Connect with us

Банки

Граѓаните сè повеќе ги прифаќаат дигиталните плаќања заради нивната удобност и сигурност

Објавено

на

Дигиталните платформи и канали за извршување на плаќањата сѐ почесто се користат од граѓаните на нашата земја, за што говорат и податоците за последниот квартал од 2022 година, како и за целата година, коишто Народната банка редовно ги обработува и ги објавува.

На крајот од 2022 година во оптек беа 2,1 милион платежни картички, од коишто 70% засновани на бесконтактна технологија. Инфраструктурата за прифаќање плаќања со платежни картички, пак, брои 30.011 уреди на физичките места на продажба, кај 13.359 трговци во земјата, од кои дури 86% ја поддржуваат бесконтактната технологија. Според овие податоци, граѓаните во земјата можеа на удобен и сигурен начин да ги извршуваат плаќањата. Бројот на картички со бесконтактна технологија и уредите на физичките места на продажба коишто ја поддржуваат оваа технологија забележа годишен раст (во споредба со 2021 година) од 1% односно 3%. Годишен раст од 16% во однос на 2021 година е забележан и кај бројот на трговците коишто прифаќаат платежни картички при продажба на стоки и услуги на физичките места на продажба во земјата.

Во четвртиот квартал од 2022 година и натаму се зголемува употребата на платежните картички од страна на граѓаните за извршување на плаќањата во трговијата во земјата, што се согледува преку засилениот годишен раст на бројот и вредноста на плаќањата, за 11% и 16%, соодветно. Бројот и вредноста на плаќањата на граѓаните со кредитни трансфери (т.н. платни налози) забележуваат раст од 6% и 2%, соодветно. Иако плаќањата со кредитни трансфери сѐ уште најмногу се вршат на шалтерите на банките (74%), податоците за последниот квартал од годината ја потврдуваат и сѐ поголемата употреба на дигиталните канали, со годишен раст од 12% кај бројот и 14% кај вредноста на плаќањата иницирани електронски и раст од 21% кај бројот и 25% кај вредноста на плаќањата иницирани со употреба на мобилните апликации.

Менувањето на навиките на граѓаните, поточно сѐ почестото користење на дигиталните канали за извршување на плаќањата, до крајот на 2022 година, доведе до годишен раст од 13% на плаќањата со платежни картички во трговијата и годишен раст од 8% на плаќањата со кредитни трансфери иницирани електронски.

За извршувањето на плаќањата со прифаќање на платежните картички, според најновите податоци за 2022 година, трговците плаќале просечен надоместок во висина од 1,13% од вредноста на прометот, што е помалку за 0,06 п.п. во споредба со 2021 година. Најголемо намалување се забележува кај надоместокот за плаќањата на бензинските станици (за 0,19 п.п.), на јавните и комуналните услуги (за 0,19 п.п.) и во електронската трговија (за 0,14 п.п.).

Показателите преку кои се следи финансиската вклученост на населението  и натаму ја потврдуваат високата стапка на финансиска вклученост преку клучниот показател ‒ поседувањето платежна сметка. Имено, на крајот на 2022 година граѓаните располагале во просек со 1,8 сметки по глава на жител, што е за 0,1 сметка повеќе во однос на просечниот број сметки на глава на жител [1] кај населението во Европската Унија [2]. Притоа, сопствениците на сметките ги користеле дигиталните услуги за увид кај околу 42% од сметките, додека, пак, електронски плаќања се извршуваат кај 18% од сметките.

Според податоците за возрасната структура на имателите на сметките, во 2022 година е видлива поголема употреба на дигиталните услуги кај сите возрасни групи, во споредба со минатата година. Забележан е годишен раст на бројот на платежни сметки на активни пристапувачи и бројот на платежни сметки на активни плаќачи за 19% и 9%, соодветно. Притоа, најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години, со 2,3 сметки по глава на жител. Поголемиот дел од сметките во нивна сопственост, односно над 51% им биле достапни за електронски увид, а 24% за извршување електронски плаќања.

Од аспект на родовата структура, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите (2,1 сметки по глава на жител од машкиот пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женскиот пол). Сепак, во споредба со мажите, во текот на 2022 година жените биле умерено поактивни во користењето на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на плаќањата. Така, 41% од сметките коишто се во сопственост на жените биле искористени за плаќање преку интернет-банкарство или мобилна платежна апликација, додека за таа намена мажите користеле 40% од своите сметки. Воедно, жените направиле најмалку еден електронски увид во состојбата и промените кај 63% од нивните сметки, а мажите кај 62%.

Според достапноста на инфраструктурата по општини, најголема покриеност со банкомати на десет илјади жители е забележана во Маврово и Ростуше (12), Охрид, Дојран и Гевгелија (10), а најголема покриеност со уреди на физичките места на продажба на десет илјади жители е евидентирана во Гевгелија (321), Охрид (285) и Скопје (269).  Во рамките на Градот Скопје, најголема покриеност со банкомати и уреди на физичките места на продажба на десет илјади жители имаат општините Центар, Карпош и Аеродром.

До објавените податоци може да пристапите на следнава врска: https://www.nbrm.mk/platiezhna_statistika.nspx

[1] За пресметување на показателите по глава на жител се користени податоци од Државниот завод за статистика за резидентното население од Пописот спроведен во 2021 година.

[1] Податокот се однесува на 2021 година и е земен од базата на податоци на Европската централна банка.

Банки

Профитот на Стопанска банка Скопје намален за 18% во првиот квартал

Објавено

на

Стопанска банка Скопје во првите три месеци од годинава остварила нето-добивка од 679,5 милиони денари (околу 12,9 милиони долари), што претставува пад од 18% во споредба со истиот период лани.

Податоците покажуваат намалување на профитабилноста на банката на почетокот на 2026 година, во услови на променливи економски околности и динамики во банкарскиот сектор.

И покрај падот, банката останува меѓу значајните финансиски институции на домашниот пазар.

Продолжи со читање

Банки

МОЌЕН ФИНАНСИСКИ РЕЗУЛТАТ НА КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА – раст на добивката и актива од речиси 200 милијарди денари

Објавено

на

Комерцијална банка АД Скопје во периодот од 1 јануари до 31 март 2026 година оствари позитивен финансиски резултат од 1,46 милијарди денари, што претставува раст од 2,8% во однос на истиот период минатата година, кога добивката изнесуваше 1,42 милијарди денари. Воедно, планираната бруто-добивка за првиот квартал е реализирана со 115,4%.

Резултатите се остварени во услови на зголемена неизвесност во глобалното економско окружување, поврзана со геополитичките тензии на Блискиот Исток и растот на цените на енергенсите, што создава дополнителни ризици за инфлацијата и економските изгледи.

Приходи и оперативно работење

Вкупните приходи од работењето достигнаа 2,15 милијарди денари, што претставува раст од 6,4% на годишно ниво. Добивката пред исправка на вредност, како индикатор за оперативната ефикасност на Банката, е зголемена за 7,5% во однос на истиот период минатата година.

Нето-приходите од камати, кои претставуваат клучна компонента на приходите, бележат раст од 2,1%, при што зголемување е забележано кај приходите од државниот сектор поради поголемите вложувања во државни хартии од вредност, како и кај кредитирањето на домаќинствата и компаниите. Во исто време, расходите по основ на камата се зголемени за 10,8%, главно поради растот на орочените депозити. Нето каматната маржа е намалена од 3,65% на 3,45%.

Нето-приходите од провизии и надоместоци изнесуваат 384,8 милиони денари, што претставува раст од 14,9%, како резултат на зголемениот обем на активности со клиентите. Приходите од курсни разлики достигнаа 97,5 милиони денари, што е намалување од 13,9% на годишно ниво.

Останатите приходи од работењето изнесуваат 158,9 милиони денари, со значително зголемување од 82,1%, главно поради капитални добивки од продажба на преземен имот по основ на ненаплатени побарувања.

Оперативните расходи достигнаа 573,1 милион денари, што претставува умерено зголемување од 3,6%, главно поради повисоки трошоци за вработени и амортизација.

Во првиот квартал од 2026 година, Банката издвои 125,9 милиони денари за исправка на вредност на финансиските средства, што е значително повеќе во однос на истиот период минатата година, како резултат на промена на ризичната категорија кај одредени корпоративни клиенти.

Биланс на состојба

Вкупната актива на Банката на 31 март 2026 година достигна 197,4 милијарди денари, што претставува зголемување од 2,5% во однос на крајот на 2025 година.

Паричните средства и паричните еквиваленти се зголемени за 8,2%, додека вложувањата во хартии од вредност бележат раст од 6,1%, главно поради поголеми вложувања во државни обврзници.

Кредитите кон клиенти се зголемени за 0,5%, пред сè поради растот на кредитирањето на домаќинствата.

Вкупните депозити достигнаа 167,6 милијарди денари, што претставува раст од 1,7% во однос на крајот на минатата година, главно како резултат на повисоките депозити на нефинансиските компании и нерезидентите.

Обврските по кредити изнесуваат 3,44 милијарди денари, со благо зголемување од 1,1%, при што во текот на периодот се повлечени средства од кредитни линии наменети за поддршка на компаниите и за зелени инвестиции.

Капитал и дивиденда

Акционерскиот капитал и резервите на Банката изнесуваат 21,48 милијарди денари. Согласно одлуката на Собранието на акционери, дел од добивката од 2025 година е распределен во резервен фонд и задржана добивка за инвестициски вложувања, додека 3,08 милијарди денари ќе бидат исплатени како дивиденда на акционерите во мај 2026 година.

Продолжи со читање

Банки

Стопанска банка АД – Скопје со нето-добивка од 679,5 милиони денари во првиот квартал од 2026 година

Објавено

на

Според предвидувањата на најрелевантите светски и домашни институции, 2026 година требаше да рефлектира период на закрепнување и подобрување на сите економски и финансиски перформанси, но почетокот на 2026 година беше обележан со зголемени геополитички тензии на Блискиот Исток, кои доведоа до раст на цените на енергенсите и повторно засилување на инфлаторните притисоци.

Најновиот конфликт кој започна во февруари 2026 помеѓу САД и Израел од една страна и Иран од друга, ги измести наведените очекувања. Иако иницијално се очекуваше овој конфликт да трае релативно краток временски период, реалноста покажува поинаква слика. За разлика од сите претходни причини за финансиска криза и влијание на геополитички контекст, овој конфликт се проценува дека ќе има одложено или задоцнето влијание, со оглед на фактот дека во главен фокус се цените на енергенсите, чиј ефект се пренесува во цените на сите производи и услуги, инфлацијата и генерално ги афектира синџирите на снабдување.

Најновите макроекономски показатели укажуваат на генерално стабилна економска состојба во земјата, во голема мера усогласена со проекциите за 2025 година, и покрај присутните флуктуации во надворешното окружување. Реалниот бруто-домашен производ оствари годишен раст од 3,5% заклучно со крајот на минатата година, што укажува на продолжување на умерената економска експанзија, главно поддржана од домашната побарувачка и стабилните услови на пазарот на труд. Стапката на невработеност се задржа на 11,5%, без значајни отстапувања во однос на претходната година.

Инфлацијата во почетокот на 2026 година бележеше нестабилни движења – од 2,9% во февруари се зголеми на 4,9% во март, главно под влијание на растечките цени на енергенсите и надворешните економски фактори. Како мала и отворена економија со значајна увозна зависност од енергенси, земјата е особено чувствителна на вакви ценовни шокови.

И покрај неизвесностите во глобалното економско окружување, Стопанска банка АД – Скопје во првиот квартал од 2026 година продолжи со стабилно работење и солидна профитабилност. Добивката пред оданочување во анализираниот период изнесува 799.419 илјади денари, и во однос на истиот период од минатата година е пониска за 18%, првенствено како резултат на регулаторните и пазарните услови, односно глобално намалените каматни стапки и провизии од платниот промет и меѓународните трансакции.

Биланс на успех

Нето-приходите од камати изнесуваат 1,26 милијарди денари, што е за 14% помалку во однос на истиот период лани. Намалувањето е резултат на трендот на опаѓање на каматните стапки и промените во референтните каматни индикатори. Најголемо учество во каматните приходи имаат кредитните активности, додека повисоките салда на депозити придонесоа за зголемени каматни расходи.

Нето-приходите од провизии и надоместоци изнесуваат 221,7 милиони денари и се повисоки за 13%, главно поради намалување на расходите за провизии кон добавувачите на услуги.

Приходите од курсни разлики изнесуваат 50,5 милиони денари, што е намалување од 14% на годишно ниво, пред сè поради пониските маргини и намалената понуда на девизи од страна на компаниите.

Банката продолжи со внимателна контрола на оперативните трошоци. Трошоците за вработени изнесуваат 346,6 милиони денари, додека останатите расходи од дејноста достигнаа 280,2 милиони денари, при што умереното зголемување е резултат на инфлаторните движења.

За покривање на потенцијалните кредитни ризици, Банката издвои 140,2 милиони денари за исправка на вредност на финансиските средства и резервации за вонбилансна изложеност.

Биланс на состојба

Вкупната актива на Банката на крајот на првиот квартал од 2026 година изнесува 157,5 милијарди денари и е на слично ниво како и на крајот на 2025 година.

Кредитите и побарувањата од клиенти достигнаа 110,9 милијарди денари, што претставува раст од 2% во однос на крајот на минатата година. Кредитите кон банки изнесуваат 387 милиони денари, со зголемување од 3%.

Вложувањата во хартии од вредност достигнуваат 19,7 милијарди денари, што претставува благо намалување од 2 % на годишно ниво.

Вкупните депозити на клиенти изнесуваат 120,2 милијарди денари и остануваат на стабилно ниво, додека капиталот и резервите достигнаа 29,3 милијарди денари, што претставува раст од 2%.

Недвижностите и опремата изнесуваат 1,19 милијарди денари, што е зголемување од 7 % во однос на крајот на минатата година, додека обврските по кредити изнесуваат 4,21 милијарди денари, со минимално зголемување од 1%.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange