Просечната месечна исплатена нето-плата во декември 2025 година изнесувала 46.889 денари, што претставува раст од 7,6% на годишно ниво, објави Државниот завод за статистика.

Најголем придонес кон зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата од вработен имаат секторите: Транспорт и складирање за 13,4%, Земјоделство, шумарство и рибарство за 10,9% и Трговија на големо и трговија на мало; Поправка на моторни возила и мотоцикли и Образование 9,7%.

Зголемување на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во однос на претходниот месец, е забележано во секторите: Транспорт и складирање за 12,8%, Рударство и вадење на камен за 9,0% и Градежништво за 7,0%.

Просечната бруто-плата во декември 2025 година изнесувала 70.520 денари, потврдувајќи го трендот на континуиран раст на примањата.

Џефри Епстин, озлогласениот сексуален престапник, долго време беше предмет на внимание не само поради неговите криминални активности. Истражувањата за неговите финансии откриваат сложена мрежа на банкарски односи кои овозможиле акумулација на неговото богатство и функционирање на наводната криминална мрежа. Разбирањето кои финансиски институции му давале услуги на Епстин е клучно, не само за следење на текот на средствата, туку и за разгледување на одговорноста на банките во откривање и спречување нелегални финансиски активности. Овој текст ги анализира банкарските врски на Епстин, правните и етичките импликации, како и влијанието врз меѓународните дискусии за финансиски надзор.

Финансиски профил на Епстин: Преглед

Џефри Епстин акумулирал значително богатство низ децении, главно преку приватно банкарство, управување со инвестиции и врски со ултра-богати поединци. Судски документи и истражувачки извештаи откриваат дека неговото портфолио вклучувало офшор сметки, недвижности и сложени трустови. Иако јавно се претставувал како финансиер, голем дел од неговото богатство останува нејасен, што отвора прашања за улогата на финансиските институции во овозможувањето или недоволното следење на неговите активности.

Финансиските експерти посочуваат дека профилот на Епстин бил типичен за клиенти кои бараат дискретност и приватност. Банките што им служат на вакви клиенти често нудат специјализирани услуги како приватно банкарство, управување со средства и офшор структурирање. Иако овие услуги се легални и легитимни во многу случаи, примерот со Епстин покажува како богатите клиенти можат да ги злоупотребат овие системи за нелегални цели.

Познати банкарски врски

Неколку банки и финансиски институции се поврзани со финансиските активности на Епстин преку судски документи, медиумски истраги и регулаторни извештаи:

JPMorgan Chase: Документи покажуваат дека Епстин имал сметки и користел услуги за приватно банкарство во оваа банка. Банката се соочи со прашања околу степенот на внимателност во однос на неговите активности. Според регулаторни поднесоци и интерни меморандуми, односот бил прекинат по засилен јавен притисок и обелоденување на неговото криминално минато.

Bear Stearns (пред преземањето од JPMorgan): Извештаи укажуваат дека Епстин имал финансиски активности преку оваа инвестициска банка, особено во областа на управување со богатство и инвестициски советувања, со користење сложени финансиски инструменти наменети за клиенти со висока нето-вредност.

Deutsche Bank: Истражувањата открија дека банката одржувала сметки поврзани со Епстин. Подоцнежните проверки на нејзините практики за спречување перење пари укажаа на пропусти во следењето на високоризични клиенти, што доведе до внатрешни ревизии и регулаторни казни.

Други офшор институции: Портфолиото на Епстин наводно вклучувало офшор сметки на Карибите и во европски јурисдикции, често преку трустови или фиктивни компании, што овозможувало прикривање на сопственоста и текот на средствата. Иако овие структури се легални, нивната непрозирност ги прави ранливи за злоупотреба.

Објавувањето на судски документи и финансиски записи продолжува да ја осветлува сложената банкарска мрежа што го поддржувала Епстин.

Улогата на приватното банкарство

Случајот со Епстин ја нагласува улогата на приватното банкарство во управувањето со богатство за елитни клиенти. Приватните банки нудат персонализирани услуги, вклучувајќи управување со инвестиции, администрирање трустови и даночно планирање, со висок степен на дискретност.

Во неговиот случај, оваа приватност можеби му овозможила да консолидира големи суми пари со ограничена јавна транспарентност. Истражителите посочуваат дека ваквото ниво на приватност, иако легално, може да се злоупотреби за перење пари, даночно затајување или прикривање на финансиски аспекти на криминални мрежи.

Правни и етички импликации

Вклученоста на големи банки во финансискиот екосистем на Епстин отвори неколку клучни прашања:

Спречување перење пари (AML): Банките имаат законска обврска да следат сомнителни трансакции. Случајот отвори прашања дали процедурите биле доследно применети.

„Know Your Customer“ (KYC): Протоколите за идентификација и проверка на клиентите треба да откријат ризици. Критичарите тврдат дека биле игнорирани предупредувачки знаци.

Репутациски ризик: Поврзаноста со Епстин имаше сериозни последици по угледот на банките. Граѓанска и регулаторна одговорност: Можно е банките да се соочат со тужби или казни доколку се утврди дека не пријавиле сомнителни активности.

Меѓународна димензија

Финансиските активности на Епстин не биле ограничени само на САД. Неговите офшор сметки и инвестиции во европски јурисдикции привлекуваат внимание од меѓународните регулатори. Земји со строги закони за банкарска тајна, како Швајцарија и одредени карибски држави, биле под притисок за соработка.

Меѓународни тела го посочуваат случајот како пример за потребата од глобална координација во борбата против финансиски криминал.

Поуки за финансиските институции

Случајот нуди неколку јасни лекции:

-Засилена проверка на високоризични клиенти

-Баланс меѓу приватност и транспарентност

-Меѓународна регулаторна соработка

-Силно корпоративно управување и етички стандарди

Пошироки импликации

Банкарските врски на Епстин ја истакнуваат важноста на финансискиот надзор во борбата против трговија со луѓе и експлоатација. Следењето на паричните текови може да обезбеди клучни докази за криминални мрежи. Регулаторните агенции сè повеќе ја нагласуваат оваа врска.

Заклучок: Пресекот меѓу финансиите и криминалот

Банкарските врски на Џефри Епстин откриваат сложена интеракција меѓу богатството, тајноста и криминалната активност. Иако многу институции формално работеле во рамките на законите, остануваат прашања за нивниот надзор и етичка одговорност.

Случајот служи како предупредување дека строга усогласеност, внимателен мониторинг и глобална соработка се неопходни за спречување злоупотреби. Истовремено, тој потсетува дека богатството и привилегијата не смеат да бидат штит од законска одговорност и јавна контрола.

Инфлацијата мерена преку индексот на трошоците на животот во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, е намалена за 0,7%, додека цените на мало бележат пад од 2,7%, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика.

На годишно ниво, трошоците на живот во јануари 2026 година во однос на јануари 2025 година бележи зголемување од 3,2 %, а индексот на цените на мало се покачил за 1,2% во споредба со јануари 2025 година.

Месечниот пад на инфлацијата е резултат на значително поевтинување кај транспортот (-9,3%), како и намалување на цените во групите информации и комуникации (-1,6%), рекреација, спорт и култура (-1,5%), облека и обувки (-1,2%) и лична нега и разновидни услуги (-0,5%).

Истовремено, зголемување на трошоците е забележано кај домувањето и енергенсите (+1%), покуќнината (+1%), рестораните и хотелските услуги (+0,7%), како и кај образованието и алкохолните пијалаци (+0,1%).

На годишна основа, најголем раст на цените е регистриран кај покуќнината и апаратите за домаќинство (5,8%), храната (5,5%) и алкохолните пијалаци (5,3%). Кај индустриските прехранбени производи цените се зголемени за 4,8%, а кај земјоделските производи за 3,2%.

Од јануари 2026 година, Државниот завод за статистика започна со примена на новата европска класификација ECOICOP 2, усогласена со стандардите на Евростат и Обединетите нации, без промени во методологијата на пресметка на индексите.

Фото: ВИ