Најголемата светска берза за криптовалути Binance би можела од следниот месец да остане без дозвола за работа во Европската Унија, откако нејзиното барање за лиценца во Грција најверојатно ќе биде одбиено, објави Ројтерс, повикувајќи се на извори запознаени со случајот.

Според новите европски правила познати како MiCA, крипто-компаниите до крајот на јуни треба да обезбедат лиценца за да можат да продолжат да им нудат услуги на клиентите низ ЕУ. Binance поднела барање до грчкиот регулатор за пазар на капитал, но според изворите на Ројтерс, апликацијата се очекува да биде одбиена.

Доколку тоа се случи, компанијата нема да може да ја користи таканаречената „пасошка“ лиценца што овозможува работење во сите 27 земји-членки на Унијата, а нејзината иднина на европскиот пазар ќе стане неизвесна.

Од Binance претходно соопштија дека веќе 18 месеци работат со регулаторите и веруваат дека ги исполнуваат условите за добивање лиценца според MiCA. Од компанијата наведуваат дека грчката Комисија за пазар на капитал ја завршила проверката на нивната апликација и дека таа се смета за усогласена со барањата.

„Не сме добиле никаква формална назнака за спротивното“, изјавил портпарол на Binance за Ројтерс.

По објавувањето на информацијата, Binance на социјалната мрежа X порача дека ќе поддржи „уреден процес“ и ќе се обиде да ги минимизира евентуалните последици за корисниците, без да открие дополнителни детали.

Грчкиот регулатор одби да ја коментира апликацијата, повикувајќи се на правилата за доверливост.

Binance има околу 300 милиони корисници ширум светот. Компанијата е основана од Чангпенг Жао (CZ), кој минатата година беше помилуван од американскиот претседател Доналд Трамп, откако претходно призна вина за прекршување на американските закони за спречување перење пари.

Новата регулатива MiCA претставува прв сеопфатен обид на Европската Унија да воспостави надзор врз крипто-индустријата, која според регулаторите може да претставува ризик за финансиската стабилност и за инвеститорите доколку не биде соодветно контролирана.

Наглото закрепнување на биткоинот кон нивото од 64.000 долари предизвика ликвидација на повеќе од 320 милиони долари во кратки позиции на криптопазарот за само 15 минути.

Станува збор за т.н. „short squeeze“, појава при која трговците што се обложиле на понатамошен пад на цената се принудени да ги затворат своите позиции, што дополнително го поттикнува растот на вредноста на криптовалутата.

Пресвртот дојде откако биткоинот на 5 јуни падна до околу 59.100 долари, што беше негово најниско ниво од февруари годинава. По неколкунеделниот притисок врз пазарот, цената нагло се опорави, изненадувајќи голем број инвеститори кои очекуваа продолжување на падот.

Во текот на претходната недела, пак, најголем удар претрпеа инвеститорите со долги позиции. Според податоците на пазарните аналитички платформи, тогаш биле ликвидирани позиции вредни околу 1,57 милијарди долари откако биткоинот падна под границата од 60.000 долари.

Аналитичарите посочуваат дека криптопазарот и натаму е чувствителен на нагли ценовни движења поради високата употреба на финансиски левериџ и намалената ликвидност. Во такви услови, дури и релативно мал ценовен пресврт може да предизвика масовни ликвидации и силни осцилации на пазарот.

Дали тековното закрепнување ќе продолжи ќе зависи од пошироките економски и геополитички фактори кои влијаат врз расположението на инвеститорите. Доколку растот продолжи, дополнителен притисок би можел да се создаде врз оние што и натаму се обложуваат на пад на биткоинот.

Еден од најпознатите критичари на биткоинот, инвеститорот и поддржувач на златото, Питер Шиф, повторно предизвика бурни реакции во крипто-заедницата со тврдењето дека биткоинот би можел да падне под 20.000 долари доколку ја пробие границата од 50.000 долари.

Шиф со години тврди дека биткоинот нема внатрешна вредност и дека не може да се споредува со златото како долгорочен чувар на вредност. Но, овојпат неговите аргументи доаѓаат во време кога златото бележи рекордни цени, централните банки ги зголемуваат своите резерви, а биткоинот се соочува со притисоци на пазарот.

Дополнително внимание привлече и потегот на компанијата Strategy, која продаде 32 биткоини во вредност од околу 2,5 милиони долари. Иако продажбата претставува само мал дел од нејзините вкупни резерви од повеќе од 843.000 биткоини, таа е прва ваква трансакција од 2022 година.

За Шиф, овој потег е симболичен доказ дека дури и најголемите поддржувачи на биткоинот понекогаш мораат да ги користат своите резерви за обезбедување ликвидност.

Во меѓувреме, златото добива сè поголема улога во глобалниот финансиски систем. Според податоци на Eвропската централна банка, на крајот на 2025 година златото ги надминало американските државни обврзници и станало најголема резервна актива на централните банки во светот. Златото учествувало со 27 проценти во глобалните официјални резерви, додека уделот на американските обврзници паднал на 22 проценти.

Критичарите на биткоинот сметаат дека неговата цена зависи исклучиво од подготвеноста на следниот купувач да плати повеќе, додека поддржувачите нагласуваат дека неговата вредност произлегува од ограничената понуда од 21 милион монети, децентрализацијата и можноста за глобални трансакции без посредници.

Продажбата на мал дел од резервите на Strategy отвори нова дебата за тоа колку е цврста институционалната поддршка за биткоинот во услови на пазарни падови. Со влезот на ETF фондови, јавни компании и големи инвеститори, криптовалутата доби легитимитет, но истовремено стана и поизложена на истите ликвидносни и пазарни ризици кои влијаат врз традиционалните финансиски средства.

Иако Шиф и во минатото повеќепати прогнозираше драматични падови на биткоинот кои не се остварија, неговите најнови предупредувања повторно го отвораат прашањето дали институционалната побарувачка ќе остане доволно силна доколку пазарот влезе во подлабока корекција. Во исто време, златото продолжува да ја зацврстува својата позиција како глобално безбедно засолниште во услови на геополитичка и економска неизвесност.