Connect with us
no baners

Анализи

Дали започна дедоларизацијата?

Објавено

на

no baners

Како што економските последици од политиките на американскиот претседател Доналд Трамп стануваат сè поочигледни, кај носителите на одлуки ширум светот расте незадоволството. Тоа јасно се почувствува на пролетните состаноци на Меѓународен монетарен фонд и Светска банка во Вашингтон, каде британската министерка за финансии Рејчел Ривс остро ги критикуваше случувањата, оценувајќи ги како „лудост“.

Иако непосредните ефекти веќе се чувствуваат – раст на цените на горивата, инфлација на највисоко ниво во последните две години и ризик од зголемена невработеност – аналитичарите предупредуваат на подлабок и долгорочен проблем: можно губење на статусот на американскиот долар како главна светска резервна валута.

Историски гледано, ваквите промени се случуваат бавно. Британската фунта ја загуби доминацијата во корист на американскиот долар во период од околу две децении, почнувајќи од 1920-тите. Економисти како Бери Ајхенгрин посочуваат дека и римскиот денар ја губел својата вредност постепено, по неговата девалвација во антички Рим.

Клучниот фактор за секоја резервна валута е довербата. Дури и кога во 2011 година агенцијата Standard & Poor’s го намали кредитниот рејтинг на САД, наместо одлив на капитал, дојде до прилив – инвеститорите веруваа дека американската економија ќе ги исполни своите обврски.

Но, токму таа доверба денес е доведена во прашање. Поранешната директорка на УСАИД, Саманта Пауер, предупреди дека наглото укинување на агенцијата предизвикало сериозни хуманитарни последици и ја нарушило глобалната позиција на САД.

Дополнително, воените ангажмани и затегнатите односи со традиционалните сојузници како Канада и Данска го поткопуваат кредибилитетот на Вашингтон, што индиректно го слабее и доларот.

Економската придобивка од статусот на резервна валута – ѝ овозможува на државата да создава вредност со минимални трошоци. Губењето на таа предност би значело послаб економски раст за САД.

Прашањето што се отвора е: која валута би можела да го замени доларот? Кинескиот ренминби се наметнува како најсериозен кандидат. Неговата позиција се зајакна кога беше вклучен во кошничката на специјалните права на влечење на Меѓународен монетарен фонд, но сè уште постојат сомнежи околу неговата стабилност и транспарентност.

Економистот Ќјао Лиу укажува дека кинескиот систем комбинира авторитарна политика со флексибилни институционални практики, што не секогаш создава доверба кај меѓународните инвеститори. Иако претседателот Си Џинпинг отворено повикува на интернационализација на ренминбито, контролата на капиталот останува сериозна пречка.

Интересно, критики за американската политика пристигнаа и од неочекуван извор – британскиот крал Чарлс Трети, кој во обраќање до Конгресот предупреди дека САД ризикуваат да го поткопаат сопствениот глобален статус.

Сепак, постојат и сигнали за свесност во самата Америка. Аплаузите од двете партии за говорот на Чарлс укажуваат дека дел од политичарите веќе ја согледуваат сериозноста на ситуацијата.

Ако актуелните политики продолжат, 2026 година би можела да остане запаметена како почеток на процесот на дедоларизација на светската економија.

Извор: Банкар.ме

no baners

Анализи

Смртоносни бури во Чиле ја зголемија цената на бакарот

Објавено

на

Цената на бакарот продолжува да расте поради нарушувањата во рударското производство во Чиле, предизвикани од обилни снежни врнежи, поплави и силни ветрови.

Екстремното време во изминатата недела однесе 13 животи и го отежна работењето на неколку големи рударски компании, меѓу кои „Англо Американ“, „Антофагаста“, „Лундин мајнинг“ и државната компанија „Коделко“.

„Антофагаста“ привремено ги запре ископувањето и преработката во рудникот Лос Пеламбрес, додека компанијата „Барик“ евакуираше дел од вработените. Во рудникот Касеронес, кој го управува „Лундин мајнинг“, повторното започнување на производството би можело да трае две до три недели поради оштетени далноводи.

Чиле произведува повеќе од една петтина од бакарот во светот, поради што секое подолготрајно нарушување може дополнително да ја намали понудата и да ги зголеми цените.

Бакарот минатиот месец достигна рекордни 6,70 долари за фунта, односно 13.643 долари за метрички тон. Аналитичарите предупредуваат дека глобалниот пазар веќе се соочува со ограничена понуда, неизвесност околу американските царини и намалена достапност на отпаден бакар во Кина.

Побарувачката, пак, расте поради употребата на бакарот во електричните мрежи, паметните телефони, електричните возила, апаратите за домаќинство и центрите за податоци за вештачка интелигенција.

Според експертите, последиците од бурите засега се ограничени и привремени, но нови прекини во производството би можеле да предизвикаат дополнителен раст на цените. Околу 64 отсто од видливите светски залихи на бакар во моментов се наоѓаат во САД.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Анализи

Третина од граѓаните на Хрватска не можат да си дозволат една недела одмор

Објавено

на

Речиси една третина од граѓаните на Хрватска не можат финансиски да си дозволат една недела годишен одмор надвор од својот дом, покажуваат најновите податоци на Евростат.

Во 2025 година, 32,6 отсто од населението во Хрватска немало можност да плати седумдневен одмор, што е над просекот на Европската Унија од 27,5 отсто. Во споредба со 2024 година, уделот на граѓаните на ЕУ кои не можат да си дозволат одмор е зголемен за 0,5 процентни поени, но е за 7,7 процентни поени понизок отколку пред десет години.

Најтешка е состојбата во Романија, каде што 61,4 отсто од граѓаните не можат да си дозволат една недела одмор. Следуваат Грција со 46,6 отсто, како и Бугарија и Унгарија со по 39,1 отсто.

На спротивниот крај се Луксембург со 10,6 отсто, Шведска со 12,4 отсто и Холандија со 12,8 отсто. Во Словенија, уделот на граѓани кои не можат да си дозволат одмор изнесува 15,2 отсто.

Податоците покажуваат и дека во 2024 година околу 65 отсто од населението во ЕУ на возраст над 15 години остварило најмалку едно туристичко патување со ноќевање. Во Хрватска тој процент изнесувал речиси 54 отсто.

Околу 71 отсто од сите патувања биле во рамките на матичните држави, додека 29 отсто биле во странство. Вкупниот број патувања во 2024 година се зголемил за четири отсто во однос на претходната година и бил за пет отсто повисок од нивото во 2019 година, пред пандемијата.

Можноста за заминување на одмор сè повеќе се смета за показател на животниот стандард, особено во услови на високи трошоци за домување, храна и услуги, кои ја намалуваат куповната моќ на домаќинствата.

Извор: Bankar.me

Продолжи со читање

Анализи

Златото повторно добива нагорен импулс, клучен отпор на 4.100 долари

Објавено

на

Цената на златото повторно бележи позитивно движење, додека инвеститорите го следат обидот за пробивање на силното ниво на отпор од 4.100 долари.

Според техничката анализа на Economies.com, златото во последното дневно тргување се движело променливо, но продолжило да се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој во моментов служи како поддршка за цената.

Ова ја зголемува веројатноста за продолжување на корективниот нагорен тренд, особено доколку цената успее стабилно да го надмине отпорот од 4.100 долари.

Сепак, техничките индикатори покажуваат дека златото се наоѓа во зона на прекумерна купеност, при што се појавуваат сигнали за можно краткорочно намалување, поголема нестабилност или повлекување на дел од инвеститорите поради наплата на добивката.

И покрај тоа, изгледите остануваат позитивни сè додека цената се одржува над подвижниот просек и продолжува да врши притисок врз клучното ниво на отпор.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange