Банки
ЦЕНТРАЛНАТА БАНКА НА САД ПОВТОРНО ЈА НАМАЛИ ОСНОВНАТА КАМАТНА СТАПКА – економската активност продолжи да расте со солидно темпо
Федералните резерви на САД (Американската централна банка) ја намали основната каматна стапка за 0,25 базични поени како одговор на константниот пад на високата инфлација.
На крајот од дводневниот состанок на Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC), американската централна банка објави дека ја намалила каматната стапка за 0,25%, на опсег од 4,5 до 4,75%, што е најниско ниво од март 2023.
„Економската активност продолжи да расте со солидно темпо“, се вели во соопштението на Федералниот комитет за отворен пазар.
Намалувањето на стапката следи по поголемото намалување за 50 базични поени во септември и го одразува обновениот фокус на ФЕД за поддршка на пазарот на труд, како и борбата против инфлацијата, која сега минимално ја надминува целта на централната банка од 2 проценти.

По намалувањето на каматните стапки во септември, ФЕД најави можност за дополнителни намалувања во ноември и декември и уште четири следната година. Меѓутоа, со оглед на тоа што економијата сега е во голема мера солидна, а „Волстрит“ предвидува побрз раст, повисоки буџетски дефицити и повисока инфлација под претседателството на Трамп, натамошните намалувања на стапките сега може да бидат помалку веројатни.
Иако, оваа одлука на Федералните резерви не е изненадување, економистите од големите банки забележуваат дека изборите воведоа дополнителна неизвесност, што може да го забави понатамошното темпо на намалување на каматните стапки.
Еве некои клучни аспекти на оваа одлука и нејзините потенцијални последици:
1. Одговор на економската неизвесност
- Политички фактори: Изборот на Доналд Трамп за претседател и неговите фискални политики, кои можат да вклучуваат зголемено задолжување и некои невообичаени економски мерки, ја зголемуваат неизвесноста за економската иднина. Оваа неизвесност може да ја поттикне централната банка да ги прилагоди каматните стапки со цел да ја поддржи економијата во периоди на ризик.
- Задолжување и инфлација: Политиките на Трамп би можеле да доведат до зголемување на јавниот долг и инфлацијата, што би можело да ги доведе во прашање долгорочните каматни стапки, и затоа ФЕД ги намалува каматните стапки за да помогне во одржувањето на економската стабилност.
2. Економска активност и невработеност
- Според соопштението на ФЕД, економската активност продолжува да расте „со солидно темпо“, што е позитивен сигнал за здравјето на економијата. И покрај тоа што невработеноста е малку зголемена, таа е се уште на ниско ниво, што се смета за добар индикатор на пазарот на труд.
- Сепак, ФЕД исто така напоменува дека инфлацијата е „сеуште малку покачена“, но блиску до целта, што укажува на тоа дека постои некоја опасност од прегревање на економијата.
3. Инфлација и каматни стапки
- Индекс на цените на потрошувачките расходи (PCE): Основниот индекс на потрошувачки цени (без храна и енергија), кој е клучен за инфлацијата, е стабилен, со годишен раст од околу 2,6%. Ова е малку над целта на ФЕД од 2%, но сепак не е доволно висок за да предизвика паника.
- За да се спречи потенцијален инфлационен притисок и да се задржи економијата на стабилен пат, ФЕД одлучи да ги намали каматните стапки. Намалувањето на каматните стапки ги прави кредитите поевтини, поттикнува инвестиции и потрошувачка, и може да помогне во одржување на растот.
4. Пазарни реакции
- Ова намалување на каматната стапка за 0,25% е важно за финансиските пазари. Трговците и инвеститорите внимателно ги следат одлуките на ФЕД, бидејќи тие влијаат на ликвидноста на пазарот и на понудата на капитал. Намалените каматни стапки често ја поттикнуваат побарувачката за ризични активи, како акции и криптовалути, бидејќи се создаваат поповолни услови за вложување во високо профитабилни, но ризични инвестиции.
5. Долгорочни перспективи
- Стабилност на економијата: Со намалувањето на каматните стапки, ФЕД се обидува да го ублажи ефектот на политичките и економските неизвесности што доаѓаат со новата администрација. Ако политиките на Трамп водат до поголема инфлација или раст на јавниот долг, можеби ќе се побара понатамошна адаптација на каматните стапки или друга монетарна интервенција.
- Поттикнување на растот: Со оваа одлука, ФЕД има за цел да го стимулира растот и да го поддржи пазарот на трудот, но исто така, мора да биде внимателен за да не доведе до предолго задржување на ниските каматни стапки, што може да ја стимулира инфлацијата над нивото на прифатливост.
Заклучок:
Одлуката на ФЕД да ја намали каматната стапка за втор пат во два месеца може да се гледа како мерка за поддршка на економијата, но и како одговор на неизвесноста што произлегува од политичката ситуација во САД. Ова може да создаде услови за раст на економијата во краток рок, но долгорочните последици зависат од политиките на новата администрација и како тие ќе се одразат на инфлацијата и задолжувањето. Економистите и инвеститорите ќе продолжат да го следат овој тренд и да ги прилагодуваат своите стратегии на пазарот.
Банки
Лагард размислува за предвремено заминување од ЕЦБ!?
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, ја разгледува можноста да ја напушти функцијата пред истекот на нејзиниот мандат во октомври 2027 година, со цел да овозможи сегашниот француски претседател Емануел Макрон да има влијание во изборот на нејзиниот наследник, објави „Фајненшл тајмс“.
Според наводите, Лагард сè уште нема донесено конечна одлука за датумот на евентуалното заминување, но постои интерес клучна улога во изборот на новиот претседател на ЕЦБ да имаат Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц.
Стравувањата дека крајната десница би можела да победи на француските претседателски избори во 2027 година дополнително ја засилуваат неизвесноста околу процесот.
Од ЕЦБ официјално соопштија дека не е донесена никаква одлука, нагласувајќи дека Лагард е целосно фокусирана на својата мисија и тековните обврски.
Реакцијата на пазарите засега е умерена, приносите на обврзниците и курсот на еврото останаа речиси непроменети, што укажува дека инвеститорите не очекуваат ваквиот развој да донесе значителни промени во монетарната политика.
Банки
МБА – од 1 март 2026 година започнува примена на засилена автентикација при електронски плаќања
Македонската банкарска асоцијација ја информира јавноста дека согласно Законот за платежни услуги и платни системи, со кој во националното законодавство е транспонирана Директивата (ЕУ) 2015/2366 за платежни услуги на внатрешниот пазар (PSD2), од 1 март 2026 година започнува примената на засилена автентикација на корисниците (Strong Customer Authentication – SCA) при извршување одредени платежни трансакции.
Засилената автентикација ќе се применува кај платежни трансакции иницирани на далечина, и тоа:
- плаќања со платежни картички при електронска трговија, како и
- кредитни трансфери иницирани преку интернет-банкарство или мобилни апликации на банките.
Воведувањето на засилената автентикација има за цел подигнување на нивото на безбедност на електронските плаќања, намалување на ризикот од неовластени трансакции и подобра заштита на корисниците на платежни услуги, при што електронските и дигиталните плаќања ќе продолжат да се извршуваат непречено, со дополнителен безбедносен чекор.
Засилената автентикација се заснова на користење на најмалку два од следните три меѓусебно независни елементи:
- Елемент на знаење – нешто што го знае корисникот (на пример лозинка или ПИН),
- Елемент на поседување – нешто што го поседува корисникот (на пример мобилен уред, токен или платежна картичка),
- Елемент на својство – нешто што е својствено за корисникот (биометриски податоци, како отпечаток од прст или препознавање лице).
Во таа насока, досегашните начини на потврда на трансакции, како што се еднократни кодови доставени преку СМС или електронска пошта, кои се користат во рамки на постојните 3-D Secure решенија, ќе бидат заменети или надградени со посовремени и побезбедни механизми, во согласност со барањата на засилената автентикација.
Секоја банка, согласно законската рамка и сопствените технички и организациски можности, самостојно ќе го дефинира моделот на засилена автентикација, односно комбинацијата на елементи што ќе ги применува, поради што начинот на автентикација и корисничкото искуство може да се разликуваат од банка до банка.
Во рамки на процесот на воведување на засилената автентикација, банките ќе пристапат кон информирање и едукација на своите клиенти за применуваните решенија, постапките за автентикација и практичните чекори при извршување на платежни трансакции, преку сопствените комуникациски канали.
Примената на засилената автентикација претставува значаен чекор во усогласувањето на платниот систем со европската регулаторна рамка, придонесувајќи кон зголемена сигурност, доверба и заштита на корисниците при користење на современите електронски платежни услуги.
Македонската банкарска асоцијација, заедно со банките-членки, останува посветена на унапредување на безбедноста и стабилноста на платниот промет, како и на поддршка на процесите на дигитализација и модернизација на платежните услуги.
Банки
Прокредит банка со нова, модерна и едноставна мобилна апликација
ПроКредит Банка ја унапредува дигиталната понуда со нова мобилна апликација, која овозможува едноставно, брзо и безбедно управување со личните финансии директно од паметниот телефон.
Новата апликација им овозможува на корисниците целосна контрола врз сметките, заштедите и платежните картички, со 24/7 пристап и без дополнителни провизии. Посебен акцент е ставен на Flex Save штедната сметка, со можност за пренос и повлекување средства со само еден клик, без пенали.

Преку апликацијата, клиентите можат за неколку минути да плаќаат комунални услуги и да вршат домашни плаќања, како и да имаат целосен увид во трансакциите, салдата и лимитите на картичките.
Меѓу клучните функционалности се:
- Преглед на состојба на сите Ваши сметки;
- Историја на сите трансакции;
- Блокада/деблокада на картичка;
- Промена на лимит за плаќања со Вашата картичка;
- Плаќања во земјата;
- Пренос и повлекување од Вашата онлјан штедна сметка FlexSave;
- Креирање на листа за налогопримачи.

Мобилната апликација на ПроКредит Банка е достапна за преземање на App Store и Google Play, овозможувајќи им на клиентите модерно, брзо и сигурно банкарско искуство, секогаш и насекаде.
-
Продуктипред 2 месециХалки картичка за деца – прва платежна картичка за деца на македонскиот пазар
-
Интервјуапред 2 месециFinSight со Слободан Трендафилов (ССМ): Што ако минималната плата не се зголеми до Нова година?
-
Интервјуапред 2 месециСлавески за FinSight: Пониски провизии и повеќе бесплатни услуги за граѓаните од следната година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја трансформира својата продажна мрежа подготвувајќи ја за иднината – во 2025 обновени осум експозитури на Банката
-
Продуктипред 1 месецАЛТА Банка со нов потрошувачки кредит со најповолни услови на македонскиот пазар
-
Банкипред 2 месециГувернерот Славески: Во 2026 година се очекува забрзување на економскиот раст, со зачувување на ценовната и на стабилноста на девизниот курс
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка со предвремена исплата на пензии
-
Банкипред 2 месециГолема празнична кампања на НЛБ Банка проследена со донација





