поени и годишно зголемување од 0,07 процентни поени. Растот се должи на повисоките каматни стапки на депозитите во странска валута и на денарските депозити со валутна клаузула, додека кај денарските депозити без валутна клаузула е забележан пад.

Но, кај новопримените корпоративни депозити се забележува силен месечен пад. Каматната стапка во мај изнесувала 1,71 процент, што е намалување од 1,03 процентни поени во однос на претходниот месец. На годишно ниво, оваа камата е пониска за 0,59 процентни поени. Овој податок упатува дека новите депозити на компаниите во мај биле прифатени со значително пониски каматни услови, особено кај денарските депозити без валутна клаузула и депозитите во странска валута.

Кај домаќинствата, просечната каматна стапка на вкупните кредити во мај изнесувала 5,04 проценти. Таа е намалена за 0,02 процентни поени на месечно ниво, а за 0,41 процентен поен на годишна основа. Ова значи дека граѓаните во просек плаќаат пониски камати на постојните кредити отколку пред една година. Намалувањето е забележано кај сите компоненти: денарските кредити без валутна клаузула, денарските кредити со валутна клаузула и кредитите во странска валута.

Во графиконите на Народната банка на страниците 3 и 4 се гледа дека каматната стапка на вкупните кредити на домаќинствата има надолен тренд во подолг период. Ова е важно бидејќи кредитите на домаќинствата најчесто се поврзани со лична потрошувачка, станбено финансирање и други долгорочни обврски. Дури и мало намалување на каматата може да има значење за месечните рати, особено кај поголеми и долгорочни кредити.

Кај новоодобрените кредити на домаќинствата, просечната каматна стапка во мај изнесувала 4,64 проценти, што е минимално месечно намалување од 0,01 процентен поен. На годишно ниво, оваа камата е пониска за 0,15 процентни поени. Намалувањето целосно се должи на пониските камати на денарските кредити без валутна клаузула, додека кај кредитите во странска валута и кај денарските кредити со валутна клаузула е забележан раст.

Ова укажува дека за граѓаните најповолното движење во мај било кај денарските кредити без валутна клаузула. Таквите кредити се важни бидејќи не носат директен валутен ризик за корисниците, што ги прави попредвидливи за домаќинските буџети.

Кај депозитите на домаќинствата, просечната каматна стапка на вкупните депозити во мај изнесувала 2,09 проценти, со мал месечен раст од 0,01 процентен поен. Сепак, во споредба со истиот месец минатата година, оваа камата е пониска за 0,06 процентни поени. Тоа покажува дека штедењето на домаќинствата носи сличен, но малку понизок принос отколку пред една година.

Интересен е податокот дека кај новопримените депозити на домаќинствата има раст. Каматната стапка во мај изнесувала 2,53 проценти, што е месечно зголемување од 0,22 процентни поени и годишен раст од 0,19 процентни поени. Растот произлегува од повисоките камати на депозитите во странска валута и на денарските депозити без валутна клаузула. Во мај, според Народната банка, не биле евидентирани новопримени денарски депозити со валутна клаузула кај банките и штедилниците.

Во поширока смисла, мајските податоци покажуваат постепено намалување на цената на кредитите, но не и целосно еднонасочно движење кај депозитите. За компаниите, новите кредити стануваат поевтини, што може да помогне при инвестициски одлуки. За домаќинствата, каматите на кредитите продолжуваат да се намалуваат, но со побавно темпо. Кај депозитите, пак, штедачите се соочуваат со различни движења зависно од тоа дали станува збор за постојни или нови депозити, за денарски или девизни средства, како и за тоа дали депозитот е со валутна клаузула.

Главната порака од податоците е дека банкарскиот систем во мај продолжува да се движи кон пониски кредитни камати, но со внимателно и постепено темпо. Тоа може да биде позитивно за кредитната активност, особено ако трендот продолжи и во следните месеци. Истовремено, разликите кај депозитните камати покажуваат дека банките селективно ги прилагодуваат условите за прибирање средства, зависно од валутата, рочноста и структурата на клиентите.

Следните податоци за каматните стапки, со референтен пресек за јуни 2026 година, Народната банка треба да ги објави на 31 јули 2026 година.

Продолжи со читање

Банки

НЛБ Банка започна со исплата на дивиденда за акционерите

Објавено

на

НЛБ Банка АД Скопје информира дека од 29 јуни 2026 година започна со исплатата на дивиденда за своите акционери, согласно Одлуката за определување на износот на дивиденда и утврдување на дивиденден календар, усвоена на Собранието на акционери одржано на 28 мај 2026 година.

Согласно донесената одлука, вкупниот износ на дивиденда што ќе им биде исплатен на акционерите изнесува 2.195.790.831 денари.

Бруто износот на дивиденда по акција изнесува 2.571 денари, а исплатата се реализира во согласност со утврдениот дивиденден календар на Банката.

Со исплатата на дивидендата, НЛБ Банка продолжува со практиката на распределба на дел од остварената добивка кон своите акционери, во согласност со донесените одлуки на Собранието на акционери.

Продолжи со читање

Банки

Комерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули

Објавено

на

Комерцијална банка АД Скопје информира дека исплатата на пензиите ќе започне во среда, 1 јули 2026 година.

Пензионерите кои користат дебитна картичка ќе можат да располагаат со својата пензија истиот ден. Од банката препорачуваат средствата да се користат безбедно и удобно, преку безготовинско плаќање во продавници или онлајн, како и преку подигнување готовина од банкомат.

За пензионерите кои сакаат да ја подигнат пензијата во филијала или експозитура, исплатата ќе биде достапна од 1 јули и во секој нареден работен ден.

Од Комерцијална банка посочуваат дека мапата со локациите на филијалите и експозитурите е достапна на нивната веб-страница.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange