Од полноќ нови цени на горивата во Македонија. Бензините поевтинуваат за 2,50 денари по литар, додека дизелот и екстра лесното масло за домаќинство поскапуваат за два денари, одлучи Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ).

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад донесе нова одлука со која малопродажните цени на нафтените деривати во просек се зголемуваат за 0,49 отсто во однос на претходната одлука од 13 октомври 2026 година.

Новите цени ќе стапат во сила од 20 октомври 2026 година, од 00:01 часот.

Според одлуката на РКЕ, бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 поевтинуваат за 2,50 денари по литар, додека ЕУРОДИЗЕЛ и екстра лесното масло за домаќинство поскапуваат за два денари по литар.

Нови цени на горивата од 20 октомври

• ЕУРОСУПЕР БС-95 – 96,00 денари за литар
• ЕУРОСУПЕР БС-98 – 98,00 денари за литар
• ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) – 99,00 денари за литар
• Екстра лесно масло за домаќинство (ЕЛ-1) – 110,50 денари за литар
• Мазут М-1 НС – 53,579 денари за килограм

Цената на мазутот се зголемува за 1,837 денари по килограм.

Зошто бензините поевтинуваат, а дизелот поскапува?

Според податоците на РКЕ, промените во домашните цени се резултат на различните движења на референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар.

Во споредба со претходната пресметка, референтните цени на бензините се намалени во просек за 4,142 отсто, додека кај дизелот е забележано зголемување од 2,966 отсто.

Кај екстра лесното масло зголемувањето изнесува 2,465 отсто, а кај мазутот 4,416 отсто.

Дополнително, курсот на денарот во однос на американскиот долар, кој се користи при пресметувањето на цените, е повисок за 0,1648 отсто во споредба со претходната пресметка.

Во пресметката се применети намален ДДВ и акциза

РКЕ информира дека при утврдувањето на новите цени е применета владината одлука за намалена стапка на данокот на додадена вредност (ДДВ) од 10 отсто за ЕУРОДИЗЕЛ.

Исто така, применето е намалување на акцизата за четири денари по литар кај бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и кај ЕУРОДИЗЕЛ.

Од Регулаторната комисија нагласуваат дека утврдените цени претставуваат максимални малопродажни цени, што значи дека трговците на големо и мало можат да продаваат горива и по пониски цени.

Цената на златото продолжи да расте во понеделникот, надминувајќи го нивото од 4.170 долари за унца, откако инвеститорите ги намалија очекувањата за зголемување на каматните стапки од страна на американската централна банка (ФЕД). Растот е поттикнат и од зголемената побарувачка за сигурни инвестиции во услови на неизвесност на глобалните финансиски пазари.

Позитивното движење на цената на благородниот метал следува по изјавите на претседателот на Федералните резерви, Кевин Ворш, кои пазарите ги протолкуваа како сигнал за повнимателен пристап кон монетарната политика.

Говорејќи на годишните состаноци на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во Бангкок во петокот, Ворш не даде конкретни насоки за одлуката што ќе биде донесена на претстојниот состанок на ФЕД. Сепак, тој посочи дека инфлацијата, која се покажа повисока од очекувањата, не ја променила неговата проценка за состојбата на американската економија.

Во пресрет на состанокот закажан за 27 и 28 октомври, Федералните резерви влегоа во период на воздржување од јавни изјави за монетарната политика. Според пазарните очекувања, веројатноста каматните стапки да останат непроменети изнесува околу 84 отсто.

Дополнителна поддршка за растот на златото доаѓа од зголемената неизвесност на берзите. Загриженоста околу високите инвестиции во вештачката интелигенција предизвика продажен притисок врз акциите, додека приносите на обврзниците се намалија. Ваквите движења ја зголемија привлечноста на златото како традиционално сигурно прибежиште за капиталот.

Истовремено, ескалацијата на геополитичките тензии на Блискиот Исток и во Источна Европа придонесува за задржување на високите цени на нафтата, додека насилните протести во Франција и во други европски земји дополнително ја зголемуваат неизвесноста на меѓународните пазари.

Во вакви услови, златото останува во фокусот на инвеститорите, кои внимателно ги следат сигналите од ФЕД и глобалните економски и геополитички случувања. Одлуката за американските каматни стапки кон крајот на октомври би можела да има значително влијание врз натамошното движење на цената на благородниот метал.

Дигиталната трансформација на финансискиот сектор во Македонија постепено се проширува надвор од традиционалното банкарство и платежните услуги, опфаќајќи ги и институциите што го регулираат пазарот на капитал.

На 16 октомври 2026 година Комисијата за надзор на пазарот на капитал објави информација за потпишан меморандум за соработка со Министерството за дигитална трансформација.

Овој институционален чекор доаѓа во период на значајни регулаторни промени на домашниот пазар на капитал, по започнувањето на примената на новата законска рамка за финансиски инструменти од 1 октомври 2026 година.

Во својата Годишна програма за работа за 2026 година, регулаторот веќе ја идентификува дигиталната трансформација како еден од стратешките приоритети, со акцент на модернизацијата на информациските системи, интероперабилноста, информатичката безбедност и унапредувањето на дигиталните вештини.

За финансиските институции, дигитализацијата на регулаторните процеси може да има значајно влијание врз административните трошоци, брзината на доставување информации и квалитетот на супервизијата.

Потенцијалните придобивки вклучуваат поефикасно електронско известување, подобра обработка на податоци и полесна комуникација меѓу институциите и учесниците на пазарот.

Сепак, потпишувањето меморандум само по себе не значи дека конкретни нови дигитални услуги веќе се ставени во функција. За оценување на неговите реални ефекти потребно е да се следат идните активности, рокови и конкретни технички решенија.

Во поширок контекст, модернизацијата на пазарот на капитал се надоврзува на промените во банкарството, каде што од 1 март 2026 година започна примената на засилена автентикација на корисниците при извршување одредени електронски платежни трансакции.

За Македонија, следниот предизвик е дигитализацијата да резултира не само со современи институционални системи, туку и со поедноставни, побезбедни и подостапни финансиски услуги за граѓаните и компаниите.

Редакција Банкарство