Останато
Светска банка: Eкономскиот раст во земјите од Западен Балкан во 2025 година предвиден умерено да забрза
Економскиот раст во земјите од Западен Балкан се предвидува умерено да се забрза во текот на 2025 година, главно под влијание на зголемената потрошувачка и инвестициите, потпомогнати со зголемената куповна моќ, се вели во Редовниот економски извештај на Светска банка за Западен Балкан.
Светска банка предвидува дека заедничкиот економски раст на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија во 2025 година ќе достигне 3,7 отсто, што е за 0,2 процентни поени повеќе од предвидувањата дадени во пролетното издание на извештајот. Растот во 2024 година се очекува да достигне 3,3 отсто, што претставува зголемување за 0,1 процентен поен од претходните проекции.
„Домашните фактори и понатаму го поддржуваат умереното забрзување на растот во Западен Балкан. Дополнително, на среден рок, постепеното закрепнување на економската активност во Европската Унија се очекува да игра огромна улога во поттикнувањето на извозот од регионот“, вели Изолина Роси, економистка во Светска банка и главен автор на извештајот.
И покрај позитивните изгледи, како што посочува, регионот и понатаму е ранлив од повеќе ризици, вклучувајќи ги слабиот раст на светско ниво, враќањето на инфлацијата, политичката несигурност и екстремните временски појави.
Посочува дека со зајакнувањето на економскиот раст во Западен Балкан, животниот стандард и понатаму се приближува до стандардот во понапредните економии во Европската Унија. Меѓутоа, задржувањето на моментот на раст и забрзувањето на темпото на приближување бараат структурни реформи, вклучувајќи ги и оние наведени во Планот за раст на Европската Унија.
„Економската интеграција е клучен двигател на растот за малите економии како што се оние во Западен Балкан“, вели директорката за регионот при Светска банка, Шиаочин Ју.
За да го поттикнат овој раст, земјите треба да ја подобрат регионалната трговија и трговијата со Европската Унија, да го намалат времето на чекање на границите и да ги интегрираат платежните системи. Исто така, справувањето со демографските предизвици и со предизвиците на пазарот на труд бара силен фокус врз развојот на човечкиот капитал. Подобрување на образовните и здравствените системи е од суштинско значење, за напредок од земја со средни приходи во земја со високи приходи.
Речиси еден од четири жители од Западен Балкан живее во странство, и затоа подоброто управување со глобалната работна сила во Западен Балкан би можело да биде клучен двигател на економскиот раст во регионот. Иако отселувањето може да доведе до други предизвици, како што е недостигот на работна сила, постојат и јасни можности за искористување на миграцијата за добивање на економски придобивки.
Според извештајот, со ефикасно управување, миграцијата може да помогне во ублажување на сиромаштијата, стимулирање на извозот и привлекување на инвестиции, што во крајна линија ќе доведе до отворање на работни места и пренос на знаења. На пример, дознаките може да ги подобрат финансиските ресурси на мигрантските домаќинства. Исто така, враќањето на обучените мигранти може да доведе до „прилив на мозоци“ во нивните домашни земји, додека привлечноста на повисоките плати во странство може да го мотивира образованието и подобрувањето на вештините кај оние што ќе останат.
За да се максимизираат придобивките од миграцијата, во извештајот се препорачува повеќе мерки за Западен Балкан, како развивање програми за обука за вештини и мобилност во партнерство со одредишните земји и проширување на билатералните договори за социјално осигурување.
Во извештајот се препорачува и подобрување на заштитата на мигрантите низ нивниот пат на миграција заради ублажување на ризиците со кои може да се соочат и заради поттикнување на враќањето, олеснување на преносот на капитал, стручност и најсовремени технологии од членовите на дијаспората, како и користење на дигитални алатки и подобрување на прибирањето податоци за ефективно управување и креирање политики за миграциите.
Останато
ЕУ одобри речиси 159 милиони евра за Северна Македонија, Албанија и Црна Гора
Европската комисија одобри 158,9 милиони евра за Албанија, Северна Македонија и Црна Гора во рамки на Инструментот за реформи и раст (Reform and Growth Facility – RGF).
Според информациите објавени од специјализираниот портал SeeNews, средствата се дел од европскиот пакет за поддршка на реформите и економскиот развој на земјите од Западен Балкан.
Финансирањето е наменето за спроведување реформи, економска модернизација, зајакнување на институциите и приближување на земјите кон Европската Унија.
Европската комисија соопшти дека исплатата е реализирана во рамки на механизмот кој има цел да го поттикне економскиот раст и интеграцијата на регионот во единствениот европски пазар.
Инструментот за реформи и раст е дел од поширокиот План за раст на ЕУ за Западен Балкан, преку кој Брисел обезбедува финансиска и реформска поддршка за земјите кандидати.
Анализи
Македонија доби 65,7 милиони евра од ЕУ во рамки на Планот за раст за Западен Балкан
Нова финансиска поддршка од Европската комисија пристигна за земјите од Западен Балкан, при што Македонија доби 65,7 милиони евра, Албанија 49 милиони евра, а Црна Гора 44,2 милиони евра во рамки на Инструментот за реформи и раст, познат како План за раст за Западен Балкан.
Средствата се исплатени откако Европската комисија оцени дека трите земји спровеле клучни реформи во области како конкурентност, иновации, образование и дигитализација.
План за раст за Западен Балкан
Планот за раст за Западен Балкан беше усвоен од Европската Унија во 2023 година со цел побрза економска и институционална интеграција на земјите-кандидати во единствениот пазар на ЕУ. Вкупната вредност на програмата изнесува шест милијарди евра, кои се исплаќаат во фази, зависно од спроведените реформи.
Според објавените податоци, досега на Албанија ѝ се исплатени 212,8 милиони евра, на Црна Гора 89,3 милиони евра, а на Македонија 142,1 милиони евра.
Другите земји од регионот, вклучувајќи ги Србија, Босна и Херцеговина и Косово, исто така се дел од Планот за раст.
Во Албанија средствата се насочени кон подобрување на деловната клима, поддршка за иновации и стартапи, како и зелена и дигитална економија.
Во Црна Гора фокусот е на зајакнување на научните институции и иновацискиот екосистем.
Средствата во Македонија се насочени кон подобрување на образованието и дигиталната инфраструктура во училиштата, додека дел од парите се префрлаат директно во државниот буџет, а дел се користат за инвестициони проекти преку Западнобалканскиот инвестициски рамковен механизам (WBIF).
Бизнис
Скопје – домаќин на Годишната конференција на EACHA – во фокус европските трендови и иднината на платежните услуги и платните системи
Во организација на КИБС АД Скопје, во Скопје се одржа престижната Годишна конференција на EACHA (European Automated Clearing Houses Association) – единствената европска асоцијација на клириншки куќи и оператори на платни системи.
Настанот собра близу 200 учесници од 30 европски земји, меѓу кои претставници на европски клириншки куќи и оператори на платни системи, меѓународни институции од платежниот сектор, глобални ИТ и консултантски компании, како и експерти и носители на одлуки во областа на дигиталните плаќања, управување со ризици и иновации.

Конференцијата ја отвори претседателот на EACHA, Хозе Луис Ланга, додека за искуствата и развојот на македонскиот платежен сектор говореа генералниот директор на КИБС, Горан Анастасовски и претседателката на Македонската банкарска асоцијација, Маја Стевкова-Штериева.
Меѓу предавачите на конференцијата беа и Флоријан Форст од Capgemini Invent, Марк Муне од Nexus Global Payments, Хуан Хозе Гарсија од Iberpay, како и претставници на водечки европски платежни иницијативи и компании, меѓу кои Ники Андравидиоти од IRIS, Мартин Аскуе од Bizum, Стоилка Арсова од Blink, Лудовик Франческони од Wero, Тереса Мескита од EMPSA, Кристин де Лепелер од CEC, Бенце Мароси од Giro и Пол Волвик-Џојнт од Mastercard Payment Services.
Во рамки на конференцијата беа отворени дискусии за актуелните предизвици и трендови во европската платежна индустрија, со посебен акцент на дигиталните плаќања од сметка на сметка на физичките и онлајн места за продажба, поврзувањето на европските системи за инстант плаќањата со оние во останатиот дел од светот, дигиталната трансформација и усогласувањето со европските стандарди и иницијативи.

Од КИБС АД Скопје посочија дека одржувањето на конференцијата во Македонија претставува значајна можност за домашниот платежен сектор директно да се вклучи во разговорите за идниот развој на европската платежна инфраструктура.
„Одржувањето на конференцијата на EACHA во Скопје претставува значајно признание за КИБС и за македонскиот платежен сектор. Овој настан овозможи размена на искуства и знаења со водечки европски експерти, но, отвори и важни дискусии за дигитализацијата, инстант плаќањата и усогласувањето со европските стандарди. Веруваме дека ваквите средби ќе придонесат за понатамошен развој на современи и ефикасни платежни услуги во земјата“, вели Горан Анастасовски, генерален директор на КИБС АД Скопје.
EACHA претставува највисок технички и стратешки форум за соработка на клириншките институции во Европа и обединува оператори на платни системи кои секојдневно процесираат милиони меѓубанкарски трансакции. Асоцијацијата има важна улога во развојот на европските стандарди, интероперабилноста и иновациите кај плаќањата.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија


