Албанија официјално го активираше глобалниот WE Finance Code, иницијатива за подобрување на пристапот до финансии за компаниите во сопственост или управувани од жени, а Северна Македонија исто така е вклучена меѓу земјите во кои се спроведува оваа глобална програма.

Иницијативата, координирана од Women Entrepreneurs Finance Initiative при Светска банка, има цел преку соработка на банките, регулаторите и институциите да се зголеми финансирањето за микро, малите и средните компании предводени од жени.

Според OECD, новата македонска Стратегија за мали и средни претпријатија предвидува активности за усогласување со WE Finance Code, како и воспоставување посебен систем со податоци за финансирањето на компании во сопственост на жени, користејќи информации од Кредитниот регистар на Народната банка.

Дел од домашниот банкарски сектор веќе се приклучува кон иницијативата. ТТК Банка се наведува како потписник на WE Finance Code, со обврска да развива и унапредува финансиски производи приспособени на потребите на жените претприемачи, но и да ја подобрува евиденцијата за финансирањето на компании во сопственост на жени.

Поддршка доаѓа и преку Европската банка за обнова и развој и Европската Унија. Во 2026 година преку ПроКредит банка беше обезбедена кредитна линија од 2,5 милиони евра наменета за микро, мали и средни компании предводени од жени во Северна Македонија.

Сепак, пристапот до капитал останува еден од главните проблеми за женското претприемништво во земјава. Податоците објавени од Светска банка покажуваат дека 78 проценти од фирмите во Северна Македонија во кои жена е на највисоката раководна позиција го перципираат пристапот до финансии како ограничување.

Токму тука е и главната цел на WE Finance Code – преку подобри податоци да се утврди каде постојат финансиски празнини, а банките и институциите да развиваат производи и политики кои подобро ќе одговорат на потребите на жените што водат бизниси.

Албанија на 8 септември официјално го означи почетокот на националната примена на Кодексот, при што гувернерот на Банката на Албанија, Гент Сејко, порача дека успехот на иницијативата нема да се мери според бројот на потпишани документи, туку според реалните можности што ќе им бидат создадени на жените претприемачи за пристап до капитал.

Германија се соочува со сè поголем недостиг на квалификувана работна сила, а до 2029 година бројот на непополнети работни места би можел да достигне околу 723 илјади. Тоа е речиси двојно повеќе од недостигот од околу 370.000 работници регистриран во 2025 година, покажува најновата студија на Институтот за германска економија (IW).

Најголем недостиг се очекува во продажбата, каде што до 2029 година би можеле да останат непополнети околу 39.100 работни места. Следуваат грижата за деца и образованието со недостиг од околу 29.900 работници и социјалната работа и социјалната педагогија со околу 23.600 лица.

Недостигот ќе биде изразен и во здравството и негата, каде што се очекуваат околу 18.700 непополнети позиции, како и во електроизградбата, со дефицит од околу 17.400 квалификувани кадри.

Според авторот на студијата, Александер Бурштеде, главна причина за влошувањето на состојбата е големиот број работници кои во следните години ќе заминат во пензија, додека на пазарот на трудот не влегуваат доволно млади кадри. Дополнителен предизвик е и сè потешкото привлекување квалификувани работници од странство.

Бурштеде предупредува дека евентуалното економско закрепнување би можело дополнително да ја зголеми побарувачката за квалификувана работна сила, со што притисокот врз германскиот пазар на трудот би се зголемил.

Проекциите на Институтот за германска економија (IW) се изработени врз основа на податоци достапни до крајот на 2024 година и укажуваат дека недостигот на кадар ќе биде еден од клучните предизвици за германската економија во наредните години.

Iute им нуди на новите корисници можност да обезбедат финансиски средства до 60.000 денари, со отплата на 18 месечни рати и фиксна месечна рата од 4.139 денари.

Според понудата, вкупната заштеда за целиот период на отплата може да достигне 9.414 денари, што ја прави оваа опција погодна за корисници кои бараат однапред познат месечен трошок и јасно дефиниран период на отплата.

Апликацијата е едноставна и брза, а понудата е наменета за нови корисници на Iute.

Со ваквите финансиски решенија, корисниците можат полесно да ги испланираат своите тековни потреби и обврски, со фиксна месечна рата во текот на целиот период на отплата.