Банки
Граѓаните сè повеќе ги прифаќаат дигиталните плаќања заради нивната удобност и сигурност
Дигиталните платформи и канали за извршување на плаќањата сѐ почесто се користат од граѓаните на нашата земја, за што говорат и податоците за последниот квартал од 2022 година, како и за целата година, коишто Народната банка редовно ги обработува и ги објавува.
На крајот од 2022 година во оптек беа 2,1 милион платежни картички, од коишто 70% засновани на бесконтактна технологија. Инфраструктурата за прифаќање плаќања со платежни картички, пак, брои 30.011 уреди на физичките места на продажба, кај 13.359 трговци во земјата, од кои дури 86% ја поддржуваат бесконтактната технологија. Според овие податоци, граѓаните во земјата можеа на удобен и сигурен начин да ги извршуваат плаќањата. Бројот на картички со бесконтактна технологија и уредите на физичките места на продажба коишто ја поддржуваат оваа технологија забележа годишен раст (во споредба со 2021 година) од 1% односно 3%. Годишен раст од 16% во однос на 2021 година е забележан и кај бројот на трговците коишто прифаќаат платежни картички при продажба на стоки и услуги на физичките места на продажба во земјата.
Во четвртиот квартал од 2022 година и натаму се зголемува употребата на платежните картички од страна на граѓаните за извршување на плаќањата во трговијата во земјата, што се согледува преку засилениот годишен раст на бројот и вредноста на плаќањата, за 11% и 16%, соодветно. Бројот и вредноста на плаќањата на граѓаните со кредитни трансфери (т.н. платни налози) забележуваат раст од 6% и 2%, соодветно. Иако плаќањата со кредитни трансфери сѐ уште најмногу се вршат на шалтерите на банките (74%), податоците за последниот квартал од годината ја потврдуваат и сѐ поголемата употреба на дигиталните канали, со годишен раст од 12% кај бројот и 14% кај вредноста на плаќањата иницирани електронски и раст од 21% кај бројот и 25% кај вредноста на плаќањата иницирани со употреба на мобилните апликации.

Менувањето на навиките на граѓаните, поточно сѐ почестото користење на дигиталните канали за извршување на плаќањата, до крајот на 2022 година, доведе до годишен раст од 13% на плаќањата со платежни картички во трговијата и годишен раст од 8% на плаќањата со кредитни трансфери иницирани електронски.
За извршувањето на плаќањата со прифаќање на платежните картички, според најновите податоци за 2022 година, трговците плаќале просечен надоместок во висина од 1,13% од вредноста на прометот, што е помалку за 0,06 п.п. во споредба со 2021 година. Најголемо намалување се забележува кај надоместокот за плаќањата на бензинските станици (за 0,19 п.п.), на јавните и комуналните услуги (за 0,19 п.п.) и во електронската трговија (за 0,14 п.п.).
Показателите преку кои се следи финансиската вклученост на населението и натаму ја потврдуваат високата стапка на финансиска вклученост преку клучниот показател ‒ поседувањето платежна сметка. Имено, на крајот на 2022 година граѓаните располагале во просек со 1,8 сметки по глава на жител, што е за 0,1 сметка повеќе во однос на просечниот број сметки на глава на жител [1] кај населението во Европската Унија [2]. Притоа, сопствениците на сметките ги користеле дигиталните услуги за увид кај околу 42% од сметките, додека, пак, електронски плаќања се извршуваат кај 18% од сметките.

Според податоците за возрасната структура на имателите на сметките, во 2022 година е видлива поголема употреба на дигиталните услуги кај сите возрасни групи, во споредба со минатата година. Забележан е годишен раст на бројот на платежни сметки на активни пристапувачи и бројот на платежни сметки на активни плаќачи за 19% и 9%, соодветно. Притоа, најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години, со 2,3 сметки по глава на жител. Поголемиот дел од сметките во нивна сопственост, односно над 51% им биле достапни за електронски увид, а 24% за извршување електронски плаќања.
Од аспект на родовата структура, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите (2,1 сметки по глава на жител од машкиот пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женскиот пол). Сепак, во споредба со мажите, во текот на 2022 година жените биле умерено поактивни во користењето на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на плаќањата. Така, 41% од сметките коишто се во сопственост на жените биле искористени за плаќање преку интернет-банкарство или мобилна платежна апликација, додека за таа намена мажите користеле 40% од своите сметки. Воедно, жените направиле најмалку еден електронски увид во состојбата и промените кај 63% од нивните сметки, а мажите кај 62%.
Според достапноста на инфраструктурата по општини, најголема покриеност со банкомати на десет илјади жители е забележана во Маврово и Ростуше (12), Охрид, Дојран и Гевгелија (10), а најголема покриеност со уреди на физичките места на продажба на десет илјади жители е евидентирана во Гевгелија (321), Охрид (285) и Скопје (269). Во рамките на Градот Скопје, најголема покриеност со банкомати и уреди на физичките места на продажба на десет илјади жители имаат општините Центар, Карпош и Аеродром.
До објавените податоци може да пристапите на следнава врска: https://www.nbrm.mk/platiezhna_statistika.nspx
[1] За пресметување на показателите по глава на жител се користени податоци од Државниот завод за статистика за резидентното население од Пописот спроведен во 2021 година.
[1] Податокот се однесува на 2021 година и е земен од базата на податоци на Европската централна банка.
Банки
ШПАРКАСЕ БАНКА: Потрошувачки кредит до 2,4 милиони денари со каматна стапка од 4,9% и рати по твој избор
Шпаркасе Банка им нуди на своите клиенти потрошувачки кредит до 2.400.000 денари, со каматна стапка од 4,9% и можност за флексибилни рати за целиот период на отплата, преку моделот „Рати по твој избор“. Со ова решение, Банката им овозможува на клиентите кредит што се приспособува на нивниот буџет и на нивните реални месечни потреби.
Клиентите може да аплицираат за максимален износ на потрошувачки кредит до 2,4 милиони денари, што им овозможува да ги реализираат своите планови – од реновирање на домот, купување опрема или покривање поголеми лични трошоци, до други важни животни потреби.
Дополнителна предност е што поволната каматна стапка од 4,9% е достапна при
користење пакет-понуда на кредитна картичка Visa, дозволено пречекорување по платежна сметка и можност за бесплатен СМАРТ-пакет до крај на година, со што клиентите добиваат комплетно и интегрирано банкарско решение за управување со своите финансии.
„Потрошувачкиот кредит е креиран како целосно банкарско решение, кое на клиентите им овозможува поголема финансиска сигурност, фиксна каматна стапка, флексибилност и подобро планирање на личните трошоци“, изјави Ивана Петревска, директорка на дирекцијата за маркетинг и комуникации во Шпаркасе Банка.
Преку моделот „Рати по твој избор“ клиентите можат однапред да изберат периоди кога сакаат да плаќаат пониска или повисока месечна рата, во зависност од нивните финансиски обврски, сезонски трошоци или лични финансиски приоритети.
Со оваа понуда, Шпаркасе Банка уште еднаш ја потврдува својата посветеност кон креирање финансиски решенија што се развиваат според реалните потреби на потрошувачите, овозможувајќи им полесно и пофлексибилно управување со личните финансии.
За повеќе информации, клиентите можат да ја посетат најблиската експозитура на Банката, да се јават во Сервисниот центар на 02 15 050 или да се информираат на веб- страницата www.sparkasse.mk.
ПР објава
Банки
„Bank of America“ постигна спогодба во случајот поврзан со Џефри Епстин
Американската финансиска институција „Bank of America“ постигна предлог-спогодба во граѓанската постапка поведена од жени кои ја обвинуваат банката за овозможување финансиски операции поврзани со сексуалните злосторства на Џефри Епстин, покажуваат судски документи.
Правните застапници на двете страни информираа дека е постигнат „основен договор“ на рочиште пред судијата Џед Ракоф во Окружниот суд на САД за Менхетн. За спогодбата да стане правосилна, потребно е нејзино одобрување од судот, при што страните имаат рок до 27 март да ја достават документацијата, а рочиштето за потврдување е закажано за 2 април.
Тужбата, поднесена во октомври од страна на тужителка под псевдонимот „Џејн До“, тврди дека банката игнорирала сомнителни трансакции поврзани со Епстин, и покрај достапни информации за неговите активности, ставајќи го профитот пред заштитата на жртвите. Од Банката ги отфрлија обвинувањата како неосновани, наведувајќи дека станувало збор за стандардни банкарски услуги.
Судијата Ракоф претходно оцени дека „Bank of America“ треба да се соочи со наводите дека свесно профитирала од активности поврзани со трговија со луѓе за сексуална експлоатација.
Во постапката се споменуваат и трансакции поврзани со Леон Блек, коосновач на „Apollo Global Management“, кој во 2021 година поднесе оставка по откритијата дека исплатил значителни средства на Епстин за консултантски услуги.
Доколку спогодбата биде одобрена, нема да се одржат закажаните сослушувања и судењето планирано за мај. Овој случај е дел од пошироки правни постапки поврзани со мрежата на Епстин, во рамки на кои веќе беа постигнати спогодби со „JP Morgan Chase“ и „Deutsche Bank“.
Џефри Епстин почина во 2019 година во затвор во Менхетн, додека го чекаше судењето за обвиненијата за трговија со луѓе, а неговата смрт беше официјално класифицирана како самоубиство.
Анализи
Каматите во српските банки го достигнаа плафонот, но профитите на банките продолжуваат да растат
За шесте најголеми банки во Србија, 2025 година се покажала како уште поуспешна од претходната, и покрај тоа што во 2024 тие остварија рекордни профити, пренесува Danas.rs.
Според неревидираните финансиски извештаи, шесте водечки банки според големината на активата и профитот, заедно оствариле нето добивка од 1,19 милијарди евра, односно околу 139 милијарди динари.
Иако Народната банка на Србија минатата година воведе ограничувања на каматните стапки, не само за станбените кредити, туку и за речиси сите кредити за населението – банките успеале успешно да се прилагодат. Нивната вкупна добивка е зголемена за шест проценти во споредба со 2024 година.
Најголемиот дел од приходите, како и вообичаено, доаѓа од камати. Нето приходите од камати изнесувале околу 182 милијарди динари (повеќе од 1,5 милијарди евра). Сепак, и покрај растот на кредитната активност од 15 проценти, овие приходи пораснале за помалку од еден процент на годишно ниво.
Поради тоа, банките продолжиле да се потпираат на зголемување на приходите од провизии и надоместоци. Во 2025 година тие наплатиле нето 72,7 милијарди динари, односно околу 620 милиони евра што е раст од речиси 11 проценти во однос на 2024 и дури 30 проценти во споредба со 2023 година.
Според брокерот Ненад Гујаничиќ од „Моментум секјуритиз“, банките се блиску до својот профитен плафон уште од 2024 година. Тој оценува дека каматите останале на високо ниво, доволно за одржување на висока профитабилност, додека истовремено нема значителни трошоци од лоши кредити. Според него, приносот на активата и во 2025 година се движел околу 20 проценти, што е двојно повеќе од просекот во Европската унија.
Тој додава дека ограничувањата на каматните стапки биле поставени на ниво повисоко од она што банките веќе го применувале, па затоа немале значително влијание врз нивното работење.
На листата на најпрофитабилни банки повторно се искачи италијанската Интеза банка со нето добивка од 264,9 милиони евра. На второ место е австриската Рајфајзен банка со речиси 248 милиони евра, додека третата позиција ја зазема унгарската ОТП банка со 201,5 милиони евра.
Следуваат Уникредит со 198 милиони евра, НЛБ Комерцијална банка со 155 милиони евра и АИК банка единствена во домашна сопственост меѓу водечките шест со 123,6 милиони евра добивка.
Референтната каматна стапка во Србија, која во голема мера ги одредува каматите на денарските кредити, веќе година и пол се задржува на 5,75 проценти.
Гујаничиќ посочува дека централната банка е свесна за високата инфлација, што го ограничува просторот за намалување на каматите. Во меѓувреме, Европската централна банка ги намали своите стапки, но се очекува од јуни повторно да започне циклус на нивно зголемување тренд што, според него, најверојатно ќе го следи и Србија.
-
Продуктипред 2 месециШтедењето како резолуција за 2026 – Промо депозитот на Халкбанк како прв чекор
-
Бизниспред 1 месецУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 1 месецАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 1 месецОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 1 месец„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециИзвлечени добитниците од Наградната игра „Биди во акција со секоја трансакција” на Комерцијална банка



