Connect with us
no baners

Останато

Светска банка: Eкономскиот раст во земјите од Западен Балкан во 2025 година предвиден умерено да забрза

Објавено

на

Економскиот раст во земјите од Западен Балкан се предвидува умерено да се забрза во текот на 2025 година, главно под влијание на зголемената потрошувачка и инвестициите, потпомогнати со зголемената куповна моќ, се вели во Редовниот економски извештај на Светска банка за Западен Балкан.

Светска банка предвидува дека заедничкиот економски раст на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија во 2025 година ќе достигне 3,7 отсто, што е за 0,2 процентни поени повеќе од предвидувањата дадени во пролетното издание на извештајот. Растот во 2024 година се очекува да достигне 3,3 отсто, што претставува зголемување за 0,1 процентен поен од претходните проекции.

„Домашните фактори и понатаму го поддржуваат умереното забрзување на растот во Западен Балкан. Дополнително, на среден рок, постепеното закрепнување на економската активност во Европската Унија се очекува да игра огромна улога во поттикнувањето на извозот од регионот“, вели Изолина Роси, економистка во Светска банка и главен автор на извештајот.

И покрај позитивните изгледи, како што посочува, регионот и понатаму е ранлив од повеќе ризици, вклучувајќи ги слабиот раст на светско ниво, враќањето на инфлацијата, политичката несигурност и екстремните временски појави.

Посочува дека со зајакнувањето на економскиот раст во Западен Балкан, животниот стандард и понатаму се приближува до стандардот во понапредните економии во Европската Унија. Меѓутоа, задржувањето на моментот на раст и забрзувањето на темпото на приближување бараат структурни реформи, вклучувајќи ги и оние наведени во Планот за раст на Европската Унија. 

„Економската интеграција е клучен двигател на растот за малите економии како што се оние во Западен Балкан“, вели директорката за регионот при Светска банка, Шиаочин Ју. 

За да го поттикнат овој раст, земјите треба да ја подобрат регионалната трговија и трговијата со Европската Унија, да го намалат времето на чекање на границите и да ги интегрираат платежните системи. Исто така, справувањето со демографските предизвици и со предизвиците на пазарот на труд бара силен фокус врз развојот на човечкиот капитал. Подобрување на образовните и здравствените системи е од суштинско значење, за напредок  од земја со средни приходи во земја со високи приходи.

Речиси еден од четири жители од Западен Балкан живее во странство, и затоа подоброто управување со глобалната работна сила во Западен Балкан би можело да биде клучен двигател на економскиот раст во регионот. Иако отселувањето може да доведе до други предизвици, како што е недостигот на работна сила, постојат и јасни можности за искористување на миграцијата за добивање на економски придобивки.

Според извештајот, со ефикасно управување, миграцијата може да помогне во ублажување на сиромаштијата, стимулирање на извозот и привлекување на инвестиции, што во крајна линија ќе доведе до отворање на работни места и пренос на знаења. На пример, дознаките може да ги подобрат финансиските ресурси на мигрантските домаќинства. Исто така, враќањето на обучените мигранти може да доведе до „прилив на мозоци“ во нивните домашни земји, додека привлечноста на повисоките плати во странство може да го мотивира образованието и подобрувањето на вештините кај оние што ќе останат.

За да се максимизираат придобивките од миграцијата, во извештајот се препорачува повеќе мерки за Западен Балкан, како развивање програми за обука за вештини и мобилност во партнерство со одредишните земји и проширување на билатералните договори за социјално осигурување.

Во извештајот се препорачува и подобрување на заштитата на мигрантите низ нивниот пат на миграција заради ублажување на ризиците со кои може да се соочат и заради поттикнување на враќањето, олеснување на преносот на капитал, стручност и најсовремени технологии од членовите на дијаспората, како и користење на дигитални алатки и подобрување на прибирањето податоци за ефективно управување и креирање политики за миграциите.

Останато

Македонија и Словачка со нов чекор кон продлабочена економска соработка

Објавено

на

Во Братислава на 26 и 27 март се одржа првата седница на Мешовитата комисија за економска соработка меѓу Република Северна Македонија и Словачката Република, на која двете земји ја потврдија подготвеноста за унапредување на билатералните економски односи.

Седницата ја водеа заменик министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Зоран Димитровски, и заменик министерот за економија на Словачка, Владимир Шимоњак.

Во обраќањето, Димитровски истакна дека институциите се насочени кон проширување на економската соработка преку отворање нови пазари и поттикнување инвестиции, особено во секторите енергетика, индустрија и технолошки развој.

Претставниците на двете држави оценија дека постои значителен потенцијал за зголемување на трговската размена, како и за продлабочување на соработката во повеќе области, меѓу кои земјоделството, туризмот, културата и транспортот. Посебен акцент беше ставен на улогата на приватниот сектор и директните деловни контакти, како продолжение на бизнис форумот што се одржа во Скопје во февруари годинава.

Во рамки на состанокот беше потпишан и Протокол со кој се потврдува заедничката определба за натамошно интензивирање на економската соработка.

Димитровски се заблагодари за континуираната поддршка од Словачка за европската интеграција на Северна Македонија, оценувајќи ја како важен партнер во процесот.

Во македонската делегација учествуваа претставници од повеќе институции, меѓу кои државниот секретар во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство Борче Серафимовски и државната секретарка во Министерството за култура и туризам Марија Станчевска-Ѓоргова, кои ги презентираа приоритетите во своите ресори, со фокус на промоција на домашните производи и јакнење на културната и туристичката размена.

Продолжи со читање

Бизнис

STEM нема пол. Има иднина – стипендии за жени за STEM академии

Објавено

на

Месецот на жената не е само симболично одбележување, туку и потсетник дека родовата еднаквост сè уште бара подобрувања, особено во областите на технологијата во нашата земја. Иако STEM секторот е еден од најбрзо растечките и најперспективните, учеството на жените во него останува значително пониско во споредба со мажите, како на глобално ниво, така и во Северна Македонија.

Овој јаз не е само прашање на еднаква застапеност на мажите и жените на технолошкиот работен пазар, туку и на изгубен потенцијал – за поединците, за компаниите, па и за општеството во целина. Во индустрија каде што иновацијата и различните перспективи се клучни, недоволната вклученост на жените претставува сериозен предизвик за одржлив и инклузивен развој.

По повод Месецот на жената, Алијансата за родова еднаквост на работното место (GEA) во соработка со Avenga Academy ја имплементираат иницијативата „STEM нема пол. Има иднина.“, која се спроведува во текот на март 2026 година.

Во рамки на оваа иницијатива ќе бидат доделени 6 целосни стипендии за ИТ и бизнис академии, со вкупна вредност од над 10.000 евра, со цел да се поттикне поголема вклученост на жените во технолошките професии и да се придонесе кон намалување на родовиот јаз во STEM во земјата. Кандидатките можат да аплицираат за една од 6те академии:

  • Digital Marketing,
  • Sales & Business Development,
  • Product & Project Management,
  • Front-End Development & AI,
  • Data Analytics
  • Automation Testing & AI with Playwright.

Програмите започнуваат во периодот од април до септември 2026 година и траат од 4 до 6 месеци, во зависност од избраната академија. Избраните кандидатки ќе треба да покријат само административен трошок (10%) за избраната академија.

Аплицирањето се реализира преку кратка онлајн форма, при што секоја кандидатка може да избере една академија. По затворањето на повикот, апликациите ќе бидат разгледани од страна на претставници на GEA и Avenga Academy, врз основа на неколку клучни критериуми:

  • мотивацијата за развој на кариера во STEM,
  • интересот и потенцијалот за избраната област,
  • планот за понатамошен професионален развој.

Со оваа иницијатива, GEA и Avenga Academy не само што нудат конкретна образовна можност, туку и се испраќа и поширока порака за важноста на отворање на STEM секторот за повеќе жени. Во време кога дигиталните вештини стануваат неопходност, отворањето на повеќе врати за жените во технологијата не е само инвестиција во поединци, туку и во иднината на целото општество.

Апликациите се отворени до понеделник, 31 март 2026 година, а повеќе информации за иницијативата и начинот на аплицирање се достапни на следниот линк: https://genderequalityalliance.org/целосни-стипендии-за-жени-за-stem-академи/.

Инаку, Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA е иницијатива на Асоцијацијата за е-трговија која е посветена на создавање инклузивна работна култура и промовирање еднакви можности за сите. Алијансата се залага за три главни столба: еднаква застапеност на мажи и жени на сите нивоа и позиции, еднаква плата за иста работа и еднакви можности за напредок. Работата на GEA ја поддржуваат Eurolink, Casys и Halkbank како главни партнери, како и Филип Морис Тутунски Комбинат Прилеп, Пивара Скопје, А1 Македонија, Сава Пензиско Друштво, и CosLoveMetics како партнери. Поддржувачи на Алијансата се и Сава Осигурување, Евроинс Осигурување, Publicis Groupe, Property One Group, Aristocrat, Avenga Academy, IdeaLab и EOS Мatrix.

Повеќе информации за активностите и можностите за приклучување кон Алијансата за родова еднаквост на работното место се достапни на: https://genderequalityalliance.org.

Продолжи со читање

Банки

Потписот на Доналд Трамп ќе се најде на идните американски банкноти

Објавено

на

Министерството за финансии на САД објави дека потписот на претседателот Доналд Трамп ќе се појавува на идните американски хартиени пари, заедно со потписот на секретарот за финансии. Ова ќе биде првпат во историјата потпис на актуелен претседател да се најде на американската валута.

Одлуката е донесена по повод 250-годишнината од основањето на Соединетите Американски Држави, која ќе биде одбележана во 2026 година.

Секретарот за финансии Скот Бесент изјави дека овој потег е симболично признание за, како што наведе, економските достигнувања под водство на Трамп, истакнувајќи дека земјата се движи кон „невиден економски раст, стабилност и доминација на доларот“.

И државниот благајник Брендон Бич оцени дека американската валута ќе продолжи да биде симбол на сила и просперитет, додавајќи дека вклучувањето на потписот на претседателот претставува соодветен начин за одбележување на овој значаен јубилеј.

Новите банкноти со потписот на претседателот се очекува да бидат пуштени во оптек во рамки на одбележувањето на 250-годишнината од независноста на САД.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange