Анализи
Пари во џебот, не само на екран: Швајцарците се против укинувањето на готовината!
Во последните години, дигиталните пари бележат експоненцијален раст на глобално ниво, процес кој беше дополнително забрзан за време на пандемијата на коронавирусот. Швајцарија, како високо дигитализирана економија, не е исклучок од овој тренд.
Мобилната апликација за плаќање „Twint“, развиена од швајцарските финансиски институции, стана клучен двигател на промената во навиките на потрошувачите. Во 2023 година, преку „Twint“ се реализирале над 773 милиони трансакции, што претставува раст од 31% во споредба со претходната година. За илустрација, во 2017 година, кога апликацијата штотуку беше лансирана, биле регистрирани само 4 милиони трансакции, податок кој говори за нејзиниот импресивен раст и прифаќање.

Сепак, и покрај овој дигитален напредок, истражувањата покажуваат дека Швајцарците сè уште покажуваат силна наклонетост кон готовината. Студија спроведена од Универзитетот за применети науки во Цирих (ZHAW) и Универзитетот во Сент Гален открива дека и во 2023 година, физичките пари биле позастапени во споредба со дигиталните за одредени типови на трансакции, тренд кој се променил дури неодамна.
Швајцарската јавност стравува од сценарио слично на она во нордиските земји, особено Шведска, каде што готовината практично исчезна од секојдневната употреба. Во тој контекст, движењето „Швајцарска слобода“, кое се појави како реакција на мерките во време на пандемијата, официјално поднесе иницијатива до властите со барање за уставна гаранција за опстанокот на готовината. Целта е да се обезбеди дека швајцарскиот франк ќе остане достапен во физичка форма, без оглед на технолошкиот напредок.
Овие грижи не се неосновани. Анкета спроведена од Швајцарската национална банка (SNB) открива дека дури 95% од жителите на Швајцарија сакаат готовината да остане достапна. Причината? Флексибилноста и слободата што ја нуди готовината, нешто што многу граѓани не се подготвени да го жртвуваат во корист на дигиталната удобност.
Во споредба со другите европски земји, Швајцарија има значително пофлексибилен режим за користење и транспорт на готовина. Во земји како Франција и Италија, постои лимит од 1.000 евра за готовински плаќања, а во Грција тој лимит изнесува 500 евра. Иако Австрија, Кипар и Луксембург сè уште немаат такви ограничувања, Европската Унија планира да воведе лимит од 10.000 евра за готовински трансакции почнувајќи од 2027 година, како дел од засилената борба против перење пари и финансирање на тероризам.
Швајцарија, иако не е членка на ЕУ, го задржува својот суверенитет во однос на ова прашање. Единствениот услов е обврска за идентификација при готовински плаќања над 100.000 швајцарски франци, додека за носење готовина преку граница потребна е документација само ако тоа го побара царинската служба, и тоа за износи над 10.000 франци.
Заклучок:
Иако Швајцарија технолошки напредува и го прифаќа дигиталното плаќање, нејзините граѓани и институции и понатаму ја вреднуваат слободата и сигурноста што ја нуди готовината. Дискусијата за иднината на физичките пари останува жива – а во Швајцарија, барем засега, франкот во хартиена форма е тука да остане.
Анализи
Цената на суровата нафта благо порасна, се отвора простор за продолжување на закрепнувањето
Цената на суровата нафта забележа благ раст во последното тргување, поддржана од позитивни технички сигнали кои укажуваат на можност за продолжување на закрепнувањето.
Индикаторите за релативна сила покажуваат нагорно вкрстување, откако претходно достигнаа длабоко ниво на прекумерна продажба. Според анализата, ваквото движење може да укажува на формирање позитивна дивергенција и на подобрување на изгледите за натамошен раст.
Дополнителна поддршка за цената обезбедува тргувањето над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој го зајакнува нагорниот моментум во рамки на краткорочниот корективен тренд.
Техничките показатели ја зголемуваат веројатноста за нови добивки и движење кон повисоки нивоа на отпор, под услов цената да остане над сегашните нивоа на поддршка.
Анализи
УЈП: Над 2.400 учесници опфатени со обуки и професионален развој за две години
Управата за јавни приходи соопшти дека во периодот од јули 2024 до јуни 2026 година посебен фокус бил ставен на развојот на човечкиот капитал, унапредувањето на работната средина и градењето организациска култура заснована на квалитет, интегритет и одговорност.
Според УЈП, во изминатите две години 430 учесници биле вклучени во обуки, работилници, конференции и форуми организирани од меѓународни организации, додека 555 учествувале на едукативни настани организирани од домашни институции. Дополнително, 1.498 учесници биле опфатени со интерни едукативни настани организирани од Даночната академија.
Во делот на меѓународната соработка, УЈП посочува дека добива континуирана техничка помош од Меѓународниот монетарен фонд преку Програмата за развој на капацитети, како и поддршка од Министерството за финансии на САД.
Остварена е и соработка со УНДП во областите на трансферните цени и глобалниот минимален данок, а започнат е и нов тригодишен проект за институционална соработка со Даночната администрација на Шведска, поддржан од Шведската агенција за меѓународна развојна соработка – СИДА.
Во насока на подобрување на условите за работа, биле реновирани простории во седум организациски единици, а во тек е реновирање на еден кат во Генералната дирекција. Од УЈП наведуваат дека бројот на реновирани единици во овие две години е еднаков на бројот реновирани во периодот од 2018 до првата половина на 2024 година.
Управата го истакнува и стекнувањето на сертификатот ISO 9001:2015, добиен за првпат, како потврда за исполнување меѓународни стандарди за квалитет, транспарентност и ефикасност.
Била потпишана и Декларација за даночна етика, додека 165 вработени поминале работилници за етика и интегритет, со цел зајакнување на професионалните стандарди и личната одговорност.
Од УЈП велат дека вложувањето во знаењето, професионалноста и интегритетот на вработените е основа за долгорочни и одржливи институционални промени.
Анализи
Цената на златото благо се повлече по силниот раст, но позитивниот тренд останува
Цената на златото забележа благо намалување во последното тргување, што аналитичарите го оценуваат како природно прибирање на профитот по претходниот раст.
Според техничката анализа, со ова движење златото се обидува да создаде нов позитивен импулс, кој би можел да придонесе за продолжување на растот во блиска иднина.
Истовремено, показателите за релативна сила покажуваат дека златото се наоѓа во зона на прекумерна купеност, а започнува да се појавува и негативно вкрстување што може привремено да го ограничи нагорниот моментум.
Сепак, техничката слика и натаму останува позитивна. Цената се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој претставува важна динамична поддршка и ја потврдува доминацијата на краткорочниот корективен нагорен тренд.
Доколку цената на златото остане над ова ниво на поддршка, аналитичарите сметаат дека ќе остане отворена можноста за нов раст во претстојниот период.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Колумнипред 2 месеци
Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување

