Европската комисија започна интензивни разговори со новото унгарско раководство по убедливата изборна победа на Петер Маѓар, испраќајќи јасна порака дека очекува брзо подобрување на односите со Украина и спроведување реформи за деблокирање на околу 35 милијарди евра европски средства.

Во Европска комисија победата на Маѓар се толкува како силен мандат за длабоки промени, но и како причина за зголемени очекувања од новата власт.

Според европски дипломати, меѓу првите тестови за Маѓар ќе биде деблокирањето на заемот на ЕУ за Украина во вредност од 90 милијарди евра, како и повлекување на унгарското вето на нов пакет санкции кон Русија.

Клучни услови за одмрзнување на средствата се реформите во правосудството и безбедносниот систем, промени во раководствата на најголемите јавни институции и државни компании, како и исполнување на 27 барања од Брисел. Тие вклучуваат антикорупциски проверки и поништување на дел од одлуките донесени за време на владеењето на Виктор Орбан, кои се сметаат за спротивни на правилата на ЕУ.

Дополнителен притисок врз Будимпешта создава и спорот околу миграциската политика. Поради одбивањето да се спроведе пресуда на Европски суд на правдата, Унгарија плаќа казна од еден милион евра дневно, сума која Брисел веќе ја одзема од нејзиниот дел од европскиот буџет.

Маѓар по изборната победа најави обновување на демократските механизми, приклучување кон Европското јавно обвинителство и формирање домашна антикорупциска агенција. Сепак, во Брисел владее претпазливост, со оглед на претходни искуства кога средства биле одмрзнати пред целосно да се реализираат реформите.

Дополнителна неизвесност создава и транзицискиот период од 30 дена до конституирањето на новиот парламент, во кој Орбан би можел да преземе потези што би го отежнале спроведувањето на најавените промени.

Иран ќе бара од бродските компании да плаќаат такси во криптовалути за нафтените танкери кои минуваат низ Ормутскиот теснец, во обид да ја задржи контролата врз овој клучен поморски коридор за време на двонеделното примирје.

Според најавите, таксата ќе изнесува еден долар по барел нафта, а плаќањето ќе се врши исклучиво во дигитални валути. Празните танкери ќе можат да минуваат без надомест.

Хамид Хосеини, портпарол на Унијата на извозници на нафта, гас и петрохемиски производи на Иран, изјави дека секој брод ќе биде предмет на проверка, со цел да се спречи евентуално пренесување оружје за време на примирјето. Тој нагласи дека Иран ќе го следи целиот сообраќај низ теснецот и дека процедурите ќе важат за сите бродови.

Според новите правила, секој танкер ќе мора однапред да ги информира иранските власти за товарот преку електронска пошта, по што ќе се одреди износот на таксата. Плаќањето ќе треба да се изврши во рок од неколку секунди, најчесто во биткоин, со цел да се избегне следење или заплена поради санкции.

Иранските власти, исто така, сигнализираат дека танкерите ќе мора да ја користат северната рута долж иранското крајбрежје, што отвора дилеми дали бродови поврзани со западни или заливски држави ќе се одлучат на ваков транзит.

Во меѓувреме, танкерите во Персискиот Залив добиле радио-пораки со предупредување дека ќе бидат цел на воени напади доколку се обидат да минат без дозвола од иранските власти.

Прашањето за слободниот проток низ Ормускиот теснец останува едно од најчувствителните во тековните преговори за трајно примирје. САД инсистираат на целосно и безбедно отворање на теснецот, додека Иран настојува да задржи влијание врз контролата на пловниот пат.

Големите бродски компании, меѓу кои и „Маерск“, засега заземаат претпазлив став и не ги менуваат своите операции додека не се разјаснат условите за транзит.

Во регионот, заливските држави како Саудиска Арабија, Катар и Обединетите Арапски Емирати остро се спротивставуваат на можноста Иран да задржи контрола врз теснецот, оценувајќи го тоа како неприфатлива „црвена линија“.

Според проценките, околу 175 милиони барели нафта во моментов се наоѓаат на 187 танкери во Заливот, додека меѓу 300 и 400 бродови чекаат дозвола за испловување. Аналитичарите предупредуваат дека поради строгите процедури, дневно би можеле да поминуваат само 10 до 15 бродови, што е значително помалку од околу 135 пред конфликтот.

Ситуацијата на теренот укажува дека и во наредните денови ќе продолжи ограничен и строго контролиран проток на бродови, додека неизвесноста околу безбедноста и правилата за транзит останува висока.

Пониските цени на горивата и прехранбените производи во земјава ја зголемија фреквенцијата на патници на граничниот премин Ќафасан, особено за време на викендите.

Најголем дел од посетителите доаѓаат од пограничните региони во Албанија и најчесто ја посетуваат Струга за еднодневни набавки, пред сè за гориво и основни прехранбени производи. Засилен сообраќај се очекува и во пресрет на продолжениот велигденски викенд.

Според податоците на СВР Охрид, во периодот од 1 до 6 април преку преминот поминале 40.734 патници, што е за 11% повеќе во однос на истиот период лани. Од нив, 20.952 влегле во државата, додека 19.782 ја напуштиле.

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека снабденоста со гориво е стабилна, и покрај зголемената дневна потрошувачка која достигнува околу два милиони литри. Тој посочи дека Владата ја намалила стапката на ДДВ од 18 на 10 проценти со цел да се ублажи ценовниот притисок врз граѓаните и бизнисите.

Полицијата бележи раст на фреквенцијата и на квартално ниво. Во првите три месеци од годинава регистрирани се 435.534 патници, што е зголемување од 6% во споредба со истиот период во 2025 година.