Останато
Светска банка: Eкономскиот раст во земјите од Западен Балкан во 2025 година предвиден умерено да забрза
Економскиот раст во земјите од Западен Балкан се предвидува умерено да се забрза во текот на 2025 година, главно под влијание на зголемената потрошувачка и инвестициите, потпомогнати со зголемената куповна моќ, се вели во Редовниот економски извештај на Светска банка за Западен Балкан.
Светска банка предвидува дека заедничкиот економски раст на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија во 2025 година ќе достигне 3,7 отсто, што е за 0,2 процентни поени повеќе од предвидувањата дадени во пролетното издание на извештајот. Растот во 2024 година се очекува да достигне 3,3 отсто, што претставува зголемување за 0,1 процентен поен од претходните проекции.
„Домашните фактори и понатаму го поддржуваат умереното забрзување на растот во Западен Балкан. Дополнително, на среден рок, постепеното закрепнување на економската активност во Европската Унија се очекува да игра огромна улога во поттикнувањето на извозот од регионот“, вели Изолина Роси, економистка во Светска банка и главен автор на извештајот.
И покрај позитивните изгледи, како што посочува, регионот и понатаму е ранлив од повеќе ризици, вклучувајќи ги слабиот раст на светско ниво, враќањето на инфлацијата, политичката несигурност и екстремните временски појави.
Посочува дека со зајакнувањето на економскиот раст во Западен Балкан, животниот стандард и понатаму се приближува до стандардот во понапредните економии во Европската Унија. Меѓутоа, задржувањето на моментот на раст и забрзувањето на темпото на приближување бараат структурни реформи, вклучувајќи ги и оние наведени во Планот за раст на Европската Унија.
„Економската интеграција е клучен двигател на растот за малите економии како што се оние во Западен Балкан“, вели директорката за регионот при Светска банка, Шиаочин Ју.
За да го поттикнат овој раст, земјите треба да ја подобрат регионалната трговија и трговијата со Европската Унија, да го намалат времето на чекање на границите и да ги интегрираат платежните системи. Исто така, справувањето со демографските предизвици и со предизвиците на пазарот на труд бара силен фокус врз развојот на човечкиот капитал. Подобрување на образовните и здравствените системи е од суштинско значење, за напредок од земја со средни приходи во земја со високи приходи.
Речиси еден од четири жители од Западен Балкан живее во странство, и затоа подоброто управување со глобалната работна сила во Западен Балкан би можело да биде клучен двигател на економскиот раст во регионот. Иако отселувањето може да доведе до други предизвици, како што е недостигот на работна сила, постојат и јасни можности за искористување на миграцијата за добивање на економски придобивки.
Според извештајот, со ефикасно управување, миграцијата може да помогне во ублажување на сиромаштијата, стимулирање на извозот и привлекување на инвестиции, што во крајна линија ќе доведе до отворање на работни места и пренос на знаења. На пример, дознаките може да ги подобрат финансиските ресурси на мигрантските домаќинства. Исто така, враќањето на обучените мигранти може да доведе до „прилив на мозоци“ во нивните домашни земји, додека привлечноста на повисоките плати во странство може да го мотивира образованието и подобрувањето на вештините кај оние што ќе останат.
За да се максимизираат придобивките од миграцијата, во извештајот се препорачува повеќе мерки за Западен Балкан, како развивање програми за обука за вештини и мобилност во партнерство со одредишните земји и проширување на билатералните договори за социјално осигурување.
Во извештајот се препорачува и подобрување на заштитата на мигрантите низ нивниот пат на миграција заради ублажување на ризиците со кои може да се соочат и заради поттикнување на враќањето, олеснување на преносот на капитал, стручност и најсовремени технологии од членовите на дијаспората, како и користење на дигитални алатки и подобрување на прибирањето податоци за ефективно управување и креирање политики за миграциите.
Останато
Димитриеска Кочоска: Баланс меѓу штедење и раст – клучен предизвик за фискалната политика
Фискалната политика во наредниот период ќе се соочи со предизвик да го усогласи намалувањето на буџетскиот дефицит со потребата од економски раст, оцени министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска.
Говорејќи на стручната расправа „Ефикасноста на јавните финансии и улогата на фискалните правила во Северна Македонија“, организирана од Фискален совет во Македонска академија на науките и уметностите, таа нагласи дека за стабилна економска политика се неопходни внимателно управување, силни институции и доследно почитување на фискалните правила.
Во пресрет на новата Фискална стратегија за периодот 2027–2031 година, министерката истакна дека документот има за цел да обезбеди стабилен и предвидлив фискален курс, без да се нарушат економската активност и социјалната сигурност.
Според проекциите, буџетскиот дефицит постепено ќе се намалува – од 3,5 проценти од БДП во 2027 година, на 3 проценти во 2028 година, а потоа на 2,8 проценти во 2029 година, ниво кое ќе се задржи до 2031 година.
Димитриеска Кочоска посочи дека Владата ќе спроведува мерки и на приходната и на расходната страна, со фокус на подобрување на наплатата, намалување на сивата економија и рационализација на трошоците. Паралелно, ќе се работи на поголема транспарентност, подобра контрола на јавните набавки и приоритизација на капиталните инвестиции.
Таа нагласи дека фискалните правила се клучен инструмент за одржување стабилност и доверба во економијата, а улогата на Фискалниот совет е значајна за следење на ризиците и зајакнување на фискалната дисциплина.
Во рамки на расправата беа отворени и теми поврзани со ефикасноста на јавната потрошувачка, одржливоста на јавниот долг и влијанието на фискалните правила врз економските резултати.
Останато
Маск тврди дека парите наскоро ќе го изгубат значењето
Најбогатиот човек во светот, Илон Маск, смета дека штедењето за пензија наскоро ќе стане бесмислено, бидејќи со развојот на вештачката интелигенција ќе настане општо изобилство.
Извршниот директор на Tesla и SpaceX важи за голем оптимист кога станува збор за вештачката интелигенција. Според него, луѓето не треба да се оптоваруваат со создавање заштеди за далечната иднина, што е спротивно на советите на многу финансиски експерти.
„Не грижете се за оставање пари на страна за пензија за 10 или 20 години. Тоа нема да биде важно“, изјави Маск во подкастот Moonshots with Peter Diamandis.
Неговиот контроверзен став произлегува од визијата за свет трансформиран од брзиот напредок на вештачката интелигенција, роботиката и енергетиката. Маск очекува дека до 2030 година вештачката интелигенција ќе ја надмине интелигенцијата на сите луѓе заедно, а бројот на хуманоидни роботи ќе го надмине бројот на луѓе на Земјата. Според него, AI ќе ги замени луѓето во традиционалните професии, особено во канцелариските и интелектуалните занимања.
„Сè освен физичкото обликување на атомите, вештачката интелигенција веројатно веќе може да го извршува – половина или повеќе од половина од работните места. Таквиот напредок може да доведе до огромно зголемување на продуктивноста, далеку над она што луѓето можат да го замислат како изобилство“, оцени Маск.
Според неговите зборови, наместо универзален основен доход, иднината би можела да донесе систем во кој „секој може да има што и да посака“. Во такви околности, платата, штедењето и животниот стандард нема да имаат исто значење како денес.
Тој истакна дека во следните пет години, благодарение на вештачката интелигенција, дури и луѓето без заштеди би можеле да имаат здравствена грижа подобра од сегашната. Исто така, можно е да исчезнат ограничувањата во достапноста на производи, услуги и образование.
Ставовите на Маск се надоврзуваат на неговите претходни проценки дека во наредните 10 до 20 години вештачката интелигенција и хуманоидните роботи ќе извршуваат поголем дел од работата, поради што верува дека парите би можеле да станат небитни.
Во таков свет, работата би станала прашање на личен избор и слободно време, слично како денешното занимавање со спорт или играње видео-игри.
„Ако сакате да работите, тоа е исто како кога можете да отидете во продавница и да купите зеленчук или да го одгледувате во сопствената градина. Потешко е да го одгледувате сами, но некои луѓе го прават тоа затоа што уживаат во тоа“, изјави Маск на Американско-саудискиот инвестициски форум.
Сепак, тој предупредува и на можните негативни последици од општество во кое луѓето нема да мора да заработуваат за живот. Како што посочи, таквата реалност може да доведе до длабока криза на смислата, пренесува Fortune.
Извор: Bankar.me
Останато
Северна Македонија ќе понуди државни хартии од вредност во износ од околу 31 милион евра на 5 мај
Министерството за финансии на Северна Македонија на 5 мај ќе им понуди на инвеститорите државни хартии од вредност во вкупен износ од 1,9 милијарди денари, што е приближно 31 милион евра, покажуваат податоци на Народната банка.
Станува збор за редовна аукција на државни записи и обврзници, преку која државата обезбедува средства за финансирање на буџетските потреби.
Интересот за ваквите инструменти традиционално доаѓа од домашни институционални инвеститори, како банки, пензиски и инвестициски фондови, кои ги користат како сигурна форма на вложување.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата
-
Кариерапред 1 месецНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 1 месецОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Анализипред 2 месециКаде е најпрофитабилно да се инвестираат пари во 2026 година?


