Банки
Андреева на конференција на Светската банка: Климатските ризици како приоритет во реформите во финансискиот сектор
Претставници на Народната банка присуствуваа на меѓународната конференција на Светската банка, на тема „Поставување вистински реформски приоритети во финансискиот сектор“ („Getting the financial sector reform priorities right“), која се одржа во Виена, Австрија. На Конференцијата беа опфатени различни актуелни теми кои се однесуваат на стабилноста на финансискиот, пред сѐ на банкарскиот систем, при што се разговараше за новините во банкарската регулатива, микропрудентните и макропрудентните политики за климатските ризици, вреднувањето на средствата, решавањето банки и за дигиталниот оперативен ризик.
Директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика, Наташа Андреева, зеде учество на панел-дискусијата на тема: „Политики за ублажување на ризиците од климатските промени“, на која ги презентираше досегашните и идните активности на Народната банка во доменот на управувањето со климатските ризици коишто може да влијаат врз банкарскиот систем, како и можностите и условите за примена на макропрудентните мерки. Народната банка, препознавајќи го значењето на климатските промени и нивното потенцијално влијание врз финансискиот систем и економијата во целост, во последните години презеде низа активности во оваа насока. Во 2021 година им се приклучи на Меѓународната мрежа за зелен финансиски систем, а потоа и на Виенската иницијата, а од 2022 година, поддршката на зелените финансии стана дел од стратегиските цели на централната банка. Минатата година го усвои првиот тригодишен план во кој се дефинирани активностите коишто се однесуваат на управувањето со климатските ризици во областа на финансиите. Планот веќе почна да се спроведува, така што неодамна беа донесени насоки за банките за начинот на кој тие треба да управуваа со ризиците поврзани со климатските промени, се направија првични анализи за оцена на изложеноста на банкарскиот систем на физичките и на транзициските ризици поврзани со климатските промени, а минатиот месец за првпат се објави Прегледот со „зелени“ показатели, со цел да се подобри расположливоста на податоците за климатските промени, која е суштинска при изработката на анализите и носењето на политиките.

Андреева истакна дека во наредниот период е предвидено да се продлабочат анализите и да се воспостави рамка за спроведување стрес-тестирања на климатските ризици, а предвидени се и активности за промена на супервизорскиот пристап, со постепено активно вклучување на климатските ризици при оцената на профилот на ризик на банките. Активната национална и меѓународна соработка, соодветното осмислување на аналитичките и истражувачките активности, но и градењето и зајакнувањето на институционалните капацитети, корпоративната култура и одржливоста на работењето на Народната банка, исто така, се дел од планираните активности во овој домен.
Директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика посочи дека Народната банка на редовна основа ги следи промените во билансите на банките коишто произлегуваат од нивните побарувања и обврски со „зелена“ компонента. Во однос на 2019 година, откога се расположливи овие податоци, „зелените кредити“ бележат значителен раст и се зголемени за околу трипати (само во 2023 година нивниот раст изнесува 30%), но сепак нивното учество во вкупните кредити на банките е сѐ уште е ниско (на крајот на 2023 година изнесува 4,5%).
Банки
Лагард размислува за предвремено заминување од ЕЦБ!?
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, ја разгледува можноста да ја напушти функцијата пред истекот на нејзиниот мандат во октомври 2027 година, со цел да овозможи сегашниот француски претседател Емануел Макрон да има влијание во изборот на нејзиниот наследник, објави „Фајненшл тајмс“.
Според наводите, Лагард сè уште нема донесено конечна одлука за датумот на евентуалното заминување, но постои интерес клучна улога во изборот на новиот претседател на ЕЦБ да имаат Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц.
Стравувањата дека крајната десница би можела да победи на француските претседателски избори во 2027 година дополнително ја засилуваат неизвесноста околу процесот.
Од ЕЦБ официјално соопштија дека не е донесена никаква одлука, нагласувајќи дека Лагард е целосно фокусирана на својата мисија и тековните обврски.
Реакцијата на пазарите засега е умерена, приносите на обврзниците и курсот на еврото останаа речиси непроменети, што укажува дека инвеститорите не очекуваат ваквиот развој да донесе значителни промени во монетарната политика.
Банки
МБА – од 1 март 2026 година започнува примена на засилена автентикација при електронски плаќања
Македонската банкарска асоцијација ја информира јавноста дека согласно Законот за платежни услуги и платни системи, со кој во националното законодавство е транспонирана Директивата (ЕУ) 2015/2366 за платежни услуги на внатрешниот пазар (PSD2), од 1 март 2026 година започнува примената на засилена автентикација на корисниците (Strong Customer Authentication – SCA) при извршување одредени платежни трансакции.
Засилената автентикација ќе се применува кај платежни трансакции иницирани на далечина, и тоа:
- плаќања со платежни картички при електронска трговија, како и
- кредитни трансфери иницирани преку интернет-банкарство или мобилни апликации на банките.
Воведувањето на засилената автентикација има за цел подигнување на нивото на безбедност на електронските плаќања, намалување на ризикот од неовластени трансакции и подобра заштита на корисниците на платежни услуги, при што електронските и дигиталните плаќања ќе продолжат да се извршуваат непречено, со дополнителен безбедносен чекор.
Засилената автентикација се заснова на користење на најмалку два од следните три меѓусебно независни елементи:
- Елемент на знаење – нешто што го знае корисникот (на пример лозинка или ПИН),
- Елемент на поседување – нешто што го поседува корисникот (на пример мобилен уред, токен или платежна картичка),
- Елемент на својство – нешто што е својствено за корисникот (биометриски податоци, како отпечаток од прст или препознавање лице).
Во таа насока, досегашните начини на потврда на трансакции, како што се еднократни кодови доставени преку СМС или електронска пошта, кои се користат во рамки на постојните 3-D Secure решенија, ќе бидат заменети или надградени со посовремени и побезбедни механизми, во согласност со барањата на засилената автентикација.
Секоја банка, согласно законската рамка и сопствените технички и организациски можности, самостојно ќе го дефинира моделот на засилена автентикација, односно комбинацијата на елементи што ќе ги применува, поради што начинот на автентикација и корисничкото искуство може да се разликуваат од банка до банка.
Во рамки на процесот на воведување на засилената автентикација, банките ќе пристапат кон информирање и едукација на своите клиенти за применуваните решенија, постапките за автентикација и практичните чекори при извршување на платежни трансакции, преку сопствените комуникациски канали.
Примената на засилената автентикација претставува значаен чекор во усогласувањето на платниот систем со европската регулаторна рамка, придонесувајќи кон зголемена сигурност, доверба и заштита на корисниците при користење на современите електронски платежни услуги.
Македонската банкарска асоцијација, заедно со банките-членки, останува посветена на унапредување на безбедноста и стабилноста на платниот промет, како и на поддршка на процесите на дигитализација и модернизација на платежните услуги.
Банки
Прокредит банка со нова, модерна и едноставна мобилна апликација
ПроКредит Банка ја унапредува дигиталната понуда со нова мобилна апликација, која овозможува едноставно, брзо и безбедно управување со личните финансии директно од паметниот телефон.
Новата апликација им овозможува на корисниците целосна контрола врз сметките, заштедите и платежните картички, со 24/7 пристап и без дополнителни провизии. Посебен акцент е ставен на Flex Save штедната сметка, со можност за пренос и повлекување средства со само еден клик, без пенали.

Преку апликацијата, клиентите можат за неколку минути да плаќаат комунални услуги и да вршат домашни плаќања, како и да имаат целосен увид во трансакциите, салдата и лимитите на картичките.
Меѓу клучните функционалности се:
- Преглед на состојба на сите Ваши сметки;
- Историја на сите трансакции;
- Блокада/деблокада на картичка;
- Промена на лимит за плаќања со Вашата картичка;
- Плаќања во земјата;
- Пренос и повлекување од Вашата онлјан штедна сметка FlexSave;
- Креирање на листа за налогопримачи.

Мобилната апликација на ПроКредит Банка е достапна за преземање на App Store и Google Play, овозможувајќи им на клиентите модерно, брзо и сигурно банкарско искуство, секогаш и насекаде.
-
Продуктипред 2 месециХалки картичка за деца – прва платежна картичка за деца на македонскиот пазар
-
Интервјуапред 2 месециFinSight со Слободан Трендафилов (ССМ): Што ако минималната плата не се зголеми до Нова година?
-
Интервјуапред 2 месециСлавески за FinSight: Пониски провизии и повеќе бесплатни услуги за граѓаните од следната година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја трансформира својата продажна мрежа подготвувајќи ја за иднината – во 2025 обновени осум експозитури на Банката
-
Продуктипред 1 месецАЛТА Банка со нов потрошувачки кредит со најповолни услови на македонскиот пазар
-
Банкипред 2 месециГувернерот Славески: Во 2026 година се очекува забрзување на економскиот раст, со зачувување на ценовната и на стабилноста на девизниот курс
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка со предвремена исплата на пензии
-
Банкипред 2 месециГолема празнична кампања на НЛБ Банка проследена со донација





