Останато
Светска банка: Eкономскиот раст во земјите од Западен Балкан во 2025 година предвиден умерено да забрза
Економскиот раст во земјите од Западен Балкан се предвидува умерено да се забрза во текот на 2025 година, главно под влијание на зголемената потрошувачка и инвестициите, потпомогнати со зголемената куповна моќ, се вели во Редовниот економски извештај на Светска банка за Западен Балкан.
Светска банка предвидува дека заедничкиот економски раст на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија во 2025 година ќе достигне 3,7 отсто, што е за 0,2 процентни поени повеќе од предвидувањата дадени во пролетното издание на извештајот. Растот во 2024 година се очекува да достигне 3,3 отсто, што претставува зголемување за 0,1 процентен поен од претходните проекции.
„Домашните фактори и понатаму го поддржуваат умереното забрзување на растот во Западен Балкан. Дополнително, на среден рок, постепеното закрепнување на економската активност во Европската Унија се очекува да игра огромна улога во поттикнувањето на извозот од регионот“, вели Изолина Роси, економистка во Светска банка и главен автор на извештајот.
И покрај позитивните изгледи, како што посочува, регионот и понатаму е ранлив од повеќе ризици, вклучувајќи ги слабиот раст на светско ниво, враќањето на инфлацијата, политичката несигурност и екстремните временски појави.
Посочува дека со зајакнувањето на економскиот раст во Западен Балкан, животниот стандард и понатаму се приближува до стандардот во понапредните економии во Европската Унија. Меѓутоа, задржувањето на моментот на раст и забрзувањето на темпото на приближување бараат структурни реформи, вклучувајќи ги и оние наведени во Планот за раст на Европската Унија.
„Економската интеграција е клучен двигател на растот за малите економии како што се оние во Западен Балкан“, вели директорката за регионот при Светска банка, Шиаочин Ју.
За да го поттикнат овој раст, земјите треба да ја подобрат регионалната трговија и трговијата со Европската Унија, да го намалат времето на чекање на границите и да ги интегрираат платежните системи. Исто така, справувањето со демографските предизвици и со предизвиците на пазарот на труд бара силен фокус врз развојот на човечкиот капитал. Подобрување на образовните и здравствените системи е од суштинско значење, за напредок од земја со средни приходи во земја со високи приходи.
Речиси еден од четири жители од Западен Балкан живее во странство, и затоа подоброто управување со глобалната работна сила во Западен Балкан би можело да биде клучен двигател на економскиот раст во регионот. Иако отселувањето може да доведе до други предизвици, како што е недостигот на работна сила, постојат и јасни можности за искористување на миграцијата за добивање на економски придобивки.
Според извештајот, со ефикасно управување, миграцијата може да помогне во ублажување на сиромаштијата, стимулирање на извозот и привлекување на инвестиции, што во крајна линија ќе доведе до отворање на работни места и пренос на знаења. На пример, дознаките може да ги подобрат финансиските ресурси на мигрантските домаќинства. Исто така, враќањето на обучените мигранти може да доведе до „прилив на мозоци“ во нивните домашни земји, додека привлечноста на повисоките плати во странство може да го мотивира образованието и подобрувањето на вештините кај оние што ќе останат.
За да се максимизираат придобивките од миграцијата, во извештајот се препорачува повеќе мерки за Западен Балкан, како развивање програми за обука за вештини и мобилност во партнерство со одредишните земји и проширување на билатералните договори за социјално осигурување.
Во извештајот се препорачува и подобрување на заштитата на мигрантите низ нивниот пат на миграција заради ублажување на ризиците со кои може да се соочат и заради поттикнување на враќањето, олеснување на преносот на капитал, стручност и најсовремени технологии од членовите на дијаспората, како и користење на дигитални алатки и подобрување на прибирањето податоци за ефективно управување и креирање политики за миграциите.
Берза
Намалување на цените на горивата: бензините и дизелот поевтинуваат за 1,5 денари
Регулаторна комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија донесе одлука за намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,13 проценти во однос на претходната одлука од 14 април.
Според новата пресметка, од 21 април 2026 година од 00:01 часот, цените на бензините и дизелот се намалуваат за 1,5 денари за литар. Новите максимални малопродажни цени ќе изнесуваат:
- ЕУРОСУПЕР БС-95 – 80,50 денари за литар
- ЕУРОСУПЕР БС-98 – 82,50 денари за литар
- ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) – 94,00 денари за литар
Истовремено, цената на екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) се зголемува за 0,50 денари и ќе изнесува 97,00 денари за литар, додека мазутот М-1 НС поевтинува за 2,939 денари по килограм и ќе се продава по цена од 46,288 денари за килограм.
Одлуката е донесена врз основа на намалувањето на референтните цени на светските пазари, каде во споредба со претходната пресметка цените на бензините се пониски за 1,8 проценти, на дизелот за 9,6 проценти, на екстра лесното масло за 8,2 проценти, а на мазутот за 6,5 проценти.
Во пресметката се вклучени и повластената стапка на ДДВ од 10 проценти (освен за мазутот и дизелските фракции), како и намалените износи на акцизите – за еуродизелот за 4 денари по литар и за бензините за 2 денари по литар.
Останато
УЈП со апел до должниците: Неплатените даноци носат камати и блокади
Управата за јавни приходи информира дека на 16 април истекле законските рокови за плаќање на обврските по годишните даночни биланси за 2025 година и апелира до сите обврзници кои сè уште не извршиле уплата, тоа да го сторат во најкус можен рок.
Од институцијата посочуваат дека доцнењето со плаќањето носи дополнителни трошоци по основ на камати, како и ризик од присилна наплата, блокирање на банкарски сметки и други законски мерки.
Според податоците на УЈП, од вкупно 19.550 поднесени биланси за данок на добивка, данок на вкупен приход и персонален данок кај вршителите на дејност, кај 10.252 веќе е евидентирана уплата.
Во меѓувреме, УЈП започна со испраќање персонализирани известувања до компаниите и физичките лица со неизмирени обврски.
Од институцијата апелираат за навремено подмирување на долговите со цел да се избегнат дополнителни давачки, како еднократни такси и банкарски трошоци кои го зголемуваат вкупниот долг и можат да влијаат врз тековното работење.
Како што потсетуваат, обврските можат да се подмират и преку уплата од трето лице, со пребивање со даночни побарувања или преку плаќање на рати, согласно законските услови.
Останато
Националната олимпијада по економија ги издвои најуспешните средношколци
На кампусот на Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово, во саботата (18 април), се одржа националниот натпревар на Економската олимпијада, на кој учествуваа најдобрите средношколци од земјава во областа на економијата.
До финалето стигнаа ученици кои претходно се натпреваруваа во седум регионални центри – Скопје, Тетово, Куманово, Штип, Прилеп, Струга и Гостивар. Националната фаза претставуваше завршница на повеќемесечни подготовки и селекција.
Покрај учениците, на настанот присуствуваа наставници, претставници на институции и компании, при што беше нагласено значењето на економската писменост и критичкото размислување кај младите.
Во регионалната фаза, најдобрите тројца ученици во секој регион беа наградени со технички уреди – лаптоп за прво место, таблет за второ и паметен часовник за трето место.
На национално ниво, првите 10 ученици добија ваучери во вредност од 200 евра, обезбедени од приватниот сектор. Дополнително, најдобрите петмина ќе учествуваат на подготвителен камп и ќе имаат можност да ја претставуваат државата на Меѓународната економска олимпијада во Грција.
Во рамки на натпреварот беа доделени и стипендии за студии на Факултетот за бизнис и економија при Универзитетот на Југоисточна Европа – целосна стипендија за првото место, 70 проценти за второто и 50 проценти за третото место.
Награди добија и менторите, односно координаторите во седумте региони, кои беа наградени со по 200 долари, додека најдобриот координатор на национално ниво доби патување за двајца во Истанбул.
Економската олимпијада во земјава ја организира Институтот Либерална Алтернатива, со поддршка од Economic Fundamentals Initiatives, во партнерство со Универзитетот на Југоисточна Европа и други партнери и спонзори.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


