Банки
Ангеловска-Бежоска на конференција на ЕЦБ: За повисок економски раст на земјите од Западен Балкан е потребна повисока трговска и финансиска интеграција ‒ цената на геоекономската фрагментација може да биде висока
Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, учествуваше на 9. конференција на Европската централна банка на тема „Менување на геополитичкиот пејзаж ‒ економски последици за Централна, Источна и Југоисточна Европа (ЦИЈИЕ)“, којшто го отвори претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард. Станува збор за настан од висок профил на кој учествуваат челниците на ЕЦБ, како и гувернерите на централните банки на земјите од ЦИЈИЕ.
Гувернерката Ангеловска-Бежоска, на овогодинешната конференција посочи дека по глобалната економска криза процесот на доходовна конвергенција во регионот на Западен Балкан забави во голема мера како резултат на структурните пречки поврзани со фундаменталните фактори на растот – човечкиот капитал, физичкиот капитал и продуктивноста. „Симулациите покажуваат дека доколку продолжиме со истата релативна брзина на растот како досега, ќе ни требаат околу 40 години да го достигнеме просечното ниво на доход во ЕУ. Ризикот од геокономска фрагментација, доколку не е соодветно следен, може дополнително да ја забави конвергенцијата. За малите и отворени економии како нашата, коишто треба да ги надминат структурните пречки за раст, потребна е посилна глобална интеграција, а не дезинтеграција“, истакна гувернерката. Таа посочи и на одредени анализи, коишто покажуваат дека повисоката интеграција во глобалните синџири на вредност може да придонесе за повисоко ниво на бруто домашниот производ за 3% до 10% кај земјите од Западен Балкан.
Гувернерката Ангеловска-Бежоска учествуваше со излагање во рамките на панел-дискусијата којашто ја водеше Франк Елдерсон, член на Извршниот одбор на ЕЦБ, а учествуваа и главниот економист на ЕБРД, главниот економист на Светската банка за Европа и Централна Азија и гувернерите на централните банки на Хрватска и Албанија.
Во своето излагање, гувернерката се осврна на досегашните придобивки од интеграцијата на регионот, вклучително и на македонската економија, во глобалните трговски и финансиски текови. Во изминатите две декади, трговската отвореност на регионот значително се зголеми, а особено на македонската економија којашто достигна околу 160% од БДП. Паралелено со трговската, се зголеми и финансиската интеграција којашто достигна околу 200% од БДП. Овие два паралелни процеса придонесоа за пораст на конвергенцијата, којашто од околу 20% се зголеми на 40% од БДП.
„Сепак, неодамнешните засилени геополитички тензии наметнуваат сериозни ризици за натамошниот тек на глобалната економска интеграција, со можни последици во повеќе области, вклучувајќи ги трговијата, финансиите, глобалните синџири на вредности и целокупниот процес на економска конвергенција. Притоа, во случај на фрагментација на глобалната економија, трошоците би можеле да бидат високи, особено за малите отворени економии во развој, одразувајќи се со повисоки увозни цени, помали и сегментирани пазари, намален пристап до технологии и работна сила и севкупно, намалена продуктивност и стандард на живеење. Но, колку ќе бидат погодени земјите ќе зависи, меѓу другото, и од напорите на носителите на политиките за справување со ризиците, особено во поглед на искористувањето на можностите од евентуалниот процес на преместување на производството на мултинационалните компании на поблиски локации, што би било од интерес за земјите од Западен Балкан, коишто имаат географска и културна блискост со земјите од Западна Европа. Активна и многу важна улога во овој процес, но и поопшто, за справување се структурните предизвици, може да имаат и меѓународните и европските институции преку нивната поддршка на земјите од регионот, коишто сѐ уште немаат пристап до структурните и инвестициски фондови на ЕУ“, порача Ангеловска-Бежоска.
Банки
Народната банка ја зголеми основната каматна стапка на 4,25 отсто
Народната банка одлучи да ја зголеми основната каматна стапка за 0,25 процентни поени, односно од 4 на 4,25 отсто, со цел да одговори на засилените инфлациски ризици и неизвесностите поврзани со глобалните економски случувања.
Одлуката била донесена на редовната седница на Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика, при што биле земени предвид најновите податоци за домашната економија, состојбите на девизниот пазар и меѓународното окружување.
Во Народната банка посочуваат дека и покрај стабилизацијата на побарувачката на девизи во последниот период, економските последици од геополитичките тензии и натаму се присутни. Дополнително, инфлацијата иако забавува, останува на релативно високо ниво, што бара претпазлив пристап во водењето на монетарната политика.
Според последните податоци, годишната стапка на инфлација во мај се намали на 4,8 отсто, во споредба со 5,7 проценти во април. Сепак, централната банка предупредува дека растот на цените на енергенсите и понатаму претставува ризик кој може да се прелее и врз останатите сегменти на економијата.
На крајот на мај девизните резерви достигнале 5,21 милијарди евра и остануваат во сигурната зона, додека девизниот пазар функционирал стабилно без потреба од интервенции на централната банка.
Домашната економија, според оценките на Народната банка, и понатаму покажува отпорност. Во првиот квартал од годинава бруто-домашниот производ пораснал за 3,1 отсто, што е во согласност со претходните проекции. Истовремено, кредитната активност продолжува да расте со посилно темпо од очекуваното, што дополнително влијае врз домашната побарувачка.
Од Народната банка нагласуваат дека ќе продолжат внимателно да ги следат движењата во домашната и светската економија и дека остануваат посветени на одржување на стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото и на зачувување на ценовната и финансиската стабилност.
Банки
Европската централна банка ги зголеми сите три клучни каматни стапки
Управниот совет на Европската централна банка (ЕЦБ) донесе одлука за зголемување на сите три клучни каматни стапки за 25 базични поени, што претставува прво покачување од 2023 година наваму.
Согласно одлуката, каматната стапка на депозитниот инструмент ќе изнесува 2,25 отсто, стапката за главните операции за рефинансирање 2,40 отсто, а каматната стапка на маргиналниот кредитен инструмент 2,65 отсто. Новите стапки ќе стапат во сила на 17 јуни.
Од ЕЦБ соопштија дека војната на Блискиот Исток создава дополнителни инфлациски притисоци и дека одлуката за зголемување на каматите е дел од сценаријата со кои се проценува влијанието на енергетските шокови врз економијата на еврозоната.
Според новите проекции на експертите на ЕЦБ, вкупната инфлација во еврозоната во просек ќе достигне три проценти во 2026 година, 2,3 проценти во 2027 година и два проценти во 2028 година. Основната инфлација, без енергија и храна, се очекува да изнесува 2,5 проценти во 2026 и 2027 година и 2,2 проценти во 2028 година.
Во однос на мартовските прогнози, инфлациските очекувања за 2026 и 2027 година се ревидирани нагоре поради повисоките цени на енергијата, кои се очекува да влијаат и врз цените на храната, стоките и услугите.
Истовремено, ЕЦБ ги намали прогнозите за економскиот раст. Според новите процени, економијата на еврозоната ќе порасне за 0,8 проценти во 2026 година, 1,2 проценти во 2027 година и 1,5 проценти во 2028 година. Намалените прогнози се резултат на посилното влијание на конфликтот врз пазарите на суровини, реалните приходи и довербата на потрошувачите и компаниите.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, изјави дека изгледите остануваат неизвесни и дека постојат ризици и за повисока инфлација и за послаб економски раст.
„Не се обврзуваме однапред на одредена патека на каматните стапки“, порача Лагард на прес-конференцијата по седницата на Управниот совет.
Банки
Халкбанк ги промовира онлајн кредитите како брзо решение за летните планови
Халкбанк АД Скопје ја промовира можноста за целосно дигитално аплицирање за кредит преку своето електронско банкарство, насочувајќи ја кампањата кон граѓаните кои планираат летни патувања и други лични проекти.
Под мотото „За патувањето што долго го чекаш, а летово конечно доаѓа на ред“, од банката истакнуваат дека онлајн кредитот овозможува брза и едноставна апликација без посета на експозитура, со што плановите на клиентите можат побрзо да станат реалност.
Според информациите објавени од Халкбанк, кредитот може да се користи за различни лични потреби, а процесот на аплицирање е целосно дигитализиран.
Онлајн кредитот нуди можност за износ до 1,5 милиони денари и рок на отплата до 120 месеци. Од банката посочуваат дека не се наплаќа провизија за обработка на кредитот, ниту за предвремена отплата, а апликацијата е без дополнителни трошоци.
Услугата е достапна преку електронското банкарство на Халкбанк, овозможувајќи им на клиентите брзо и едноставно да поднесат барање за кредит од каде било и во кое било време.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


