Банки
ЦЕНТРАЛНАТА БАНКА НА САД ПОВТОРНО ЈА НАМАЛИ ОСНОВНАТА КАМАТНА СТАПКА – економската активност продолжи да расте со солидно темпо
Федералните резерви на САД (Американската централна банка) ја намали основната каматна стапка за 0,25 базични поени како одговор на константниот пад на високата инфлација.
На крајот од дводневниот состанок на Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC), американската централна банка објави дека ја намалила каматната стапка за 0,25%, на опсег од 4,5 до 4,75%, што е најниско ниво од март 2023.
„Економската активност продолжи да расте со солидно темпо“, се вели во соопштението на Федералниот комитет за отворен пазар.
Намалувањето на стапката следи по поголемото намалување за 50 базични поени во септември и го одразува обновениот фокус на ФЕД за поддршка на пазарот на труд, како и борбата против инфлацијата, која сега минимално ја надминува целта на централната банка од 2 проценти.

По намалувањето на каматните стапки во септември, ФЕД најави можност за дополнителни намалувања во ноември и декември и уште четири следната година. Меѓутоа, со оглед на тоа што економијата сега е во голема мера солидна, а „Волстрит“ предвидува побрз раст, повисоки буџетски дефицити и повисока инфлација под претседателството на Трамп, натамошните намалувања на стапките сега може да бидат помалку веројатни.
Иако, оваа одлука на Федералните резерви не е изненадување, економистите од големите банки забележуваат дека изборите воведоа дополнителна неизвесност, што може да го забави понатамошното темпо на намалување на каматните стапки.
Еве некои клучни аспекти на оваа одлука и нејзините потенцијални последици:
1. Одговор на економската неизвесност
- Политички фактори: Изборот на Доналд Трамп за претседател и неговите фискални политики, кои можат да вклучуваат зголемено задолжување и некои невообичаени економски мерки, ја зголемуваат неизвесноста за економската иднина. Оваа неизвесност може да ја поттикне централната банка да ги прилагоди каматните стапки со цел да ја поддржи економијата во периоди на ризик.
- Задолжување и инфлација: Политиките на Трамп би можеле да доведат до зголемување на јавниот долг и инфлацијата, што би можело да ги доведе во прашање долгорочните каматни стапки, и затоа ФЕД ги намалува каматните стапки за да помогне во одржувањето на економската стабилност.
2. Економска активност и невработеност
- Според соопштението на ФЕД, економската активност продолжува да расте „со солидно темпо“, што е позитивен сигнал за здравјето на економијата. И покрај тоа што невработеноста е малку зголемена, таа е се уште на ниско ниво, што се смета за добар индикатор на пазарот на труд.
- Сепак, ФЕД исто така напоменува дека инфлацијата е „сеуште малку покачена“, но блиску до целта, што укажува на тоа дека постои некоја опасност од прегревање на економијата.
3. Инфлација и каматни стапки
- Индекс на цените на потрошувачките расходи (PCE): Основниот индекс на потрошувачки цени (без храна и енергија), кој е клучен за инфлацијата, е стабилен, со годишен раст од околу 2,6%. Ова е малку над целта на ФЕД од 2%, но сепак не е доволно висок за да предизвика паника.
- За да се спречи потенцијален инфлационен притисок и да се задржи економијата на стабилен пат, ФЕД одлучи да ги намали каматните стапки. Намалувањето на каматните стапки ги прави кредитите поевтини, поттикнува инвестиции и потрошувачка, и може да помогне во одржување на растот.
4. Пазарни реакции
- Ова намалување на каматната стапка за 0,25% е важно за финансиските пазари. Трговците и инвеститорите внимателно ги следат одлуките на ФЕД, бидејќи тие влијаат на ликвидноста на пазарот и на понудата на капитал. Намалените каматни стапки често ја поттикнуваат побарувачката за ризични активи, како акции и криптовалути, бидејќи се создаваат поповолни услови за вложување во високо профитабилни, но ризични инвестиции.
5. Долгорочни перспективи
- Стабилност на економијата: Со намалувањето на каматните стапки, ФЕД се обидува да го ублажи ефектот на политичките и економските неизвесности што доаѓаат со новата администрација. Ако политиките на Трамп водат до поголема инфлација или раст на јавниот долг, можеби ќе се побара понатамошна адаптација на каматните стапки или друга монетарна интервенција.
- Поттикнување на растот: Со оваа одлука, ФЕД има за цел да го стимулира растот и да го поддржи пазарот на трудот, но исто така, мора да биде внимателен за да не доведе до предолго задржување на ниските каматни стапки, што може да ја стимулира инфлацијата над нивото на прифатливост.
Заклучок:
Одлуката на ФЕД да ја намали каматната стапка за втор пат во два месеца може да се гледа како мерка за поддршка на економијата, но и како одговор на неизвесноста што произлегува од политичката ситуација во САД. Ова може да создаде услови за раст на економијата во краток рок, но долгорочните последици зависат од политиките на новата администрација и како тие ќе се одразат на инфлацијата и задолжувањето. Економистите и инвеститорите ќе продолжат да го следат овој тренд и да ги прилагодуваат своите стратегии на пазарот.
Банки
Стопанска банка АД – Скопје: Неработен ден по повод државниот празник Ден на трудот
Стопанска банка АД – Скопје ги информира своите почитувани клиенти дека дека по повод престојниот државен празник Ден на трудот, филијалите на Банката нема да работат на 01.05.2026 (петок).
За време на празникот, на располагање ќе бидат сите i-bank дигитални услуги достапни 24/7 на телефон, компјутер, мобилен и банкомат, вклучувајќи ги мобилното и електронското банкарство (m-banking и e-banking), банкоматите на Стопанска банка, како и широката партнерска мрежа на трговци кои прифаќаат картички издадени од Банката.
Банки
Вицегувернерот Величковски: Модерна монетарна рамка, адекватни девизни резерви и поевтини и побрзи плаќања како приоритети на Народната банка
„Народната банка продолжува со унапредување на оперативната поставеност на монетарната политика, заради поефикасен пренос на монетарните сигнали кон финансиските пазари и реалната економија. Нашето внимание и понатаму ќе биде насочено кон унапредувањето на оперативната рамка во согласност со најдобрите практики на развиените централни банки“, ова го истакна вицегувернерот Игор Величковски на гостувањето на поткастот „Финсајт“ со Наташа Мерсовска на порталот „Банкарство.мк“.
Тој нагласи дека со измените воведени во монетарната рамка за пократка рочност на благајничките записи и симетричен распон на каматните стапки, е поставена основата за побрз и поцелосен пренос на монетарните сигнали и поефикасно управување со ликвидноста, дури и во услови на светска неизвесност.
Во однос на девизните резерви, Величковски нагласи дека со нив и натаму се управува исклучиво врз принципите на сигурност, ликвидност и диверзификација. „Во актуелното светско окружување, најважно е внимателно да се балансира меѓу приносот и ризикот, но со јасен приоритет – ликвидноста и зачувувањето на довербата во домашната валута“, изјави тој, нагласувајќи дека стабилноста е во фокусот на политиките на централната банка.
Вицегувернерот се осврна и на платниот систем, најавувајќи значаен исчекор преку воведувањето систем за инстант плаќања и натамошна дигитализација.
„Работиме на систем со кој ќе се овозможат плаќања во реално време, 24 часа секој ден во годината, што ќе донесе нов квалитет кај платежните услуги за граѓаните и за компаниите“, рече Величковски, додавајќи дека интеграцијата со СЕПА веќе дава резултати, што се гледа преку повеќекратното намалување на трошоците за плаќања во евра, како значително олеснување на трансакциите, зголемувајќи ја и конкурентноста на економијата.
Во тој контекст, Величковски посочи дека според последните расположливи податоци за март 2026 година, 55% од вкупниот број одливни прекугранични плаќања во евра и 66% од приливните прекугранични плаќања во евра се извршени преку СЕПА, што укажува на брза и успешна интеграција со СЕПА. Од секторски аспект, граѓаните умерено предничат во однос на компаниите, извршувајќи околу 70% од плаќањата во евра преку СЕПА, што ги потврдува придобивките од зачленувањето во СЕПА.
Банки
Вицегувернерката Митреска: Народната банка со сеопфатни пакет-мерки за стабилизирање на инфлацијата
„Народната банка спроведува сеопфатен и комплементарен сет на мерки насочени кон одржување на ценовната стабилност и стабилноста на девизниот курс“, истакна вицегувернерката Ана Митреска на гостувањето во поткастот „Финсајт“ со Наташа Мерсовска на порталот „Банкарство.мк“.
Таа нагласи дека монетарната политика и натаму се води претпазливо, при што главните инструменти ќе придонесат за постепено стабилизирање на инфлацијата.
„Монетарната политика и натаму е во зоната на претпазливост. Каматната стапка е на непроменето ниво, а истовремено се применуваат и дополнителни мерки – заострување на задолжителната резерва, повлекување ликвидност од банкарскиот систем, зголемени капитални барања за банките и построги кредитни стандарди. Овој пристап овозможува координирано делување врз инфлациските притисоци и кредитната активност“, посочи Митреска.
Во однос на инфлацијата, таа истакна дека централната банка внимателно ги следи движењата на цените и очекувањата на пазарите.
„Согласно тековните пазарни очекувања, по растот на цените на енергентите и храната во првата половина од годината, се очекува нивно постепено стабилизирање во втората половина, што би придонесло за намалувањето на притисоците врз цените“, нагласи Митреска.
Таа додаде дека Народната банка е подготвена за дополнителни интервенции доколку се зголемат ризиците.
„Доколку се појават знаци на подолготрајни инфлациски притисоци, Народната банка е подготвена да реагира со дополнително затегнување на монетарната политика, користејќи ги каматните стапки и другите расположливи инструменти“, истакна Митреска.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 1 месецНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 1 месецОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје




