Банки
ЦЕНТРАЛНАТА БАНКА НА САД ПОВТОРНО ЈА НАМАЛИ ОСНОВНАТА КАМАТНА СТАПКА – економската активност продолжи да расте со солидно темпо
Федералните резерви на САД (Американската централна банка) ја намали основната каматна стапка за 0,25 базични поени како одговор на константниот пад на високата инфлација.
На крајот од дводневниот состанок на Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC), американската централна банка објави дека ја намалила каматната стапка за 0,25%, на опсег од 4,5 до 4,75%, што е најниско ниво од март 2023.
„Економската активност продолжи да расте со солидно темпо“, се вели во соопштението на Федералниот комитет за отворен пазар.
Намалувањето на стапката следи по поголемото намалување за 50 базични поени во септември и го одразува обновениот фокус на ФЕД за поддршка на пазарот на труд, како и борбата против инфлацијата, која сега минимално ја надминува целта на централната банка од 2 проценти.

По намалувањето на каматните стапки во септември, ФЕД најави можност за дополнителни намалувања во ноември и декември и уште четири следната година. Меѓутоа, со оглед на тоа што економијата сега е во голема мера солидна, а „Волстрит“ предвидува побрз раст, повисоки буџетски дефицити и повисока инфлација под претседателството на Трамп, натамошните намалувања на стапките сега може да бидат помалку веројатни.
Иако, оваа одлука на Федералните резерви не е изненадување, економистите од големите банки забележуваат дека изборите воведоа дополнителна неизвесност, што може да го забави понатамошното темпо на намалување на каматните стапки.
Еве некои клучни аспекти на оваа одлука и нејзините потенцијални последици:
1. Одговор на економската неизвесност
- Политички фактори: Изборот на Доналд Трамп за претседател и неговите фискални политики, кои можат да вклучуваат зголемено задолжување и некои невообичаени економски мерки, ја зголемуваат неизвесноста за економската иднина. Оваа неизвесност може да ја поттикне централната банка да ги прилагоди каматните стапки со цел да ја поддржи економијата во периоди на ризик.
- Задолжување и инфлација: Политиките на Трамп би можеле да доведат до зголемување на јавниот долг и инфлацијата, што би можело да ги доведе во прашање долгорочните каматни стапки, и затоа ФЕД ги намалува каматните стапки за да помогне во одржувањето на економската стабилност.
2. Економска активност и невработеност
- Според соопштението на ФЕД, економската активност продолжува да расте „со солидно темпо“, што е позитивен сигнал за здравјето на економијата. И покрај тоа што невработеноста е малку зголемена, таа е се уште на ниско ниво, што се смета за добар индикатор на пазарот на труд.
- Сепак, ФЕД исто така напоменува дека инфлацијата е „сеуште малку покачена“, но блиску до целта, што укажува на тоа дека постои некоја опасност од прегревање на економијата.
3. Инфлација и каматни стапки
- Индекс на цените на потрошувачките расходи (PCE): Основниот индекс на потрошувачки цени (без храна и енергија), кој е клучен за инфлацијата, е стабилен, со годишен раст од околу 2,6%. Ова е малку над целта на ФЕД од 2%, но сепак не е доволно висок за да предизвика паника.
- За да се спречи потенцијален инфлационен притисок и да се задржи економијата на стабилен пат, ФЕД одлучи да ги намали каматните стапки. Намалувањето на каматните стапки ги прави кредитите поевтини, поттикнува инвестиции и потрошувачка, и може да помогне во одржување на растот.
4. Пазарни реакции
- Ова намалување на каматната стапка за 0,25% е важно за финансиските пазари. Трговците и инвеститорите внимателно ги следат одлуките на ФЕД, бидејќи тие влијаат на ликвидноста на пазарот и на понудата на капитал. Намалените каматни стапки често ја поттикнуваат побарувачката за ризични активи, како акции и криптовалути, бидејќи се создаваат поповолни услови за вложување во високо профитабилни, но ризични инвестиции.
5. Долгорочни перспективи
- Стабилност на економијата: Со намалувањето на каматните стапки, ФЕД се обидува да го ублажи ефектот на политичките и економските неизвесности што доаѓаат со новата администрација. Ако политиките на Трамп водат до поголема инфлација или раст на јавниот долг, можеби ќе се побара понатамошна адаптација на каматните стапки или друга монетарна интервенција.
- Поттикнување на растот: Со оваа одлука, ФЕД има за цел да го стимулира растот и да го поддржи пазарот на трудот, но исто така, мора да биде внимателен за да не доведе до предолго задржување на ниските каматни стапки, што може да ја стимулира инфлацијата над нивото на прифатливост.
Заклучок:
Одлуката на ФЕД да ја намали каматната стапка за втор пат во два месеца може да се гледа како мерка за поддршка на економијата, но и како одговор на неизвесноста што произлегува од политичката ситуација во САД. Ова може да создаде услови за раст на економијата во краток рок, но долгорочните последици зависат од политиките на новата администрација и како тие ќе се одразат на инфлацијата и задолжувањето. Економистите и инвеститорите ќе продолжат да го следат овој тренд и да ги прилагодуваат своите стратегии на пазарот.
Банки
Гувернерот Славески: Стабилен банкарски систем и претпазлива монетарна политика во услови на светска неизвесност
„Народната банка и во иднина ќе биде целосно посветена на одржувањето на ценовната и финансиската стабилност, со јасна подготвеност за справување со сите предизвици што произлегуваат од надворешните ризици“, истакна гувернерот д-р Трајко Славески во интервју за емисијата „Трилинг“. Тој посочи дека институцијата внимателно ги следи економските движења, особено во услови на зголемена светска неизвесност и засилени ризици од надворешното окружување.
Како главен предизвик го издвои неизвесното геополитичко опкружување и неговото потенцијално влијание врз економијата. Енергетските шокови веќе се одразуваат врз цените, особено кај нафтените деривати, со постепено прелевање и во останатите сектори, што создава ризици за инфлацијата.
Во вакви услови, Народната банка води претпазлива и внимателна монетарна политика, со постојано следење на состојбите и подготвеност за навремена реакција доколку се појават дополнителни инфлациски притисоци или други нарушувања.
Гувернерот посочи дека иако претходно постоеле услови за постепена нормализација, особено со оглед на намалувањето на инфлацијата којашто во февруари се спушти на 2,9%, новите светски ризици наметнуваат повнимателен пристап и будност во водењето на политиките.
Банкарскиот систем и натаму е стабилен и отпорен, со високо ниво на капитална адекватност, ликвидност и профитабилност. Довербата на граѓаните и компаниите се потврдува преку постојаниот раст на депозитите, дури и во услови на зголемена неизвесност.
Истовремено, стабилноста на домашната валута и солидното ниво на девизните резерви обезбедуваат дополнителна сигурност и можност за интервенција доколку е потребно.
Банки
Мал гест со големо значење: Вработените во Халкбанк даруваа крв
Во Халкбанк се одржа крводарителска акција организирана од Синдикатот на Банката, во соработка со Црвениот крст на Република Северна Македонија – Општинска организација Центар.
Вработените уште еднаш ја покажаа својата хуманост, учествувајќи во оваа благородна мисија.



Халкбанк и Црвениот Крст изразуваат искрена благодарност до сите кои дадоа свој придонес, покажувајќи одговорно и хумано однесување кое служи како пример за заедницата.












Банки
Седница на Советот на Народната банка: Стабилна макроекономска состојба и потреба од внимателно следење на светските ризици
Советот на Народната банка на својата редовна седница ги разгледа најновите економски показатели и оцени за тековната макроекономска состојба во земјата.
Движењата остварени кај главните макроекономски показатели засега се во рамките на очекувањата според последните проекции, но со нагласени ризици поради неизвесноста од интензитетот и времетраењето на конфликтот на Блискиот Исток. Имено, од почетокот на 2026 година, годишната стапка наинфлација следи надолна патека и во февруари се сведе на 2,9%, во согласност со очекувањата, при посилно забавување на цените кај базичната компонента. Сепак, поради воените случувања и прекинот во снабдувањето со енергенти од земјите од Заливот, очекувањата за дел од увозните цени, пред сѐ за цените на нафтата, се ревидирани поизразено во нагорна насока во однос на октомвриските проекции, што претставува нагорен ризик за инфлацијата во следниот период. Досега се покажа дека домашната економија е главно отпорна на неизвесното и променливо надворешно окружување и во 2025 година забележа забрзан економски раст, што се должи на домашната инвестициска активност, но и на солидниот извоз, а остварувањата се во согласност со проекциите.
Расположливите високофреквентни податоци за првиот квартал од 2026 година засега не се доволни за попрецизни согледувања, имајќи ги предвид само јануарските податоци за индустријата и за прометот во трговијата, коишто засега бележат послаби остварувања на годишна основа. Девизните резерви бележат раст од почетокот годината и се одржуваат на соодветното ниво. Во однос на монетарниот сегмент, растот на депозитите и кредитите, заклучно со февруари, е солиден и е умерено над очекувањата за првиот квартал од годината.
Советот оцени дека макроекономската состојба засега е стабилна и во согласност со последните проекции, но Народната банка ќе продолжи со внимателно следење на надворешното окружување и на потенцијалните ризици од светските и регионалните настани, заради одржување на макроекономската стабилност.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?




